Column van Marjan Kroone

[Marjan Kroone]

Ik ben moe, geen inspiratie voor een column.

Lees voor het woord God wat je wilt lezen.
Vriend, hoger iets, het maakt niet uit wat.
Maar een veilige plaats met begrip.

Het wezen der vriendschap:

O, dat onuitsprekelijke gevoel van verkwikking en opluchting,
Om bij God te zijn,
Waar je je veilig weet,

Waarbij je niet je gedachten hoeft te verbergen
Of je woorden eerst op een goudschaaltje hoeft te leggen

Maar waar je ze allemaal kunt uitstorten zoals ze in je opwellen
Het kaf met het koren

In de zekerheid dat een trouwe hand ze zal oprapen
Datgene eruit zal zoeken wat de moeite waard is

En dan met de adem der vriendschap
De rest zal wegblazen.

“ George Elliot”

[Marjan Kroone]

12 augustus 2007  - terugblik -
 
Dit is mijn laatste column voor dit jaar. Althans dat heb ik mij voorgenomen.
 
Niet dat er geen nieuwtjes meer op de site komen, integendeel. Guineviève zal daar voor zorgen.
 
Maar nog een paar weken dan ga ik naar Nederland “en formation” zoals ze dat hier zo mooi zeggen. En ik denk dat het goed is voor mezelf om deze studieperiode ook te gebruiken om de dingen weer wat op een rijtje te krijgen. Alles heel bewust een plaatsje gaan geven op een plekje onder één van de ontelbare mogelijkheden waar ik alleen en bewust voor kan en wil kiezen. Afhankelijk van waar het terecht komt zal de zingeving duidelijk zijn.
 
Het is vandaag op de kop af drie jaar geleden dat we voor het laatst een gezamenlijke verjaardag hebben gevierd met ons gezin. Paul is vandaag 26 geworden.
 
Dus tijd voor een terugblik. Was dit het allemaal waard? Is dit het nog steeds waard?
 
Zoveel leuke mensen leren kennen, even zoveel onmogelijke mensen, een handje vol mensen die we ongelooflijk bewonderen, onze kleine voorbeeld helden. Maar niemand kan het gemis van ons gezin, onze kinderen vervangen.
 
Zoveel problemen ontmoet, juist omdat we ons open durfden te stellen voor de werkelijkheid en niet met de meute mee wilden lopen. Omdat we geen schijnzekerheden wilden bieden aan onze achterban. Omdat we niet voor de gemakkelijke weg hebben gekozen, omdat we niet volgens de “ normale “ regels de bestedingen aan de autoriteiten hebben overgelaten. Dit omdat we constateren dat er al zoveel geld niet op de goede plaats terecht komt. Teveel geld blijft hoog hangen en wij willen dat het naar beneden valt. Dit gevecht was en is en blijft zeker de moeite waard. Hier gaan we mee door.
 
Door deze strijd konden we ook persoonlijk verder groeien. We hebben vertrouwen dat we deze problemen het hoofd konden en kunnen blijven bieden. Ik heb mezelf gedwongen mijn uiterste grenzen te verkennen en deze zelfs nog te verleggen en ben bereid met de consequenties te leven. Want ondanks alles of juist door dit alles heb ik het gevoel dat mijn bestaan gerechtvaardigd is, dat ik een taak heb te vervullen die verder reikt dan mijn eigen noden en behoeften.
 
Wat ik vooral geleerd heb is dat we de werkzaamheden van de ander teveel beoordelen naar ons eigen kunnen, naar ons eigen draagkracht.
 
Bijvoorbeeld ik verbaas me erover dat de voor ons zo eenvoudige en noodzakelijke dingen niet “ gewoon gedaan kunnen worden “ en dan maak ik me - al dan niet terecht – zorgen, waardoor ik het heft in eigen hand wens te hebben, immers dan weet ik tenminste waar ik aan toe ben. Echter anderen verbazen zich over ons. Omdat wij zoveel tegelijk aanpakken. Omdat we niet stoppen of een stapje minder hard (kunnen) lopen. Ze maken zich bezorgd over eventuele gevolgen voor ons, omdat zijzelf dit tempo of dit werk niet zouden kunnen opbrengen of volhouden.
 
De grote fout in het geheel is dus dat we teveel denken en voelen voor de ander. Ook denken we te vaak dat iets is zoals het schijnt te zijn. We lezen, horen en zien echter vaak alleen maar datgene wat we willen waarnemen. De voor een ander zo essentiële punten, daar lezen we over heen of die horen we vaak niet.
 
Zoals ieder mens ben ook ik een mens vol twijfels, wil ik het goede doen, ben jammer genoeg een perfectionist, een eerstgeborene, dus opgezadeld met een te groot verantwoordelijkheidsgevoel, dat ik maar mondjesmaat kan wegpoetsen.
 
Dit is zeer lastig voor mijzelf en mijn omgeving. Vooral dat perfectionisme en mijn doorzettingsvermogen dat niet wil stoppen waar anderen afhaken, mijn te grote verantwoordingsgevoel, ook ten opzichte van de onrechtvaardigheid. Maar net als een ieder heb ik vaak een gevoel te falen op alle fronten..
 
Er is zoveel gebeurd. De emoties hebben elkaar in een dergelijk hoog tempo opgevolgd dat het haast niet te geloven is dat je dit kunt verwerken.
 
Maar de grootste les van de afgelopen jaren was het realiseren en moeten aanvaarden dat het onmogelijk is om je gevoel, je gedachten, je verlangens, je problemen aan een ander dan aan je eigen maatje over te brengen. Hoe graag je dat ook wilt. Hoe noodzakelijk het soms ook is.
 
Moeilijk om aan de achterban uit te leggen wat hier gebeurd, het is zo on-Europees, zo onvoorstelbaar als je het niet zelf mee maakt, dat het daardoor voor hen ook onmogelijk is om het te bevatten.
 
Ik wil even een stuk citeren uit het boek “ Practical Criticism” van I.A. Richards.
“Bijna ieder die wel eens geprobeerd heeft mondeling of schriftelijk een bepaald algemeen onderwerp uitvoerig en zo nauwgezet mogelijk te behandelen, heeft ruimschoots de gelegenheid tot het inzicht te komen dat het genoegen te kunnen zeggen wat men te zeggen heeft niet opweegt tegen de kwelling van zich rekenschap te moeten geven van de dingen die men volgens de toehoorder of lezer beweerd zou hebben.”
 
Er is veel bereikt en zowel op het gebied van scholing als in de gezondheidszorg is de eerste “boost” gegeven. De basis, het fundament is gelegd en stevig, met alle protocollen die zijn opgesteld. De bevolking weet van ons bestaan en het is goed bekend dat we er zijn voor hen.
 
Jetse gaat straks verder met de labwerkzaamheden (opleiding en het parasietenprogramma). Guineviève gaat het druk krijgen. Zij zal vraagbaak zijn voor een ieder en de scholieren op zich nemen, de voorlichtingsprogramma’s met de vrouwengroepen continueren en helpen met de selectie van zieken die onvoldoende middelen hebben om zich tegen het normale staatstarief te laten helpen.
 
De meiden komen in september weer terug om het internaat te vullen met hun gegiechel en geruzie en ik ga aan de studie. Kennis vergaren om daarna met meer bagage de praktijkproblemen het hoofd te kunnen bieden. Dus was het de moeite waard, alle eenzame dagen en nachten, alle verdriet, frustratie en heimwee?
 
JA !
 
Allemaal een knuffel of een hartelijke groet,
 
Marjan Kroone

[Marjan Kroone]

Kerstgroet en vooruitblik
vrijdag 21 december 2007
2007 is voorbij gevlogen.
 
Doordat ik de laatste maanden in Amsterdam heb gewoond is het hele hectische van werken in Benin zo sterk naar de achtergrond gedrongen dat het me soms zelf vreemd lijkt om weer naar Benin te gaan. Vreemd om straks weer geconfronteerd te worden met de grote en kleine problemen, de onbegaanbare wegen, de zandstormen, het steeds wegvallen van elektriciteit en telefoon, patiënten die 4 uur moeten wandelen om bij je te komen en de corruptie. Maar daarnaast is er de hartelijkheid, vriendelijkheid en warmte die je dit alles weer doen vergeten.
 
Het verlangen om terug te gaan is absoluut niet verdwenen. Het eten hier is ongekend luxe, de mensen op mijn pad zijn zo lief, de tram en trein brengen mij binnen de kortste keren waar ik wezen wil, het is heerlijk om bij onze kinderen in de buurt te zijn, maar de noodzaak van onze aanwezigheid is zoveel groter in Benin. Bovendien mis ik het om steeds weer uitgedaagd te worden en oplossingen te moeten bedenken voor allerlei onvoorziene omstandigheden.
 
Het waren leuke maanden, zoveel geleerd, deze cursus is echt een aanrader voor iedereen die in de medische sector in de tropen wil gaan werken. Ik heb er zin in om weer te beginnen en een doorstart te kunnen maken met Boukombé Centre en daarnaast een nieuw project op te gaan zetten in Koutchagou. Met de bagage van de afgelopen jaren, de aanvullende info van de cursus en … minstens zo belangrijk, met een partner die met ons samen de gezondheidszorg betaalbaar, bereikbaar en aanvaardbaar wil maken voor de bevolking, door de goede dingen van Afrika te mixen met het goede uit Europa. We gaan u binnenkort uitgebreid informeren op de site over de uitbreiding van dit gezondheidscentrum.
 
Het gaat een goed 2008 worden, we hebben er alle vertrouwen in, niet alleen hier in Nederland met al die fantastische medewerkers, iedereen die zich steeds maar weer belangeloos inzet, maar ook in Benin!
 
Lieve mensen, het jaarverslag is iets verlaat, dat komt in januari. Maar toch kunt u al veel nieuwtjes van de site halen want we zijn druk bezig de info bij alle projecten aan te passen.
 
Jetse is op dit moment over uit Benin, zodat we als gezin Kerst kunnen vieren, en wij willen samen iedereen heel, heel hartelijk bedanken voor al het goede dat u ons gegeven heeft, op welke manier dan ook. Uw bijdrage geeft ons moed en vertrouwen om verder te gaan.
 
Samen kunnen we de wereld een beetje mooier maken. Perfect zal hij nooit worden, maar ieder lichtje dat schijnt is als een troostend woord, een helpende hand, is een blijk van liefde voor elkaar en maakt het levenspad van de mensen die niet zelfstandig uit het donker kunnen komen weer begaanbaar.
 
Wij wensen iedereen heel fijne feestdagen en een gezond en gelukkig 2008 toe.
 
Jetse en Marjan

[Marjan Kroone]

gastcolumn van Anne van der Wal
dinsdag 1 januari 2008
Bijzondere kerstdagen.
 
Na jaren van een geregeld leven in Nederland, wachtte mij dit jaar een avontuur. Eindelijk weer terug naar Afrika, ditmaal Benin. Ik zou eerst twee weken bij een oude vriend en familie logeren in de hoofdstad Cotonou, daarna zou ik doorreizen naar het noorden, naar het project van Marjan en Jetse.
 
Als verloskundige heb ik aan het eind van de vorige eeuw een aantal keren in verre landen gewerkt voor hulpverleningsorganisaties. Het beleven van een andere cultuur heeft mij losser gemaakt van mijn eigen cultuur. Natuurlijk was het confronterend, gaf het frustraties maar bovenal waren het enorm rijke ervaringen. Sindsdien is het bewustzijn dat Nederland maar een klein eilandje is, in een grote boeiende - cultureel rijke maar materieel arme wereld - altijd aanwezig. Ik ging op zoek naar een mogelijkheid, een project dat ik zou kunnen combineren met mijn leven in Nederland, naast mijn werk.
Dit maakte mij zeer geïnteresseerd toen ik op de site stuitte van SAB en toen ik plannen maakte om naar Benin te gaan nam ik contact op. Marjan reageerde enthousiast, ze is bezig met broodnodige verbeterplannen voor de verloskundige situatie en laat een verloskundige als achterwacht nu hoog op haar prioriteitenlijst staan. Zo spraken we af dat ik naar het project zou gaan om een indruk te krijgen van de verloskundige situatie en om te bekijken of ik me thuis zou kunnen voelen bij dit project. Soms valt alles zo mooi in elkaar.
 
Tja, en Afrika is Afrika, daar loopt alles vaak anders dan we dat hebben gepland. Onverhoopt ging de logeerpartij bij de Beninse familie in Cotonou niet door, daar stond ik dan: vlak voor de kerst alleen in een mij onbekend land. Dit was het moment dat ik kennis maakte met het onvervaarde regeltalent van Marjan. Binnen een dag had ze de benodigde mensen gemobiliseerd en gezorgd voor een volledig kerstprogramma. Als basis stelde ze hun eigen huis ter beschikking. Drie dagen na aankomst was ik op weg naar Boukombé.
 
Gisteren was het de eerste kerstdag. Het is met geen PC te beschrijven hoe bijzonder het is om rondgeleid te worden in een oeroude cultuur met een grandioos en heel bijzonder erfgoed. Twee medewerkers van de SAB die er een eer in stelden om mij alles te vertellen en uit te leggen over de tata’s waar zij opgroeiden. Twee bewuste mensen die trots zijn op hun erfgoed, maar ook de kwetsbaarheid en de noodzaak tot ontwikkeling zien. Mensen die de power hadden om zichzelf te ontwikkelen en die mij verbaasden met up-to-date plannen voor biobrandstof, mede bedoeld als rem op de ontbossing. Daarna zijn we naar het centrum van Boukombé gegaan, waar een groot feest was en waar ik de handen heb geschud van minstens honderd mensen, die me allemaal welkom heette en hun loftrompet staken over hun “ Marian Kroen” Een super kerstdag, beter had ik het mij niet kunnen voorstellen.
 
Anne van der Wal

[Marjan Kroone]

Het is bijna zover...
donderdag 31 januari 2008
Nog ruim twee weken en ik ga naar huis.
 
Zoveel lieve mensen ontmoet in Nederland, nieuwe en bekenden. We hebben een echt fondsencomité opgericht om de plannen met het gezondheidscentrum in Koutchagou te kunnen realiseren. Een enthousiast bestuur dat er helemaal voor gaat. Het jaarverslag wordt binnenkort verzonden, fondsenaanvragen zijn de deur uit, tig keer naar de tandarts geweest, gebroken pols is weer geheeld, mijn diploma op zak. Ik ben klaar hier en moet weer terug.
 
Weemoed en spanning, verwachtingsvol kijk ik uit naar de ontmoeting met al die mensen aan de andere kant die ook zo diep in mijn hart zitten. Spagaat in mijn leven, niet verstrekken want dat doet zo zeer. Balans vinden, maar vooral intens liefhebben, het leven. De eeuwige doener in mij wil aan de gang. Die gedrevenheid nekt me soms maar is ook de grote sturende kracht die dingen realiseerbaar maakt.
 
De container komt gelijk met mij aan in Cotonou, dus een goede gelegenheid om te zien of mijn netwerkcapaciteiten niet zijn afgenomen.
 
Nieuwsgierigheid naar de meiden van het internaat, het personeel, de vrouwengroepen. Hoe doet de radio het die we hebben gezonden? Zoveel vragen waar binnenkort weer antwoord op komt.
 
Heerlijke allesomvattende warmte, zoveel soorten, zoveel manieren om warm te worden, zo gemakkelijk om je af te laten koelen, maar soms onmogelijk.
 
Ciao,
 
Marjan Kroone

[Marjan Kroone]

Thuis na 6 maanden.

Vrijdag 22 februari rond 17uur is het eindelijk zo ver! Ik rijd ons terrein op en stap uit. Gegil, gekrijs, ik word totaal bedolven onder de zwarte lijven. Wat heerlijk om weer thuis te zijn. Precies 6 maanden minus één dag weggeweest. Veel te lang. Viefje gilt het hardst van allemaal. Het doet zeer aan mijn oren. Wat een stof, wat een warmte…

Cyrille (de vice-voorzitter) en mijn beide nichten uit Pieterburen kijken toe en worden ook hartelijk welkom geheten. Blij dat er niet direct een officieel comité klaarstaat, maar gewoon die mensen aanwezig zijn waar ik zielsveel van houd.

Wat later sta ik de eerste was weer te doen in de tobbe. (Termieten in de kledingkast dit keer). De kinderen staan om me heen te giechelen en zingen en dansen wat liedjes uit de kerk  Maman heeft vast wel wat lekkers voor ze. Nou dat denk ik wel. We halen oliebollen en limonade en hebben een klein kinderfeestje in de paillote. Deze hangt vol met lieve teksten. Die bewaar ik voor mijn nageslacht, te ontroerend om niet te doen.

De volgende dag het grote feest. Ik stuur eerst Cyrille, Annemarie en Margreet op pad met Viefje voor een voorlichtingsbijeenkomst over prenatale consultatie in de dorpen. Ik wil niet mee. Fijn even een morgen voor mezelf, weer aan mijn eigen stekje wennen en de gewone dingen doen. Tien vrouwen zijn al twee dagen aan het koken voor vanavond. Zelfs blijven slapen om reistijd te besparen en de jongens halen stoelen uit Maison de Jeunes. Op een gegeven moment bij 130 stuks, zeg ik dat ze moeten stoppen. Zoveel mensen komen er nooit. Strakst zitten we met allemaal lege stoelen op een feest, dus ze brengen braaf de nieuwe lading weer terug.

Maar dat is een grote vergissing, als iedereen het terrein op begint te stromen blijkt al gauw dat er alsnog extra banken tevoorschijn getoverd moeten worden. Zag ik hier nu zo tegenop? We maken met iedereen een praatje, drinken bier en tchouk, eten en dansen. De mooiste welkomstliederen en toekomstwensen worden ter plekke bedacht en gezongen. Het rappen gaat ze hier nog steeds goed af.

Al met al een geweldig feest waaruit de liefde en waardering er aan alle kanten afspat.
Ik beloof aan iedereen dat het de volgende keer geen 6 maanden gaat duren en wat ik beloof dat doe ik, dat weet men ondertussen.

Emoties, verdriet en vreugde wisselen elkaar snel af en zijn zeer intens, dat bleek de volgende dagen toen we weer aan het werk gingen. Maar de herinnering aan dit feest neemt niemand ons meer af.

Ciao,

Marjan.

[Marjan Kroone]

Donderdag 13 maart ’08

De eerste maand is alweer bijna voorbij. Cyrille is vandaag weer terug naar Cotonou en ik heb het giga druk met allerlei.

Het is net als overal op de wereld geldt ook hier, als de kat van huis is dansen de muizen. Mijn eerste taak is te zorgen dat iedereen weer even weet dat we afspraken hadden gemaakt over de manier van werken en dat we die weer helemaal gaan volgen. We beginnen met het schoonmaak gebeuren. En dat is hard nodig, believe me.

Ongelooflijk zoals alles verslapt als men niet gecorrigeerd wordt. Kasten zijn een grote wanboel, alles ligt door elkaar. Het grappige is dat men het niet eens erg vind dat maman weer flink aan de bel en ieders oren trekt. Daar is ze immers voor…

Simpele dingen als de wasteilen die ik wil gebruiken maar waar bij alle vier de vieze drab onderin ligt. Ik roep iedereen erbij. Jongens waarom wassen we onze kleren? Wat ligt er nu in de plastic teilen? Heeft het dan wel nut om mijn kleding te wassen? Zo stinken ze straks meer na hun wasbeurt dan ervoor. Om zoveel prut te neutraliseren mag ik wel een half pak Omo gebruiken! En dan de witte was. Zouden we niet iedere dag schone schorten gebruiken op het labo? Hoe vaak leveren we het wasgoed in bij Nicaise? Moet je die kragen en mouwen eens zien! Dit is viezigheid van drie dagen en de hoeveelheid was is van twee weken. Gelukkig hebben we wasborden van oma Nellie gekregen, dus kan er flink geschrobd worden. En Hortence, waarom was je je handen met vloeibare Ajax? Is dat niet om de vloeren en muren te doen? Hebben we niet gewone zeep voor onze handen? Of hebben we een schip met geld binnen gekregen en kunnen we nu doen wat we willen?

Cyrille heeft de inventarisatie van de medicijnen gedaan en in navolging daarvan gaat Viefje de komende week het labo en de optiek ook doen. Dan weet iedereen weer even dat alle punten op de i gezet gaan worden. Morgen met beide analisten de administratie en hun zelfbedachte “aangepaste” werkwijze op het labo doornemen. Ook daar valt weer een en ander te corrigeren. Want eigen gemaakte afkortingen zijn er heel gemakkelijk ingeslopen en parasieten hebben bijvoorbeeld opeens alleen een familienaam en geen soortnaam meer.

We moeten allemaal weer even met de neuzen dezelfde kant op, zodat we ons doel kunnen bereiken en zorgen dat we geen toren van Babel creëren, maar dezelfde taal blijven spreken.

Anders is absoluut niet beter, maar soms kunnen verbeteringen niet zonder veranderingen.

Ciao,

Marjan

[Marjan Kroone]

gastencolumn Anne Marie vd Ven en Margreet Bakker
maandag 24 maart 2008
 
14 dagen Afrika, Benin
 
Vanaf de eerste jaren steunen wij FSAB, en volgen we Jetse en Marjan in hun werk daarginds, ver weg. We wilden heel graag eens naar hen toe, zelf zien, een handje meehelpen. Die wens is nu vervult. ·s Nachts aankomen in Cotonou, waar Jetse en Marjan ons stonden op te wachten en meenamen naar het hotel. Cyrille, vice president van SAB was er al een week. Zij waren bezig met netwerken, en regelen dat de container soepel vrij kwam en vervoerd naar Boukombé. Onze eerste echte kennismaking met Benin was een dag in Cotonou, waar we kennis maakten met vervoer op semmies, de enorme, walmende verkeersdrukte en de wijze waarop in Afrika afspraken "tot stand komen". Als voorbeeld: na een ontmoeting eerder op de dag met de broer van de president, die Marjan kon overtuigen van het belang van FSAB, hadden Marjan, Jetse en Cyrille aan het eind van de dag een - zeer gewenst - door deze broer geregeld gesprek met de minister van gezondheid. Met hem hebben ze gesproken over de werkzaamheden van FSAB en de plannen voor de toekomst. Dit zijn zeer belangrijke contacten, die Marjan met haar onnavolgbare talent voor netwerken weet te bewerkstelligen.
 
