quote:
op 03 Oct 2003 09:09:28 schreef Qohelet:
Dan stel ik jou dezelfde vraag als dsWim: waarin zit nu precies het verschil? Wat maakt "gebodsethiek" anders dan "navolgingsethiek"? Want wat ik er tot nog toe over hoor wekt bij mij het vermoeden, dat "gebodsethiek" zo'n beetje hetzelfde is als "wetticisme" en dat men gelooft dat de gereformeerden tot nog toe op zo'n manier met de bijbel zijn omgegaan. En dat is naar mijn stellige overtuiging een karikatuur.
Qohelet,
zoals gezegd ben ik niet echt bezig om wetenschappelijk verantwoord naar deze begrippen te kijken.
Ik probeer om een betere handle te krijgen op wat nu zo anders aanvoelt als het gaat om evangelisch versus gereformeerd. Categorisering heeft altijd zijn beperking en daar wil ik eigenlijk helemaal geen tijd aan besteden.
Dat er verschil is is duidelijk. Ik wil een punt eruit pakken.
Het lijkt mij dat er een gewerkt wordt vanuit een ander
mensbeeld. Dat mensbeeld lijkt bij evangelischen positiever te zijn dan bij gereformeerden. Ik denk dat je kunt zeggen dat evangelischen meer denken vanuit de nieuwe mens. Gereformeerden zien theoretisch de oude en nieuwe mens naast elkaar bestaan waar de invloed van de oude mens afneemt (afsterft) en de invloed van de nieuwe mens toeneemt (aandoen). Dat is de manier waarop de catechismus het ook beschrijft.
Ik weet niet zeker hoe evangelischen tegen dit naast elkaar bestaan van oude en nieuwe mens aankijken, in gesprekken die ik met verschillenden heb gehad haal ik dat het niet normaal is om daar zo over te spreken, maar dat dit niet afgewezen wordt.
In de gereformeerde praktijk, en nu kijk ik naar mijn eigen opvoeding en omgeving, zie ik dat de oude mens erg veel aandacht heeft gekregen. Geneigd tot alle kwaad, verwacht niets van jezelf, alles wat goed gaat heeft God gedaan, niet jij. Even wat zwart / wit, maar zo heb ik dat zelf heel duidelijk ervaren.
De goede dingen hebben te maken met het volgen van de wet,
een wet die buiten ons staat, objectief. En die wet volg ik uit liefde voor God, omdat ik weet dat Hij mij vrijgekocht heeft. Uit liefde, en dus niet uit wetticisme denk ik.
Wat ik uit evangelische lectuur en uit gesprekken met evangelischen leer is aandacht voor het gegeven dat God Zijn
wetten in ons hart schrijft, het gaat tussen onze oren zitten, we worden vernieuwd. We doen niet meer alles fout. Wij gaan steeds meer op Jezus lijken. Wij worden zonen van God net als Hij dat was. (Niet dat wij daardoor iets verdienen, het is allemaal genade.) Aandacht voor het aandoen van de nieuwe mens waardoor wij betere mensen worden, nu al op deze aarde. Waardoor wij tot zegen kunnen zijn. Je krijgt iets om uit te delen.
Evangelisch zijn is voor mij dat je een verwachtingsvolle, optimistische christen bent die nu al een verschil maakt in deze wereld en zo al meewerkt in het vernieuwen van de schepping, net als Jezus deed in Zijn tijd hier op aarde (navolging). Een evangelisch persoon zal ook iedereen aanspreken en uitnodigen om Jezus aan te nemen en zo te veranderen en nu al genezing te ontvangen. God helpt je vandaag.
Gereformeerd zijn is voor mij dat je een serieuze, getrooste, trouwe en enigzins pessimistische christen bent die zijn hoop gesteld heeft op de nieuwe hemel en nieuwe aarde die eens zal komen. Ja, dat is ook verwachtingsvol, maar niet t.o.v. het leven hier op aarde. Iemand die uit dankbaarheid naar Gods goede geboden leeft. Wij zijn echter in alles zondig en hebben niet veel uit te delen naar een ander. Een gereformeerde vindt het daarnaast ook moeilijk om een ongelovige op te roepen tot bekering, want God moet die persoon eerst uitgekozen hebben, de ongelovige kan dat niet zelf kiezen. Dus doe je gewoon je plicht om andere mensen te wijzen om Jezus en de Bijbel, maar daar houdt het eigenlijk mee op.
Het typische is dat een evangelische (navolgings) houding meer oog en meer boodschap lijkt te hebben voor de mensen in de leefwereld dan een gereformeerde (disciplinaire) houding. Wat heb je te delen aan de mensen om je heen?
Samenvattend verschillen een evangelische en een gereformeerde opvatting met name op het punt van mensbeeld (optimistisch / pessimistisch).
Nogal lang, maar is ook best moeilijk om kort uit te leggen.