Bevindelijken & Baptisten

[Henk-Jan]

In de kringen van de (oud) gereformeerde gemeenten (in ned.) en de gereformeerde-bondskringen worden heel veel zgn. oude schrijvers gelezen. Nu viel het mij onlangs op, dat deze gereformeerde broeders en zusters heel erg met hen weglopen, 'ookal' zijn ze vaak stuk voor stuk baptisten.

Nu staan de bevindelijk gereformeerden dan ook wat anders tegenover de (kinder-) doop dan bijv. de 'vrijgemaakten': vrijgemaakten zeggen: je behoeft je geen zorgen te maken over de uitverkiezing, want God heeft dat bij de doop al beloofd.
De bevindelijken zeggen: je moet jezelf ernstig afvragen of je wel een 'echt geloof' hebt, of je het je wel echt toegeëigend hebt. De doop is in die kringen ten hoogste iets dat als een voorbeeld dient, of iets dat je doet weten dat je 'op het erf van het verbond' geboren bent.

Wie weet meer over oude schrijvers, hun baptist-zijn, en de bevindelijken die (ook) veel nadruk leggen op wedergeboorte?

[arend]

of de oude schrijvers ook echt baptist waren in de huidige zin van het woord, is maar de vraag. Ze hadden wel een zekere verbintenis met de 'wederdopers', maar het accent lag in de schotse kerk toch meer op de persoonlijk-bevindelijke bekering dan de doop. Volgens bepaalde onderzoekers was bv Bunyan (een Christenreis naar de Eeuwigheid) dan ook geen baptist, getuige dit artikel in het reformatorisch dagblad

andere oude schrijvers kunnen wel tot de kring der baptisten gerekend worden. Dat geeft maar weer aan dat  bevindelijk-gereformeerden en evangelisch-gereformeerden in leerstellig opzicht niet altijd zo ver bij elkaar vandaan staan als ze zelf willen. Bij beide wordt bevindelijk gepreekt, alleen gaat men bij de Baptisten uit van een hele andere gradatie en niveau van bekering; Baptisten zijn zich ervan bewust dat je ook zonder PAulusbekering een kind van God kunt zijn. Veel bevindelijk-gereformeerden erkennen dat helaas niet...

[Henk-Jan]

O boeiend. Eerst lezen

[Henk-Jan]

Maar je bent het met mij eens, dat er wel degelijk overeenkomsten zijn tussen de 'moderne' baptisten en de bevindelijk gereformeerden? Zo op het oog misschien niet, en qua uitwerking van hun beider leer ook niet, maar in de kern veel gemeen hebben?

[Knee]

Ik denk hierbij aan bijv. Spurgeon, die wel de "Last Puritan" wordt genoemd.
Zie bijv. http://www.thebaptistpage.com/Portraits/spurgeon.htm

[arend]

euh ja, zie boven
Baptisten worden ook niet voor niets de meest gereformeerde evangelischen genoemd. De vraag is echter: wat is gereformeerd? ik voel me persoonlijk meer verwant met een 'wederdopende' baptist dan met een 'zielenvorsende' bevindelijke.
Over dat bevindelijke hoor je in onze kerk niet zoveel. Evangelischen, die zijn het gevaar van de kerk, of juist ons grote voorbeeld. Ik denk echter dat we als vrijgemaakten ook nog wel wat kunnen leren van bevindelijk-gereformeerden. Een 'we zijn er wel, je hoort erbij'-prediking is mooi, maar daarmee verkondig je maar een deel van het evangelie. We moeten ook zoeken naar het geloof in ons hárt, en niet alleen in ons hoofd.
Tegelijkertijd is de bevindelijkheid ook een grote valkuil. De piëtischtische zoektocht naar een volmaakt dienen van de Heer past totaal niet in een zuiver-gereformeerd Christusbeeld. Aan de ene kant wordt  in bevindelijke kring de onvrije wil van de mens en zijn zondige en verdoemde staat voor God gepredikt, maar aan de andere kant wordt men wel opgeroepen om het geloof in zijn eigen hart te zoeken én te werken. Daaruit volgt niet alleen een zeker wetticisme, maar ook een continue gevoel van falen: ik geloof, ik leef naar mijn geloof, maar het is niet voldoende. Er wordt zo sterk de nadruk gelegd op de levensheiliging, dat het soms lijkt alsof de zaligheid vanuit de mens moet komen, en niet vanuit God. Tenslotte vrees ik dat de bevindelijk-gereformeerde leer gruwelijk tekort doet aan het verlossend werk van Jezus Christus en zijn liefde voor kleingelovige mensen.

