Reformatoren over het vierde gebod

[Jan W]

Sabbat en zondag (

In de voorgaande artikelen hebben we gezien hoe over en weer geprobeerd is de betekenis van de woorden van de Schrift te laten spreken over ons onderwerp. Maar wie bezwaren had tegen de mening van ds. Ophoff wees er ook nogal eens op dat in de geschiedenis van de kerk en de belijdenis voor zo´n mening géén ruimte is geweest. Hun argumenten worden hieronder onderstreept weergegeven. Het rapport van de synode van Zuidhorn bestrijdt hen en wil aangeven dat juist in de geschiedenis en de belijdenis van de kerk niet altijd gezegd is dat het rustgebod op een Goddelijk gebod teruggaat. Het is prima om ervan uit te gaan dat het rustgebod op een gebod van God gefundeerd is, maar wie zover niet wil gaan heeft in de geschiedenis van de kerk en de belijdenis altijd recht op het hebben en uiten van die mening gehad.

B. argumentatie vanuit de geschiedenis en de belijdenis van de kerk
1. de nationale synode van Dordt 1618/9
Deze synode wilde juist opkomen voor zondagsrust!
Het rapport van Zuidhorn wees erop dat op die Synode toch niet uitdrukkelijk naar het 4e gebod verwezen is. Dordt leert niet hetzelfde als de Westminster Confessie die de zondag een christelijke sabbat noemde. In de praktijk heeft (kerkelijk) Nederland wèl lange tijd zo gedacht. Maar Dordt stelde juist dat “de sabbat van de Joden is afgeschaft”. De 6 regels van Dordt geven ruimte voor beide opvattingen.
2. de geschiedenis
Een rij citaten geeft aan (uit preken en artikelen) dat strikte rust volgens het 4e gebod werd verdedigd!
Het rapport benadrukt als reactie dat het dit niet willen bestrijden. Het gaat er om dat de mening van ds. Ophoff óók heeft bestaan en niet veroordeeld is. Overigens moeten kerken beoordeeld worden vanuit de belijdenissen en officiële uitspraken. Ds. D. van Dijk schreef in de Kerkbode van Groningen, e.o. (28 feb.1959): “uit Kol. 2:16v. blijkt dat de Here ons voor het houden van zo’n rustdag in het N.T. geen bevel heeft gegeven”. Hij volgde hierin de bekende AR-voorman A. Zijlstra die eveneens opponeerde tegen de gedachte als zou de zondag een naar de eerste dag der week verplaatste sabbat zijn. Dus: een openlijke publicatie, kort geleden, dat de zondag niet op een gebod van God teruggaat.
3. de HC (zd. 38)
Er werd tegen ds. Ophoff opgemerkt dat zd. 38 spreekt over een rustDAG, en niet over een rustTIJD-alleen-voor-de-kerkdiensten.
Het rapport van Zuidhorn merkt op dat het woord rustdag niet betekent dat op deze hele dag het werk moet blijven liggen. Ook is in zd. 38 niet vastgelegd dat deze rust gebaseerd is op een goddelijk gebod en niet op kerkelijk gebruik.
4. uitspraken van kerkelijke vergaderingen
In het verleden zijn verschillende uitspraken gedaan die werk op zondag verbieden:
- Dordt 1574: de zondag is de dag waarop men zich van arbeid pleegt te onthouden. Kopen en verkopen, arbeiden, drinken, wandelen, etc. moeten verboden worden.
- Amsterdam 1836: de wekelijkse arbeid moet stilstaan, omwille van de sabbat, anders censuur
- Amsterdam 1840: van ambtsdragers is werk op zondag in ieder geval niet te dulden.
- Zwolle 1854: leert heiliging van de sabbat, dus stilleggen van post, spoor, etc.
Het rapport van Zuidhorn bestrijdt de waarheid van deze uitspraken niet, alleen: ze hebben heden geen rechtskracht. Alleen uitspraken van 1892 en later zijn nu nog geldig. Bovendien valt op dat de uitspraak van 1836 niet herhaald is, hoewel er nog verschillende uitspraken zijn gedaan over dit onderwerp. En: er zijn ook andere uitspraken bekend:
- PS Zuidholland (1626), koren binnenhalen bij slecht weer moet kunnen;
- De Generale synode van 1857: werk in gasfabrieken is o.k.;
- De GS van 1927: bij de overheid en werkgevers moet erop aangedrongen worden dat werkers in semi-continu diensten naar de kerk kunnen, dito bij vol-continu. Dus geen redering van uit 4e gebod tot werkverbod, wel ijver pro bijwonen van kerkdiensten.

