Er worden hier en daar wel bijbelteksten aangehaald, maar er is voor mij eigenlijk een hele simpele redenatie waardoor ik niet kan geloven in een Vagevuur. Als iemand gelooft in een plaats waar mensen tot in de eeuwigheid gepijnigd en gemarteld worden, uitschreeuwend van de pijn, dan vraag ik me af wat de zin daarvan is. Er van uitgaande dat je 80 jaar op aarde hebt geleefd, en een leven hebt geleid waar god het niet mee eens is, en je wordt tot in de eeuwigheid gestraft in een situatie waar je niet uitkunt, vraag ik me af; Wat is in het algemeen de zin van straf? Is dat niet iemand na te laten denken over zijn/haar daden? Zodat diegene weer zijn/haar leven oppakt en andere keuzes maakt? Bij een eeuwige straf kan dat nooit, en is er sprake van volstrekte zinloosheid en wreedheid. Het geloof in het vagevuur als een plaats waar mensen “gelouterd” worden, en er wel ooit weer uitkunnen, vind ik eerlijk gezegd net zo maf, want wat houdt die loutering in? Je traumatiseerd mensen op een gruwelijke wijze, en de les, de “loutering”, die mensen meekrijgen? Aanbidt en dien god; niet uit liefde maar uit angst! Wees goed voor je medemensen en dieren; niet uit liefde maar uit angst! Zogauw er een geloof is in een gruwelijke marteling na de dood, als je je niet aan bepaalde vastgestelde leefregels houdt, kan de drijfveer tot goed gedrag in veel mindere mate liefde zijn en angst des te meer, zou dat ooit de bedoeling zijn van een god? Ik kan me dat niet voorstellen.
De joden hebben het in het oude testament nergens over leven na de dood, laat staan een hel of vagevuur. Jezus is de eerste in de joodse geschiedenis die het over “huilen en knarsetanden” heeft en een verhaal over een rijke man en Lazarus vertelt die, wel zoiets zouden kunnen impliceren. Het lijkt alsof Jezus voor het eerst een “hel” introduceert in de joodse geschiedenis, al is niet erg duidelijk wat hij precies bedoeld, en is het naar mijn mening ook voor velerlei uitleg vatbaar, en zou je het ook heel goed figuurlijk op kunnen vatten.
500 jaar later komt Mohamed met een nog verdere uitkristalisatie. Al in de eerste 10 bladzijden van de Koran wordt gedetailleerd over een hel gesproken (o.a bv. over het moeten drinken van kokend lood), waarin alle mensen die niet geloven terechtkomen, tot in de eeuwigheid, daar is weer veel minder twijfel over wat daar mee bedoeld wordt mogelijk, lijkt me. De ideeën die door de eeuwen heen door de kerken zijn gepredikt, zijn ook die van een letterlijke hel, een plaats van eeuwige pijniging en marteling. Ik ben zelf eerlijk gezegd erg blij dat er in de 20e eeuw meer een omslag is naar het niet zo letterlijk nemen van die ideeën door de kerken.
Ik denk dat het geloof in een vagevuur eigenlijk niets zegt over het leven na de dood maar heel veel over diepe ontevredenheid, wreedheid en haat van degenen die het introduceren en prediken en wellicht over de angst van degenen die (moeten) volgen, zeker als twijfel aan de ideeën die geprdikt worden over de hel ook als zondig worden beschouwd. Het is ook een truc om meer aanhangers te kunnen krijgen; Als mensen iemand niet willen volgen uit liefde kun je de drijfveer angst ook aanwenden, de geschiedenis heeft dat heel veel laten zien, ook in heel veel politieke aangelegenheden (of misschien vooral).
Dit is een redenatie die ik vaak heb, ik weet niet zeker of het zo is, en het ligt misschien ingewikkelder, ik denk het alleen soms, ik zou het fijn vinden als andere mensen hier op reageren, zodat ik mijn gedachtengang kan vergelijken.
