verlanglijstje voor preken

[Nunc]

quote:

peter
Dit heb ik liever dan een verhaaltje/motto/thema en daar dan een tekst bij 'zoeken'. Ik heb dus ook niets met een 'verlanglijstje voor preken'. Laat de predikant maar bepalen wat van belang is voor de gemeente. Daar is-ie voor aangenomen.

(...)

Een goede preek bevat m.i. niet teveel 'toepassing'. Juist door de boodschap goed over te brengen (een goed begrip van de bijbel, dus woordbediening) maken de toehoorders zich deze boodschap eigen en kunnen dit dan zelf in hun leven toepassen. Als iemand honger heeft, geef je hem geen vis, maar een hengel ...

Volgens mij vragen de meeste mensen in dit topic juist om een hengel
Predikanten hebben er natuurlijk voor gestudeerd, maar dat betekent niet, dat niet-theologen geen inzichten kunnen hebben, of niet kunnen zeggen dat er aan een bepaald type preek, of een bepaald onderwerp, behoefte is?

[Peter]

quote:

HaJee schreef op 02 december 2004 om 10:39:
Natuurlijk is dat zeker belangrijk, maar ik heb ook wel eens kronkels gehoord dat ik bijna moest lachen. Er werd ook wel eens te krom geredeneerd om vooral maar bij Jezus uit te komen. (Niet direct een voorbeeld voorhanden, helaas) Wat dat betreft ben ik ook wel voor preken over profetieën die niet wijzen op de komst van Jezus.

De preek die ik noemde over Ezechiël ging ook niet over Jezus. Wel over de ontzagwekkende grootheid van God de Vader. En in Ezechiël heb je natuurlijk een bijbelboek waarin veel profetieën staan die in die tijd al zijn vervuld.

Wat betreft die krampachtigheid, die zag je (vooral in het verleden is mijn indruk) vooral bij de uitleg van het Hooglied: het vergelijken van de bruidegom met Christus en de bruid met Zijn gemeente.

quote:

Wat betreft de toepasbaarheid: Aan de ene kant heb je gelijk, Peter.  Maar aan de andere kant: soms mag er wel een handleiding bij de hengel. En nu spreek ik niet zozeer voor mezelf alswel voor anderen, die wat meer bij de hand moeten worden genomen met betrekking tot de toepasbaarheid.

Ja, dat gaat mij net zo. Dat maakt het natuurlijk ook lastig voor een predikant: de een heeft meer 'begeleiding' nodig dan de ander. Voor die ander (voor mij) wordt het dan al snel te expliciet, als je begrijpt wat ik bedoel.

[Bumblebee]

quote:

Peter schreef op 02 december 2004 om 11:55:
Wat betreft die krampachtigheid, die zag je (vooral in het verleden is mijn indruk) vooral bij de uitleg van het Hooglied: het vergelijken van de bruidegom met Christus en de bruid met Zijn gemeente.

Nou, dat moet natuurlijk niet krampachtig worden, maar als je het Hooglied leest als een prachtig gedicht over de liefde van man en vrouw, en je haalt Paulus erbij die de liefde van man en vrouw vergelijkt met de relatie tussen Christus en Zijn gemeente, dan vind ik dat helemaal niet onlogisch of krampachtig.

Een stuk tekst als het Hooglied heeft meerdere lagen en ik vind het dan vooral gaaf als een dominee in staat is daar ook meerdere van te laten zien. Je zou dan in een preek het eerst kunnen hebben over Salomo en zijn vrouwen (de meest basale laag) dan extrapoleer je het naar óns (mannen en vrouwen in het algemeen) en vervolgens maak je het nog breder door de vergelijking met Christus en de gemeente te trekken.

Om eerlijk te zijn vind ik de stap van het Hooglied via Paulus naar Christus zelfs nogal klein en voor de hand liggend... ik heb al wel gekkere sprongen gehoord in mijn beperkte ervaring.