Dit historisch overzicht laat wel zien dat er al heel lang discussie is over sabbat en zondag. We ronden het overzicht in een volgend artikeltje af.          
                     Voor deputaten, P.L. Voorberg

[Jan W]

Sabbat en zondag (9)
Byzondere aandacht verdient de uitspraak van de Generale Synode van onze kerken van Hoogeveen 1969/1970. Daar is met zoveel woorden over het vierde gebod gehandeld. Het ligt voor de hand dat in de discussie van de laatste jaren die uitspraak veel aandacht heeft gekregen. Het argument dat de bezwaarden daaraan ontlenen volgt hieronder, onderstreept.

Argumentatie vanuit de geschiedenis en de belijdenis van de kerk
5. de Generale Synode van Hoogeveen 1969/70
Op de GS van Hoogeveen is de zaak van sabbat en zondag aan de orde geweest. Dat kwam voort uit een afwijzen van de leer van ds. Visee in die tijd. Op de synode ging het op een gegeven moment over de vraag of  `het rustgebod van uit het 4e gebod in het NT niet meer geldig zou zijn`.  Er werd per amendement voorgesteld deze leer af te wijzen. Wie bezwaar had tegen de leer van ds. Ophopff moest aan Zuidhorn erkennen dat dit amendement het niet haalde. Dus de leer dat het rustgebod niet uit het 4e gebod zou voortkomen werd niet veroordeeld! Deze conclusie uit Hoogeveen gaat de bezwaarden te snel: “het amendement met die gedachte werd wel afgestemd, maar niet omdat men het met die uitspraak niet eens was, maar omdat ds. Visee dit niet geleerd zou hebben”.
Het rapport van de GS te Zuidhorn reageert hierop:
- de GS heeft dit amendement dan toch maar verworpen!
- en: ds Visee had wèl geschreven dat ‘de kerk van het NT niet meer aan het sabbatsgebod gebonden was als in het OT (werkverbod)’,
- en ds. O.Mulder dat ‘de rust van de zondag niet gelijk is aan die van de sabbat’.
Hoogeveen vond het dus niet nodig deze leer met zoveel woorden te weerleggen. Het kan goed zijn dat Hoogeveen bewust er niet voor voelde om vast te leggen dat zondagsrust gebaseerd is op de schepping en een gebod van God. Hoogeveen heeft uiteraard de decaloog geheel gehandhaafd als geldig voor het NT, maar niet uitgesproken hoe dit werkt t.a.v. het 4e gebod.
   * Tot zover het rapport aan de GS Zuidhorn *

Het lijkt ons als deputaten toe dat in dit rapport heel wat aanknopingspunten voor een voortgaande discussie zitten. Laten we met elkaar aan de studie gaan. We zijn benieuwd naar uw reactie en zouden die graag op de een of andere manier ontvangen van u. Ook al komt u er niet uit: concreet meedenken, reageren is voor ons waardevol. Daarbij gaat het ons wel om concrete reactie. Algemene artikelen of brochures zijn voor ons niet hanteerbaar. Daarin wordt vaak meer overhoop gehaald dan nu aan de orde is. We zoeken naar reacties die op de door ons aangegeven problematiek to the point van toepassing zijn. Het kan hierbij gaan over de vraag of de mening van ds. Ophoff inderdaad altijd al in de kerken bestaan heeft. Dat is niet de belangrijkste vraag. Het gaat er vooral om dat we proberen in het licht van de Schrift en onder leiding van de Geest bestaande tegenstellingen in de juiste verhoudingen te zien, dus ze niet op te blazen (noch te bagatelliseren), en ze zo mogelijk te boven zien te komen. Daartoe zien we 3 mogelijkheden:
1.   ds. Ophoff heeft gelijk en zijn mening is de enig juiste
2.   de mening dat de zondag een naar de eerste dag der week verplaatste sabbat is, is de enig juiste mening
3.   er is een standpunt te formuleren dat boven beide meningen uitgaat en die in een hogere vorm samenvoegt
om hierin verder te komen zullen we onder gebed de Schrift moeten onderzoeken.

Voor deputaten, P.L. Voorberg

[Jan W]

Waarschuwing van de beheerders:

Deze reactie was door Priscilla en Aquila gepost maar is door mij verplaatst.

quote:

op 29 Feb 2004 17:05:27 schreef KeesvE:
Inderdaad mooi gefilosofeerd

Toch is wat Qoholet eerder poneerde ook waar: Gij zult niet doodslaan heeft een diepere betekenis, maar dat neemt niet weg dat doodslaan op zich nog steeds niet mag.....