De volgende dag in alle vroegte vertrokken we met z·n vijfen in de auto van FSAB naar Boukombé. Een dag lang dwars door Benin, onderweg op markten het inslaan van fruit, kopen van een ontbijt, eten in een Afrikaanse eettent langs de weg. En ondertussen dringt het besef bij je door - met alles wat je ziet en aan je voorbijtrekt - dat je een totaal andere wereld binnenkomt: je ziet het leven langs die weg, soms tot aan de rand. Mensen, heel veel mensen die daar hun nering drijven. Alles is daar te koop, van enorme zakken houtskool, tot iemand met een schaaltje sinaasappels op haar hoofd. Elk dorp of streek heeft z·n eigen specialiteit: hakhout in bundels, eindeloze rijen tafels met maismeel in lange plastic zakken, grote houten vijzels met stampers in allerlei maten, fruit, brood, allerlei huishoudelijke artikelen maar ook stukjes geroosterde rat die je worden aangeboden als je even stilstaat, die we toch maar beleefd hebben afgeslagen.
In Natitingou zijn we gestopt om in het ziekenhuis Judith, een van de adoptiekinderen van Cyrille en Yvette te bezoeken. Zij was ernstig ziek opgenomen, en inmiddels geopereerd aan haar buik. Marjan en Cyrille hebben haar bezocht. Dit was een emotioneel bezoek, want het ging niet goed met Judith: broodmager en verzwakt. Op dat moment kon niet veel duidelijkheid worden gegeven over de vooruitzichten. Een vrijwilligster van de kerk uit Boukombé hield Judith gezelschap.
Met de afspraak de week daarop terug te komen gingen we verder.
Na Natitingou kwam de afslag naar Boukombé, waar het asfalt ophield en we over de piste het laatste stuk aflegden. Hier werden we ingewijd in het rode stof, dat ons vanaf dat moment niet meer heeft verlaten. Wat een prachtig landschap! Voor het eerst zagen we de tata·s. Bij Marjan steeg duidelijk de spanning voor het aanstaande weerzien. En uiteindelijk was het dan zover. Onder begeleiding van een luid en stampend lied van Jantje Smit reden we het terrein op. Daar stonden alle medewerkers en de meiden van het internaat, een emotioneel en vrolijk weerzien volgde.
 
·s Avonds vertelde Guinevieve, dat ze de volgende dag naar twee vrouwengroepen zou gaan voor sensibilisering: de prenatale voorlichting, en over het belang van het bevallen in de kraamkliniek. Guinevieve is een Beninoise medewerkster, mede opgeleid met behulp van FSAB, die zeer gemotiveerd is om voor haar eigen mensen te werken, en ook verder te gaan met opleiding. Er ging ook een vertegenwoordigster mee van de vrouwengroep UFeDeB, die ging praten over de a.s. internationale vrouwendag op 8 maart. Marjan stelde Cyrille en ons voor met Guinevieve mee te gaan om hier kennis mee te maken.
Dat was de zaterdag, de eerste dag in Boukombé. Achter op de semmie trokken we door de dorpen en het landschap in de omgeving, naar de beide groepen. Een belevenis op zich. Maar de ontvangst bij de vrouwen: zodra we aankwamen werden we verwelkomd met zang en dans, wat ontroerde en vrolijk maakte tegelijk. En het was prachtig om te zien hoe Genuivieve de voorlichting gaf: met overtuiging en respectvol. Ze vertelde met gebruikmaking van expressieve gebaren, mimiek en stem. Genevieve had ook beeldmateriaal bij zich: platen van zwangere vrouwen met de kenmerken die aanleiding geven voor nader onderzoek, etc. De vrouwen waren belangstellend en stelden allerlei vragen. Ook legde Genevieve uit dat vrouwen die geen of weinig geld hebben, korting kunnen krijgen van FSAB voor de consultatie en behandeling. Na Genevieve kwam de UFeDeB-vrouw aan het woord: dit ging vooral over de organisatie van de internationale vrouwendag en het bijbehorende feest.
 
Bij thuiskomst was het al bijna tijd voor het feest ter ere van de terugkomst van Marjan (ze was een half jaar weg geweest voor studie in Nederland). We dosten ons zo mooi mogelijk uit en maakten kennis met vele officiële mensen uit Boukombé en omgeving, waaruit ook weer blijkt dat er inmiddels op allerlei niveaus een stevig netwerk is gevormd. Ook komt dan naar voren dat het werk van Marjan en Jetse belangrijk wordt geacht en erg gewaardeerd wordt. In haar antwoord op de verschillende toespraken, benadrukt Marjan telkens weer, dat vooral het samenwerken tussen de verschillende groeperingen belangrijk is. Op het eind van de avond hebben we met de medewerkers en met de meisjes van het internaat nog even lekker swingend gedanst op onvervalste gospels. Marie, Martine, Victoire, Agnes,Florence en Colette: het duurde wel een paar dagen voor we de namen wisten en voor we konden onthouden wie wie was. Wat een leuke meiden en wat een goed project. We hoorden dat zij alle 6 ook bovengemiddeld presteren op school. Wij sliepen in de kamer naast het internaat, en eerlijk, giechelen klinkt overal hetzelfde.
 
De lengte van een column noopt ons tot het benoemen van een beperkt aantal zaken. We hebben veel gezien, we zijn meegeweest met Marjan naar het ziekenhuis in Tangieta, een goed georganiseerd ziekenhuis van de Italiaanse missie, waar zij zelf ook patienten heen verwijzen in ernstige gevallen. Als bezoekers van ver komen, verblijven ze daar buiten op een groot plein met bomen, waar ze slapen en koken op houtvuurtjes. Ook patienten die herstellend zijn, gaan vaak overdag buiten liggen.
Die dag gingen we op de terugreis langs in het dorpje Sonta, om een kijkje te nemen bij het eerste schooltje dat FSAB heeft helpen oprichten, wat inmiddels zelfstandig is geworden. We kwamen daar aan, en werden letterlijk bedolven onder de kinderen, hardstikke leuk. Na een oproep van de hoofdonderwijzer gingen ze rap weer netjes in de klas zitten. Elke klas die we binnenkwamen barste uit in een luidkeels gezang, overdonderend en oorverdovend. De school is een simpel gebouw met golfplaten dak, tafels en stoeltjes en een bord. De kinderen hebben één schrift, waar alle vakken in komen. Voor de jongste kinderen was geen ruimte, zij zaten in een uit rietmatten en stammetjes opgetrokken bouwsel en hadden te weinig tafels en stoeltjes. Het bleek dat die af en toe "verdwenen" en opdoken in sommige huizen in de omgeving. Maar ja, om ze weer terug te krijgen... Overigens is het zo dat nog altijd heel veel kinderen niet naar school gaan. Vaak hebben de ouders geen geld om de kosten te betalen.
Ook gingen we langs, in weer een ander dorpje, bij een gezin met een drieling. Moeder was in het Centre bevallen en aangesterkt. De drieling is (financiëel) geadopteerd, en krijgt voedsel. Maar de armoede van dit gezin en dit dorpje was duidelijk en indringend. Dat geldt overigens voor grote gebieden, veel dorpen, heel veel mensen en gezinnen.
 
Een dag later zijn we, via Marjan, in Natitingou terecht gekomen bij onze gids, chauffeur en monteur, Caliste. Met hem hebben we de trip naar Pendjari gemaakt. Mooie tocht, veel gezien: nijlpaarden, krokodillen, olifanten en zelfs leeuwen; allerlei soorten antilopen, grote waterbuffels, veel prachtig gekleurde vogels. En veel wegen gelijk wasborden; wat dat betreft zijn we in Benin letterlijk en figuurlijk door elkaar geschud. Aan de rand van het park, net over de grens in Burkina Fasso, bracht Caliste ons naar een nederzetting(kje) vlak aan de grensrivier. Daar kocht hij een grote zak geroosterde vis, voor hem een vast adresje. Mooi om te zien hoe boven vuurtjes, op tafelhoogte tussen bladeren, deze visjes werden geroosterd en gerookt. De vissers en hun vrouwen woonden op de groene bossige oever, in uit riet opgetrokken hutten.
 
Terug in Boukombé. We hebben Cyrille een hele en een halve dag geholpen met het opnieuw inrichten van het magazijn voor de medicijnen, en met het uitpakken van de nieuwe voorraden, nadat de container was uitgeladen. Ja, op zondag 2 maart hebben we met z·n allen de net aangekomen container - groot feest -  uitgeladen en de spullen en dozen opgeslagen. ·s Middags in het magazijn van Jetse en Marjan een deel van de nieuwe voorraad levensmiddelen opgeslagen: broodnodig om het a.s. jaar weer gezond door te komen. We hebben erg genoten van de keren dat we ·s avonds met Jetse, Marjan en Cyrille in het dorp gingen eten of een biertje drinken, b.v. bij Mama Lilly. Ja, alles is anders. Het eten, de sfeer, de mensen. Het bier trouwens niet. Dan moet je aan de tsjouk gaan, het plaatselijk gebrouwen bier, dat elk gezin zelf brouwt. De basis is graan, en het brouwen gaat onafgebroken door in een cyclus van 3 of 4 dagen (dan is het klaar, alcoholhoudend).
Op die zondagmiddag, na de siesta, heeft Marjan ons en Cyrille meegenomen naar een dorpsoudste; een oude man met een speciale functie: hij kan bezweringen uitvoeren en raad geven. Omdat Marjan iets voor een familielid die ziek was heeft gedaan, kan ze wel een potje bij hem breken. We mochten dan ook zijn tata - de traditionele woning van een familie, een uit leem opgetrokken bouwwerk bestaande uit voorraadkamers, keuken, slaapverblijven en ook een heilige ruimte - bekijken van binnen en van buiten. Zo hebben we een beetje een idee gekregen van het leven en wonen in een tata, en van de rituelen en gewoonten.
 
Op onze laatste dag in Boukombé zijn we nog naar het nieuwe project in Koutchagou geweest, 7 km. verderop. De bestaande Maternité bekeken, en kennis genomen van de plannen voor verbetering en nieuwbouw, o.a. een verblijf voor vrouwen die van ver komen en moeten bevallen. Het ligt in een mooi landelijk gebied, tussen dorpen met allemaal traditioneel gebouwde tata·s. De werkers van dit Centre waren hartelijk en wilden graag vertellen over de toekomst. De nieuwe plannen zien er goed uit, en zullen ongetwijfeld helpen bij het verbeteren van de gezondheidszorg in dit gebied, we zijn er van overtuigd dat het iets moois zal worden.
 
We waren voor het eerst in Afrika, in een zgn derde wereldland. Voor ons was het een geweldige, indrukwekkende ervaring. Mooi, leerzaam, inspirerend maar ook van tijd tot tijd emotioneel. Marjan en Jetse bedankt voor ons verblijf bij jullie en te kunnen zien hoe belangrijk jullie werk is, noodzakelijk, zinvol en goed. Met veel plezier blijven we jullie volgen en ondersteunen.
 
Anne Marie en Margreet

[Ulysses]

Geroosterde rat  

[Marjan Kroone]

Oude mobieltjes voor Aktie Benin

Heb je nog een oud mobieltje in de kast liggen, waar je toch nooit meer iets mee doet of die kapot is? Lever hem dan gratis in bij ReCell. Wij ontvangen namelijk voor iedere (niet) werkende mobiele telefoon of PDA uit bijgevoegde lijst ¤3,50!!!
 
Wat moet je doen? Heel simpel, stuur je mobiel/PDA op naar:
ReCell
Antwoordnummer 91108
3009 WB Rotterdam
 
Belangrijk is dat de enveloppe/doos goed dichtplakt wordt en dat duidelijk staat vermeld dat de mobiel wordt ingezameld voor Stichting Aktie Benin.
 
userfiles/Overzicht vergoedingen ReCell per 01-01-2008.xls
 
Alvast bedankt!!

[Marjan Kroone]

Wild spotten, waterproblemen en leren keuzes te maken.
vrijdag 18 april 2008
Het laatste weekeinde van maart is het dan eindelijk zo ver. Jetse en ik zijn 2 dagen vrij om het Parc de Pendjari te bezoeken. Verjaardagscadeautje voor elkaar. Al ruim negen jaar hier werkzaam en mijn kerel heeft nog nooit een toeristisch bezoekje aan dit wildpark gemaakt, dus dat moet nu maar een keer gebeuren.
 
In het park zien we veel dieren, vooral olifanten. Een kudde van ca 50 stuks steekt voor onze auto de weg over. Moeders en tantes duwen kleintjes vooruit omdat ze moeten opschieten. Wat een prachtig gezicht. Een ongelooflijk grote bul stapt alleen rond. Dit is een goede plek voor onze chauffeur, die ijverig olifantenpoep verzamelt om zeep van te maken. Dat goed is voor mensen die behekst zijn. Alleen al het wassen hiermee verdrijft de slechte geesten die bezit van je hebben genomen, zo legt hij ons heel serieus uit.
 
7 april. Mijn eerste brousse dag sinds 8 maanden. Wat leuk, wat heerlijk om weer de dorpen in te gaan. Het is een school aan in het arrondissement van Manta. De brug nog steeds stuk, al drie jaar inmiddels. Dus geen verrassing voor me dat ik nog steeds 20 km om moet rijden voor een andere brug. We meten en wegen, kijken ogen na, deparasiteren, vitamine A, voorlichting over hygiëne. Leuk, leuk, leuk. Ook hebben we de ouders uitgenodigd om voorgelicht te worden over hygiëne, zodat de kinderen thuis met hun ouders kunnen praten over datgene wat ze gehoord hebben. Ouders betrokken krijgen bij scholing, dat is een moeizaam proces. Als dank keren we terug met eieren, sorgho en mango’s.
 
Thuis wacht mij een onaangename verrassing. Grote drukte op het terrein, we worden afgesloten van het water want we hebben onze rekening niet op tijd betaald. Wat is dat voor onzin? Nicaise is de afgelopen week 3 keer heen geweest om te betalen, nooit iemand op zijn post en nu gaan ze ons afsluiten? Omdat zij hun werk niet doen moeten wij boeten? Dit kan ook alleen maar in Afrika! Ik ben pisnijdig, niet te beschrijven. Nicaise heeft vanmorgen alsnog betaald, maar dat lost het probleem niet op, men wil ons alsnog afsluiten. Te laat is te laat en regels zijn regels, zo verteld men mij. Hallo, wie houdt zich hier aan welke regels? Ik voel met tante Sydonia met sterretjes en gekke tekens boven mijn hoofd van kwaadheid.
 
Gelukkig ken ik de directeur heel goed. Ik bel hem op en vraag of hij soms zin heeft om met me te vechten. Want dan kom ik nu, stante pede langs op zijn bureau om hem ongelooflijk aan zijn oren te trekken. Omdat zijn personeel niet goed werkt worden wij nu afgesloten van het water?. Nee madame, dat mag niet gebeuren. Dacht ik dus ook! Oké, ik regel het probleem ter plekke, per mobiele telefoon. Een jaar geleden had dit dus niet gekund omdat we toen nog geen telefoonpalen hadden. Deze masten vervuilen ons landschap maar op dit moment ben ik zooooooooo blij dat ze er staan.
 
Zaterdag 12 april komt Florence, als afgevaardigde van het meisjesinternaat, voor de zoveelste keer klagen over Alice. Iedere keer is er wat anders, er is niet genoeg gekocht op de markt, de sauspot is bijna leeg en al dat soort flauwekul. Ik heb Alice hier al op aangesproken en het geldprobleem met de markt opgelost door de meiden zelf de boodschappen te laten doen. Maar nu weer gezeur over het eten. Florence, zeg ik, er is maar één oplossing en dat is dat jullie zelf gaan koken maar... dan mag je het zelf uit naam van het internaat gaat zeggen tegen Alice. Nee maman, dat kan niet, dan zal ze boos worden.
 
Dat is zo, maar ik ben het gezeur meer dan beu. Dus òf jullie accepteren haar werk, òf we gaan haar ontslaan. Maar in dat geval ben jij erbij aanwezig, als voorzitster. Dan kun jezelf vertellen wat er gebeurd is. Aan jullie de keuze. Ik wil niet meer lastig gevallen worden voor dit soort futiliteiten. Ergens moet er een plekje zijn waar wat rust is en dat is hier op dit terrein.
 
De meiden (leeftijden 13-15 jaar) nemen dat weekeind een dapper besluit en vertellen dat ze liever zelf gaan koken. Oké, maandagochtend voeren we het gesprek. Details zal ik jullie besparen, maar groot was mijn verbazing over de snelheid waarmee Florence in haar rol groeide. Ze begon heel timide, maar werd echt geëmotioneerd en goed gemotiveerd naarmate ze besefte wat er allemaal gespeeld heeft de afgelopen 3 jaar. En wat zei ze op een gegeven moment tegen Alice? Natuurlijk steel je eten en geld van de markt. Alle zwarten stelen, maar moet je nu zoveel stelen dat wij geen saus bij onze path hebben? Je kunt toch ook wat minder nemen?
 
Als je daar dan bijzit, dan besef je weer heel goed waarom niemand hier iemand vertrouwt. Omdat iets nemen van de grote hoop, waar dan ook, sociaal geaccepteerd is. Echter je weet nooit wanneer jouw hoop aan de beurt is. De grote tegenstelling is dat je je fiets niet op slot hoeft te doen en zelfs met je tas aan het stuur is niemand die er iets uit haalt of er mee vandoor gaat.
 
En dan de broussemensen, de afgelopen week kwam een vrouwtje 200 FCFA brengen die ze nog moest betalen sinds januari 2006. Dit soort tegenstellingen blijven bijzonder en soms moeilijk te begrijpen.
 
Afijn ik heb met de meiden naderhand nog een goed gesprek gehad. Uitgelegd dat je beslissingen moet nemen in je leven en dat je de consequenties moet proberen in te schatten, dan een keuze maken en de gevolgen ook aanvaarden. Geen enkele keuze is volmaakt, maar geen keuze maken is per definitie fout.
 
Als voorbeeld gaf ik Abraham uit het Oude Testament. Stel dat Abraham niet Hagar, maar Sarah had verbannen naar de woestijn. Had Sarah dan ook water gevonden? Zou Sarah genoeg vechtlust hebben gehad om Isaac in leven te houden? Zou Isaac ook de stamvader van de moslims zijn geworden?
 
Of stel dat Abraham zijn beide vrouwen Sarah en Hagar had aangehouden en Sarah de erfenis had gegund aan beide kinderen van haar man. Dan waren Ismaël en Isaac gezamenlijk opgegroeid bij hun vader. Hoe had onze wereld er dan nu uitgezien?
 
Ciao,
 
Marjan

[Marjan Kroone]

Dinsdag 29 april.
Jetse gaat nog ff met de meiden handballen (met een voetbal, foei). Bruno vindt het gezellig  en op een gegeven moment gaat hij actief meedoen en grijpt onderin de pagne van Marie. Slechts één ruk, maar toch, het lijkt een film, ze staat in een klap in haar onderbroekje op het terrein. We komen niet meer bij, iedereen rolt letterlijk over de grond van het lachen. Had ik maar een fototoestel bij de hand. Wat een onderbroekenlol.
 
Woensdag 30 april
We gaan drie dagen met festiviteiten tegemoet met het CEG. Het zijn culturele dagen en SAB overhandigt vandaag officieel alle materialen voor de “tweede cyclus” voor de exacte vakken. Een hoop visiteurs, een hoop blabla, zoals bij alle officiële gelegenheden.
 
Om 8 u “precise” begint het geheel, maar als we om 9u15 aan komen rijden met onze extra bijdrage voor de sportactiviteiten zijn zelfs alle leerlingen nog niet aanwezig. Ze gaan eerst nog een optocht houden in het dorp, opdat men weet wat er op school geleerd wordt. Kinderen houden een microscoop omhoog, een toetsenbord, de voetballen, een encyclopedie, een wereldbol, een runderkaak, allerlei lesmateriaal wordt door hen getoond.


Ook blijkt dat de klaslokalen nog niet klaar zijn, maar het feest gaat gewoon door, op zijn Afrikaans georganiseerd. Geloof me, als je een spontane bijeenkomst hebt met Afrikaners is het prachtig, dans, muziek, discussie en noem maar op. Maar… zodra ze iets officieel moeten regelen dan is het saai, saai en nog eens saai en dan blijkt dat men niet gewend is vooruit te denken.
 
Maar, als de technische installatie eindelijk is aangesloten, wordt er driftig gezocht naar een microfoon. Geen probleem, 1,5 uur later is dat ding ter plekke. Tijd kost niets in Afrika.
 
Alleen de belangrijke mensen komen aan het woord, zitten vooraan en zien goed wat er gebeurd.


Oke, om 13 uur krijgen we eindelijk het drankje dat om 11 uur gepland stond en we taaien af, immers we hebben ook nog wat werk te doen vanmiddag.
 
donderdag 1 mei
Ik ga mijn eerste seksuele voorlichting geven aan de leerlingen, hun ouders en genodigden. Het is eigenlijk meer een impressie van het programma dat we gaan doorlopen met ingang van maandag 5 mei. Vanaf die dag staan we twee keer in de week voor een klas en gaan we onderwerpen aansnijden met vragen als wat is seks, voorbehoedsmiddelen, zelfbevrediging voor jongens en voor meisjes, maagdelijkheid, abortus, gedwongen seks, SOA’s, HIV enzovoorts.
 
Ik heb goed geoefend met 4 verschillende groepen en iedereen was enthousiast, leerkrachten, leerlingen, boertjes. Het ging prima. Alex kwam zelfs de volgende dag naar het labo om Jetse te bedanken dat maman hen zoveel geleerd had. “dit moeten alle mannen weten, het is goed tussen mijn oren gevallen” zei hij. Maar nu met een gemengde groep... ik ben zeer benieuwd.
 
Maison de Jeunes waar de officiële bijeenkomst zou zijn, blijkt dubbel verhuurd te zijn, andere gasten gaan voor, hebben blijkbaar meer betaald. Oke, dan maar op het CEG. Ruimte genoeg immers.
 
We zullen meerdere sessies moeten doen maar dat blijkt niet te werken. Men is niet stil te krijgen, want buiten staan er een paar honderd mensen die verwoede pogingen doen om door de ramen naar binnen te gluren en die zijn druk aan het bediscussiëren wat ze zoal zien. Het liefste gaan ze door de muur naar binnen, want wachten op je beurt is iets wat men hier niet kent. Dat zal een ieder kunnen beamen die door Afrika heeft gereisd. Dringen en duwen tot je een plaatsje hebt, zelfs in het vliegtuig al zijn de stoelen gereserveerd.
 
