In de hele Arabische wereld (22 landen van Marokko in West-Afrika tot Pakistan in Centraal-Azie) worden per jaar 300 buitenlandse boeken in het Arabisch vertaald. In Nederland werden in 1997 ongeveer 5.000 vertaalde boeken uitgegeven. Het aantal internetaansluitingen is lager dan in sub-Sahara Afrika.
Een rapport van de Verenigde Naties uit 2003 concludeerde dat er in de Arabische wereld grote tekortkomingen zijn als het gaat om vrijheid, kennis en de positie van vrouwen. Deze tekortkomingen verklaren mede de achterblijvende ontwikkeling en de frustraties van de Arabische landen. Deze landen worden geregeerd door autoritaire dictators die om hun machtspositie te behouden economische ontwikkeling laten stagneren en burgers politiek monddood houden.
Wie het islamitisch fundamentalisme van haver tot gort heeft geanalyseerd (zoals b.v. arabist Hans Jansen) concludeert dat het voorkomt uit een hevige frustratie. Immers, enerzijds profileert de islam zich als een superieure religie: Allah geeft voorspoed aan de moslims en de 5e plicht van de moslim is de barmhartigheid, het geven van aalmoezen aan de armen.
Echter, anderzijds is het zo dat sinds de 16e eeuw de islamitische wereld helemaal niet meer zo welgesteld is en dat sinds de 19e eeuw de westerse economische dominantie grootse vormen heeft aangenomen. Het lijkt erop dat het Westen de aalmoezen geeft aan de arme moslims.
Dat wringt dus hevig, en sinds enkele decennia ontwikkelt het moslim fundamentalisme zich dan ook steeds meer als gewelddadige, anti-westerse beweging.
Dit extremisme is bijna niet te stoppen. Ten diepste is het fundamentalisme geworteld in een hevig gevoel van minderwaardigheid. De Arabische wereld is werkelijk een achterlopende samenleving en dat wordt sterk gevoeld, ook door Marokkaanse jongens als Mohamed B.
De enige remedie tegen dit terrorisme lijkt een opbloei van de Arabische wereld te zijn. Als de islamitische landen welvarender worden, goed onderwijs krijgen, zich economisch ontplooien, politiek mondige burgers krijgen dan keert er misschien iets terug van het islamitische zelfrespect. Dan hoeft er geen noodzaak meer te zijn om vanuit minderwaardigheids gevoelens het Westen te haten.
A.s. zondag zijn er weer voor het eerst democratische verkiezingen in Irak. Veel hangt daarvan af. Als Irak democratisch wordt, zich politiek, economisch en cultureel gaat ontplooien zal er een sneeuwbaleffect uitgaan naar de andere landen. Dan zullen studenten, burgers uit Iran, Pakistan, Saoedie-Arabie, Syrie, noem maar op, het ook niet meer gaan pikken onderdrukt te worden. De kans bestaat dat de hele Arabische wereld een radicale hervorming gaat meemaken. En dat uiteindelijk ook het probleem van het wereldwijde terrorisme hierdoor zal verdwijnen.
Er zijn geesten (b.v. in Nederland) die hopen dat de verkiezingen in Irak zullen mislukken. Want ze hebben een hekel aan Amerika en aan Bush. Ze hopen dat het hele project jammerlijk gaat mislukken, want daar krijgen ze dan een goed gevoel bij.
Site van Arabist Hans Jansen, met deskundige en betrouwbare info over islamfundamentalisme 