Voor elk van de geboden van de Here gaat dit op, maar voor het vierde blijkbaar niet. En daar zit hem nu juist de moeite.....[/quote]

Dit is wat Jezus zegt in Matt. 5. Even het stukje wat gaat over: "Gij zult niet doodslaan..."
21 Gij hebt gehoord, dat tot de ouden gezegd is: Gij zult niet doodslaan; en: Wie doodslag pleegt, zal vervallen aan het gerecht. 22 Maar Ik zeg u: Een ieder, die in toorn leeft tegen zijn broeder, zal vervallen aan het gerecht.

Wat Jezus ons leert en wat wij door de Heilige Geest IN ons uitgewerkt zien (als wij de ons door de Heilige Geest  laten vervullen), gaat veel verder dan alleen het: "Gij zult niet doodslaan". Dit is namelijk de letter.......
Wat Jezus ons voorhoudt in Matt. 5 over bijvoorbeeld het gebod Gij zult niet doodslaan is:' Maar Ik zeg u: Een ieder, die in toorn leeft tegen zijn broeder, zal vervallen aan het gerecht.' Dit is de 'geest' (de diepere zin) die levend maakt...wat wij kunnen volbrengen door de Geest.

De letter = de afschaduwing/de wet
De geest = de diepere zin = de werkelijkheid /Christus Zelf (de enige die dit kon volbrengen)

quote:

Voor elk van de geboden van de Here gaat dit op, maar voor het vierde blijkbaar niet. En daar zit hem nu juist de moeite.....

Ik denk dat ik hier al wat over aangaf; er staat een stukje in Hebr, 4 over de sabbath als beeld van de rust waar God is ingegaan, en waar wij als gelovigen ook zijn ingegaan door het werk van de Heer....
Dit is de rust van de werken........
Hebr. 4
4 Want Hij heeft ergens van de zevende dag aldus gesproken: En God rustte op de zevende dag van al zijn werken;
 10 Want wie tot zijn rust is ingegaan, is ook zelf tot rust gekomen van zijn werken, evenals God van de zijne.

[Baldur]

Beste vrienden,

Ik sta met verbazing te kijken naar de ongelofelijk ingewikkelde oninteressante discussie, overwegingen, besprekingen tijdens Generale Synodes danwel andere gewichtige bijeenkomsten, opgeluisterd door ingewikkelde toespraken van "Professoren" en andere wel zeer geleerde menselijke mensen, over eem item als de Sabbat, het vierde gebod.

Wat een lust is het om gewoon in de Bijbel de antwoorden te vinden aangaande de Sabbat, een geheiligde en apart gezette dag door de Almachtige Vader; Schepper en de God van Zijn Zoon Jezus maar ook Zijn Vader.
Hoeveel te male heeft onze God, Jezus het voorbeeld van diens Vader en God niet gegeven en hoe duidelijk voor de gehele mensheid, is het 4e gebod deel van de 10 geboden. Eeuwig en dus ook voor de mens van vandaag.
Wat een lust zal het voor Satan zijn, dat zo velen die -oprecht- menen en ook trachten de Zoon na te volgen, te tarten en te vermoeien met zo'n eenvoudig en gemakkelijk gebod als de Sabbat. Dag van vereniging met de Schepper, daar waar de Heilige Geest in ons midden kan zijn en is.
Neen wij, als Christenen houden de zondag, een dag bedacht en een gebod van menselijke oorsprong, fundament van ontrouw aan de geboden en een itesie pietsie klien gebodje, met een enorme gevolg, als wij er aan vast blijven houden; de totale vernietiging, omdat deze "rustdag" de aanbidding van Satan inhoudt.

Laten we eens kijken wat de Bijbel, waar zoveel "geleerden"hun kennis graag over deponeren, zegt:

GESCHAPEN DAG!

Genesis 2
1   Zo werden de hemelen en de aarde en alles wat leeft gemaakt.
2   Op de zevende dag rustte God na afloop van Zijn scheppend werk.
3   Hij zegende die zevende dag en maakte hem tot een bijzondere, heilige dag, omdat Hij die dag Zijn scheppingswerk besloot.