De eerste hilariteit begint als we een tekening laten zien van een jongen in de puberteit, die schaamhaar krijgt, baard in de keel, borsthaar, spieren veranderen, zaadlozing in zijn dromen.
Gieren, lachen, brullen, alsof we een soap aan het vertellen zijn.
Dan veranderingen bij meisjes, borsten, schaamhaar, menstruatie. Verschil in hygiëne.

 
Toch zijn er een groot aantal mensen –volwassenen maar ook leeftijd 15-16 jaar, heel serieus, ze luisteren, stellen direct vragen als; wat kan het zijn als je steeds jeuk hebt van onderen, als het zeer doet met plassen, als je borsten niet groeien bestaat daar een product voor?
 
We laten een foto zien van een penis en een poesje waarbij de lymfeklieren in de schaamstreek zijn opgezet en iedereen begint door elkaar te roepen. Sowieso is het voor veel mensen de eerste keer dat ze plaatjes via een overhead projector zien, dus dat is al een belevenis opzich.
 
Een papa vraagt of de mensen toestemming hebben gegeven om dergelijke foto’s te maken. Een andere vader vraagt of de leerlingen niet te jong zijn om dit al te weten.
Nee, antwoord ik, immers we hebben meerdere ongewenste zwangerschappen per jaar hier op ditzelfde CEG, waarbij de meiden noodgedwongen hun studie moeten stoppen, er alleen voor komen te staan en de (jonge) vaders gaan vrijuit. Dan hebben we het nog niet over het aantal illegale abortussen dat plaatsvindt in onze regio, met name bij ongewenste tienerzwangerschappen, met alle risico’s van dien voor het meisje, van infecties, tot onvruchtbaar worden, tot doodgaan aan toe. Dus als deze kinderen groot genoeg zijn om seks te hebben, zwanger te raken en SOA·s te krijgen,  zijn ze ook groot genoeg om voorlichting over deze materie aan te horen. Dat is waar zegt papa, en opnieuw barst de discussie los.
 
Veel vragen uit het publiek maar mijn stem komt niet boven het tumult uit en ik heb geen microfoon. Vooral de mensen buiten overstemmen de mensen binnen en de ramen dicht doen is geen optie want het is 45 graden buiten.
 
Oke, we continueren en Genevieve geeft zeer beeldend antwoord op vragen en regelmatig verteld ze dat we dit gedetailleerd in de lessen gaan bespreken, dat het allemaal aan bod komt, dat dit slechts een impressie is. Men is enthousiast over het feit dat het eindelijk eens leeft, zichtbaar is wat men altijd alleen maar hoort vertellen. Wat is een opgezette lymfeklier? Wat is een zweer aan je penis of vagina. De verantwoordelijke van het oudercomité bedankt ons voor het feit dat ze dit nu eens een keer via plaatjes kunnen waarnemen.
 
Na de eerste sessie stoppen we, iedereen die buiten staat is hevig teleurgesteld, maar dit gaat me anders mijn stem kosten. We spreken af dat we dit een keer herhalen in het maison de jeunes, waar genoeg ruimte is, waar we een microfoon hebben om te praten en waar we de deuren kunnen sluiten voor de buitenwereld. FSAB zal dit gaan organiseren.
 
Met de directeur spreken we direct maar af dat we niet naar school komen voor de voorlichting maar dat de klassen naar FSAB moeten komen, want dit is veel te omslachtig en te makkelijk toegankelijk voor buitenstaanders. Onze paillotte is afgeschermd en alleen de klas die aan de beurt is kan dan op het terrein komen. De directeur vind het allemaal goed. Wat hij wil is dat het aantal zwangerschappen op zijn school afneemt, want jaarlijks groeit het aantal meiden dat afvalt tijdens de studie. En ook hoopt hij dat we de reden van deze zwangerschappen kunnen achterhalen voor hem, want hij heeft de indruk dat een deel niet ontstaat door het hebben van verkering met een schoolvriendje, maar tijdens vakanties thuis.
 
Oke, we gaan als vertrouwenspersoon gelegenheid geven aan de jongens en meiden om met hun problemen bij ons te komen en hopelijk gaat dit in de toekomst zijn vruchten afwerpen.

Maandag 05 mei
Nou ik ben zo enthousiast dat ik gelijk de column maar aanpas. Zojuist de eerste groep gehad, 21 leerlingen en het was zooooooooo leuk en zo direct. De laatste kwam om half vijf, dus slechts 30 minuten te laat. Het is nu half 8, dus drie uur bezig geweest. Vragen, discussie en verstaanbaar. 3 jongens bleven nog na met wat vragen en eentje zei dat hij zaterdag op mijn leerlingenspreekuur komt. Dat houd ik al sinds vorig jaar maart ofzo iedere zaterdag. Afgelopen zaterdag 11 leerlingen, dus dat loopt altijd goed. Allerlei (gezondheids)problemen komen dan aan de orde. Jongens, heerlijk. Vrijdag komt de tweede groep maar deze gaan de sessie promoten!


Ciao,
 
Marjan

[Marjan Kroone]

Ontspannen werken hier?

Degene die denkt dat het allemaal lekker relaxed werken is in Afrika omdat alles zo langzaam gaat moet ik hevig teleurstellen. Wat een stress kun je hebben omdát het zo traag gaat, gewoon al het lopen, het handelen, het iets snappen, het werk, de ontwikkeling, de procedures en noem maar op.

Vaak maakt dat niet uit, maar soms kan het aan je vreten. Vorige week verliep echt niet lekker, betreffende van alles en nog wat, puinhopen die gecreëerd worden door anderen en waar je dan – eigenlijk te laat – alsnog een oplossing voor moet regelen. En dan heb je soms het gevoel dat je met kinderen aan het werk bent in plaats van met volwassenen. Daarnaast is zo dat men je snel weet te vinden als men iets van je nodig heeft en dan kan het ook niet vlug genoeg gaan, maar wee als het de andere kant opgaat. Dan is het opeens weer Afrika, waar je geduld moet hebben……

Afijn, tegen de tijd dat ik dood ga zal ik alle geduld van de wereld hebben vergaard   .

Maar gisteren is de nieuwe week goed begonnen met zeer moeilijke gesprekken waarvan we uiteindelijk toch kunnen zeggen: daar zijn we weer mooi doorheen gekomen. We zijn weer wijzer. Wat een leerproces de hele tijd, ongelooflijk.

Dus vanmorgen had ik mijn wekelijkse vrouwenspreekuur en het was lekker druk. Echter op een gegeven moment komen er twee terug – die van 35 km ver zijn komen lopen om hun probleem te vertellen – met het verhaal dat ons labo ze terug heeft gestuurd, er zijn teveel zieken dus ze moeten morgen maar terug komen.

Nu moet ik zeggen, Hortence is deze week alleen, Sophie is op cursus en Jetse komt later, dat is afgesproken. Hij is ook druk aan het werk op het terrein met voorbereidingen zodat de elektricien verder kan. We staan nl. steeds onder stroom als we een metalen apparaat aanraken in huis en het wordt op een of andere manier steeds erger. Er is veel onweer dus mogelijk heeft dat er mee te maken, maar hoogst irritant. Dus daar moet even voorrang aan gegeven worden voor straks weer allerlei apparatuur verschroeid en een van ons neervalt omdat de SBEE op dat moment 1200 V afgeeft ipv 220 V.

Maar goed, daarom hoeven er nog geen mensen weggestuurd worden. Jetse gaat zich snel douchen en ik stuur de vrouwen terug naar het labo om alsnog geprikt en geholpen te worden. Aan het einde van de morgen kom ik ook op het labo om te zien of ik kan helpen en Jetse verteld me dat Hortence heeft gemeld dat ze niet van plan is over te werken als Sophie er niet is en dat ze na de contracturen naar huis gaat.

Ik val van mijn geloof. Mijn bloeddruk stijgt tot over de 200. Wat zeg je me nou?  
Ja, zegt Jetse, ze is niet van plan tot 20 uur werken omdat wij zoveel patiënten hebben. (ons labo is open van 8-13 u en van 16-19 u)

Dit is echt niet goed voor mijn bloeddruk zeg ik. Ook niet voor de mijne, antwoord mijn kerel. Maar zeg maar niets, we praten er later wel over als we rustig zijn.

Maar ja…wie mij een beetje kent…….. ik ga aan het werk, maar zeg nou eerlijk, dat is toch niet te doen in zo’n sfeertje. Ik kan het niet in ieder geval. Dus op een gegeven moment zeg ik: Hortence ik kan echt niet met je werken zo, dus ik ga naar huis en vanavond kom ik Jetse wel helpen als jij naar huis bent. Dit kost me mijn hart. Maar luister goed: Als ik in de toekomst weer in Nederland ben voor mijn studie en je hebt maanden niets te doen, dan wil ik nooit meer horen dat je op de bank zit als er geen patiënten zijn of dat je dan weggaat om andere dingen te doen – zoals de markt bezoeken onder werktijd. Dan maak je schoon en vul je voorraden aan en als alles schoon is en er zijn nog steeds geen patiënten dan ga je hetzelfde weer schoonmaken en weer schoonmaken. Je werkt dan ook alleen maar tijdens werkuren. Daarnaast zal ik je volgende week vrijdag persoonlijk je salaris geven hier op het labo en je hoeft zaterdag niet te komen als we de loterij hebben bij de salarisbetaling, immers dat is een festiviteit die niet is gepland tijdens werktijd, dus jammer voor je.

Daarna ging ik weg, mijn bloed kookte, niet te beschrijven. Thuis wacht Constant op me met een waslijst problemen dus dat is een goede afleiding. Problemen oplossen doe ik graag. Maar om half drie is Jetse nog steeds niet thuis. Ik heb al gegeten, maar even samen met mijn kerel rusten op het heetst van de dag is toch niet teveel gevraagd. Om 16 uur wacht er weer een afspraak. Ik bel Jetse en vraag hem hoelang hij nog nodig heeft. Ik ben bijna klaar, antwoord hij. Ben je alleen? Is mijn vraag. Nee, Hortence is ook nog aan het werk. Wat zeg je nu??? Ja, ze is blijkbaar zo geschrokken van je deze morgen, dat ze om 13 uur niet naar huis is gegaan, anders zou ze mij alleen laten met het werk. Nou ja, soms moet je boos worden om ogen te open. Maar na vorige week met alle andere dingen, tjonge jonge, wat relaxed zeg, werken in Afrika……….

Maar goed, de  eerste regens zijn gevallen dus de bomen zijn zo prachtig.

Ik heb vanmiddag lekker gewerkt met Viefje, morgen gaan we samen weer op pad. Het laatste dorpbezoek heeft weer ontzettend veel werk opgeleverd en mensen gericht van medicijnen voorzien. Arme sloebers die niet bereikt worden als we op onze gat blijven zitten wachten op de dingen die komen gaan. Dus hoe je het ook wendt of keert, als er dan weer iemand komt bedanken in natura, dan denk je: oké, het is een kwestie van de lange adem. Drie stappen vooruit en twee achteruit, iedere keer weer.

Wat moet ik nog veel leren, vooral geduld en begrip voor dingen die anders gaan dan bij ons. Niet alleen observeren en praten met de mensen hier over het hoe en waarom, maar ook zelf nadenken en conclusies vormen en ook weer herzien door het proces van voortschrijdend inzicht.

Maar wat kost het allemaal een energie en als iemand me vraagt: waarom blijf je hier, waarom ga je niet terug? Het leven is zoveel eenvoudiger in Europa. Dan kan ik alleen maar antwoorden: omdat ik zoveel voel, voor jullie stam, voor jullie mensen, voor Afrika, voor de moeilijkheden die steeds weer overwonnen moeten worden, de struggle for life waar we mee dealen, de acceptatie van de dood, de blijdschap om kleine dingen. En dan weet ik: de victorie van het succes verdrijft straks weer de stress.

Liefs allemaal,

Marjan

[Marjan Kroone]

kakkerlakken en vrouwenspreekuur
donderdag 5 juni 2008
 
Soms vraag ik me weleens af wat ik hier doe tussen al die insecten en enge beesten. Ik griezel van gekko’s, vorige week een dikke pad die onder de slaapkamerkast vandaan kwam, dan sta ik niet te juichen, integendeel… en dan nu…. Het is donderdagochtend 05 juni 1u33 en ik ben wakker gemaakt door een kakkerlak – een dikke kakkerlak van 3 cm – die over mijn arm liep.
Die onder mijn muskietennetje is gekropen, in mijn bed!
 
Stel je voor, je wordt wakker omdat er wat over je heen loopt, doet het licht aan en ziet zo’n vies beest naast je. Nou ik GIL, dat kan ik je vertellen en hij scheurt omhoog het muskietennet in en ik pak in een reflex de gifbus. Zoals je ziet kan hij daar niet tegen, maar nu zit ik met hartkloppingen achter mijn computer, mijn mail te lezen om weer wat rustig te worden en we kunnen even niet in onze slaapkamer vanwege de stank.……
 
Vrouwenspreekuur:
Jeanne komt uit Togo, grenzen bestaan hier alleen voor de blanken. Deze vrouw is onnoemelijk treurig. Ze klaagt niet, maar je voelt de triestheid om haar heen hangen als je bij haar zit. Ze verteld dat haar menopauze al is begonnen en ze heeft slechts één kind. Wat kan ze doen? Wel vier kinderen gebaard, maar de derde is onlangs overleden.
 
Dit is overal ter wereld een reden om treurig te zijn, maar speciaal hier in Afrika. Want wat is één kind als je in een land woont waar je afhankelijk bent van je kinderen als je oud bent, waar je afhankelijk bent van het aantal kinderen dat je krijgt en behoudt om je man te behouden?
 
Ze vraagt of ik haar kan helpen haar menstruatie weer opgang te brengen. Ook heeft ze last van haar buik, vooral rond haar navel. Alsof er beesten inzitten en ze valt ook maar af. Is ze dan niet zwanger? Nee, ze wordt immers al magerder. Oké, het is in ieder geval een zaakje labo inclusief zwangerschapstest uiteraard. ’s Avonds komt ze met de uitslagen. Drie verschillende parasieten, Bilharzia, een flinke urineweginfectie, giga laag Hb. Geen wonder dat ze afvalt. Maar…………. Ze is ook zwanger! Dolgelukkig is ze met deze uitslag. Ik vraag haar of ze eerst naar de verloskundige wil gaan, zodat we weten hoeveel weken ze heen is. Nou zeg, dat heeft ze nog nooit gedaan. Een verloskundige bezoeken omdat je zwanger bent? We leggen uit dat er keuzes gemaakt moet worden, omdat sommige medicijnen gevaarlijk zijn voor haar kindje de eerste maanden, maar dat er voor haar leven ook gevaar dreigt als ze niet behandeld wordt. Uiteindelijk gaat ze weg met de belofte dat ze volgende week terugkomt, met carnet van de kraamafdeling.
 
Lucie heeft 5 kinderen en vind het wel genoeg, maar voor NORplant heb je bij ons schriftelijke toestemming nodig van je echtgenoot of een ander mannelijk familielid. Dit druist tegen al mijn emancipatiegevoel in, maar goed, we hebben het er mee te doen. Vandaag zijn ze dus samen terug gekomen. We praten over het ouderschap en komen uiteindelijk op het onderwerp op anticonceptie. Dan gebeurd er iets dat me werkelijk verbaasd. Lucie zegt dat het haar niet uitmaakt hoeveel kinderen ze baart. Dat haar man maar moet beslissen of ze wel of niet anticonceptie gaan gebruiken. Als mijn man zegt dat ik 20 kinderen moet baren dan zal ik 20 kinderen baren. Waar is de mondige Lucie van vorige week gebleven? Afijn, ze houdt haar hoofd gedurende het gehele gesprek naar beneden gericht en uiteindelijk zegt haar man dat hij denkt dat het  voor hem ook gemakkelijker zal zijn als er geen kinderen meer komen. De Norplant wordt geplaatst. Dit is nu Afrikaanse intelligentie. Als de vrouw zal zeggen dat ze niet meer wil baren zal dit op een gegeven moment tegen haar gebruikt gaan worden door haar man of schoonfamilie. Als de man deze beslissing heeft genomen wordt het gerespecteerd en hoor je er niets meer van. Maar het blijft vermoeiend. Soms wil je “gewoon”, maar wat is “gewoon”?
 
Ténna  (ca 20 jaar ) komt langs met haar man (ca .30 jr) en haar zwager. De broer is mee om te luisteren uit naam van de familie. Ténna verteld dat ze sinds twee jaar een zodanige pijn in haar buik heeft als ze ongesteld moet worden dat ze 3- 4 dagen op bed ligt, misselijk is en afvalt. Daarna blijft de pijn aanhouden en tevens heeft ze jeuk en afscheiding. Ik vraag aan Tenna o.a. of ze alleen sex heeft gehad met haar man. Ja, haar man is de eerste en enige. Hij heeft haar immers opgehaald.
 
Haar man verteld me direct dat de enorme buikpijn van zijn vrouw waarschijnlijk de oorzaak is van het feit dat ze nog steeds geen kinderen hebben, na drie jaar huwelijk. Maar we kunnen nog lang geen conclusies trekken, vertel ik hem. Oké de vragen. Hij antwoordt dat er sinds twee jaar een vriendin is naast zijn vrouw. Heeft deze vriendin ook kinderen? Ja, maar die zijn niet van mij, maar van andere mannen die ze ontvangt. Heb je beschermde sex? Ja…antwoordt hij wazig……. Twee jaar buikpijn, ik zou het er ook van krijgen als mijn kerel met een ander vrijt.
 
Maar, ik heb van die heerlijk vieze plaatjes dus even een foto van een penis en vagina met sjanker ophalen. En een verhaaltje over de gevaren van onbeschermde seks, over steriliteit, over de verspreiding van HIV. Tenna hoort het gelaten aan, alsof ze er niet bij is, maar de mannen stellen vragen en de zwager zegt: je moet oppassen broer, zie je wat er kan gebeuren!
 
Na de voorlichting is het duidelijk. We willen wel helpen, in ieder geval Tenna met haar pijnprobleem, daar hebben we zeer goede ervaring mee met homeopathie. Maar …verder gaan om afscheiding te behandelen en een kindje te krijgen, dat doen we alleen als de man niet meer met andere vrouwen vrijt, immers anders kunnen we net zo goed direct alle medicijnen in de prullenbak gooien We kunnen labanalyses doen, kijken of het zaad van de man goed is, SOA’s behandelen, de temperatuurcurve bijhouden, maar alleen als het stel zich als een echt koppel durft te manifesteren. Dit betekent dat de man dus niet meer naar andere vrouwen gaat en dit betekent ook dat je, indien je een periode geen seks kunt hebben omdat je vrouw ziek is of omdat je op reis bent, je je handen moet gebruiken. Dat werkt ook heel goed. Hij lacht, maar ik kijk hem heel serieus aan en zeg dat dit geen grap is.
 
Mijn voorstel is om over alles na te denken, te bespreken en volgende maand terug komen om te vertellen wat ze willen. Ik ga even weg “wat ophalen” om ruimte te geven wat onderling te bespreken. Bij mijn terugkomst zegt de man: Ik heb al nagedacht en wil niet ziek worden. We willen geholpen worden. We kennen een ander stel dat u ook geholpen heeft en die hebben nu een kind, wij willen dat ook.
 
Nou, dit is teveel eer. Nog even goed uitleggen dat ik geen kind kan garanderen, maar dat we – voor zover mogelijk – gaan kijken wat het probleem zou kunnen zijn. En als blijkt dat er geen kinderen kunnen komen, dan is dat niet erg. Er zijn immers genoeg kinderen hier die een Afrikaanse familie nodig hebben omdat het leven in een weeshuis echt niet zo leuk is als het lijkt. Iedereen wil uiteindelijk bij een familie horen.
 
Doodgaan bij ons.
’s Avonds komt Nicaise nog even langs. Probleempje er is een sterfgeval in zijn familie en ze gaan vannacht nog op de moto het lijk ophalen, ergens in een dorpje 250 km ver weg! Kunnen jullie je daar een voorstelling van maken. 250 km door de bergen in de nacht op een brommer met een lijk tussen jou en je bijrijder in… Lijkbezorging hier is hier alleen voor de rijke mensen die transport kunnen betalen en voor de koeling moeten we naar Parakou.
 
Ik zeg gelijk tegen Jetse, ik wil níet in de koeling in Parakou – 300 km bij ons vandaan.
Alleen maar omdat er misschien mensen uit Nederland moeten komen om me te begraven. Daar moet je toch niet aan denken, zo’n lijkenhuis en dan ook nog in den vreemde. Als ik doodga, dan wil ik zoals de mensen hier – gewikkeld in een lijkwade - vervoer op een rieten draagbaar naar het plekje dat ik heb uitgekozen en onder de grond met die handel. Ceremonies kunnen later zonder mijn lijk. Echter, stel dat magere Hein me ergens tussen Cotonou en Boukombé komt halen, dan mogen ze me wel ophalen met een auto. Die luxe moet me dan maar even gegund zijn J.
 
Liefs,
 
Marjan

[Marjan Kroone]

Gastencolumn Lara
vrijdag 20 juni 2008
Verplicht emigratie.
 
Hai, ik heet Lara en ben een herder – kruising Mechelaar/ Duits en ik heb me toch in een avontuur gestort. Vorige week komt er een vreemde man bij ons aanzetten, met eigenaardige geur om zich heen. Ik rook dat hij niet uit Nederland kwam, maar dat hij aardig is had ik al snel door.
 
Hij blijft een nachtje bij Claudia en Henk slapen en dan neemt hij me mee, met wéér een vreemde man, in de auto naar Gieten. Nou ja, die bruine kop die ken ik inmiddels een beetje, dus dat is toch vertrouwd, ik blijf maar bij hem in de buurt. Volgens mij wordt hij mijn nieuwe baasje. Hij heeft ook een kleedje bij zich met de geuren van een vreemd land en een andere hond, maar dat ruikt erg lekker, ik ga er steeds op liggen. Sleep het zelfs naast de bank als mijn nieuwe baasje daar gaat zitten. Ben benieuwd wie die andere hond is.
 
Het is toch gezellig daar in Gieten, we doen van alles samen. We moeten aan elkaar wennen zegt Jetse, want we gaan samen een heel lange reis maken. Hij verteld me dat ik hem en Marjan een beetje afleiding gaan geven want ze werken te hard en te lang en hebben eigenlijk nooit ontspanning. Ook moet ik hen beschermen want er zijn veel inbraken waar zij wonen.
 