[josdouma]

Een boeiende discussie is dit (vind ik net als dsWim)! Een paar opmerkingen:

1/ Moet niet elke preek een preek zijn waarin Christus naar ons toekomt, een preek waarvan Christus het kloppende hart is? Bij voorbaat dus, als uitgangspunt. In het Nieuwe Testament valt op dat prediking heel vaak wordt gedefinieerd als: het verkondigen van de Christus.

2/ De onderscheiding tussen tekst- en themaprediking is wellicht wat minder scherp dan in dit topic wordt gesuggereerd. In een tekst is namelijk altijd een thema aan de orde, in die zin dat we via de tekst toegang krijgen tot een werkelijkheid die we ook thematisch kunnen aanduiden. De preek moet gaan over die werkelijkheid. De tekst is niet meer (ook niet minder!) dan de deur waardoor we toegang zoeken tot die werkelijkheid.

3/ Bij het tot stand komen van de tekst- of themakeuze speelt een heel complex aan factoren een rol. a) De bijbel in de volle breedte ('al de raad Gods'); b) De concrete gemeente waarvoor ik preek met eigen noden, zorgen, verlangens, sterke en zwakke punten; c) Mijn eigen spiritualiteit; d) Het kerkelijk jaar.

4/ Een verlanglijstje voor preken zal ook rekening moeten houden met het uiteindelijke doel van prediking: verander(en)de mensenlevens. Het gaat in prediking niet om informatie maar om transformatie. Dat betekent ook veel voor de toepasselijkheid van de prediking. Dat is niet een aardig en eventueel misbaar extra element (voor mensen zie niet zo goed zelfstandig kunnen bedenken hoe de boodschap van deze preek toegepast kan worden in het dagelijkse leven) maar een wezenlijke dimensie van de prediking. Prediking die niet toepasselijk is, is geen prediking. Want het Woord van God is in zichzelf helemaal gericht op mensen en hun leven.

5/ Hoe komt een tekst-/themakeuze tot stand? Aanstaande zondagmorgen preek ik in het kader van Advent (thema voor de vier zondagen: Verlangen naar Verlossing; bijbelboek/gedeelte: Jesaja 40-55) over Jesaja 45:15.

quote:

Voorwaar, U bent een God die zich verborgen houdt, de God van Israel, een Verlosser

Het onderscheid tussen tekst en thema is hier maar moeilijk te hanteren. Het zal met name gaan om de verborgenheid van God (die als het ware op de spits wordt gedreven in de menswording en het kruis van Jezus). Dat is dus een thema. Niet een thema waar veel mensen op zitten te wachten denk ik: de verborgenheid van God. Tegelijk gaat het ook wel degelijk om deze tekst in de context. Maar een belangrijke rol speelt ook dat ik eigenlijk al langere tijd een keer wilde preken over de verborgenheid van God. Kortom: de bovengenoemde a) tot d) spelen allemaal een rol. Ik zou hier liever willen spreken van tekst-thematische prediking.

6/ Zondagmiddag hoop ik te preken over Zondag 23: 'Hoe bent u rechtvaardig voor God?' Dat is dus een thema (alweer een waar op het eerste gezicht helemaal niet zo direct vraag naar is, maar dat is de zegen van de Catechismusprediking), maar ik hoop vooral ook samen met de gemeente te lezen: Romeinen 3:21-26 (een soort 'close reading' of iets dergelijks) en dat is weer heel tekstueel.

7/ Tenslotte nog een verlanglijstje van mij: a) De glorie van Jezus (graag in een serie van tien preken); b) Gerechtigheid en barmhartigheid (over de diakonale dimensie van gemeente-zijn); c) Een serie over Hooglied (Thema: de liefde van Christus); d) Een serie over Kolossenzen; e) 'Bidden met de Psalmen' (een aantal van deze items hoop ik in de komende maanden te realiseren )

[Mezzamorpheus]

offtopic:Welkom terug Jos!  

[Knee]

Dat klinkt veelbelovend, Jos!