HERHALING en BESTENDIGING

Exodus 20
8   Onderhoud de sabbat als een heilige dag.
9   Zes dagen moet u werken,
10   maar de zevende dag is de sabbat van de HERE, een rustdag. Op die dag mag u niet werken. En dat geldt ook voor uw zonen, dochters, slaven (man of vrouw), vee en gasten.
11   Want in zes dagen heeft de HERE de hemel, de aarde, de zee en alles wat daarin leeft, gemaakt en Hij rustte op de zevende dag. Daarom zegende de HERE de sabbat en maakte er een bijzondere, heilige dag van.


idem

Deuteronomium 5
12   Houd de sabbat heilig. Dat is een gebod van de HERE, uw God.
13   Doe op de andere zes dagen uw werk;
14   de zevende dag is de sabbat van de HERE, uw God; die dag mag geen werk worden verricht door u of iemand van uw huishouden: uw zonen, dochters, dienaren, ossen, ezels of ander vee. Ook buitenlanders die bij u wonen, moeten dit gebod gehoorzamen. Iedereen moet, net als u, rusten.
15   De sabbat moet u houden om te herdenken dat u slaven was in Egypte en dat de HERE, uw God, u uit dat land heeft geleid met een groot vertoon van macht.

VOOR ALLE MENSEN

Jesaja 56
6   Ja, allen die zich bij het volk van God voegen hoewel zij behoren tot een ander volk, Hem dienen en Zijn naam liefhebben, Zijn dienaars zijn en de sabbat niet ontheiligen en die Zijn verbond en beloften hebben aanvaard,
7   zal Ik ook naar mijn heilige berg van Jeruzalem brengen. Ik zal hen vol vreugde maken in mijn huis van gebed. Ik zal hun offers en geschenken aannemen, want mijn tempel zal 'Huis van gebed voor iedereen' worden genoemd!

idem

Markus 2
1   Een tijd later kwam Jezus weer in Kapernaüm.
2   Het duurde niet lang of de hele stad wist dat Hij thuis was en al gauw was het huis overvol. Ook voor de deur stonden vele mensen te luisteren naar wat Jezus vertelde..........................................
10   God heeft Mij (de Mensenzoon) de bevoegdheid gegeven zonden te vergeven. Als iemand van Mij vergeving krijgt, hééft hij vergeving gekregen."
.....................................................
23   Op een zaterdag (of 'sabbat' zoals de Joden zeggen) liep Jezus met Zijn discipelen door de graanvelden. De discipelen plukten zo nu en dan wat aren en haalden de graankorrels eruit om op te eten.
24   Een paar Farizeeërs zeiden tegen Jezus: "Waarom zegt U daar niets van? U weet toch dat het vandaag sabbat is? Het is een rustdag. Wat zij doen, is verboden."
25   Hij antwoordde: "Hebt u nooit gehoord wat David deed toen hij en zijn vrienden honger hadden?
26   Hij ging de tempel van God binnen (Abjathar was toen hogepriester) en nam het heilige brood mee. Eigenlijk mochten alleen de priesters dat eten. Maar David en zijn vrienden aten het brood toch.


27   De sabbat is een dag om de mensen rust te geven en niet een dag om hen te dwingen niets te doen.
28   Als Mensenzoon beslis Ik wat op de sabbat mag, want Ik kom van God."

VOORZEGGING DAT DE SABBAT ZOU WORDEN AANGEVALLEN EN VERANDERD

Daniël 7

......................................

23   "Dat vierde dier", vertelde hij mij, "is de vierde wereldmacht , die de aarde zal regeren. Het zal verschillen van alle andere. Het zal de hele wereld verslinden en alles vertrappen en vernietigen. (Romeinse Rijk I en II) Het huidhige Europa is een afgeleide van het Romeinse Rijk (en dus II= de huidige situatie)


24   Zijn tien horens zijn tien koningen, die in dat rijk zullen opstaan. Dan zal er nog een koning  opstaan, die verschilt van de anderen en drie van hen ten val zal brengen. (De 10 koningen zijn de volkeren die het Romeinse rijk binnen trekken: de Lombarden;de Franken; de Bourgondiërs; de Oostgoten; de Westgoten; de Vandalen; de Herulen;de Sueven; de Hunnen; enn de Saksen, tijdens de grote volksvershuizing)

25   Hij zal tekeer gaan tegen de Allerhoogste God en Zijn heiligen achtervolgen. Hij zal proberen alle wetten, regels en gebruiken  te veranderen. Drie en een half jaar  lang zullen de heiligen aan zijn grillen worden overgeleverd.(= Rome/ het Vaticaan is de menselijek organisatie van Satan, die de wetten en tijden van Gods Evangelie heeft veranderd en aanspraak maakt op de "Goddelijkheid"van Christus; wat niet kan en boveniden onjuist is)

26   Maar dan zal de Oude van Dagen komen  en rechtspreken. Hij zal deze wrede koning zijn macht ontnemen en eens en voor altijd met hem afrekenen.