Dus moet ik laten zien waar ik bang voor ben en wat ik wel en niet leuk vind. We gaan in de trein, in de bus, het bos in, op bezoek bij mensen en ik luister maar goed naar hem, want volgens mij ga ik wel een leuk nieuw leven krijgen met die vreemde snoeshaan. Hij houdt van knuffelen, net als ik. Zijn dochter Hedwig komt ook een paar dagen logeren en zegt steeds maar dat mama mij vast heel geweldig vindt. Ik merk dat zij herdershonden gewend is, want ze is lief maar ook heel streng.
 
Dan wordt ik afgelopen vrijdag samen met Jetse naar Amsterdam gebracht, we gaan vliegen. Nog nooit gedaan, het schijnt dat ik dan een dagje in een kooi moet en door de lucht naar een ander continent ga. Ik stap in mijn kooi en ga braaf op het kleedje liggen, ik weet zeker dat mijn nieuwe baasje geen rare dingen met me laat gebeuren. Maar dan wil Jetse opeens dat ik van de rolband afgehaald wordt. Ze willen me namelijk als cargo gaan vervoeren, ik mag niet bij mijn baasje in hetzelfde vliegtuig blijven, dat kan alleen als we vanaf Brussel vliegen. De mevrouw probeert Jetse te verzekeren dat er niets met mij gebeurd, dat we elkaar weer zien in Cotonou, maar hij weigert – gelukkig – en ruilt zijn vliegticket om drie dagen later vanaf Brussel te vertrekken. Ik zie dat hij wel wat in paniek is, waar moet hij met mij logeren nu? Want laten we eerlijk zijn, ik ben lief maar wel erg groot en niet iedereen houd van honden.
 
Gelukkig heeft hij een broer in Abcoude en die heeft op dat moment naast zijn eigen hond nog twee honden te logeren. Dus eentje extra maakt ook niet uit. Gezellig, lekker gestoeid met al die knapen, ik had alle aandacht, leuk hoor.
 
Zondags weer in de trein, moest ik nog weer even naar Castricum, de zus van Marjan heeft ook een hond en leuke kinderen, dus die konden mij mooi ook nog even zien. En oma natuurlijk.
 
Maandags, met de trein naar Brussel en daar moest ik weer die kooi in en jawel, ik ging eindelijk vliegen. Allemaal vreemde mensen die mijn kooi wilden stelen, maar ik heb hem goed verdedigd. We moeten immers samen in Cotonou aankomen, ik kan het niet maken om zonder kooi aan te komen, dat zal Jetse niet leuk vinden.
 
We hadden uiteraard vertraging. Daar in Libië zijn ze niet zo consequent wat de klok betreft dus na 18 uur in de kooi te hebben gezeten mocht ik er eindelijk uit, op de luchthaven van Cotonou. Nou, ik heb slechts een héél klein hoekje van mijn kleedje opgegeten toen ik me verveelde. De meeste tijd sliep ik. Vliegen is echt saai, geloof me.
 
Afijn, staat daar zo’n mooie, doorleefde 4WD voor me klaar, ja, deze wordt intensief  gebruikt, dat straalt hij uit. Ik spring erin, wil die vreemde vrouw ook instappen, nou ja, dat kon niet dacht ik. Even flink snauwen, grommen en mijn tanden laten zien. Maar ze was niet bang, ze snauwde terug en ik wist gelijk dat zij de baas is over deze auto en dat ik met haar mee mag en niet omgedraaid. Oke, dus wél verdedigen maar niet tegen Jetse en deze madame, dat is duidelijk.
 
We bleven een dag in Cotonou, want ik moest kennis maken met de dierenarts, die woont maar liefst 550 km bij ons vandaan. Geen wonder dat vrouwtje me zelf vaccineren gaat. Afijn, ze hebben zelfs al een vrijer voor me uitgezocht en ik moet zeggen, ik val op hem. Een Duitse herdershond van 3 jaar oud, mooie diepbruine vacht met zwart dek. Hij is vreselijk leuk, houdt van stoeien, dus Jetse gaat als ik loops ben weer met me terug naar Cotonou, dan kunnen we samen kleintjes maken.
 
Na nog een dag in de auto te hebben gezeten – wat ik overigens heerlijk vond, ik lag hoog en had mooi uitzicht - kwamen we in Boukombé. Dat wordt dus mijn nieuwe thuis begreep ik. Mooie omgeving, het lijkt Klein Zwitserland wel.
 
Daar kwam de andere hond, Bruno. Ik herkende hem gelijk. Maar wat een druk beest. En denkt dat mormel toch dat hij meer rechten heeft dan ik. Komt als een gek op me afstormen. Nou, dan ben je bij mij aan het verkeerde adres. Ik moet je komen helpen bewaken, dus dat betekent dat jij niet voldoende afweer geschut hebt. Wat verbeeld je je wel? Ik druk hem plat met mijn voorpoot op de grond, zo, daar heb je niet van terug, hij druipt af met zijn staart tussen zijn poten, maar probeert het nog twee keer. Tjonge, die is hardleers. Afijn, na drie keer komt hij braaf naar me toe en geeft aan dat hij alleen wil spelen. Dat is beter. Wat een groot terrein, achter het meisjesinternaat waag ik me nog maar niet, maar rondjes rennen om het huis met zijn beiden, dat is dikke pret.
 
Er zijn veel mensen hier, wie hoort hier nu wel en wie niet. O, ik gromde tegen twee meiden die later het terrein opkomen lopen, dat is niet de bedoeling, die schijnen hier ook te wonen.
 
Raar land overigens, in huis en op het terras hangen van die luchtkloppers, kennen jullie dat? In het zuiden is de regenperiode al begonnen dus daar was het koud – mijn baasjes droegen vesten bij 25 graden……. Maar hier in het noorden is het een stuk warmer. Draaien die luchtkloppers een beetje in de rondte. Ik lig er heerlijk onder op de plavuizen. Dat heb ik van Bruno afgekeken
 
En dan dat eten hier… geen wonder dat baasje twee grote koffers vol met eten uit Nederland heeft meegenomen. Ik krijg Afrikaans eten met wat brokken uit Nederland erdoor. Ze denken zeker dat ik gek ben. Ik vis de NL brokken eruit en de rest geven ze maar aan de varkens. Bruno eet snel zijn bak leeg, dat zie ik mijzelf nog niet doen. O, zegt vrouwtje, jij moet even een paar dagen honger hebben, dan eet je wel. Nou dát zullen we nog wel zien.
 
’s Avonds laat de nachtwacht Isidore Bruno uit en ik loop met vrouwtje mee aan de lange lijn. Er ligt een heel grote reptiel op een zandheuvel, ik ga er enthousiast naar toe maar Isodore brult opeens ”serpent”. O, dat ding is gevaarlijk? Is dat nou een slang? Aha, daar moet ik dus tegen blaffen als ik die zie, net als Bruno doet, mijn baasje waarschuwen dat er gevaar is.
 
Maar die andere reptielen dan? Die salamanders? Die vangt hij en daar speelt hij mee tot ze dood zijn. Nou blijkbaar zijn die dan niet gevaarlijk, want vrouwtje zegt er niets van.
 
Uiteindelijk ga ik slapen en alle indrukken verwerken. Vrouwtje laat alle deuren van het huis openstaan en zet een vloerventilator voor me klaar waar ik heerlijk voor ga liggen.
 
Bruno houdt buiten de wacht met Isidore, ik ben de huishond. Verschil moet er zijn

[Marjan Kroone]

Inwijdingsceremonie van een Tata
zondag 29 juni 2008
Ik heb al heel wat ceremonies meegemaakt, van initiëring van kinderen om toe te treden in de clan waarbij ze in hun wang bepaalde inkervingen krijgen, tot het aanbidden van de God van de jacht, maar gisteren voor het eerst een inwijdingsceremonie meegemaakt van een Tata die afgebouwd was. Jetse en ik waren uitgenodigd en dat was toch leuk, interessant…. Ongelooflijk. En deze flapdrol had natuurlijk geen fototoestel bij zich.
 
Geweldig veel dansen, maar niet alleen maar dat met die voeten op de grond en de kont naar achteren, nee echt dansen die iets uitbeelden. Dansen om de voorvaderen te eren, met prachtig trommel geluid, voorspoed op te roepen voor de familie van de Tata, een dans om de demonen en andere kwade geesten buiten de deur te houden, een dans om kracht te geven aan de mannen van de familie zodat zij in tijde van oorlog ten strijde kunnen trekken en hun familie kunnen verdedigen, een dans om goede jacht af te roepen, zo mooi………….. vooral het verjagen van de demonen en de kracht voor de mannen om vijanden te verslaan was heel indrukwekkend. Ik gaf een gilletje van schrik bij de eerste slag die viel toen ze elkaar met zwepen te lijf gingen. Jammer dat ik geen foto’s heb.
 
En wat zou leuk was, daarna kwam de maaltijd, niet zoals bij de recepties en feesten van overheden en projecten met een hoop drank en allerlei lekkers. Nee, er was regenputwater, zelfgebouwen tchouk en rijst met een sausje vermengd. Volgens mij was er ergens in de verte een kip doorheen gevlogen, Jetse vond een heel klein fliebertje vlees ergens tussen de rijst, en dat was het.
 
Dit vind ik mooier dan welk officieel feest met braspartijen dan ook. Toen we naar huis gingen hadden we inmiddels trek gekregen door de twee lepels rijst die we ophadden, dus nog even op Zongo wat bolletjes gekocht om de maag te vullen. GEWELDIG, ik wou dat ik jullie mee had kunnen nemen.
 
liefs,
 
Marjan

[Marjan Kroone]

Oliecrisis en vergaderen
dinsdag 15 juli 2008
Ik weet niet hoe het in Nederland is gesteld met de oliecrisis, maar hier betekent het heel simpel dat de prijs niet alleen enorm hoog is, maar tevens dat er vrijwel geen diesel te koop is. Consequentie daarvan is natuurlijk dat er dus ook geen “gewone” elektriciteit wordt geleverd. De elektriciteitscentrale draait hier op diesel. ’s Avonds komt de stroom er een paar uurtjes op en omdat ook wij zuinig moeten doen met het kleine voorraadje diesel dat we hebben kunnen we onze generator ook niet constant laten draaien…. Dit is inmiddels al een dag of 10 aan de gang.
 
Afijn, het is weer lekker ouderwets, ’s morgens via de generator een paar uurtjes stroom en dan snel water koken, accu’s opladen en weet ik wat nog meer.
 
Alleen heb ik natuurlijk normaliter een kerel die diesel bijvult, de generator steeds weer opstart, de accu’s oplaadt, ’s nachts naar het labo rijdt om de koelkast op petroleum te controleren et cetera. En nu is diezelfde vent een weekje naar Cotonou. Mag ik het zelf doen. Nou dat is leuk . Maar goed, des te meer waardeer ik hem weer.
 
Dus vanmorgen voor de tweede keer zelf de generator opgestart, nou niets dus, het bleef doodstil. Accu leeg! Oja, heeft Jetse me verteld, de oplader is niet goed meer, dus maximaal 2-3 keer starten en hij is weer leeg….
 
Andere accu geplaatst, nog niets, geen leven in te krijgen. OOOOOO ik haat dit. Wat kan ik hier geïrriteerd van raken!! Even verder kijken. Aha, er zit een draad los bij de aansluiting. Martje dapper in de weer met schroevendraaier en dopsleutel………… gelukt, schouderklopje voor mezelf.
 
En dan de hond. Op het moment dat Jetse zondag de auto ging klaarmaken voor vertrek was ze er niet meer bij vandaan te slaan. Halverwege het inpakken dook ze er gewoon in, zo van: Je vertrekt toch niet zonder mij!


Maar jawel, Lara moet het ook een weekje zonder baasje stellen. We kunnen dus momenteel niet de bergen in zonder auto en in het dorp zijn echt teveel loslopende honden en geiten. Dat is niet te doen met twee honden. Maar we doen leuk spelletjes op het terrein ter compensatie.
 
Verder bestaat mijn leven op dit moment - in mijn beleving - teveel uit het controleren en organiseren van allerlei dingen die natuurlijk hard nodig zijn, maar eigenlijk niet zo leuk. De brug bij Koudahongou, de afwerking van het Robbenhuis, de start van het magazijn, dat moet allemaal begeleid worden.
 
De aannemer doet uiteraard het werk met zijn personeel, maar je moet toch minimaal om de dag heen om zelf te zien of alles gaat zoals afgesproken is en dan presteren ze het nog om het anders te doen dan vooraf doorgesproken. Maar goed, het is leuk om alle vorderingen te zien.
 
Daarnaast zijn er veel besprekingen nodig om twee “bedrijven” bij elkaar te brengen. Want dat is natuurlijk wat er eigenlijk gaat gebeuren als onze Stichting samen met Kuweeri het gezondheidscentrum “la Solidarité” gaat opzetten en managen. Gelukkig gebeurd alles in volledige openheid en beide partijen willen graag dat dit project super gaat slagen.
 
Maar dat is ook de reden waarom er zoveel te bespreken is, omdat we open zijn naar elkaar zien we dat er echt enorme verschillen zijn in manier van werken. Het is absoluut noodzakelijk om elkaar halverwege tegemoet te komen en direct bij de start duidelijk aan het personeel te kunnen overbrengen hoe we wat gaan doen. We willen dan ook niet gaan beginnen voordat er helderheid is voor diverse activiteiten. Anders is het een te onzekere situatie voor het personeel, dat werkt demotiverend.
 
Bovendien zullen we – ondanks dat we nu goed alles overdenken en overleggen – in de toekomst nog genoeg aanpassingen moeten doorvoeren. Want de praktijk openbaart zich nu eenmaal altijd anders dan de theorie bedenkt en we zullen het grootste inzicht pas verwerven bij het voortschrijden van de tijd.
 
Marjan Kroone

[Marjan Kroone]

Hallo allemaal,

Het is lang geleden dat jullie iets van mij gehoord hebben, maar de oliecrisis heeft bij ons in Benin verstrekkende gevolgen gehad. We hebben in het Noorden maanden zonder internet en telefoon gezeten en de stroomvoorziening is maandenlang mondjesmaat geweest. Al met al een reden om voor mij - als ik al kon internetten - alleen de column op onze eigen site te plaatsen. www.aktiebenin.nl

Maar nu ben ik weer een paar weken in Nederland en er is een hoop gebeurd. Onder andere is de EO bij ons op bezoek geweest en maandan a.s. 6 april  om 22u10 wordt ons  werk uitgezonden in het programma Onverwacht Bezoek. Ik hoop dat er veel mensen zullen kijken en reageren!

Beschouwing van Marion Lutke en mijn moeder - na hun bezoek - is al te zien op
http://www.eo.nl/programm...de.esp?broadcast=10194839

Allemaal Gods zegen toegewenst.

Liefs, Marjan

[Adinomis]

Een mooie uitzending! Hartelijke omhelzingen, blijdschap om het weerzien.
Zelfs de computer gezien waarmee je contact met dit forum maakt...!

[Marjan Kroone]

Marjan haar reactie op de TV uitzending

Tja, ik zit hier zeer gemengde gevoelens en ben blij dat ik in Nederland ben, zodat er gelegenheid was te bekijken wat er nu van al die interviews en filmbanden gemaakt is en er via deze column toch een soort van reactie op te kunnen plaatsen.

Hoewel het een mooi programma is en het natuurlijk om het Onverwacht Bezoek gaat, ben ik toch heel teleurgesteld.

Wel om het feit dat ik niet wist dat het om dit programma ging toen men opnames kwam maken. Dat werd mij dat pas gezegd, toen ik mijn moeder zag. Maar.... ik heb de EO natuurlijk wel laten komen omdat ze mijn werk en leven zouden filmen, dus voor reclame voor onze Stichting. Dat is immers de reden dat ik JA heb gezegd. En natuurlijk gaat het om hun programma!

Maar... er zijn zoveel goede gesprekken geweest over werk en levensvisie en daar zie je niets van terug.

Ook zijn de beelden van onze omgeving niet realistisch, immers de armoede is sterk onderbelicht en ons werk in Benin komt niet genoeg uit de verf.

Het programma had meer inhoud gekregen als het eten minder prominent aanwezig zou zijn en de tweede poging mij emotioneel te maken - door wederom over de kinderen te beginnen - niet was uitgezonden, maar er een interview en wat werkzaamheden aan waren toegevoegd.

Het meest vervelende is dat er nergens naar Aktie Benin werd verwezen. En dat terwijl we een kans uit duizenden hadden om extra geld binnen te halen als bijvoorbeeld simpelweg op de aftiteling onze naam en giro vermeld waren.

Dan was de veranderde insteek (werk en leven komen filmen maar uiteindelijk kijkcijfer emoties en bezoek uitzenden) voor mij gerechtvaardigd geweest.

Dit is hoe ik het voel en ervaren heb. Heel jammer.
 

Marjan

[Adinomis]

Dat kan ik me heel goed voorstellen. Ook een omroep als de EO ontkomt er niet aan om oneigenlijke motieven te gebruiken om het doel te bereiken.
Op geld vragende progamma's zitten het publiek niet te wachten.
Emotie TV zorgt voor kijkcijfers en zo kun je in de lucht blijven. Zo is allles doortrokken van de leugen.
Wie heeft het aangevraagd? Voor je moeder was het waarschijnlijk wel een prachtige belevenis.

[Priscilla en Aquila]

quote:

Marjan Kroone schreef op 08 april 2009 om 07:27:
Marjan haar reactie op de TV uitzending

Tja, ik zit hier zeer gemengde gevoelens en ben blij dat ik in Nederland ben, zodat er gelegenheid was te bekijken wat er nu van al die interviews en filmbanden gemaakt is en er via deze column toch een soort van reactie op te kunnen plaatsen.

Hoewel het een mooi programma is en het natuurlijk om het Onverwacht Bezoek gaat, ben ik toch heel teleurgesteld.

Wel om het feit dat ik niet wist dat het om dit programma ging toen men opnames kwam maken. Dat werd mij dat pas gezegd, toen ik mijn moeder zag. Maar.... ik heb de EO natuurlijk wel laten komen omdat ze mijn werk en leven zouden filmen, dus voor reclame voor onze Stichting. Dat is immers de reden dat ik JA heb gezegd. En natuurlijk gaat het om hun programma!

Maar... er zijn zoveel goede gesprekken geweest over werk en levensvisie en daar zie je niets van terug.

Ook zijn de beelden van onze omgeving niet realistisch, immers de armoede is sterk onderbelicht en ons werk in Benin komt niet genoeg uit de verf.

Het programma had meer inhoud gekregen als het eten minder prominent aanwezig zou zijn en de tweede poging mij emotioneel te maken - door wederom over de kinderen te beginnen - niet was uitgezonden, maar er een interview en wat werkzaamheden aan waren toegevoegd.

Het meest vervelende is dat er nergens naar Aktie Benin werd verwezen. En dat terwijl we een kans uit duizenden hadden om extra geld binnen te halen als bijvoorbeeld simpelweg op de aftiteling onze naam en giro vermeld waren.

Dan was de veranderde insteek (werk en leven komen filmen maar uiteindelijk kijkcijfer emoties en bezoek uitzenden) voor mij gerechtvaardigd geweest.

Dit is hoe ik het voel en ervaren heb. Heel jammer.
 

Marjan

Hoi,

Ik snap wel goed wat je bedoelt. Zo ken ik iemand die meedeed aan zij gelooft zij niet. Ik 'ergerde' me al heel erg aan het eindeloos herhalen van bepaalde shots in het programma.
De persoon die meedeed was ook teleurgesteld over wat het resultaat was van alles wat er was opgenomen.

Jouw punt is dus eigenlijk dat hun verzoek om te komen en jou reden om JA te zeggen, eigenlijk niet met elkaar strookten, terwijl dat eerst wel de insteek leek/was.
Dat is toch misschien wel een punt waar zew bij de EO meer mee moeten doen, ze moeten zich in die zin wat minder toeleggen op het emo-aspect.
Het zou ook gewoon een accentsverschuiving kunnen zijn: waar kies je voor: nog een keer het praten over je kinderen en uitgebreid eten, of laat je dan nog  wat zien over het werk wat jullie doen.

Ik zou dat wel aan hen laten weten.

[Marjan Kroone]

Ik heb ze uiteraard dit ook geschreven. Geen reactie gehad, maar wel hebben ze nu prominenter op de hun site naar onze site verwezen - alhoewel nog steeds zonder logo.

Ze hebben mij verteld dat ze me hadden gevonden via de columns en site. Eigenlijk weet ik helemaal niet of iemand dit heeft aangevraagd, ik denk van niet.

Nou ja, voor mijn moeder was het geweldig, maar zoals eerder gezegd, de tweede keer over mijn kinderen beginnen - wat ik absoluut niet leuk vond en ook tegen hen zei - dat had bijvoorbeeld niet uitgezonden hoeven worden maar dan wat werk laten zien.

Persoonlijk vond ik ook dat die tweede keer het woordje "TE"  verdiend. Voor mijn gevoel leek het alsof ik alleen maar aan het janken ben daar

Dat is absoluut niet het geval. Nou ja, ik heb er goed van geleerd. Volgende keer komt er wel wat zwart op wit te staan

En eigenlijk is dit weer het bewijs hoe de media met ons speelt, zie ook mijn column van 1 april jl.  zie http://www.aktiebenin.nl/Column/index.asp?bericht=231

Dat gaat over een ander onderwerp, maar ook over media - invloed.


Marjan

[Priscilla en Aquila]

Hoi Marjan, gisteravond had ik eindelijk echt de tijd om via uitzending gemist naar het programma te kijken.
Ik vond het wel heel leuk om je in levende lijve te zien. Ik zal dan ook met andere ogen je column lezen.
Ik vind dat programma een beetje alsof het voor kleine kinderen is gemaakt, die je steeds weer moet herinneren: kijk dit is de moeder van Marjan, ze heeft haar dochter zes jaar niet gezien - er wordt teveel herhaald.
Verder begrijp ik precies wat je bedoelt bij het vragen naar je kinderen. Je zegt er dan ook bij dat ze dat niet moet doen omdat het dan mis gaat, dan moet je dat stukje m.i. ook niet uitzenden, het is echte emo-tv.
Meer diepgang was beter geweest maar toch heeft een buitenstaander best een beeld gekregen van je werk. Het is natuurlijk hap/snap en dat is voor jou wel jammer.
Wat een schattige kinderen lopen daar trouwens rond...