En wat betreft het 'hoe bent u rechtvaardig voor God?', juist dit soort thema's zou ik graag meer uitgediept zien:
- rechtvaardiging
- heiliging
- wedergeboorte
- etc.

En dit soort thema's zijn weer van allerlei kanten te benaderen. Het hoofdthema van dit alles is dan 'een met Christus'.

Ten slotte nog een voorbeeld van preken die mij aanspreken: bijv. die van D. Martyn Lloyd-Jones, zoals in zijn boek de Bergrede. Dat moet een predikant wel kunnen en liggen overigens. Deze engelse prediker heeft namelijk ruim 60 preken gehouden over de Bergrede. 3 hoofdstukken uit Mattheus, ruim 60 preken! Maar wat een rijkdom!

[Peter]

quote:

josdouma schreef op 02 december 2004 om 12:46:
2/ De onderscheiding tussen tekst- en themaprediking is wellicht wat minder scherp dan in dit topic wordt gesuggereerd. In een tekst is namelijk altijd een thema aan de orde, in die zin dat we via de tekst toegang krijgen tot een werkelijkheid die we ook thematisch kunnen aanduiden. De preek moet gaan over die werkelijkheid. De tekst is niet meer (ook niet minder!) dan de deur waardoor we toegang zoeken tot die werkelijkheid.

Akkoord. Maar het gaat om de benadering.

quote:

4/ Een verlanglijstje voor preken zal ook rekening moeten houden met het uiteindelijke doel van prediking: verander(en)de mensenlevens. Het gaat in prediking niet om informatie maar om transformatie.

Is dit een tegenstelling? Volgens mij doet informatie altijd iets met je. En waarom zou je transformatie niet overlaten aan de Heilige Geest? Waarom moet het altijd zo expliciet? Kun je je voorstellen dat ik soms bij een bijbelstudieavond meer heb aan de voorstudie (informatie, verdieping) dan aan de bespreking (toepassing)?

quote:

Dat betekent ook veel voor de toepasselijkheid van de prediking. Dat is niet een aardig en eventueel misbaar extra element (voor mensen zie niet zo goed zelfstandig kunnen bedenken hoe de boodschap van deze preek toegepast kan worden in het dagelijkse leven) maar een wezenlijke dimensie van de prediking. Prediking die niet toepasselijk is, is geen prediking. Want het Woord van God is in zichzelf helemaal gericht op mensen en hun leven.

Natuurlijk. Prediking moet in essentie, uiteindelijk, toepasselijk zijn. Maar betekent dat dat een preek vol toepassing moet zitten? Teveel toepassing in een preek leidt m.i. tot allerlei 'regeltjes', waar nu juist zo veel mensen moeite mee hebben. We hebben toch christelijke vrijheid?
Breng het idee achter de tekst op een sprekende wijze over op de hoorder. Hij/zij moet sowieso steeds keuzes maken in het leven. Dan heb ik liever een hengel dan allerlei concrete leefregels van die en die dominee. En die toepassing komt echt wel. Gods Woord mist zijn uitwerking niet.

[josdouma]

quote:

Peter schreef op 02 december 2004 om 13:40:
[...]
Akkoord. Maar het gaat om de benadering.

[...]
Is dit een tegenstelling? Volgens mij doet informatie altijd iets met je. En waarom zou je transformatie niet overlaten aan de Heilige Geest? Waarom moet het altijd zo expliciet? Kun je je voorstellen dat ik soms bij een bijbelstudieavond meer heb aan de voorstudie (informatie, verdieping) dan aan de bespreking (toepassing)?

