De doop
Ik schrijf dit artikel naar aanleiding van de discussie rond de kinderdoop. Ik zal proberen aan te tonen dat de kinderdoop gegrond is. Het betreurt me dat anderen de kinderdoop afwijzen omdat de kerk in haar belijdenisgeschriften geen goede grond aanvoert voor de kinderdoop, hetgeen in mijn ogen overigens een juiste constatering is(maar geen goede reden, je moet je eigen arumentatie gebruiken, niet alleen maar die van de kerk). Het verschil van mening dat er bestaat omtrent de kinderdoop lijkt mij voort te komen uit misverstanden die er bestaan met betrekking tot het verbond. Ik wil in dit artikel alles kort op een rijtje zetten. Ik zal beginnen met het uitleggen van wat een verbond is en wat het verbond inhoudt. Vervolgens wil ik ingaan op de rol van het verbond in het algemeen en daaraan gerelateerd de besnijdenis. Als laatste wil ik ingaan op het nieuwe verbond en wat de plaats van de doop daarin is, als die er al is.
Een verbond
Om na te gaan wat een verbond precies was in de tijd dat God zijn verbond sloot met zijn volk, zullen we moeten bekijken hoe een verbond gesloten werd tussen de omringende volken uit die tijd. Ik zal u een algemene indeling geven van het opstellen van een verbond aan de hand van de verdragen die uit die tijd bekend zijn. Zo'n verbond zag er als volgt uit:
a. preambule, waarin de vorst zichzelf presenteert, en dat doet in zulke bewoordingen dat het vrees inboezemt; en dat alles vervat in de formulering 'dit zijn de woorden van ....'
b. historische proloog, waarin de vroegere relaties worden genoemd.
c. de eigenlijke verdragsbepalingen. Het fundamentele aspect daarvan is dat er geen allianties met derden zullen worden aangegaan.
d. lijst van goddelijke getuigen, waarin de goden van beide partijen worden genoemd.
e. vervloekingen en zegeningen of beloften.
f. bepalingen voor het deponeren van afschriften en voor periodieke publieke voorlezing. Zo'n verbond werd voor altijd gesloten, veelal met de woorden '... van geslacht op geslacht'. Verdragen als deze werden aangeduid met het woord ‘ade’, meervoud 'adu'. Een betere vertaling van dit woord is: wet of gebod. Dit woord is verwant aan het Hebreeuwse woord 'edut' dat als getuigenis wordt vertaald en vaak voor de tien geboden wordt gebruikt. Met andere woorden: de tien geboden zijn een verbond.
Het verbond
Het verbond dat God met zijn volk gesloten heeft, werkt volgens hetzelfde principe, maar is op een aantal punten zeer bijzonder, maar dat laatste is nu niet relevant. De preambule is: 'Ik ben de Here uw God..'. Het woordje 'uw' maakt, samen met '.. die u uit Egypte, uit het diensthuis geleid hebt.', deel uit van de historische proloog. Het geeft de vroegere en tegelijk de huidige relatie aan tussen de twee zich verbindende partijen. Vervolgens volgen de verdragsbepalingen, welke gevormd worden door de tien geboden zelf. Deze worden verder uitgewerkt in de boeken Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium, waarin de vele zegeningen, beloften en vervloekingen beschreven worden. Als laatste deel van het verbond wordt opdracht gegeven de wet (de verbondstekst) geregeld voor te lezen. In het kort komt het verbond hier op neer. Als men zich aan het verbond/de wet houdt, dan worden de beloften van God aan hen vervuld. De beloften hebben kort gezegd de volgende inhoud: Als je je aan het verbond houdt, dan zal God jouw God zijn, Hij zal je beschermen en je alles geven wat je nodig hebt. En Hij belooft je het leven. De vervloekingen laten verder niets aan duidelijkheid te wensen over. Ze komen over diegenen die zich niet houden aan het verbond. Het verbond is dus de wet met de bijbehorende beloften en vervloekingen (afgekort: de wet). Het is overigens zinvol te constateren dat je je niet kunt onttrekken aan het verbond. Je kunt naar het verbond leven of je kunt het verbond schenden.
Wat is nu de plaats van het kind in het verbond? Ook kinderen vallen onder de wet/het verbond, hetgeen ook in de lijn der logica ligt, want een verbond geldt voor het volgende geslacht vanaf het moment dat het er is. In die lijn is het ook logisch dat kinderen het teken van het verbond krijgen. Door de besnijdenis krijgt men het teken van het verbond en komt men onder de wet te staan. Door de besnijdenis krijgt men het officiële lidmaatschap van het verbond.