[Marjan Kroone]

Terug van weggeweest
woensdag 27 mei 2009
Terug in Benin besef ik dat mijn relatie met dit land een soort liefdesrelatie. Je wordt verliefd, alles is leuk, spannend en mooi, maar dan ga je ergeren aan bepaalde gewoontes en je beseft dat sommige dingen gewoon nimmer meer te veranderen zijn. Niet bij jou en niet bij je geliefde. Dan rijst vanzelf de vraag: is dit acceptabel en wil ik hiermee verder?
 
Want dat is de vraag waar het altijd waar het omdraait, kun je ermee leven, is het niet leuke acceptabel?
 
Ik kom aan in Benin en men heeft zoals altijd allerlei vervelende nieuwtjes voor me. Ik zal gewoon vier voorbeelden geven:
 
Albert is beroofd van een deel van zijn stagegeld, hij werd door enkele mannen opgewacht nadat hij in Cotonou naar de bank was geweest.
 
Firmin heeft zijn vader verloren en is nu op 20 jarige leeftijd verantwoordelijk voor zijn broertje van 13 en zusje van 10 en het land en huisje van zijn pa.
Tot overmaat van ramp heeft de Firmin’s vader hem op zijn sterfbed ook nog laten trouwen met een meisje van 12-13 jaar oud. Dit was al eerder geregeld en aangezien ze nu ongesteld was geworden kon de ceremonie plaatsvinden. Dus heb ik nu een personeelslid  rondlopen met een kindbruidje. Dit is shocking voor mij! Ging mijn examen opdracht, mijn policy paper van afgelopen maand niet over het voorkomen van tienerzwangerschappen en kindbruidjes?…. Dit is echt niet leuk. A.s. zaterdag een tweede gesprek met dit jonge echtpaar.
 
Dan komt een van de meiden van het internaat naar me toe met de mededeling dat haar vriendje een ander meisje van dezelfde leeftijd heeft zwanger gemaakt. Ik ben blij dit te horen, hoe raar dat ook klinkt. Zij is verdrietig, maar ik leg haar uit dat ze dit beter nu mee kan maken dan straks als ze getrouwd is en kinderen heeft rondlopen. Een reden temeer om te zorgen financieel niet afhankelijk te worden van een man.
 
Maar het ergste nieuws is dat er in maart jl. een vrijwilligster van Peace Corps is vermoord. Er zijn inmiddels vier mannen opgepakt, die zitten in de gevangenis in Natitingou. Peace Corps heeft een maand lang het werk neergelegd. Mijn gedachten zijn bij de ouders, die hun dochter voor twee jaar naar Afrika zien vertrekken om ontwikkelingswerk te doen en haar nu in een kist weer thuis krijgen.
 
Nee, ik moet weer even wennen aan de realiteit van hier..

[Marjan Kroone]

Eindelijk regen en weer internet!
maandag 8 juni 2009
Jongens, jullie hebben geen idee hoe blij we hier zijn.
Geloof het of niet, maar we hebben weer internetverbinding. Het leven blijft spannend hier.
Daarnaast is gisteravond de eerste echte regenbui gevallen. Urenlang, met onweer en storm………. HEERLIJK!!! We waren aan het vergaderen en iedereen snel naar huis toen het zo hard begon te waaien, maar Jetse en ik bleven eerst op het terras zitten met de honden, in het donker want de stroom gaat er dan af in het hele dorp en toen we eenmaal doorweekt waren zijn we naar binnen gegaan. Gelukkig plavuizenvloer want alles natuurlijk een modderbende. Maar zo fijn! Je kunt dan bijna niet met elkaar praten omdat het golfplaten dak zoveel lawaai maakt als de regen erop slaat, maar dat maakt dan gewoon niet uit. Het heeft ca. 6 uur achter elkaar geregend en vanmorgen was de temperatuur gedaald tot 25 graden, zalig…………… Iedereen weer vol energie.
 
En dan onze puppies. Zo leuk, we hebben er zelf twee gehouden en het is niet te beschrijven hoe rijk we ons voelen met vier van die prachtige honden. Blanche – die overigens al donkerder wordt op dit moment – houdt van water en iedere dag stapt ze minstens 4 keer in een emmer water waar ze dan ook daadwerkelijk in gaat zitten. We hebben een bassin in de tuin neergezet zodat ze ook kan poedelen als ze straks wat groter is. Het is natuurlijk heerlijk koel zo’n bak water.

De laatste loodjes komen eraan voor de grote vakantie. Vier meiden van het internaat moeten deze maand examen doen en zijn hard aan de studie. Agnes wil na haar examen graag naar de technische school om secretaresse te worden en Rosine wil graag beginnen aan de beroepsopleiding voor verpleegkundige of verloskundige – waar ze maar een plaats kan vinden. Mocht dit gaan lukken dan betekent dit dat we in principe 2 plaatsen vrij krijgen voor nieuwe meiden op het internaat. Daarnaast hebben we nog een bed leeg, dus ik hoop oprecht dat we volgend schooljaar een tweede lichting kunnen realiseren.

Albert en Genevieve wijden zich zeer serieus aan hun taken als vrijwillige bestuursleden voor FSAB. Dit weekeinde ontving ik twee uitnodigingen voor bijeenkomsten. Een op vrijdagavond en een op zaterdagmorgen. Niet bijster belangrijk, maar toch, je moet hier je gezicht laten zien. Om daar netjes onderuit te komen wilde ik een briefje schrijven dat ik helaas al bezet was, zegt Albert tegen me, maar maman ik ga u toch vertegenwoordigen………… Ik kon hem wel zoenen!

Al met al een zeer positieve week, heerlijk om die kleine, normale dingen, weer zo te leren waarderen.

Liefs,
Marjan

[Marjan Kroone]

Jullie zullen het haast niet geloven, maar na de eerste bui begin juni is er geen regen van betekenis meer gevallen. Eén keer een buitje van een uurtje of zo, met kleine spetters.

Nu gaat het volgende verhaal de ronde. Omdat de meisjes afgelopen winter hun overgangsrite hebben gekregen – dus officieel van meisje naar vrouw zijn overgegaan – hebben de feticheurs ceremonies gehouden om de regen niet te laten vallen tijdens deze rites. Nu zou het kunnen zijn dat ze te hard “gebeden” hebben om droogte en dat we daarom nog steeds geen regen hebben. Het is overigens wel bizar dat er in Natitingou wel regen valt, alhoewel de bergketen een reden van splitsing is. Maar nu gaan we dus weer ceremonies houden om de regen te laten komen. Laten we hopen dat deze vraag genoeg regen levert maar geen overstromingen………

Ondanks dat  alles is iedereen druk in de weer op het land, alles klaar te maken om straks te kunnen zaaien. Kinderen helpen mee en de zieken en zwangere vrouwen zijn van de aardbodem verdwenen lijkt het wel. Natuurlijk is de drie maanden durende staking in de gezondheidszorg hier ook debet aan, maar ook bij ons op Koutchagou is het heel rustig en de bevallingen lopen drastisch terug. Niemand gunt zichzelf tijd om naar een gezondheidscentrum te gaan, dat is wel duidelijk.

Wij hebben op dit moment 4 logeetjes in het internaat,  kinderen die voor FSAB zijn ondergebracht bij de nonnen omdat wij alleen grotere meiden hebben die naar het CEG gaan. Eerst waren ze teleurgesteld dat ze niet naar hun dorp mochten, maar het blijkt hier toch wel veel leuker te zijn. Weliswaar moeten ze meehelpen het terrein schoonhouden en hun eigen kleren wassen et cetera, maar iedere avond wordt er gevoetbald of getennist en om de dag een filmpje kijken is ook niet verkeerd.

Daarnaast een paar van die ondeugende pups die het terrein onveilig maken met hun onderzoeksdrift, helemaal te gek vinden ze het. Ze helpen ook driftig mee met zindelijk maken , maar om eerlijk te zijn hebben Jetse en ik meer tijd nodig om de meiden op te voeden hoe ze met de honden om moeten gaan dan dat we zelf een rondje lopen. Maar goed, geduld is een schone zaak.

Volgende week wordt het spannend, dan komt de man van Genevieve om te praten. Hij wil namelijk dat zij bij hem "thuis" komt wonen met de kinderen en huisvrouw wordt. Geen baan meer hebben. Dit betekent ver weg wonen, op het kampement daar waar hij gelegerd is, steeds voor twee jaar.

Viefje is mijn rechterhand en een stukje van mijn hart – dit is wederzijds… We hebben al heel wat gesprekken gevoerd en natuurlijk kiest ze voor haar kinderen, die zonder haar evengoed de leeftijd hebben om naar de vader te gaan als hij zijn nieuwe locatie heeft. En hij heeft gezegd dat hij ze op komt halen als ze niet komt. Dan neemt hij een andere vrouw in huis, dat is ook duidelijk.

Moeilijk, ze vraagt me om a.u.b. haar werkplek open te houden omdat ze het gevoel heeft dat ze een gevangene gaat worden, een huisslavin. Ze is bang dat het niet gaat werken en dat ze met een jaar weer bij me terug is, maar ze wil het proberen, voor haar kinderen. Moeilijk, moeilijk, moeilijk.

En weer denk ik: wat duurt het allemaal lang, wat hebben we nog een hele lange weg te gaan. Want terwijl wij maar kletsen over “women empowerment” zit ik ondertussen met een personeelslid dat een kind getrouwd is, een ander die zijn vrouw niet zonder hem de deur uit laat gaan, zelfs niet naar de markt! en  nu weer dit gedoe met mijn vrouwelijke spare-partner die niet vrij in haar keuze om daar te blijven werken waar ze wil. Ondanks een hoge opleiding gedwongen wordt tot thuis zitten.

Désolée (diepbedroefd),

Marjan

[Adinomis]

Toch dapper van Viefje dat ze het wil proberen. Ze is uiteindelijk met die man getrouwd. Kan die man geen werk bij jullie in de buurt krijgen? Dat zou voor het gezin veel beter zijn.
 
Maar ja, je zult alle opties wel weten en wat ik zeg is waarschijnlijk ondenkbaar in die cultuur.

De Afrikaanse vrouwen die ik zie in de noodopvang hebben vrijwel allemaal kinderen en geen man.

[Marjan Kroone]

Kritische blik

zaterdag 4 juli 2009
 
We hebben – waarschijnlijk als enige gezondheidscentrum in heel Benin - betegelde douches en toiletten in Boukombé. Afgelopen week fietst Jetse naar huis vanaf het labo en wie staat er tegen de muur van hospitalisatie aan te piesen, terwijl de toiletten 5 meter verder staan……….. onze dokter!!

Dan loop je langs de Mairie – het gemeentehuis . Daar stonden al 4 toiletten die nooit en te nimmer gebruikt werden, maar nu wordt er een nieuw gemeentehuis gebouwd met wederom 4 toiletten. Deze zijn al klaar, dus 8 wc’s aan naast de werkplek. Je zou zeggen: voorbeeld functie dus super. Nou ze poepen en piesen achter de muur van de toiletten bij het  gemeentehuis, de gewezen verpleegkundige net zo hard als de rest.

Dan word ik zo moedeloos, vooral als je bedenkt dat we een heel nieuw outreach programma gaan starten. We beginnen aankomende donderdag, in samenwerking met de staat. We gaan 14 zeer afgelegen dorpen bezoeken de komende drie maanden. Mensen die niet of nauwelijks naar gezondheidscentra kunnen komen.

Voorlichting over hygiëne, waarom schoon drinkwater, noodzaak gebruik van toiletten !!! – die ga ik geven. Dan gaat de opticien mee voor de oogcontrole, een verloskundige voor de zwangere vrouwen en een verpleegkundige voor de kinderen en oude van dagen die niet ver kunnen gaan. Dit plan is samen met de bewuste arts van het centre opgesteld………….ooooooooooooh

Maar nu vanmorgen, ik moet schuld bekennen. Iedere zaterdag verschoond Jetse het bed en ik was dan de lakens en alle andere dingen die ik niet door Nicaise gewassen wil hebben. Dit is lichamelijk behoorlijk zwaar maar ik vind het gewoon heerlijk om iets te kunnen doen waar ik niet bij na hoef te denken. Ik moet alleen zorgen dat mijn honden er niet met de was of de tuinslang vandoor gaan, want die lopen dan altijd gezellig bij me. Zo van oooooooo het is zaterdagochtend en vrouwtje zit niet achter de computer en gaat niet weg, een beetje waterlol trappen met elkaar.

Maar goed, aan het einde heb ik twee grote cementbakken vol met vies water die – als ik het wil doen zoals ik zelf voorlicht !!!- door de gootsteen moeten worden afgevoerd. Immers als ik het water af laat lopen op het terrein dan komen er zoveel muggen op af die dit gebruiken als broedplaats – grotere kans op malaria – .  Dit betekent wel dat ik dan met emmers de betonbakken moet leeg scheppen……. En ik ben al zo moe van het water dragen en wassen en….. er zijn al zoveel muggen, dus wat maakt dat beetje extra nog uit denk ik, en jawel, al het water gewoon eruit kieperen op het terrein…. FOEI !!!

Da n onze honden, er staan 5 emmers water verspreid over het terrein zodat ze altijd kunnen drinken en alle emmers zijn ’s morgens half leeg. Maar onze lieve Blanche – de pup van drie maanden die inmiddels net zo roodbruin is geworden als haar pappie - duikt iedere keer als ze uit is geweest – en dus een zeer vieze onderkant en poten heeft – vrolijk in de drinkemmers.

Geloof me, 5 x 10 liter water slepen iedere dag is voldoende sport voor mij, dus ik laat het maar. Geen schoon drinkwater meer voor mijn honden. Ja, de eerste paar uur misschien...Worminfecties gratis verkrijgbaar….  Voor klachten meld je je maar bij de fokker zeg ik tegen Jetse…………
 
liefs, Marjan

[Marjan Kroone]

Gastencolumn Saskia van Vugt: een kind onder de evenaar...
woensdag 12 augustus 2009

Eén van mijn laatste avonden ben ik uitgenodigd in de tata (=kasteelvormig lemen hutje) van de familie van Sylvain, een jonge man met sterk vergroeide armen en benen. Als ik er tegen de schemering aan kom zetten, zijn de voorbereidingen voor de nacht in volle gang. Alles moet immers klaar zijn voor de duisternis invalt, zo zonder electriciteit hier in de heuvels.
 
Allereerst wordt mijn muggennet door pater familiaris Pierre met grote spijkers vast getimmerd in de lemen kasteelmuren. Eronder wordt een rieten mat uitgerold. Vanavond is dat mijn bed.
Vervolgens wordt al het vee binnen de kasteelmuren gehaald. Een tiental koeien komt op de binnenplaats, de geiten slapen in de catacomben van de burcht, de kippen in het linker torentje. De grote vogels worden aan hun houtblok in de laatste lege hoek van het erf gestald. De deuropening wordt zorgvuldig afgesloten met zoveel dikke takken en golfplaten, dat geen enkele muis, slang of enig andere vijand nog onopgemerkt naar binnen kan komen.

Omringd door oplichtende vuurvliegjes, het snerpende geluid van krekels en een openhaard-geur in de neus, wordt vervolgens op 3 kleine knetterende houtvuurtjes het avondmaal bereid: pâte (=stevige maïsmeelpuree), gombo-saus (=slijmerige groene slierten) en wat opgebakken kippenbotten.
 
Zoals alle Nederlandse kinderen, zong ook ik altijd mee met ‘Kinderen voor Kinderen’: ‘Een kind onder de evenaar is meestal maar een bedelaar.’ Maar de straatarme bewoners hier in Boukombé lijken niet te lijden onder hun omstandigheden. Of ze verbergen het meesterlijk. De sfeer hier bij het kampvuur, zoals ook overdag naast elkaar onder een boom of op een omgekeerde wastobbe, is altijd gemoedelijk. Er worden grappen verteld, gelachen en gezongen. Hoewel in armoede, wordt het imago van miserabele, ziek, zwak en misselijke mensen hier niet waargemaakt. Het aantal lach-uren ligt hier finaal hoger dan in Nederland!  
 
Tegen de tijd dat mijn meegebrachte waxinelichtjes zijn opgebrand, de zak Hollandse spekjes leeg is, en ik uiteindelijk een Ditamari-liedje uit mijn hoofd ken, is het tijd om naar bed te gaan. Ik krijg een rond bakje en gietertje van plastic mee: een po en billenwasser voor naast van bed. Hiermee neem ik bovenop de burcht positie in, op mijn rieten mat onder de klamboe.
 
Zelfs als er vannacht een slavendrijver langskomt, voel ik me veilig hier. Van achter de kantelen gewoon de po met urine, zoals vroeger de hete pek. Geniaal, zoals die noordelijke Beninezen zichzelf hier al eeuwen in deze burchtjes handhaven. Nooit heeft iemand ze kunnen vangen om ze af te voeren naar de plantages in Amerika. En daarom kan ik nu een nachtje bij ze logeren!
 
Naar boven kijkend, de donkere nacht in, besef ik dat dit zoveel sterren zijn als ik niet snel elders nog eens zal meemaken – wat er ook nog aan Holiday Inns of Mercure Hotels bij gebouwd zal worden…

[Marjan Kroone]

Saskia van Vugt: UIt de hoogte in Benin
zaterdag 1 augustus 2009
Gastencolumn: Uit de hoogte in Benin
Koussou, zaterdag 18 juli 2009
 
Per fiets heb ik vandaag de hoogste berg van Benin bedongen om wat medicijnen te brengen naar het bergdorpje Koussou – waar ik eerder deze week een dagje in het gezondheidscentrum spreekuur heb gedaan. Behalve de malariatabletten, aspirine en antibioticumkuren, bleken er echter geen middelen aanwezig om de jeukende gehoorgangontsteking, de hoge bloeddruk en de uitgedroogde, klovende voethuid te behandelen. Dus die kan ik op mijn vrije zaterdag mooi even langs gaan brengen.
 
Genietend van de overal langs de wegkant hun werk neerleggende zwarte poppetjes om me toe te wuiven, kost de fietstocht steil omhoog me wel meer zweetdruppeltjes dan enig renkampioenschap in Nederland ooit gedaan heeft. Maar de beloning is groot: met een prachtig uitzicht kan ik bovenop de berg rustig bijkomen, en mijn zweetdruppels bijvullen met mijn meegenomen waterfles – voor het eerst zonder de vieze chemicaliën-smaak te proeven.
 
Ondertussen kunnen de verloskundige en haar patiënten ook even bijkomen. Van hun verbazing dat ik per fiets de berg op kwam. Vervolgens gaan ze door met de onderhandelingen over de prijs van een blikje tomatenpuree. Om rond te komen, moet zelfs de verloskundige hier in het weekend met tomatenpuree en uien proberen wat extra centen te verdienen.
 
Zelfs al bezit je hierin het straatarme noorden extra kennis en opleiding, dan nog ben je niet veel beter af dan je ongeschoolde, ongeletterde buurman. Pleit dit tegen verdere stimulatie van het onderwijs en leerplicht? Toch maar weer toestaan van kinderarbeid? In een moedeloze bui lijkt dit wel eens de makkelijkste oplossing. Continu wordt je hier geconfronteerd met het lage niveau hier: iedere ochtend om 7 uur ’s ochtends al, als de eerste Afrikanen je begroeten met ‘Bonsoir’. Als ze na 3x vragen nog steeds geen ‘Aaahh’ zeggen terwijl ik in hun mond probeer te kijken. En 2 dagen later alle pillen al weer op zijn, terwijl ik ze voor een week lang heb meegegeven…
 
Maar ach, kunnen die mensen hier daar nou zoveel aan doen? Ze hebben in elk geval reden genoeg om een significant lager IQ te bezitten dan het gemiddelde van boven de evenaar. De hersenontwikkeling zal verre van optimaal zijn: allereerst is de voeding hier ongelooflijk eenzijdig. Behalve een kom maispap in de ochtend en een schaal maispuree in de avond, vergezeld door 3 groene bladeren en een kippenbotje, zien de meeste kinderen nooit een stuk fruit of andere goede vitamine bron. Daarnaast is er grote kans op hersenschade, tijdens het doormaken van de hier veelvuldig voorkomende cerebrale malaria en meningitis. Tenslotte komt daar ook nog eens de grote onderstimulatie bij. Hersengymnastiek is er niet: hun eerste levensjaren hangen de kinderen de hele dag bij moeder of zusje op de rug; geen enkel woord of spelletje. En mogen ze eindelijk naar school, dan blijft er naast de 3 maanden zomervakantie en de 8 weken staking per jaar weinig lestijd over om het verschil tussen Bonjour en Bonsoir te leren!
 
Want is dat nou echt wel nodig als straatverkoper? Men werkt hier immers gewoon wanneer het enigszins schikt. Dus niet als je moe bent, wat wil gaan eten, of een vriend wil bezoeken. Ook als dat betekent dat anderen dan eindeloos op je moeten wachten.
 
Tomatenpuree verkopen in mijn vrije weekend gaat wel wat ver. Maar een zieke die op zondag voor mijn deur staat, laat ik niet wegsturen. Hoewel ik in Afrikaanse doeken rondloop, iedereen vrolijk groet in Afrikaanse taal, en met mijn handen eet, blijf ik als het de ziekenzorg betreft, toch bij mijn eigen normen, zoals die mij door de Nederlandse huisartsopleiding zijn bijgebracht. Ik weiger mee te gaan in de Afrikaanse nonchalantie en gevoelloosheid waarmee men de zieken hier laat wachten, afsnauwt, of zelfs doodziek terug naar huis stuurt wanneer ze geen geld hebben om te betalen.
 
Wij blanken mogen dan asociaal zijn, omdat we onze ouders in grote witte gebouwen stoppen en onze kinderen ’s nachts in aparte kamertjes …, maar ik heb wél geleerd om - wanneer nodig, klaar te staan voor mijn medemens. Zeker als dokter. Zelfs als ik daarom een blikje tomatenpuree minder kan verkopen. Of op moet staan van de harde houten bank waarop ik eindelijk net in een siesta-slaap was gevallen…
 
Hoewel voorlopig even onwaarschijnlijk als dat de te koop aangeboden televisies en rekenmachines werkelijk van het merk zijn wat erop staat – in plaats van een nagemaakt apparaat waar voor het consumentenvertrouwen de naam SONY of CASIO is opgeplakt – hoop ik toch dat straks ooit eens wat empathie, werklust en enthousiasme worden overgenomen. Net zo goed als de SONY en CASIO merkjes.

