Auteur Topic: Is een dominee niet teveel alleen bepalend?  (gelezen 2147 keer)

Driepinter

  • Berichten: 89
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Gepost op: februari 14, 2005, 10:52:18 pm »
Waarom is het eigenlijk zo dat alleen een dominee maar mag preken?

In de bijbel staat niets over een dominee, of een voorganger, die door scholing een soort "status aparte" heeft.

quote:

1 tit 1:5 Ik heb u op Kreta achtergelaten met de bedoeling, dat gij in orde zoudt brengen hetgeen nog verbetering behoefde, en dat gij, zoals ik u opdroeg, in alle steden als oudsten zoudt aanstellen mannen....

1tim 5:17 De oudsten, die goede leiding geven, komt dubbel eerbewijs toe, vooral hun, die zich belasten met prediking en onderricht.

1 kor 14:26 Hoe staat het dan, broeders? Telkens als gij samenkomt, heeft ieder iets: een psalm of een lering of een openbaring of een tong of een uitlegging; dat alles moet tot stichting geschieden. 27 Indien er in tongen spreken, laten het er twee, ten hoogste drie zijn, ieder op zijn beurt, en laat één uitleg geven. 28 Is er echter geen uitlegger, dan moet men zwijgen in de gemeente, maar tot zichzelf en tot God spreken. 29 Wat de profeten betreft, twee of drie mogen het woord voeren, en de anderen moeten het beoordelen. 30 Maar indien aan een ander, die daar gezeten is, een openbaring ten deel valt, moet de eerste zwijgen. 31 Want gij kunt alleen één voor één profeteren, opdat allen lering en allen opwekking erdoor ontvangen.

han 14:23 En nadat zij voor hen in elke gemeente oudsten hadden aangewezen, droegen zij hen onder bidden en vasten de Here op, in wie zij geloofd hadden.


Het gebruik dat er één persoon van buiten de gemeente de boel regelt in geestelijke zin stamt nog af van de tijd dat kerk en staat één waren. Dit was van hogerhand opgelegd om daarmee ook invloed op de mensen te kunnen uitoefenen.

Zoals we in de bijbel lezen, brengen de gemeenteleden zelf allerlei dingen naar voren tot opbouw van elkaar, en zijn er ouderen aangesteld om bij te sturen wanneer dat nodig is en op die manier de gemeenteleden te onderwijzen. Zodat alles ordelijk verloopt.

Deze ouderen, zijn gewoon gemeenteleden uit de eigen gemeente, die iedereen kent en die men zelf aanstelt omdat die men in geestelijke zin heeft leren kennen (doordat ze dan al vaak goed schriftonderwijs hebben gegeven).

De manier waarop het nu gaat heeft ontzettend veel concequenties.
Ik zal er een paar benoemen wat mijns inziens grote nadelen zijn:

- een dominee verdient aan het evangelie, dit kan leiden tot "zeggen wat men graag wil horen" (fil 3:19)
- er wordt tegen een dominee opgezien door zijn titel (mat 23:7-12)
- wijsheid en kennis maakt geen goede voorganger (1 kor 1:18-31)
- Omdat het onderwijs centraal geregeld is, kunnen alle dominees dezelfde leringen van mensen aanleren. (mar 7:7-8)

Verder blijft de gemeente in de gemeenschap der heiligen onmondig waardoor je gemakkelijk aanhoort en nadoet, zonder zelf geprikkeld te worden en je oefent in het meedenken over de bijbel. Immers pas als je zelf iets doet, bereidt je dat echt voor en denkt er over na, anders wordt je gecorrigeerd en dat wil je natuurlijk niet.

Nog een groot nadeel is, dat als een dominee al 7 jaar opleiding heeft gevolgd, dat dit niet betekent dat hij ook de Heilige Geest heeft. Dat kun je met goed fatsoen dan niet zomaar ter tafel brengen, omdat je dan meteen zijn "cariërre" te gronde richt. Gevolg is dat er niet goed over wordt gesproken en nagedacht, maar dat men al gauw "aanneemt" dat dat wel in orde is of zoiets.

Als het zou gaan zoals in de bijbel staat, kiest men zelf ouderen uit de eigen gemeente waarvan men gewoon aanvoelt dat ze de Heilige Geest hebben. Dat kun je dan ook zelf gedurende lange tijd beoordelen omdat deze mensen dan al vaak in de gemeente gesproken hebben.