(=Jezus zal, in overleg met Zijn Vader en God, een einde maken aan die macht en dus ook de wereld)

27   Alle naties, koningen en grootheden onder de hemel zullen hun macht kwijtraken aan het heilige volk van God. Hij zal voor eeuwig over alles en iedereen regeren en alle machthebbers zullen Hem dienen en gehoorzamen."
28   Dit was het einde van de droom. Bij het ontwaken verkeerde ik, Daniël, in grote verwarring. Ik was helemaal ontdaan, maar vertelde niemand wat ik had gezien.

De droom over de anti-christ maar ook de Rijken die daarvan deel uitmaken, hebben op Daniël zeer grote indruk gemaakt; de engel Gabriël moet Daniël daarom het exacte punt van het begin van de herbouw van Jeruzalem geven, om de 2300 avonden en morgens, de 2300 dagen nadat het Heil in rechte staat herstelt zal worden, bekend maken namens God de Almachtige; het is een profetisch punt en moet dus exact en duidelijk zijn (herfst 457 voor Christus) Het onderzoekend oordeel over de mensheid is dus rond 1840 begonnen!

DE VOLGELINGEN VAN JEZUS HIELDEN OOK DE SABBAT NA DE KRUISIGING

Lukas 23:55,56

55   De vrouwen die met Jezus uit Galilea waren meegekomen, gingen mee naar het graf en zagen hoe het lichaam erin werd gelegd.
56   Daarna gingen ze naar huis en maakten speciale kruiden en olie klaar om Hem te balsemen. Op de sabbat namen ze rust. Dat is volgens de Joodse wet verplicht.

VAN ZONDSONDERGANG TOT ZONSONDERGANG

Leviticus 23
32   Want dit is een sabbat van volledige rust, waarop iedereen zich moet verootmoedigen met een berouwvol hart; deze tijd voor verzoening begint op de voorafgaande avond en duurt tot de avond daarop.

Markus 1
1   In dit boek wordt het goede nieuws van Jezus Christus verteld.
2   Het is precies zoals beschreven staat in het boek van de profeet Jesaja: "Luister, Ik stuur mijn bode voor Mij uit om de weg ge

[Pulpeet]

off-topic bijdrage verplaatst naar: Zondag of sabbat

Het gaat hier om wat de reformatoren over het vierde gebod gezegd hebben. Voor meer algemene discussie over zondag / sabbat / 4e gebod, zijn er andere topics:

- De zondagsrust
- zondag of sabbat

[Justin]

quote:

op 28 Feb 2004 21:16:39 schreef Qohelet:
Ja, dat deden ze, en wel om de volgende reden: de tien geboden zijn een samenvatting van Gods Wet aan Israël, dat een afbeelding ("schaduw") is van nieuwtestamentische wet. Voor ons, die Christus kennen en weten welke plaats de wet inneemt, leven deze geboden in hun vervulde vorm.

Denk aan de manier waarop de Catechismus de geboden één voor één behandeld: elk ervan beschrijft een aspect van een geestelijk, christelijk, dankbaar leven. Dus "Gij zult niet doodslaan" herinnert ons eraan, dat onze naaste een medeschepsel is van God en dat het ons als gelovigen past hem ook zo te behandelen.

Het gaat natuurlijk mis als je het gebod "Gij zult niet doodslaan" alleen maar, of vooral, letterlijk neemt. De betekenis ligt dieper.

De wet had voor de joden in het oude testament toch net zo goed een diepere betekenis? En wat betekent het voor jou dat de geboden er voor ons zijn in hun vervulde vorm? Waarin verschillen nu die geboden met de wet in het oude testament?

[Jan W]

@Justin. Als ik dit zo lees, dan vraag ik me af, wat betekend dat nu voor jouw? Wat betekend het nu dat Christus voor jouw zonden is gestorven? Wat heeft dat naar jouw mening voor gevolgen gehad voor de wet?
Kortom waarom ben je vrijgemaakt?

[Pulpeet]

nogmaals:


Het gaat hier om wat de reformatoren over het vierde gebod gezegd hebben. Voor meer algemene discussie over zondag / sabbat / 4e gebod, zijn er andere topics:

- De zondagsrust
- zondag of sabbat

Als die discipline niet opgebracht kan worden gaat deze op slot.