[Adinomis]

It's a different world!
Mooi dat je daar iets kunt betekenen.
Saskia moet jij ook tomatenpuree verkopen?

[Marjan Kroone]

Noodweer! Onweer,  slagregen, takken waaien van de bomen, het is net of we in Holland zijn.
En wat vinden wij het heerlijk, we genieten! Hebben we pech dan waait  er ergens een paal om of een boom op een leiding en dan wordt dat wel weer een keer gemaakt. Want als je jaren zonder elektriciteit en telefoon hebt geleefd, waarom zou je dan druk maken om een paar dagen zonder? Gelukkig hebben we een generator, anders konden we sommige medicijnen met regelmaat van de klok in de verbrandingsoven gooien.

En jawel, nu ik verder schrijf: twee dagen geen stroom gehad en alweer een week zonder telefoon. De elektriciteit zijn ze vrij snel komen repareren. Tegenover ons huis was er namelijk een boom op de leidingen gewaaid. De mannen hebben de kabel voor het elektriek weggehaald en gerepareerd maar…….. dit kan echt alleen in Afrika, de boom…….. die rust nu alleen op de telefoonkabel. We wachten toch gewoon tot een volgende storm de kabel kapot trek…. Toch?
Maar elektriciteit is blijkbaar toch belangrijk geworden.

De outreach begint nu echt goed op gang te komen. Dorpelingen worden beter geïnformeerd door hun verantwoordelijke. De laatste keer was in Koucongou en het verliep allemaal geweldig soepel. Dorpelingen hadden de plek waar we werkten onkruidvrij gemaakt zodat we niet bang hoefden te zijn voor slangen, de mannen hadden hun vrouwen gewaarschuwd. In totaal 139 mensen geholpen op een dag! We waren met een team van 8 mensen maar dat was echt te weinig. Jullie hebben geen idee hoe chaotisch mensen op een gegeven moment worden. Dan moet je gewoon schreeuwen dat ze achteruit moeten gaan omdat je anders niet kunt ademen.  Maar men luistert gewoon niet meer. Honden worden weggeslagen met een stok, kinderen die niet ziek zijn idem dito. Maar het ging goed en ook  Albert was in zijn nopjes omdat hij na zijn stage in Cotonou nu ook verschillende ooginfecties op de juiste manier kan behandelen.  Alleen geen foto’s van dat soort momenten omdat we het te druk hadden om deze te nemen … Veel parasieten, veel malaria en veel kinderen met een anemie.

Maar liefst 63 mensen hadden geen 0,75 Euro om te betalen!! Dus die hebben in natura betaald, veel witte bonen en mais. Wat fijn dat we niemand hoeven terug te sturen voor dit. De infirmier van de staat weigerde in eerste instantie. Ik zei: iedereen helpen en ik betaal je later wel met centen…

Er was een kerel met een afgeritste capuchon omgedraaid op zijn hoofd, samen met een broodmagere vrouw, als echtpaar, zie foto. Het aller-leukste was dat dit afgelegen dorp het geboortedorp van Martine is. Lees mijn column ergens in oktober 2005 toen ik niet bij haar huis kon komen omdat ik niet over een of andere piste kon komen. Nu hetzelfde. Een grote rivier die er normaal niet is legt een heel deel van de berg in het isolement. Dus we moesten 47 km omrijden om via een andere weg bij het dorp te komen. Gekkenwerk! Maar Martine stond klaar – opgedirkt met Nederlandse push-up BH vanuit Castricum!!! Geweldig leuk, ze heeft als 9de persoon de hele dag meegeholpen  vertalen en mensen op afstand houden. Na afloop zei ze: Mama, nu begrijp ik hoe moe u bent ’s avonds als u zegt: Nu niet, vraag me morgen maar!

Het grootste struikelblok voor de outreach blijkt de periode te zijn. De regenperiode houd de mensen op het land. Bevallingen vinden er plaats tijdens de werkzaamheden door, zieken komen pas als ze echt niet meer kunnen, kinderen worden – in onze ogen - gewoon weg verwaarloost omdat moeders het te druk hebben met het bewerken van het land. Vervelend is ook dat de meeste velden kilometers van huis liggen en vader en moeder soms 15 0f 20 kilometer uit elkaar op een verschillend stukje grond aan het werk zijn.

Zelfs zijn we dubbel over deze periode. Spullen beschimmelen snel, je T-shirt ruikt soms al als je deze aantrekt, de “boertjes van buten”  poepen overal rond hun stukje grond, dan een flinke regenbui en je snapt de grond is een broeinest van parasieten, overal vies water of modder met kans op schistosomiasis, ankylostomen en noem maar op. Ons huis en terrein ligt zo ongeveer op het laagste punt van het dorp, dus in de droge periode handig, bijna altijd water uit de kraan, maar in de regenperiode betekent dit dat we heel wat viezigheid door moeten baggeren als we de poort uitgaan. En onze honden, tja, heerlijk toch allemaal! Blanche duikt in iedere sloot, ieder riviertje, elk wit of groen moeraswater dat ze tegenkomt.  Het is dweilen met de kraan open wat dat aangaat, maar goed. Straks als de droogte er weer is met de beruchte Harmattan dan klagen we weer over stof in onze longen en apparaten. We blijven Nederlanders, altijd commentaar op het weer.

Lieve groeten uit Boukombe

Marjan Kroone

[Adinomis]

Mooi werk! Mooi verslag. De man met de omgekeerde capuchon was helaas niet zichtbaar. Maar bij het lezen van dit verslag krijg je wel een plaatje voor ogen. Ik zie jullie al voor me met laarzen aan door de blubber van modder en poep en allemaal zwarte mensen die om hulp komen.

God zegene jullie!

[Marjan Kroone]

Leerlingen van de lagere school

zondag 20 september 2009

Gisteren weer een aantal leerlingen op ons wekelijkse spreekuur gehad die hun tenue, boeken en eerste lading schriften komen halen voor het nieuwe schooljaar dat maandag 5 oktober weer van start gaat.
Geen enkele leerling van de staatscholen krijgt een rapport mee, dit voorrecht hebben alleen de kinderen die naar privéscholen gaan. Onze ouders moeten vaak aandringen bij de meester en dan komt er in een van hun schriften te staan wat hun jaargemiddelde is geweest en of ze wel of niet over gaan.

Daarom heb ik zelf een soort rapport gemaakt, waarop de leerkracht  simpelweg kan invullen welke resultaten de leerling heeft behaald in welk vak, hoe zijn gedrag is, hoe vaak verzuimt etc. Een aantal leerlingen hadden die A-4tje al meegekregen dus hier enkele resultaten: 5,30/10 2de plaats van 56 leerlingen, 5,26/10 6de plaats uit 39 leerlingen maar gelukkig soms ook echt goed – alhoewel uitzonderlijk !

Jullie snappen hoe laag het niveau van de leerlingen is als je de tweede van je klas bent met een 5,3 of de 6de van je klas met een 5,26. Wetende dat sport ook meetelt in het jaargemiddelde, het schooljaar duurt van begin oktober tot eind juni, veel kinderen door hun ouders in de katoenpluktijd van school worden gehouden en dat de leerkrachten gemiddeld 3-4 maanden per jaar staken,  dan weet je over welk niveau we praten.

Dan hebben we nog het probleem dat veel leerlingen niet bestaan omdat zij geen geboorteakte hebben. Dus ze komen onder onze bescherming onder een bepaalde naam, de moeder noemt het kind het jaar daarop anders, de leerkracht schrijft de naam op die door andere leerlingen aan het kind gegeven wordt en de verwarring is compleet. Helemaal als je dan vraagt aan de moeder ”…. Welk kind is dat ? “ en ze wijst dan naar het meisje terwijl de naam een jongensnaam is…

Neem Lucie, een gemiddelde van 4,75 en is blijven zitten. Ze komt met haar moeder en zusje en als je vraagt wat de redenen zijn  dat ze te eerste niet tussentijds langskomt om verslag uit te brengen  en ten tweede nu is blijven zitten dan zegt de moeder dat haar dochter gewoon niet slimmer is. Vraag je Luciezelf dan krijg je geen antwoord, maar haar grote zus zegt dat Lucie vaak later naar school gaat omdat ze eerst moet helpen….
 
Maar gelukkig kan het ook anders. Er zijn ook dorpen, families en dorpsoudsten die beseffen hoe belangrijk het is als een kind door ons geadopteerd wordt en die verder denken. Pauline is een ander meisje dat door ons wordt ondersteunt en ook zij komt haar schoolbijdrage halen. Haar neef heeft al eerder deze zomer haar resultaten gebracht :  7,22/10 7de plaats uit 28 leerlingen.  Pauline  komt van ver en afgelegen en wordt begeleid door haar neef, haar moeder, haar grote zus, een oom en … de chief de village !! Iedereen komt mee om te bedanken voor de ondersteuning van het afgelopen jaar en om te zeggen dat zij allemaal Pauline weer zullen helpen opdat zij goede cijfers gaat halen. Men beseft dat als Pauline haar resultaten goed zijn, zij misschien een plaatsje kan veroveren in ons internaat om door te leren en daardoor later iets te betekenen voor haar dorp.
 
 
Viefje en ik, die de zaterdagmiddag proberen door te komen zonder ons te frustreren, zijn helemaal gelukkig met het bewustwordingsproces dat gaande is in dit dorp.  We gaan aan het einde van de dag samen een coca drinken en koesteren deze kleine overwinning.

[Marjan Kroone]

Gastencolumn Ine van den Akker

Boukombé 9 October 2009.

Een onderbreking van een week in Boukombé, na 6 maanden werken als verpleegkundige voor Mercy Ships. Daarvoor reis ik samen met vriendin Beth Tindall een bus-dagreis ver van de havenstad Cotonou, waar het hospitaalschip de Afrika Mercy ligt, naar het Noordwesten van Benin. Met een taxi, die je in Nederland op de sloop niet zult tegenkomen, nemen we in Natitingou de weg naar de Togolese grens en rijden een landschap binnen met rotsachtige heuvels afgewisseld met vlakten wuivend hoog gras met reusachtige Mango en Boabab bomen. Rond de dorpen velden met roze-wit bloeiende katoenplanten, bonen, piment, okra en maïs.

Marjan neemt ons 4 dagen mee op haar werkroute door dit paradijselijke landschap samen met Genevieve, gezondheidsvoorlichter en Albert, opticien. We gaan per auto of motor over de zandwegen die als roodbruine linten in het zachte groen liggen. Als het geregend heeft, net sporen van oud bloed. Na de regen hangt het lange gras over de weg, als in een poging het spoor uit te wissen. Bloed. Ik kan deze vergelijking niet uit mijn gedachten zetten. In de eeuwenoude tradities die het leven hier bepalen zijn vrouwen en zeker weduwen, rechteloze wezens. In de voorgaande columns van Marjan kun je hier afschuwelijke voorbeelden van lezen. De initiatieven van FSAB grijpen precies aan op dit punt. Heerlijk om te zien dat meisjes zonder perspectief op onderwijs naar school gaan in Boukombé en Natitingou. Marjan is als een ambassadeur onderweg om alle randvoorwaarden in het gareel te houden. En dat is geen Afrikaans gareel. Want zij houdt directeuren aan hun afspraken, neemt vooroordelen over hepatitis weg bij de nonnen en trekt een half uur uit om de nieuwe douanebeambte uit te leggen wie zij is en dat de grens dwars door haar werkgebied loopt. Net zoals de koloniale grenzen stammen met hun grond splitste dacht ik.

Het kost me moeite om in de tijd om te schakelen naar 2009 na bezoeken aan mensen die leven in lemen huizen als in de prehistorie. Deze Tata Somba’s zijn klein, maar ze stralen een ongekende voornaamheid uit met hun torens waarin onder een rieten puntdakje graan en bonen te drogen liggen. Wij noemen ze arm, hun bezit bestaat uit wat gereedschap om het land te bewerken en schalen om water te putten en hun groente naar de weg te dragen voor verkoop. Magere vrouwen, maar niet bepaald nietig, krachtige mensen.  

Het begint toch allemaal met onderwijs. En daar komt in een land als Benin niet zoveel van terecht, in de praktijk gaan de kinderen hier 5 maanden per jaar naar school en het niveau is om te huilen op de overheidsscholen. Lang leve de nonnen. De katholieke scholen geven goed onderwijs en nonnen zorgen hier voor internaten waar kinderen uit afgelegen gebieden als Boukombé kunnen wonen en opgevoed worden. Afgedankte en misbruikte kinderen krijgen hier een kans op een leven als mens. Zo is het in feite.

In het Maison de Robben liggen twee vrouwen bij te komen na de bevalling, niet op de grond maar lekker op een bed. Hopelijk komt er komend jaar een verloskundige die haar opleiding heeft afgerond, want nu is een middelbaar opgeleide verpleegkundige verantwoordelijk voor de gang van zaken. Het Centre de Santé heeft een prachtige ruimte voor een laboratorium, het instrumentarium is er allemaal. Als de nodige testvloeistoffen er zijn, kan men hier beginnen. Prachtig, het tweede gezondheidscentrum dat nieuw leven in wordt geblazen via Aktie Benin in dit departement waar 60.000 mensen wonen. Maar dat is toch een minimum hoor, want 30 km lopen als je weeën zijn begonnen? Een van beiden overleeft het vaak niet. En als een vrouw die 12 kinderen heeft wil stoppen met baren, om te voorkomen dat bij de dertiende keer de andere twaalf geen moeder meer hebben, wie gaat haar uitleggen hoe dat moet? 60 dagen tellen tot de volgende prikpil als je niet kunt lezen? Kruisjes zetten op de Boabab naast je lemen huis. Maar dat moet Genevieve komen uitleggen, en er zijn niet overal Genevieves. Wat een zege, zulke gemotiveerde mensen als Genevieve en Albert, zij houden van de mensen. Marjan heeft de energie om enthousiaste en toegewijde mensen bijelkaar te brengen en wegen te banen zodat hun inspanningen succesvol kunnen zijn.

Vrijdagavond was het groot feest, alle medewerkers kregen een fiets. Samen gegeten, ontzettend gelachen, gedanst en God gedankt voor de kracht die hij gaf om te werken.Wat een oprechte eerbied voor God klinkt er in hun stemmen, en wat een ontroerende melodieën.

Een van de nachtwakers liet ons andere plaatsten innemen in de kring, want hij vond dat we teveel “ soort bij soort” zaten, nl. blank naast blank, zuid naast zuid en noord naast noord. Het gezelschap werd even gemixed. Moeten we in Nederland ook vaker doen.

Wat hoop ik dat elk jaar nieuwe opgeleide mensen gaan meewerken in de voorlichting en gezondheidszorg. Zo belangrijk dat bewoners hier dat zelf kunnen, wanneer je de taal en tradities niet kent, heb je niets te vertellen aan deze mensen. Marjan en Jetse, ontzettend bedankt dat jullie ons lieten delen in wat jullie hier doen en meemaken.

Ine van den Akker

[Marjan Kroone]

Veel gebeurd de afgelopen weken, dan heb je geen tijd om een column te schrijven. 3 weken later is je emotie verdwenen, maar toch.
Internaat
We hebben twee nieuwe meiden op het internaat. Colette, haar geschiedenis kun je lezen onder nieuwtjes, en Bénédicte.

Deze dame heeft het afgelopen jaar haar BEPC diploma gehaald (MAVO niveau) en had een 14,47/ 20 gemiddeld. In NL zeg je dat is mooi, hier in Boukombé op de publieke school gil je: "Dat is fantastisch!!"

 Haar moeder is op zeer jonge leeftijd zwanger geworden van een medestudent, papa zei dat het niet van hem was en heeft haar laten zitten. OPA!! heeft toen zichzelf aangemeld als vader zodat de kleine een achternaam zou hebben van een vader......
 
Later heeft de moeder toch een echtgenoot gevonden, echter die wilde wel de moeder maar niet het kind. Bénédicte is dus opgevoed en opgegroeid bij haar grootouders, laatste jaren bij haar grootmoeder. Haar moeder woont in een ander dorp. Nu is haar grootmoeder gestorven, dus niemand meer die voor haar kan zorgen of haar schoolgeld of schriften kan betalen, dus ze woonde bij een tanti.  Geneviéve zat bij haar moeder in de klas dat ze zwanger werd en Viefje is pas 30!
 
Al met al twee meiden die al het een en ander hebben meegemaakt maar vastbesloten zijn iets van hun leven te maken.  We zijn erg blij met ze.

De andere vier zijn met goede moed weer serieus aan hun studie begonnen en ik denk dat de 6 meiden het goed kunnen vinden en veel aan elkaar gaan hebben de komende jaren.

In Natitingou is nu eindelijk de rust weergekeerd wat betreft onze drie dames die de secretaresse – opleiding gaan doen. Agnes en Colette zitten nog steeds op het internaat bij de nonnen. Martine hebben we jammer genoeg toch elders onder moeten brengen. Ze is voor de tweede keer ziek geworden en de nonnen vinden niet dat ze iemand op het internaat moeten herbergen die steeds ziek is. Ik denk persoonlijk dat de tweede crisis een gevolg was van alle stress, dus ze woont aan de andere kant van de grote weg, maar wel op loopafstand van school, waar ze dagelijks met Agnes en Colette haar lessen kan volgen.

Visite
Jetse zijn broer en gezin zijn 10 dagen op vakantie in Benin. Ze maken een rondreis en uiteraard komen ze ook weer op bezoek in Boukombé. Voor ons heerlijk even wat “eigens” over de vloer te hebben.  Helemaal enthousiast over het werk dat nog gedaan moet worden op Koutchagou vind Djoerd het jammer dat hij ‘tussen twee banen zit’ anders kon hij mooi een maandje komen helpen. Maar desalniettemin toch nog tijd gevonden om samen de laatste loodjes van de elektriciteitsaansluiting met de generator in orde te maken. En wat is er nu leuker dan twee broers aan het werk te zien!

Honden
De honden doen het goed, behalve dat de twee kleine nu weer vol met bulten zaten waar – ongelooflijk vies  - allemaal wormen uitkomen als je er op drukt, geen pus maar wormen! En dikke gaten laat het achter. Aldo zijn zakje is helemaal vervormd hierdoor.   Ik ben dus nu steeds aan het wormen persen en wonden  verzorgen. Ongelooflijk dat dit allemaal bestaat.
Nou dit was even een berichtje uit Boukombé anders denken jullie dat we niet meer in leven zijn,
Allemaal een dikke knuffel of hartelijke groet,
Marjan Kroone

[Marjan Kroone]

Ik weet het niet meer, dus schrijf ik maar op deze site in de hoop dat een of twee of misschien wel drie personen ons uit de brand kunnen helpen.
 
We hebben in Nederland echt héél dringend een secretaris/secretaresse nodig, iemand die de info@aktiebenin mail beantwoord, die contactpersoon gaat worden als er aanvragen voor financiele ondersteuning zijn ingediend bij bijvoorbeeld Wilde Ganzen, Haella Stichting en dat soort zaken. Dus de projectaanvraag wordt door iemand van het bestuur of door mij geschreven maar de afhandeling wordt gevolgd door de secretaris/secretaress.
 
 Als het dan leuk klikt met het bestuur en je vind het zelf ook leuk - na een jaartje mee te hebben gedraaid, dan zou het fijn zijn als die persoon eventueel ook zitting wil nemen in het bestuur. Dan hebben we wat meer draagkracht.
 
Vergaderingen zijn er een keer per maand. De ene maand via Skype en de keer daarop in "levende lijve''' - ergens in het midden van het land voor alle leden bereikbaar.
 
Als we niemand vinden dan voorzie ik werkelijk dat wij binnenkort vanuit Benin naar NL moeten komen om daar vrijwilligerswerk te gaan doen of op een gegeven moment loopt het gewoonweg dood in NL wegens het tekort aan vrijwilligers en dan kunnen we hier wel stoppen. En dat zou betekenen dat al het werk van de afgelopen jaren voor niets is geweest. Dat kan en mag niet gebeuren.
 
Maar het blijkt zo moeilijk te zijn om vrijwilligers te vinden en helemaal op bestuurlijk niveau. Mannen ook graag erbij! Of een echtpaar die het samen willen doen??
 
A.u.b. help ons uit de brand, want de meiden lopen al te lang op hun tenen. WIE HELPT SAB Wie o wie wil ons in tijd ondersteunen?
 
Tijd over dat heeft niemand, dat begrijpen we allemaal, maar wie wil er wat tijd doneren - voor het goede doel - en uiteindelijk straks ook kunnen zeggen : Dat ziekenhuis, die ontwikkeling in Boukombé, die potentiele locale arsten en verpleegkundigen - dat heb ik mee helpen opbouwen !
 
Dat is terecht iets waar je dan heel trots op kunt zijn!
 
graag hoor ik,
 
lieve groeten voor iedereen,
 
Marjan Kroone
www.aktiebenin.nl
t: 00229-90 93 13 10

[Pooh]

Tip: Plaats die post ook even op het Prikbord, dan trekt hij ook de aandacht van de mensen die niet altijd dit draadje lezen.

[Marjan Kroone]

sorry, was dubbel geplaatst

[Marjan Kroone]

Een paar maanden vertraging met de columns, maar dat moeten jullie me maar vergeven. Op mijn noodkreet hebben in ieder geval 2 personen gereageerd die wel vrijwilligerswerk willen doen. Dus met vertrouwen gaan we verder. Hierbij de laatste ontwikkelingen. Het Centre de Sante 'la Solidarite' is nu officieel geopend.

maandag 16 november 2009
Om te huilen, dat onderwijsstelsel in Benin….. Echt, je kunt het op een gegeven moment niet meer aanzien! De leerkrachten van de openbare scholen zijn alweer twee weken aan het staken. Ik weet niet hoe het in de rest van het land is, maar bij ons in de regio doen ze het als volgt: De leraar staakt en zit thuis of verdiend tijdelijk wat bij als leerkracht op een privéschool en uiteraard volgen zijn eigen kinderen privé onderwijs, over het algemeen op katholieke scholen. Immers de nonnen staken niet. De kinderen van de kleine boertjes en andere armlastigen mogen in hun armoede blijven zitten en de hoge heren, tot aan het niveau van de leraren, zorgen dat hun kids goeds opgeleid de toekomst ingaan, zodat zij de vicieuze cirkel draaiende kunnen houden.

