Arend, voor ik het met je eens ben of niet zou ik eigenlijk wel eens wat meer willen horen over die roemruchte door iedereen op alle niveaus erkende crisis. Zouden we, vóór we bij de gs Amersfoort-Centrum volgend jaar een superintendente crisismanager bestellen, niet eerst eens dit forum kunnen gebruiken om wat meer te inventariseren waar we het nu echt over hebben.
Tot nu toe heb ik de indruk dat die crisis een behoorlijk hype-gehalte heeft. Daarmee bedoel ik niet dat die alleen maar fantasie is. Een hype lijkt me iets als een collectieve psychosomatische kwaal. En net zoals je een gegeven moment somatisch kunt krijgen wat je eerst alleen psychisch dacht, kan ook een hype zichzelf waar máken. We hebben een tijdlang een weg-met-ons hype gehad, waarin alles uit onze kerken toch niets waard kon zijn. Die is overgegaan en we zijn er nog. Nu hebben we een crisis-hype, maar als ik om me heen kijk merk ik daar weinig van.
Misschien komt dat omdat ik al een aantal jaren geleden de hele kerkelijke pers behalve
De Reformatie en
Opbouw de deur uit heb gedaan, misschien komt het omdat ik zoveel niet-vrijgemaakte gereformeerden spreek die ergens wat jaloers op ons zijn, misschien komt het ook wel omdat ik niet ergens in één van die grote gereformeerden-ghetto's woon en te weinig weet over wat daar speelt, misschien nog wel wat anders, maar ik zie tot nu toe geen reden voor grote woorden.
Ik zie wel veel mensen, jongeren en ouderen, die zich opnieuw of hernieuwd wijden aan God, aan Jezus, en zich in willen zetten voor de gemeente (denk aan het GemeenteNproject, bij voorbeeld). Ik zie wel in kerkelijke vergaderingen in onze regio een veel constructievere geest en benadering dan toen ik predikant werd. Ik zie steeds vaker mensen, jongeren en ouderen, die hun vrienden en bekenden mee naar de kerk nemen, die open over hun geloof spreken en die dat ook heel authentiek kunnen verwoorden. Ik zie in veel gemeenten een heel positieve instelling naar elkaar toe: ook al ben jij anders dan ik, we gaan het met elkaar rooien. Ik hoor zelf veel te weinig preken, maar vraag des te meer naar hoe mensen die ervaren. De meeste mensen die ik spreek zijn over het geheel genomen blij met de preken die ze horen: ze worden aangesproken en kunnen er ook iets mee. En er zou veel meer te noemen zijn
Natuurlijk zie ik ook allerlei mensen die daar geen deel aan hebben, maar onverschillig en soms praktisch als heidenen door het leven gaan. Ik zie ook mensen de ruimte van de kerk inruilen voor de benepenheid van de een of andere groep, met de illusie dat ze de benepenheid van de kerk verwisselen voor de ruimte van zuiver bijbels christen-zijn. Ik lees ook bijvoorbeeld Henk-Jan in een thread hier ergens in de buurt over zijn ervaringen met dominees die geen lef hebben en hun gemeente wat over de bol aaien, of de inderdaad schokkende verhalen over de seksuele moraal van vrijgemaakte jongeren (en ouderen!) in het ND. Soms hoor ik gruwelverhalen over gemeentes hier of daar, waar de honden geen brood van lusten. En ook hier zou veel meer te noemen zijn. Maar ik zie niet dat die negatieve dingen onze kerken bepalen. Ze zijn ook niet bijzonder of typisch iets van onze kerken. Je hoeft echt niet veel geschiedenis te stouwen om dat te ontdekken.