Wat vinden anderen hiervan?
« Laatst bewerkt op: februari 14, 2005, 10:54:31 pm door Driepinter »

Zwever

  • Berichten: 2249
  • Naar Azië gevlogen
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Reactie #1 Gepost op: februari 14, 2005, 10:59:14 pm »
Het feit dat er iemand full-time met de gemeente bezig is, lijkt me een goede zaak.

Maar je bovenstaande argumenten snijden ook veel hout. Persoonlijk zie ik liever een bevlogen, door de Geest geinspireerde boer dan een stoffige professor in de theologie op de kansel...

De preken/verhalen die mij het beste bijblijven zijn ook vaak niet van dominees... besef ik me nu... wat zou dat zeggen?
« Laatst bewerkt op: februari 14, 2005, 10:59:29 pm door Zwever »
Mission = finding out what God is doing, and joining in!

elle

  • Moderator
  • Berichten: 7583
  • The way of the leaf
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Reactie #2 Gepost op: februari 14, 2005, 11:07:02 pm »
Ik vermoed dat wanneer elk gemeentelid iets ten berde kan brengen, er uiteindelijk weinig gezag meer vanuit gaat. Alles wat dan gezegd wordt, moet aansluiten bij de consensus, of je hebt een probleem ('t is afwijkend, dus zal wel niet van de Geest/uit de bijbel komen). Een priemende vinger wordt lastig, omdat iedereen gelijk is.
Dat probleem heb je niet als je een persoon hebt die doorkneed is in de theologie, en bovendien een flinke dosis hebreeuws en grieks heeft gehad.
"Ask not what the Body can do for you. Ask what you can do for the Body."[/]

Driepinter

  • Berichten: 89
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Reactie #3 Gepost op: februari 14, 2005, 11:21:55 pm »
Wat ik nog niet genoemd had, maar wat me ook een probleem lijkt, is dat een dominee ongelooflijk veel verantwoording op zijn schouders krijgt.

10 ouderen die het er bij doen kunnen wel 15-25 uur per week besteden, dan heb je al 200 uur, een dominee kan misschien 60 uur per week werken maar dan houdt het wel een keer op. Een dominee zal dan ook wel consessies moeten doen aan zijn werk.

Een dominee heeft ook wel eens een mindere periode, maar moet toch altijd maar weer een goede preek hebben, en voor gemeenteleden klaarstaan die persé de dominee nodig denken te hebben.

Daarbij zul je niet zo gauw de dominee corrigeren, want dan moet je dat achteraf doen en de dominee zal al wel zoveel kritiek krijgen. Zo voelt ie dat natuurlijk ook gauw als hij de enige is die het woord brengt.

Ook voor dominees is het niet goed dus, de last en de verantwoording is gewoon veel te groot.

Promtus

  • Berichten: 744
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Reactie #4 Gepost op: februari 14, 2005, 11:22:37 pm »

quote:

Driepinter schreef op 14 februari 2005 om 22:52:
Het gebruik dat er één persoon van buiten de gemeente de boel regelt in geestelijke zin (..)
Ik begrijp je denk ik niet helemaal. Een dominee is toch lid van de gemeente? En wat bedoel je met de boel regelen in geestelijke zin?

Driepinter

  • Berichten: 89
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Reactie #5 Gepost op: februari 14, 2005, 11:35:31 pm »
Een dominee komt van buiten af, en is dan tijdelijk lid van de gemeente, totdat hij weer ergens anders heengaat. De gemeente kent hem dus nooit echt voordat hij in de gemeente komt.

Met "in geestelijke zin" bedoel ik "alles wat met de leer" te maken heeft.

Esek

  • Berichten: 163
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Reactie #6 Gepost op: februari 15, 2005, 12:57:34 pm »
Een paar teksten uit Timótheüs in dit verband:

2 Tim. 4:3: Want er komt een tijd dat de mensen de gezonde leer niet meer zullen verdragen, maar omdat hun gehoor verwend is, naar hun eigen begeerte zich tal van leraars zullen bijeenhalen.

1 Tim. 4:14: Veronachtzaam de gave in u niet, die u krachtens een profetenwoord geschonken is onder handoplegging van de gezamenlijke oudsten.

2 Tim. 1:6: Om die reden herinner ik u er aan de gave Gods aan te wakkeren die door mijn handoplegging in u is.

Zacharov

  • Berichten: 1487
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Reactie #7 Gepost op: februari 15, 2005, 01:00:22 pm »
offtopic:als je een toelichting bij de teksten geeft dan wordt het iets duidelijker, losse teksten communiceren niet prettig op een forum.