Gelukkig gaat het wat ons werk betreft hier goed, langzaam maar zeker gaan we naar de 19de december toe, waarbij we de de samenwerking tussen KUWEERI en FSAB publiek gaan maken middels radio en tv door middel van de officiële opening van het laboratorium en dus ook open huis houden voor de andere gebouwen die inmiddels zijn opgeknapt of gebouwd op het gezondheidscentrum ‘la Solidarité’ in Koutchagou. Het duurt allemaal even, maar uiteindelijk denk ik dat het resultaat er mag zijn.

We zijn begonnen met een nieuwe strategie voor het CSSK. De verpleegkundigen en verpleeghulpen worden op dit moment door ondergetekende bijgeschoold en ze vinden het hartstikke leuk om meer te weten over hun werk. We bouwen het labo ook langzaam op door steeds alleen die analyses uit te voeren die ook goed geïnterpreteerd kunnen worden en uiteraard voorzien we de farmacie van de benodigde medicatie. Dit is veel werk, en het personeel moet iedere maand een test doen om te zien of ze de informatie daadwerkelijk hebben begrepen. Er zitten enkele zeer leergierige verpleeghulpen bij die duidelijk meer in hun mars hadden gehad als hen de kans op onderwijs was gegeven.

Verder hebben we Manfred en Diederik hier op dit moment aan het werk om beide locale opticiens weer bij te scholen, twee potentiële stagiaires te beoordelen en alle apparatuur te onderhouden en uit te leggen. We krijgen nl. heel wat spullen toegestuurd waarvan wij niet weten waarvoor het is of hoe het werkt, daarom is dit soort follow up uit NL zo belangrijk.
Manfred die ken ik natuurlijk al een paar jaartjes, hij zou graag alles wat sneller zien gaan, maar accepteert dat dit hier niet gaat, heeft aan een woord genoeg en gewoon doet wat hij zegt, fijn om mee te werken. Diederik is een stagiaire van slechts 19 jaar oud, zijn eerste Afrika reis, hij heeft zich goed voorbereid door franse les te nemen en het is toch zo’n lekker joch. Ik ben helemaal voor hem gevallen! Dieke, je mag trots zijn op zo’n zoon die overal voor openstaat, nergens te beroerd voor is en zijn handen laat wapperen waar nodig!

Het labo vordert gestaag, alles wordt op dit moment ingericht en het reagens gemaakt. Zowel Jetse als Hervé hebben zin om van start te gaan. Ik heb er af en toe wel een zwaar hoofd in of het allemaal op tijd af komt, maar vooralsnog gaan we ervan uit, en het moet gewoon, want we gaan ook wat hoge heren uitnodigen en ik hoop dat onze nieuwe ambassadeur de opening wil gaan verrichten. 29 november ga ik het hem vragen, we zijn die dag nl. - met alle andere Nederlanders uit Benin - uitgenodigd op een barbecue bij hem thuis in Cotonou. We zijn heel benieuwd en hebben er in ieder geval reuze zin in …

Maandag 7 december 2009
De bladeren vallen van de bomen, gras verdort in een week tijd en de Harmattan blaast zijn hete, droge wind over onze regio, waardoor je neus gaat bloeden, je mond constant droog is en de eelt kloven op je voeten openbarsten en zo diep worden dat ze bloeden en je amper nog fatsoenlijk kunt lopen. Het is weer even wennen, vooral omdat de overgang zo abrupt is. Vooral die constant droge mond en dat uitgedroogde gevoel, je drinkt met het grootste gemakt 6-7 liter water per dag en nog heb je dat dorstige gevoel.

Toch is het een verandering van seizoen en dat is prettig, want die wisselingen zoals in Nederland die heb je natuurlijk niet hier. Op deze manier merk je toch 2 keer per jaar een overgang – droog of nat .
Jetse is twee weekjes in Holland en dat betekent dat we zonder techneut zitten. Gelukkig hebben we een nieuwe auto gekregen, want onze blauwe Nissan heeft het vorige week begeven. Wat Pierre ook probeert, er is geen leven meer in te krijgen. De motoruitval gebeurde in Boukombé zelf, dus de auto kon gelukkig naar ons eigen terrein geduwd worden, waar hij nu wacht op de terugkeer van Jetse.

Uiteraard viel de stroom uit toen ik aan het kopiëren was en dat betekent dat er een blad helemaal vast zat, normaliter een geduld klusje voor mijn kerel. Nu kon ik er zelf aan geloven.

De zes meiden van het internaat missen Jetse ook, want ze vinden de wekelijkse computerlessen veel te leuk.

Ik merk dat ze inmiddels goed op elkaar zijn ingespeeld en er is gisteren een vertegenwoordigster gekozen. Rosine mag hun interne zaken dit jaar in het gareel gaan houden. Bénedicte en Colette zijn goed ingeburgerd en naar mijn idee kunnen de dames het goed met elkaar vinden. De drie meiden die naar Natitingou zijn verhuisd hebben inmiddels ook hun draai gevonden. Maar vooral voor Colette en Agnes een grote overgang omdat ze met 100 meiden op het internaat wonen. Martine woont – wegens gezondheidsproblemen – op een Afrikaanse ‘cour’ (binnenplaats) bij een gewone familie. Dat gaat tot op heden erg goed en ze heeft nog niet weer een gezondheidscrisis gehad. Ze heeft hepatitis en lijdt aan sikkelcelanemie. Ik denk dat het vooral de spanning was – nieuwe omgeving, vooroordelen tegen haar ziektes door de nonnen en andere kinderen op het internaat – dat ze twee keer een aanval heeft gehad. Want lichamelijk zwaar werk en spanning kunnen deze veroorzaken.

Gisteren was het Sinterklaasavond, dankzij onze ambassade heb ik heerlijk een zak pepernoten op kunnen smikkelen. De barbecue was overigens gezellig, het is wel grappig om te zien wat voor mensen nu eigenlijk aan het werk zijn in Benin. Er waren vier dames aanwezig, waarbij ondergetekende, die denken dat Benin hun eindstation is. Deze blijvers zijn wel typelingen hoor! Maar daar schaar ik mezelf ook onder. Want het is en blijft toch een beetje vreemd om je vertrouwde huis en haard op te geven voor een droom, een ideaal, een geliefde, een roeping.

maandag 21 december 2009
CSSK officieel geopend
Zaterdag 19 december 2009 is een memorable dag voor SAB en KUWEERI. Het nieuwe laboratorium is geopend, het partenariaat officieel gelanceerd en uiteraard ook officiele aandacht voor het Maison de Robben. Nationale TV en Radio waren present, dus we hebben in ieder geval reclame gemaakt.
 
Weken van stress of alles wel optijd klaar zou zijn, 4 dagen lang beulen om alles weer schoon te krijgen terwijl electricien en schilders nog bezig waren, maar het is gelukt. EN HOE!!

Complimenten, onder andere van een Belgische verpleegkundige die in Hopital Bethesda werkt in Cotonou, een van de beste ziekenhuizen van het land. Zij merkte op hoe schoon de kraamafdeling wel niet is!
 
Alles verliep prima, behoudens de gewone perikelen zoals vergeten nieuwe batterijen in het fototoestel te doen zodat het aantal foto•s zich beperkt tot het begin. En... het lint om door te knippen lag nog thuis, dus heel creatief hebben we toiletpapier gebruikt. Maar goed, voor ons hoort dat er gewoon bij. We begonnen redelijk op tijd, ca. 45 minuten te laat,  voor hier alweer een bewijs dat er verandering op gang is.
 
Er kwam echt hooggeeerd bezoek! De Nederlandse ambassadeur Wouter Plomp en zijn vrouw Henriette. Volgens enkele hotemetoten uit Boukombe is het voor het eerst in de geschiedenis dat er geen plaatsvervanger is gestuurd. Ambassadeurs schijnen het noorden alleen aan te doen voor hun vakantie.... En heel lief, de ambassade heeft het diner betaald dat we na afloop hadden. In Cotonou en helemaal in Nederland, zou je dit niet voor elkaar krijgen voor 300 EURO, maar in Boukombe hebben we met een groep van 100 mensen prima gegeten en gedronken voor dat geld.
 
Ook de burgemeester ontbrak niet, maar een tweede grote persoon was de nieuwe Directeur Departementale de la Sante de L•Atacora Donga. Ook hij stuurt over het algemeen een afgevaardigde, dus we waren zeer vereerd dat ons kleine gezondheidscentrum een reis waard was voor deze mensen!
 
Muziek, dans, speeches, een rondleiding, lokaal bier en lekker eten, dat is het belangrijkste bij een opening. Het nieuwe bord als geschenk vanuit SAB in Nederland hangt strak aan de muur en alles ging eigenlijk van een leide dakje. Hieronder  mijn speech en daarmee is denk alles wel gezegd wat deze dag betreft.
 
Gezondheidscentrum " la Solidarité"  in Koutchagou (CSSK)
Het resultaat van een samenwerkingsverband tussen de organisatie KUWEERI en Stichting Aktie Benin.
 
We werken al 11 jaar voor en in Benin en ruim vijf jaar wonen we nu in Boukombé. En dat is niet gemakkelijk, absoluut niet.
Niet om een goede maaltijd te verkrijgen, niet om je werk correct uit te voeren, niet om in eerlijkheid te communiceren, niet om een samenwerkingsverband te vinden gebaseerd op gelijkwaardigheid.
 
Communicatie is onder andere: uitwisseling van symbolische informatie, zoals een woord, een logo, een glimlach of ander signaal.
Communicatie tussen twee partijen is uitwisseling van informatie tussen personen die een relatie hebben, die zich bewust zijn van hun aanwezigheid... Wederzijds.
 
Communicatie is in staat onze kennis te vergroten. Dus hebben we in de communicatie behoefte aan een antwoord waaruit blijkt dat we erbij horen, dat we ook aanwezig zijn. Want zonder feetback, zonder een antwoord dat weer informatie verschaft, is er geen communicatie.
 
Communicatie is ook afhankelijk van sympathie. Wijweten samen méér, begrijpen samen méér, kunnen gezamelijk méér bereiken. Maar.... als we informatie of gedragingen foutief uitleggen, dan vervallen we in vergissingen en vooroordelen.
 
Tussen "nodig hebben" en "realisatie van" vinden we vele etappes: vertrouwen en veiligheid - deel uitmaken van en liefde hebben voor - achting en bewondering voor zowel de eenals de ander.
 
Het samenwerkingsverband met KUWEERI - ik zeg het u - daarbij hebben we al deze etappes moeten doorlopen om te komen waar we vandaag staan. In de zin van het partenariaat en in een gezondheidscentrum waarin men via de werkzaamheden wil tonen dat er solidariteit is.
 
Solidariteit: een definitie is eigenlijk simpel:
Je bewust zijn van broederschap EN.... de gevolgen en het onderhoud van deze broederschap willen accepteren.
 
Want, zoals een gebouw, zoals apparatuur, zoals iedere relatie, behoeven ook solidariteit en partenariaat onderhoud.
 
En bedenk wel, een bevolking is niet alleen afhankelijk van een gebouw, materialen, van de kennis van het personeel, van de afstand of onkosten te maken voor een gezondheidscentrum, maar bovenal van de wil om te helpen, van de humanitaristische instelling van het personeel en VICE VERSA.
 
Liefde voorons werk, onze klanten, voor onze collega•s, dat reflecteert in liefde van de bevolking voor ons en bevrediging door het werk, dat geeft zin aan het leven.
 
In deze gedachte wil Stichting Aktie Benin het partenariaat voortzetten.
Hun solidariteit tonen aan de bevolking.
En we bidden dat God -aan ons en allen die met ons werken - moed zal geven en liefde en kracht om het werk dat begonnen is af te maken, ten behoeve van de ontwikkeling  van de regio Boukombé en voor heel ons land: BENIN.
 
Leve de solidariteit tussen Nederland en de bevolking van Boukombé
Leve de solidariteit tussen KUWEERI en FSAB
Leve de solidariteit tussen de regering van Benin, het ministerie van gezondheid, de autoriteiten van Boukombé en het Gezondheidscentrum "La Solidarité" in Koutchagou,
 
Ik dank u allen voor uw komst,
 
Marjan Kroone


Gastencolumn Nederlandse ambassadeur Wouter Plomp
woensdag 6 januari 2010
Beste Marjan en Jetse
 
Hartelijk dank dat Henriette en ik bij de opening van het nieuwe laboratorium en het Robben-Huis aanwezig mochten zijn. Wat hebben jullie veel bereikt onder vaak moeilijke omstandigheden! Voor mij was het een uitstekende gelegenheid om na vier maanden in de hoofdstad Cotonou iets van het binnenland te proberen te begrijpen. Het Noorden is zoveel droger, geler en armer dan het groene en altijd vochtige Cotonou, waar bijna overal fruit groeit. Ook was het leerzaam om te zien dat Boukoumbé niet één provinciestadje is, maar uit zoveel arrondissementen en dorpjes (wel 70) bestaat en dat dus de afstanden, zelfs binnen de gemeente, zo groot zijn.
 
Het was verheugend om concrete vooruitgang te zien, zoals de verbeterde weg naar Boukoumbé, de electriciteit die (in principe) nu dag en nacht beschikbaar is, evenals de toegang tot internet en mobiele telefonie en het drinkwater. Hoewel het natuurlijk veel te lang geduurd heeft, is het geweldig dat er nu zeven waterputten zijn in de gemeente, waarvan één op het terrein van het nieuwe lab en Robben-huis (en grappig om te zien dat van het aanwezige gezelschap de vrouwen meteen wisten hoe de pomp werkte terwijl de mannen schaapachtig toekeken). Jullie hebben door middel van partnerschappen goede mensen om je heen verzameld wat perspectief biedt voor de toekomst.
 
Natuurlijk blijft er nog heel veel te doen. De verhalen over het de staat van het onderwijs en de problemen die vooral meisjes ondervinden zijn soms hartverscheurend en onderstrepen nog eens het belang van jullie werk. De Nederlandse ambassade werkt samen met andere donoren in Cotonou en met de Beninse overheid aan het bereiken van de millenniumdoelstellingen (voor Nederland met name drinkwater, onderwijs en landbouwontwikkeling). Dat gaat met vallen en opstaan. Kennis van wat er op lokaal niveau terechtkomt van wat in Cotonou bedacht wordt, is daarbij essentieel. En het omgekeerde is ook waar. Wisselwerking tussen kleinschalige, private projecten zoals van FSAB en de grotere ontwikkelingsprogramma’s van Nederland en andere donoren kunnen de ontwikkeling van Benin verder helpen.
 
Hartelijke groet, mede namens Henriette
Wouter

[Marjan Kroone]

Weer Thuis
vrijdag 12 februari 2010
Zojuist weer terug uit Nederland. Wat was het er koud, zo koud. Natuurlijk heerlijk om iedereen weer te zien, maar zeker ook zo fijn om weer terug te zijn. Bij de overstap in Tripoli wentelde ik me verheugd nog snel even in de warme avondzon voordat ik naar binnen liep. Morgen weer de hele dag warmte en zon, weg jas, dikke trui, weg dichte schoenen ...

In Cotonou is het anders warm dan in het noorden, vochtig en klam, maar toch heerlijk vergeleken bij de sneeuw en vorst de afgelopen weken. Op mijn slippers loop ik door het hete zand en rijdend in de auto is het alsof ik niet ben weggeweest en foeter ik weer op die duizenden brommers die kris kras mijn auto aan alle kanten voorbij schieten. Ergens is de weg geblokkeerd door een omgevallen boom en als ik er langs rijd, hoor ik het krassen over de portieren, geeft niks, hier kan dat.

En dan onze honden.  De beide mannen waren met Jetse mee me ophalen op het vliegveld. Ze kwamen samen op me af rennen, eigenlijk nauwelijks nog van elkaar te onderscheiden. Rudy is uiteraard wel breder, die is volwassen, Aldo is echt een jonge hond van 10 maanden. Hoog op de poten, een centimetertje of 2 meer als zijn pappie en werkelijk geen grammetje vet, alles slungelt en bungelt. Een soort Bambi met hondenkop.  Hij heeft heel sterk het oerinstinct om ‘zijn’ spullen te begraven, niet alleen in de tuin, maar ook in huis onder de kussen van de bank of achter een deur... Niet alleen zijn kluif, maar ook al het kauwbare materiaal dat op tafel te vinden is, daar kan hij immers zo bij. Hij haalt tassen leeg als dat kan en kauwt uiteraard ook op alles, zo ook op Jetse zijn paspoort. Dat moet nu vervangen worden…

Deze week dus nog even wat dingen regelen in Cotonou – onder andere dus een nieuw paspoort voor Jetse J - en dan weer naar Boukombé. Van Jetse al gehoord dat er 4 meiden van het internaat behoorlijk ziek zijn geweest, twee zelfs opgenomen geweest op het CSSK. Dat is niet handig, want ze hadden ondertussen ook nog proefwerkweken. Heel benieuwd, ook hoe het met alle anderen gaat.

Ondertussen wordt het me duidelijk dat Benin toch min of meer mijn thuis is geworden. Ook al hebben we hier geen vrienden en kennissen zoals in Nederland, waar je in een paar uurtjes tijd even bij kunt kletsen en je ook echt weer helemaal met elkaar verbonden voelt.  De blanken hier wonen te wijd verspreid en zijn meestal slechts tijdelijk aanwezig en met locale mensen is het toch anders, hoeveel ik ook houd van sommigen, je zit toch met vele barrières. Cultuurverschillen, verschil in humor, je gevoel uitdrukken in een vreemde taal, het opleidingsverschil en daardoor vaak een andere manier van denken, dat maakt het allemaal niet bepaald simpel om een vriendschap op te bouwen waarin naast openheid ook wederzijds begrip voorop staat. Iets accepteren of iets echt begrijpen, dat is net het verschil. Dit alles maakt Afrikaanse vriendschappen echter niet minder waardevol, maar net even anders.  

In ieder geval, het is goed om weer thuis te zijn en nog beter te constateren dat dit thuisgevoel ook zoveel sterker is geworden. Misschien heeft die vreselijke kou er toch wel mee te maken gehad?

Liefs,
Marjan

[Marjan Kroone]

Gastencolumn Rutger Koeman

Een Kans
Hobbelend rij ik over een verlaten piste in het uiterste noord-westen van Ghana. Het is dinsdagmiddag, begin maart. Na drie uur wachten op vervoer, zit ik nu met zo’n 20 andere Ghanezen bovenop een vrachtwagen die een lading pinda’s in jutezakken vervoert en vandaag de enige vorm van transport is naar de bewoonde wereld. Het is tegen de veertig graden en we zitten in de volle zon. Voor mij zit een mooie, jonge lokale vrouw. Ik schat haar op een jaar of vijftien/zestien. In haar armen heeft ze een baby van hooguit enkele maanden oud. Een baby die duidelijk ziek is. Door middel van handgebaren, communiceren in het Engels of Frans met met name vrouwen is vrijwel nooit mogelijk doordat ze vaak niet de mogelijkheid hebben gehad dit te leren op school, kom ik er achter dat ze op weg is naar het ziekenhuis in Tamale omdat ze in haar regio de baby niet goed konden helpen. Eigenlijk onverantwoord in mijn ogen, want als ik af en toe glimp van het kind opvang lijkt het mij veel te ziek om überhaupt een kwartier te reizen, laat staan een dag in de hitte van Afrika.

Onvermijdelijk denk ik hierbij terug aan de dagen die ik in de regio Boukombé in Benin heb doorgebracht met Marjan en Jetse van Stichting Aktie Benin (SAB). In de dagen dat ik hun gast mocht zijn heb ik van dichtbij mee mogen maken hoe belangrijk de ondersteuning is die SAB de lokale bevolking biedt en welk verschil deze ondersteuning voor de mensen in regio kan maken. Een mooi voorbeeld hiervan is de drieling die ik bezoek op mijn twee dag in Boukombé. Nadat we van de weg een klein kwartiertje hebben gelopen komen we bij wat hutten aan rondom twee grote mangobomen. Hier verzamelen zich al snel behoorlijk wat mensen, waaronder de moeder van de drieling en de drieling zelf. Hoewel Marjan zich vooraf behoorlijk zorgen maakte, zien ze er boven verwachting goed uit. We communiceren via dorpelingen met de moeder die geen Frans spreekt en informeren naar de drieling. De drieling heeft mede dankzij de ondersteuning van de kliniek die door SAB is opgezet en waar de moeder zich gemeld had nu de mogelijkheid om gezond op te groeien. En dit gaat in de toekomst zeker voor meerdere kinderen gelden. Met de nieuwe maternité en de plannen voor de uitbreiding kunnen nog meer mensen beter geholpen worden. Dat de ondersteuning van SAB nodig is wordt mij direct duidelijk bij een bezoek aan een kraamkliniek die door de staat wordt beheert. Waar bij de SAB kliniek de bedden behoorlijk modern zijn, de kamers schoon en er nieuwe muskietennetten aan het plafond bevestigd zijn, vraag ik mij bij de kliniek van de staat af of het mogelijk is om deze kliniek uit te komen zonder een infectie op te lopen. In de bedden zitten scheuren, de muren zijn vies, het pleisterwerk komt naar beneden en muskietennetten ontbreken. Onvoorstelbaar in welke omstandigheden vrouwen hier moeten bevallen en volgens Marjan hebben we hier nog te maken met een redelijk goede kliniek…
In Nederland heb ik de afgelopen twee jaren naast mijn werk een studie gevolgd. Aan deze studie zat ook een personal development traject verbonden. Hierin werden de studenten begeleid door een aantal coaches. In Boukombé herinner ik één van de groepsgesprekken plotseling weer heel goed, het ging over het creëren en pakken van kansen. Op bezoek hier in het Noorden van Benin realiseer ik me maar eens weer hoe bevoorrecht we zijn in de ‘eerste wereld’, kansen komen en gaan en in principe kan vrijwel iedereen zich ontwikkelen. Wat voor een kans heeft een kind dat hier in een hutje, 15km van de weg en nog veel verder van een kliniek geboren wordt?  