Wat wel bijzonder is, is dat onze kerken na een paar decennia van grote uniformiteit moeten leren leven met de verschillen van mening van andere generaties. Wat wel bijzonder is, is dat wij een geschiedenis hebben van alles-of-niets-denken en van heel optimistisch zijn over argumenten en betogen, van rationalisme eigenlijk. En dat leverde in de bladen al een jaar of tien veel discussie op en inmiddels ook op internet. Dat intussen bijna niemand die bladen meer leest en dat ook de crisis-discussies op het internet (inclusief dit forum) nog maar door een select gezelschap worden bezocht kun je zien als een teken van crisis. Ik heb eerder het gevoel dat het een teken van gezondheid is.
Al met al reden genoeg voor mij om eerst eens vragen te stellen bij wat jij veronderstelt. Gaat het bij die crisis niet meer om een vorm van gezichtsbedrog, die voortkomt uit een eenzijdige aandacht voor bepaalde theologische ideeën? We zijn het minder eens, maar zijn we daarom ook automatisch minder één? Ik heb een groot deel van de duizenden ingezonden stukken van de gs Zuidhorn zien passeren: meest gekopieerde standaardformulieren, georganiseerd door een handvol mensen die hopeloos gelijk hadden. Is die crisis niet uiteindelijk net zo iets? Daar zou ik nu eerst eens wat meer echt harde gegevens over willen zien.
Maar goed, laat ik het je eens gunnen: er is een crisis. Wat zou dan een eventuele crisismanager anders kunnen zeggen dan een variant op het slotwoord van de Dordtse Leerregels? Even los van de concrete zaak van Dordt lees ik daar:
quote:
Daarom bezweert deze synode van Dordrecht in de naam van de Here allen die de naam van onze Verlosser Jezus Christus godvrezend aanroepen, dat zij over het geloof van de gereformeerde kerken niet moeten oordelen op grond van lasterpraat, die van hier en daar bijeen geraapt is. Ook niet op grond van persoonlijke uitspraken van sommige oude of nieuwe leraren; dergelijke uitspraken worden vaak ook nog te kwader trouw aangehaald, verminkt en verkeerd uitgelegd. Maar over het geloof van de gereformeerde kerken moeten zij oordelen op grond van de publieke belijdenisgeschriften van de kerken zelf en op grond van de uiteenzettingen van de rechtzinnige leer die door de synode is vastgesteld.
Vervolgens vermaant deze synode de lasteraars ernstig, om te bedenken wat voor zwaar oordeel van God zij op zich laden, wanneer zij een vals getuigenis spreken, de gewetens van zwakken in het geloof verontrusten en proberen de gemeenschap van de ware gelovigen bij velen verdacht te maken.
Tenslotte spoort deze synode alle mededienaars in de prediking van het evangelie van Christus aan, zich bij het behandelen van de leer in scholen en kerken godvrezend en vroom te gedragen. Zij dienen zich daarbij, zowel mondeling als schriftelijk te richten op de eer van God, de heiliging van het leven en de vertroosting van de verslagen harten van de gelovigen. Zij behoren zich in hun denken en spreken over de leer te houden aan de Schrift naar de overeenstemming van het geloof. Zij dienen zich tenslotte van elke manier van spreken te onthouden, die de grenzen van de duidelijke boodschap van de Heilige Schrift te buiten gaat en die aan mensen die brutaal spitsvondige redeneringen verzinnen, goede grond zou kunnen geven, om de leer van de gereformeerde kerken te beschimpen of te belasteren.
Wij bidden dat de Zoon van God, Jezus Christus, die gezeten aan de rechterhand van zijn Vader, aan de mensen gaven schenkt, ons in de waarheid heiligt; dat Hij hen die afgedwaald zijn, tot de waarheid terugbrengt; dat Hij de lasteraars van de gezonde leer de mond snoert en dat Hij aan de trouwe dienaars van zijn Woord de Geest van wijsheid en inzicht geeft, zodat alles wat zij zeggen, zal strekken tot eer van God en toe opbouw van hun hoorders.edit:Het citaat is uiteraard aangepast.
Ik vraag me werkelijk af wat er van die crisis overblijft als we dit eens samen zouden doen...