Een nieuw verbond
Maar we leven nu in de tijd van het nieuwe verbond. Waarom is er een nieuw verbond en wat is er dan nieuw? Omdat Gods volk het verbond geschonden had, moesten de vervloekingen die gekoppeld waren aan de wet ook ten uitvoer gebracht worden. Aangezien Christus aan de wet voldaan heeft, is de wet vervangen door Christus Jezus. Om aan het verbond/de wet te voldoen moeten we dus geloven in Christus. Het blijft in feite dus hetzelfde verbond, met dit verschil dat de wet vervuld is (Mat.5:17, Rom.8:4), maar niet afgeschaft. Dus een nieuwe voortzetting van het oude verbond, waarbij de beloften vrijwel hetzelfde zijn als in het oude verbond. Daarvan is de belofte van het eeuwig leven volgens de definitie van Joh.17:3 de belangrijkste. De beloften worden aan je vervuld als je leeft naar het verbond, d.w.z. als je gelooft. Als je niet gelooft in Christus dan worden aan jou als lid van dat verbond de vervloekingen vervuld. Het werkt dus volgens hetzelfde principe als in het oude testament. Hier blijkt dus de fout die velen, waaronder A. Kuyper, maken. Het lid zijn van het verbond heeft niets met de wedergeboorte of de uitverkiezing te maken. Deze hebben beide betrekking op het geloof. Het geloof is de voorwaarde om aan het verbond te voldoen, niet om er lid van te zijn.
De doop
Door het vernieuwde verbond bestaan wij dus niet meer voor de wet maar zijn wij eigendom van Christus. Rom. 7:4 (GN-bijbel) '.. Met het sterven van Christus hebt u opgehouden te bestaan voor de wet. U behoort toe aan een ander: aan Hem die opgewekt is uit de dood, zodat wij een vruchtbaar leven kunnen leiden voor God'. Als we deel willen krijgen aan dat nieuwe verbond dan zullen we dus op een of andere manier deel moeten krijgen aan het sterven van Christus. Rom. 6:4 (GN-bijbel) '.. Door de doop zijn we dus met Hem gestorven en begraven. En zoals Christus uit de dood is opgewekt door de verheven macht van de Vader, zo gaan ook wij een nieuw leven leiden' (vgl. Kol.2:12 ev). Door de doop vallen we dus onder het vernieuwd verbond en worden we daar officieel lid van, zoals de besnijdenis dat deed bij het oude verbond. Aangezien het hetzelfde verbond is (‘er is geen nieuwe boom geplant’, Rom. 11:16), is de kinderdoop in mijn ogen logisch en gegrond.
De volwassendoop
Hoe zit het dan met: 'Geloof en laat u dopen'? U moet goed begrijpen dat u door de doop lid wordt van het verbond, en dat u door het geloof voldoet aan dat verbond. Vanuit dat oogpunt bekeken is het logisch dat dit in een tijd van zending gezegd wordt. Mensen die geen lid zijn van dat verbond, maar er wel naar leven (d.w.z. geloven), moeten zich laten dopen. Laat ik het wat gemakkelijker maken. God vergelijkt zelf vaak het verbond met het huwelijk. Men is onlosmakelijk met elkaar verbonden, vanaf het moment dat men officieel getrouwd is. Binnen die verbintenis vindt de gemeenschap plaats. Als u nu buiten het huwelijk gemeenschap heeft, dan bent u voor God getrouwd en behoort u het van God officieel te maken. Door de doop worden we officieel in Christus met God verbonden. Binnen deze verbintenis vindt het geloven en de gemeenschap met Christus plaats. Als u nu gelooft en u bent niet gedoopt, dan is dat vergelijkbaar met buitenechtelijke gemeenschap. U bent voor God verbonden en dient dat ook officieel vast te leggen. Dit laatste is het geval bij Abraham (Rom.4) en bij onze volwassendoop. Juist in de zending is er sprake van zo'n situatie en met name in het begin van het nieuwe verbond. Vandaar de opdracht om te dopen als men gelooft.
Conclusie
Aangezien het direct uit de Bijbel aantoonbaar is dat we door de doop deel krijgen aan het