[Qohelet]

Als je wilt verdiepen in de bevindelijkheid, lees dan het recente boek van Van der Zwaag, Afwachten of verwachten. In ruim 1000 pagina's bespreekt hij de geschiedenis van theologen en kerken in Nederland, Engeland en de VS, met primaire aandacht voor de kwesties in bevindelijke hoek.

Bevindelijken als (evangelische) baptisten lijken vaak nogal verschillend. Wat ze m.i. gemeenschappelijk hebben, is een te grote preoccupatie met de individuele relatie met God. Evangelischen neigen ertoe het aspect van de (subjectieve) heiliging een te grote plaats te geven -- vandaar dat je extremen vindt als charismatisme. Bevindelijken hebben een te sterk focus op Gods eeuwige verkiezing -- hetgeen o.m. leidt tot hypercalvinisme, waarin men gelooft dat beloften van genade alleen aan gelovigen gepreekt mag worden.

[Priscilla en Aquila]

quote:

Knee schreef op 17 september 2004 om 10:47:
Ik denk hierbij aan bijv. Spurgeon, die wel de "Last Puritan" wordt genoemd.
Zie bijv. http://www.thebaptistpage.com/Portraits/spurgeon.htm

Ik heb een dagboek van hem en herken er veel in, de manier waarop hij dingen naar voren brengt.

[Knee]

quote:

Priscilla en Aquila schreef op 18 september 2004 om 11:12:
[...]
Ik heb een dagboek van hem en herken er veel in, de manier waarop hij dingen naar voren brengt.

Ik heb 'De troon der genade'. Prachtig boekje over het gebed. Ik voelde me er heel erg door aangesproken. Inderdaad is de manier waarop hij dingen naar voren brengt bijzonder. Misschien is dat een bevindelijke manier? Ik weet het niet. Wat mij opvalt is de rijkdom die eruit spreekt. Het boekje is zo bemoedigend.

Op zich is 'bevindelijk' natuurlijk weer zo'n term waar de een dit en de ander dat mee bedoelt. Als ik het over bevindelijk heb, dan denk ik altijd aan het woord 'ondervinden'. Dat houdt in dat iets je persoonlijk aangaat. Het raakt je in je hart, heel je wezen. Ter verduidelijking: je kunt met iets met veel interesse mee bezig zijn, erover discussieren etc. Maar dan kan het iets blijven waar je zelf om heen blijft cirkelen. Je kunt het van alle kanten bekijken. Je hebt gezien 'hoe het werkt'. Tegelijk blijf je dan toch toeschouwer. Je moet er niet alleen om heen cirkelen, je moet ook naar 'binnen'. Of het moet juist bij jou naar binnen. Begrijp je? Ik vind het wat lastig uit te leggen.

Het woord ondervinden is in mijn beleving niet hetzelfde als 'overkomen'. Iets dat je overkomt, daar heb je de hand niet in. Ondervinden, daar zit ook iets actiefs in. Dus in dat opzicht kan ik weinig met het 'bevindelijke' dat zich uit in een afwachtende houding.

Hmmm, ik schrijf net 'in mijn beleving'.... 'Beleving' vind ik ook een aardig woord in dit opzicht.