1/ Het is niet per definitie een tegenstelling maar kan het in de praktijk wel zijn.  Informatie doet zeker niet altijd wat met je, ook exegetische informatie uit de bijbel niet. Bovendien is het wel van belang om een 'intellectuele ervaring' (tot nieuw inzicht komen) niet hetzelfde is als een 'spirituele ervaring' (een door de Geest van Jezus in een veranderingsproces terecht komen)
2/ Ik kan me zeker voorstellen dat voorstudie meer met je doet dan een bespreking. Maar dan is dat misschien een slechte bespreking geweest, die blijft hangen in uitwisseling van informatie over een bijbeltekst, waarbij jij door je voorstudie nu eenmaal een voorsprong in kennis hebt.

quote:

[...]
Natuurlijk. Prediking moet in essentie, uiteindelijk, toepasselijk zijn. Maar betekent dat dat een preek vol toepassing moet zitten? Teveel toepassing in een preek leidt m.i. tot allerlei 'regeltjes', waar nu juist zo veel mensen moeite mee hebben. We hebben toch christelijke vrijheid?
Breng het idee achter de tekst op een sprekende wijze over op de hoorder. Hij/zij moet sowieso steeds keuzes maken in het leven. Dan heb ik liever een hengel dan allerlei concrete leefregels van die en die dominee. En die toepassing komt echt wel. Gods Woord mist zijn uitwerking niet.

1/ Toepasselijkheid valt denk ik niet samen met het aanreiken van concrete leefregels of zelfs 'regeltjes'. Toepassing is: de relevantie van de evangelieboodschap laten zien voor het leven van elke dag, daarvoor practische handreikingen doen.
2/ De brieven van Paulus zijn aan het einde alle zeer toepasselijk in die zin dat ze zeer concreet en praktisch worden. Ook de Spreuken bijvoorbeeld zijn zelf al zeer toepasselijk, daar valt weinig te exegetiseren.
3/ Toepassing heeft ook te maken met: appellerend preken, oproepen tot geloof en bekering, uitnodigen om zich te laten leiden door de Geest.
4/ 'En die toepassing komt echt wel.' - Ik denk dat die opmerking te weinig rekening houdt met de 'hardigheid des harten' en met het gegeven dat het gemakkelijker is om hoorder te zijn dan dader. Ook met het oog op het dader zijn wil Gods Geest de prediking gebruiken.
5/ Prediking zal ook rekening moeten houden met hoe mensen zijn: denkers, dromers en doeners. Ik vermoed dat er op dit forum veel denkers en dromers verkeren. In de kerk zitten ook veel gemeenteleden die niks kunnen met mooie maar in hun beleving abstracte verhalen.

[Peter]

quote:

josdouma schreef op 02 december 2004 om 15:15:
Prediking zal ook rekening moeten houden met hoe mensen zijn: denkers, dromers en doeners. Ik vermoed dat er op dit forum veel denkers en dromers verkeren. In de kerk zitten ook veel gemeenteleden die niks kunnen met mooie maar in hun beleving abstracte verhalen.

Dat is natuurlijk ook wel zo. Je doelt waarschijnlijk op het leerstijlenmodel van Kolb. Ja, die test heb ik ooit eens gedaan. Ben op en top denker.  

[Kabouter PROvo]

<font color=blue>Modbreak: Bericht verwijderd ivm ongepast taalgebruik, ingaan tegen de policy en een hoge graad van onnavolgbaarheid... </font>

[Iemand]

Ik zou het fijn vinden als er wat meer gepreekt zou worden over dingen waar ik in mn dagelijks leven ook wat kan... anders heb ik er voor mijn gevoel namelijk niet zoveel aan... Diepgaande ingewikkelde theorieën en bijbelstudies kan ik doordeweeks ook wel zelf onderzoeken/doen.

[fransje]

Hiedeen schreef op 30 november 2004 om 21:21[/message]:[/b]
E-line: in Ede wordt hier net een serie over gegeven, met als directe aanleiding: vragen van jongeren over dopen, overdopen en verbondsleer
/quote]

Hiedeen, zou je me iets kunnen vertellen hoe jullie deze onderwerpen gaan behandelen.
In onze gemeente zijn we nal. met dezelfde onderwerpen bezig, we zoeken nog een spreker en moeten het nog verder uitdenken.
Misschien heb jij een bruikbare tip.