De volgende dag gaan we onder andere op bezoek bij een aantal kinderen dat door Nederlandse sponsors via SAB naar school kunnen. Kinderen laten vol trots hun rapport zien en vertellen met enthousiasme over wat zij op school geleerd hebben. We kunnen ze goed volgen wat deze kinderen hebben op school Frans kunnen leren. Natuurlijk blijven ook zij tegen problemen aanlopen. Leraren krijgen bijvoorbeeld vaak niet betaald, waardoor ze voor lange periode in staking gaan en de kinderen soms weken geen onderwijs krijgen. Echter, ook dit weegt niet op tegen de kans die deze kinderen geboden wordt op een betere toekomst. Op het moment dat één iemand uit een dorp door onderwijs zich kan ontwikkelen en hierdoor wat geld kan verdienen en zo wat terug kan doen voor zijn familie en dorp, dan zullen er meerdere volgen. Een goed voorbeeld hiervan zijn een aantal lokale medewerkers van SAB die ik ontmoet. Stuk voor stuk mensen die de kans die ze hebben gekregen om voor SAB te werken met twee handen hebben aangepakt, gedreven door het feit zichzelf te willen ontwikkelen en iets goeds terug te doen voor hun gemeenschap. Zij zijn het levende bewijs dat met een beetje hulp van buiten zij de kans grijpen die hun geboden wordt, zonder hier alleen zelf van te willen profiteren.  

Na 70 kilometer, waar we bijna drie uur over gedaan hebben, spring ik van de vrachtwagen en vervolg mijn reis naar een national park. Een uur later zit ik met uitzicht op de savanne te genieten van een drankje en een goede maaltijd. Het Ghanese meisje met het zieke kind zit ongetwijfeld dan nog in de hitte achterop de vrachtwagen in de hoop Tamale te bereiken voor het donker. Ik vraag me af wat zij voor kansen zal krijgen in haar leven? Hopelijk besluiten net zo’n toegewijde mensen als Marjan en Jetse zich te vestigen in haar regio, misschien is dat wel haar beste kans op een betere toekomst voor haar en haar kind.    
 
Rutger Koeman

[Marjan Kroone]

Tegenslagen en Christelijke Paasgedachten.

Eerste Paasdag,  een feestdag, maar voor mij ook een dag om me voor te bereiden op mijn bezoek aan NL volgende week.  Daarover straks meer.

Zoals jullie hebben kunnen lezen is onze ambulance de laatste zondag van februari  verongelukt en je weet pas wat je mist als je het niet meer hebt. Het is een regionale ramp, dat blijkt in de praktijk. In Nederland kun je je geen voorstelling maken wat het betekent als je – tijdens de bevalling – of als je dood en doodziek bent – eerst nog meer dan een uur of langer in een ambulance moet hobbelen over vreselijk slechte wegen – om naar een ziekenhuis te komen. Bedenk dan wat het betekent als je nu – in dezelfde situatie – door een familielid of vriend op een brommer over de pistes mag reizen. Tijdens ontsluitingsweeën – of kleine kinderen comateus en stuiptrekkend ten gevolg van een ernstige malaria of meningitis - achter op een brommer door de bergen…

Voor mij betekende de kapotte ambulance gewoon heel veel extra werk en stress de afgelopen maand, even een tussendoortje welke je energie compleet wegvreet omdat je het naast je gewone werk ergens in de “verloren uren’  - die er NOOIT zijn – dingen moet uitzoeken,  aanvragen moet maken, contacten moet zoeken, het ‘even’ moet doen.  

Gelukkig hebben enkele mensen in Nederland de verdere uitwerking op zich genomen. Dus het gaat nu helemaal goed komen. Maar ……..voor enkele zieken is de reis zonder ambulance hun laatste energie geweest die ze hebben verbruikt. Zij hadden niet de kracht de tocht naar Tanguiéta op de brommer te overleven of gaven de moed reeds op, op het moment dat zij hoorden dat er bij ons geen mogelijkheden tot hulp waren. Mogen zij rusten in vrede.

Wel toont dit ongeluk weer de saamhorigheid van de gemeenschap in het algemeen en ons personeel in het bijzonder. Het idee van het personeel was om een bidavond te organiseren en aan God een nieuwe ambulance te vragen. Iedereen is opgetrommeld en in de kerken, bij de fêticheurs en bij ons thuis is er massaal gebeden. Voor gezondheid en voorspoed voor ieder die ons helpt en voor hun familieleden en vrienden, opdat zij rustig, zonder zorgen te hebben over hen die hen dierbaar zijn, aan ons kunnen denken, ons kunnen helpen. Gevraagd aan God ieder die ons helpt te zegenen en de harten te openen van velen ons nog onbekend om ons  in de toekomst te helpen.

 Speciale gebeden zijn er geweest voor enkele personen in Nederland, zoals onder andere Lida – onze voorzitster – die ondanks een jaar vol lichamelijke tegenslagen in 2009 toch zo ontzettend veel voor ons heeft betekent en ons steeds weer moed heeft gegeven door te gaan. Niet alleen Jetse en mij, maar daardoor dus ook ons personeel – omdat zij onze zorgen delen. Voor Hans – ons ruggesteuntje – die steeds weer praktisch meedenkt.  Het is duidelijk dat personeel van Fondation ‘Stichting Aktie Benin” zich  vereenzelvigt met FSAB en alle voorspoed en  tegenspoed, alle positieve en negatieve reacties worden door hen als persoonlijk  ervaren.  Zoals Geneviève  erg mooi verwoordde tijdens een vergadering: Wij  - het personeel  van FSAB – zijn de houtjes die het vuur brandende houden hier in Benin.  Papa en Maman kunnen hun werk niet doen zonder ons. Zo kunnen Papa en maman ook hun werk niet doen zonder hulp uit Nederland.

Gelukkig hebben we Muttathara  - een ons zeer bevriende en goedgezinde Stichting - bereidt gevonden om ons (gedeeltelijk) met de aanschaf van een nieuwe – tweedehandse – ambulance te helpen. Dit geeft zoveel moed en vertrouwen. Iedereen knapte zienderogen op.

Pasen, het feest  van het nieuwe begin! Het einde van het lijden. Dus afgelopen vrijdag – Goede Vrijdag – waarbij normaal ieders hoofd naar de Paasdagen staat en in Nederland speciaal naar het extra lange weekeind, is er wederom massaal gebeden, dat de ambulance toch mag komen,  dat  er een veilige manier  van transport gevonden gaat worden, of God ons -zolang nodig- structureel wil helpen om geld te vinden voor onderhoud en diesel die nodig is voor het transport. Want alleen God kent de echte situatie hier en weet dat velen hier geen bijdrage kunnen leveren aan het transport dat zij nodig hebben.

Er is bedankt dat we zoveel vrienden hebben in Nederland die met ons meeleven en op een gegeven moment stelde een v rouw de vraag: Hoe kan het dat mensen die ons nog nooit gezien hebben ZOVEEL van ons houden dat ze ons willen helpen? Dit is de liefde van God die door deze mensen stroomt, antwoordde Geneviève, die samen met de dominee de dienst leidde.

Het deed mij denken aan 2004 en het transport van onze Nissan naar Benin. Het Belgisch leger had beloofd dat mijn auto met hen mee kon vliegen naar Cotonou, maar op het allerlaatste moment  kreeg ik een brief dat – wegens problemen in de Democratische Republiek Congo , hun activiteiten naar daar werden verschoven en het misschien wel een jaar kon duren voor er weer Cargovluchten naar Benin  gingen. Een vriendin van mij stelde voor een bidavond te houden en die vrijdagavond hebben  we dat gedaan. De woensdag erop! kreeg ik een mailtje van een oud-collega uit Winschoten die een jaar onbetaald verlof had genomen om op Merci Ship te gaan werken. Marjan,  we doen ook de haven van Cotonou aan, moet ik nog iets voor je meenemen waar je erg om zit te springen? –uhhh Mijn auto, indien mogelijk? En jawel, de Nissan is veilig door hen naar Cotonou gebracht .

In april kom ik heel kort naar Nederland, voor  TV- opnames van het programma Doeners! Van de EO. Ook zullen er radio-opnames worden gemaakt en dit zal allemaal ergens in de zomer worden uitgezonden.

Met heel mijn hart bid en hoop ik dat deze programma’s mensen zullen raken die ons daarna willen ondersteunen met ons werk.

Marjan Kroone

[Zijnkind]

Het was even zoeken naar mijn inlogcode maar ik had hem nog.
Vrijdag 9 april a.s. ga ik trouwen te Delft. Ik wilde je laten weten dat de opbrengst van onze huwelijkscollecte voor SAB is.
Gods kracht en veel steun toegebeden in het waardevolle werk dat je doet voor de mensen in Benin.

[Marjan Kroone]

Wat vreselijk lief, fijn. Veel zegen en liefde toegewenst en een fijne dag. Dat jullie samen met God je huwelijkspad mag lopen, dat wens ik jullie toe.

Liefs Marjan

[Marjan Kroone]

Opnames EO voor het programma Doeners!
vrijdag 23 april 2010
Gisteren ben ik terug gekomen van een paar dagen EO. Er zijn opnames gemaakt voor het zomerprogramma Doeners!. Wat doe je voor je medemens en wat is je drijfveer en welke relatie met God heb je in je werk, in je roeping.

Het was een geweldige crew, ik voelde me totaal ontspannen en naar mijn idee is het goed verlopen. Carla van Weelie heeft me geinterviewd en die gaat echt even tot het gaatje om zo te zeggen. Dus ook voor mezelf was het een inspirerende en haast therapeutische ervaring. Maar zeer, zeer vermoeiend. Ik heb alle bewondering voor Carla dat ze 6 mensen op deze manier ontvangt, zich van te voren inleest en inleeft in de persoon die komen gaat en dan steeds weer al die verhalen aan kan horen en daar toch weer nieuwe linken, nieuwe vragen uit weet te halen.

Natuurlijk is Limburg prachtig mooi, zeker nu met alle bomen die beginnen te bloeien en dergelijke, maar om eerlijk te zijn heb ik daar niet veel van mee gekregen, het is toch best inspannend werken geweest. Geen paar daagjes ontspannen in Limburg om zomaar even te zeggen. Daarna terug naar Hilversum om radio-opnames te maken en alles gaat ergens in augustus of september uitgezonden worden. Heel benieuwd.....

Al met al was dit natuurlijk toch een kadootje om zomaar even voor twee weken naar Nederland te kunnen komen. Een weekje EO en dan écht een weekje voor kids en zus en moeder. Dat heeft me echt goed gedaan. BEDANKT EO !!!

Hier wat foto´s om een indruk te krijgen hoe zoiets in zijn werk gaat
 
(www.aktiebenin.nl)

[Marjan Kroone]

Terug in Boukombé.
 
Met de fijne herinneringen aan een geweldige vrijwilligersdag in mijn hoofd en andere prachtige dagen in Nederland, zon, duin, strand, stad, terras…. Keer ik terug naar Boukombé.

En jawel,  ik ben echt weer helemaal thuis, want daar is altijd wel iets. Zoals deze keer de verrassing van een enorme lekkage in ons kantoor. Voor degene hier  bekend,  mijn kant van het kantoor is getroffen……de plafonplaten doorweekt, de boekenplanken zijn uitgezet + de muur vol zwarte waterstrepen uiteraard en gelukkig had ik mijn computer mee naar Nederland want  mijn muziekboxjes  en de  printer zijn ook getroffen en stonden nog steeds in een plasje water. Daarnaast zijn alle papieren en boeken gewoon verpest, vreselijk.  Het kantoor is tijdens onze afwezigheid altijd afgesloten, maar Nicaise bevestigt dat het de afgelopen week een keer heel hard heeft geregend. Heel fijn…..

Laatste nieuwtjes tijdens 3 weken afwezigheid:                                                                                                                                                                                                    Ook ambulance van Natitingou heeft een ongeluk gehad, patiënt en chauffeur beiden dood, ambulance uiteraard ook overleden.  Comlang (‘onze timmerman’) zijn dochtertje is overleden, Calixte zijn dochtertje van 8 – een zusje van Anne Marie die door ons is geadopteerd)- werd  ’s avonds ziek en was ook de volgende morgen dood.

Ik snap niet wat dat is met die kinderen hier, ze zijn soms zo snel weg als ze ziek worden. Diagnose: “algemene infectie” tja, dat zet zoden aan de dijk. Het hondje van Nicaise – een pup  van onze Lara en Rudy – is ook dood.

Maar ook  goede nieuwtjes. De zwangerschappen  van Jeanne (vrouw van onze nachtwacht Jonathan, twee kinderen verloren afgelopen 3 jaar) en Céline ( 3 miskramen afgelopen 2 jaar) verlopen voorspoedig en Céline heeft al een echte buik. Geweldig !!!

Gisteravond hebben we met het personeel een biertje gedronken in de paillote en ik heb een presentatie gehouden over mijn verblijf in Nederland. Foto’s laten zien van de TV-opnames, de bloemencorso, de ontluikende natuur, familie en vrienden, de dierentuin in Emmen en natuurlijk de vrijwilligersdag waarbij ik  Lida - namens het bestuur in Benin – als “wijze vrouw”  bekroon op de traditionele manier en haar bedank  voor al haar goede zorgen, het feit dat ze altijd trouw is en klaar staat voor ons in Benin.  

Er is hier in de traditie een groot verschil tussen “kennis” en “wijsheid”.                                                                                                                                                                                               Kennis vergaar je op school en wijsheid verkrijg je door moeilijkheden in het leven te overwinnen.                                                                                           “Kennisvrouwen” dragen mooie pagnes om te laten zien dat zij een goede baan hebben, hebben doorgeleerd.                                                                                         “Wijze vrouwen” zijn eenvoudige vrouwen, door het leven gevormd, trouw aan hun familie en vinden overal een oplossing voor, helpen hun familie overleven. Eenmaal gekroond ten aanzien van de gehele gemeenschap – mag zij ook mee vergaderen en meebeslissen met de ‘sages’ – de wijze mannen uit het dorp – als er in het dorp problemen zijn. De titel “sagesse”mag alleen door de schoonfamilie aan de vrouw worden toegekend na jarenlange bewezen inzicht en inzet. En er zijn niet veel officiële ‘’sagesses’ in onze regio. Dus dit is een zeer grote hulde.

Het personeel vond het geweldig dat Lida de jurk en “kroon” daarna gewoon bleef dragen. Dat viel op tijdens het plaatjes kijken.

Het was tevens gelegenheid om Jetse in het zonnetje te zetten, want het bestuur had hem uitgekozen als vrijwilliger van het jaar 2010. Omdat hij altijd klaar staat, nooit klaagt, nooit iets voor zichzelf vraagt, maar er op de achtergrond altijd aanwezig  is als je hem nodig hebt.  Mijn steun en toeverlaat, dus ik kan me er helemaal in vinden.

Vandaar even deze column met foto’s van Lida in haar mooie “sagesse” outfit en Jetse met zijn trofee.

Allemaal een hartelijke groet en veel liefs uit Boukombé.

Marjan                                                                                                                                                                                                             (korte berichtjes volgen?  http://twitter.com/MarjanKroone  )

[Marjan Kroone]

eerste regens
vrijdag 21 mei 2010
Na een heleboel administratie, extra bezoek aan Nederland ivm TV-opnames en een totaal onverwachte fondsenwerving voor een ambulance, komt alles nu een beetje in een rustiger vaarwater. Gelukkig, want ik heb het idee dat het allemaal niets opschiet, dat de tijd door mijn handen glipt. Dat is natuurlijk niet zo, en  voor Afrikaanse begrippen gebeurd er helemaal giga veel, maar toch.

Niet alleen in Nederland merk je dat het zomer wordt. Ook bij ons. De dagen lengen. In de winter hebben we zon van 6u45 – 18u45 . Nu hebben we al licht om 6u15 en om 19u15 gaat de zon pas onder. Klinkt idioot, maar dat half uur ’s morgens en ’s avonds is ozo prettig. Je kunt eerder met de honden weg en ’s avonds ben je voor het donker thuis en niet met het donker.

Echter als ik ’s middags mijn kantoor induik, met airco omdat het buiten niet te harden is en de computers en kopieermachine zichzelf platgooien omdat ook zij oververhit raken, dan denk ik ja……..

Soms zijn er mensen op bezoek die vinden dat de siësta hier verloren tijd is, de economie niet opgang komt omdat onvoldoende gebruik gemaakt wordt van de beschikbare werktijden. Maar als je hier woont en iedere dag moet werken in die hitte, dan heb je die siësta gewoon nodig, anders ben je nog weer 10 jaar eerder dood dan de statistieken aangeven...
Ik merk aan mijn lijf dat ik ook wat meer pauze moet gaan nemen, mijn tempo nog meer moet gaan aanpassen, anders gaat het niet goed en dan wordt het uiteindelijk niets. Gelukkig geeft werken op mijn redelijk koele kantoor me meestal het gevoel van pauze en zijn er altijd meters administratie weg te werken.

Dus die boeren op het land, die op dit moment toch niets kunnen doen omdat het nog te droog is, ik snap het helemaal als ze wat hangen en zitten in de schaduw van een grote boom. Ze kunnen niets anders dan alleen hun dingetje. Zijn niet geschoold, niet multitasking opgevoed, hoeven en kunnen geen huizen verbouwen, wegen aanleggen, administratie doen, schoonmaken zonder schoonmaakmiddel en noem maar op. Ze kunnen niet anders dan wachten totdat het weer hen toestaat hun jaarlijkse taak weer uit te voeren, zoals het al eeuwenlang gaat.

Het is alleen jammer dat de taken qua sekse zo strikt gescheiden zijn. Anders zouden de mannen de vrouwen wat kunnen ontlasten met hun taken tijdens de droge periodes. Echter straks in de regenperiode wordt er kei en keihard op het land gewerkt, door vader, moeder en de kinderen. Men komt niet naar de kliniek voordat men half dood is en vrouwen bevallen thuis of op het land. Er is nergens tijd voor, niet voor school, niet voor prenatale consultaties, niet voor wat dan ook. Er moet gezorgd worden dat er weer mais en sorgo in de schuur komt. Maar, juist dan loopt iedereen allerlei infecties op, door de ondervoeding die enorm toeneemt omdat er geen voedsel is voordat men kan oogsten, men buiten slaapt en bloot wordt gesteld aan vervelende dingen zoals bilharzia, malaria en al dat soort ziektes, die met name kinderen en vrouwen nog meer verzwakken.

Op dit moment is het reeds gedaan met de toch al zo beperkte keuze aan groente en fruit op de locale markt. De eeuwige tomaten, uien, knoflook en mango’s worden gereduceerd naar alleen uien en knoflook en als we tomaten door onze macaroni doen dan is dat uit blik. En ik bedoel een heel klein blikje tomatenpuree, je kent ze wel, in NL de smaaktoevoegers……. Veel anti-oxidanten denk ik dan maar, dus in ieder geval goed tegen kanker………

liefs,
Marjan
(www.twitter.com/MarjanKroone)

[Marjan Kroone]

Dat we kwetsbaar zijn is me de afgelopen weken helemaal duidelijk geworden.  Onze huishoudelijke hulp / kok / honden-uitlater Nicaise is heel ernstig ziek geworden en zelfs in het beste ziekenhuis van het land, Tanguieta , konden ze niet vinden wat het nu eigenlijk is.  
Hij heeft het overleeft want we hebben een dagje gedacht:  die piept hem ertussen uit. Veel kinderen, maar ook volwassenen gaan hier dood aan “infection general”  en dan denk ik altijd: Ja lekker makkelijk zo’n uitslag. Maar nu het zo dicht bij is gekomen zeg ik, ongelooflijk, het overvalt je – want van het ene op het andere moment is iemand helemaal beng!van de wereld. En geen enkele analyse toont iets afwijkends, behalve de NB (WBC) .
 Afijn, dit betekent dat Madeleine zich in tweeën splits tussen schoonmaken op het CSSK en ons huis, maar daarnaast deden Jetse en ik samen de honden.  Om de beurt  ff naar huis om zo maar te zeggen. Een behoorlijke onderbreking van je werk als je bedenkt dat we dan 8 km heen en ook weer terug moeten ,  om de honden even wat aandacht te geven en een rondje te lopen.  
Jetse is nu  in NL –Nicaise nog steeds ziek, ene auto nog niet terug uit Cotonou, andere auto al maanden bij de garage, ik durf geen moto te rijden…… dus……fietsen, fietsen, fietsen...  ik krijg vast een mooi figuur nu 
Daarnaast werd onze analist geveld door malaria – Mar als manusje van alles het labo ff erbij doen - , onze opticien twee dagen uit de running vanwege een ongelooflijk dikke arm na een beet van een schorpioen  en Colette 2 – onze runaway van het internaat – is nu naar het ziekenhuis in Tanguiéta geëvacueerd omdat ze een enorme reactie heeft op de behandeling tegen de bilharzia . waar ze mee besmet is. Het schiet niet echt op zo.
Jetse is inmiddels veilig in NL geland voor een behandeling aan zijn kaak/kies. Het was best luguber vertelde hij, om de wrakstukken van het ongeluk op Tripoli te zien liggen terwijl je aan het landen bent.
Maar het is eindelijk weekend. Vanmorgen de zieken helpen die komen voor de labuitslagen, scholieren en gehandicapten vanmiddag – computerles overnemen van Jetse, ik zal ze lekker laten zweten….. en vanavond…………… wijntje, dropje, pizza uit Cotonou.
Gerard is onze weekeind dagwacht, hij vraagt vanmorgen permissie om niet te werken want zijn schoonzusje was zwanger, is gebeten door een slang en is gisteren naar het ziekenhuis gegaan. Kindje overleden – bevalling kunstmatig opgewekt – en nu mag ze weer naar huis. Hij moet persoonlijk  heen – als verantwoordelijke van de familie omdat hij een baan heeft – om de dingen af te handelen in Natitingou.  Die hiërarchie hier is vreselijk, maar wat moet gebeuren dat moet. Ik zie hem vertrekken en  gooi de generator maar aan. Geen water en geen Electric. Nou dat laatste daarin ben ik in ieder geval onafhankelijk.
Daarna vind ik dat onze slaapkamer maar eens echt goed schoon moet – Madeleine krijgt opdracht om met de wacht de matrassen in de zon te leggen en met ‘oma Nellie’ uit te kloppen.  Jaja, wij hebben een werktuig dat ‘grandmaman Nellie” heet. Men kent hier geen mattenklopper en aangezien mijn moeder dat ding hier in huis geïntroduceerd heeft heet het gewoon ‘ oma Nellie’
Toch wel heel grappig, oma Nellie is onlosmakelijk verbonden met schoonmaakwerkzaamheden hier.
Dus Isidore slaat er lustig op los en vanavond heb ik een superschoon bedje.
Dikke knuffel uit Boukombé voor iedereen of gewoon groetjes, wat je maar wilt ontvangen.
Marjan Kroone