Roodkapje

  • Berichten: 6523
  • Semper reformanda
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Reactie #8 Gepost op: februari 15, 2005, 03:40:36 pm »
Bij ons hebben we geen dominee, omdat die functie niet per se bijbels is. Het is een restant van het priesterschap dat de Rooms-Katholieke kerk kende. Je merkt aan doop en avondmaal nog dat dit allemaal via de dominee gaat. Een dominee moet een kind dopen, een dominee bedient het Avondmaal. Dat komt nog een beetje door de middelaarsfunctie die een RK-priester heeft in de RK-kerk. De gelovige kan daar via een priester tot God naderen.

Een heleboel misstanden zijn met de Reformatie opgeruimd, maar het ambt van dominee bestaat nog steeds. Bij ons is het zo dat broeders die duidelijk gaven op dat gebied hebben de diensten leiden, voorgaan etc. Eén broeder bereidt een preek voor, maar meerdere broeders (en zusters) geven liederen op en spreken een gebed uit. Ik vind het altijd tof om te zien dat hoewel het spontaan is, er wel een hele duidelijke lijn of een duidelijk thema te zien is in preek, liederen en gebeden. Onze dominee is de Heilige Geest. :)
Maar nu, alzo zegt de HEERE, uw Schepper, o Jakob! en uw Formeerder, o Israël! vrees niet, want Ik heb u verlost; Ik heb u bij uw naam geroepen, gij zijt Mijn. (Jes. 43:1)

elle

  • Moderator
  • Berichten: 7583
  • The way of the leaf
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Reactie #9 Gepost op: februari 15, 2005, 05:11:28 pm »

quote:

Roodkapje schreef op 15 februari 2005 om 15:40:
Bij ons hebben we geen dominee, omdat die functie niet per se bijbels is. Het is een restant van het priesterschap dat de Rooms-Katholieke kerk kende. Je merkt aan doop en avondmaal nog dat dit allemaal via de dominee gaat. Een dominee moet een kind dopen, een dominee bedient het Avondmaal. Dat komt nog een beetje door de middelaarsfunctie die een RK-priester heeft in de RK-kerk. De gelovige kan daar via een priester tot God naderen.

Ben ik beslist niet met je eens. De kerkeraad is het regelorgaan in de gemeente. De kerkeraad (!) laat dopen, en regelt doorgaans een dominee om dat te doen. Een dominee preekt op gezag van de oudsten (conform 1 timoteus 4:14: Veronachtzaam de gave in u niet, die u krachtens een profetenwoord geschonken is onder handoplegging van de gezamenlijke oudsten. Let wel: dat is een brief die geschreven is aan een predikant van buiten de gemeente). De kerkeraad roept de gemeente bijeen tot het vieren van diensten en het heilig avondmaal, de kerkeraad regelt de huwelijken enz.
Met een systeem van opgeleide predikanten voorkom je -idealiter- dat je valse leraren krijgt, iets waar ook regelmatig op wordt gehamerd inhet NT. Maar 't is de kerkeraad die uiteindelijk verantwoordelijk is voor het wel en wee van de gemeente, dus ook voor de zuiverheid van de leer. Het is onzin om daar uitsluitend de dominee verantwoordelijk voor te houden.
"Ask not what the Body can do for you. Ask what you can do for the Body."[/]

Aquila

  • Berichten: 107
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Reactie #10 Gepost op: februari 15, 2005, 05:53:00 pm »

quote:

elle schreef op 15 februari 2005 om 17:11:

[...]
Een dominee preekt op gezag van de oudsten (conform 1 timoteus 4:14: Veronachtzaam de gave in u niet, die u krachtens een profetenwoord geschonken is onder handoplegging van de gezamenlijke oudsten. Let wel: dat is een brief die geschreven is aan een predikant van buiten de gemeente). De kerkeraad roept de gemeente bijeen tot het vieren van diensten en het heilig avondmaal, de kerkeraad regelt de huwelijken enz.
Amen! De raad van de kerk bestaat uit oudsten die door de gemeente gekozen (en door God zijn gegeven - iets met leden en lichaam -) zijn vanwege hun wijsheid, bekendheid met de Schiften en leven met God. Dat ze daarbij voor een tijd ondersteuning krijgen van iemand die door een aantal jaren full-time studie nog beter bekend is in de bijbel is alleen maar positief. In feite is de situatie vergelijkbaar met de vroege kerk (alleen wat verder geinstitutionaliseerd) waar de apostelen rondreisden van plek naar plek en de gemeenten voor een tijd ondersteunden. Het is maar hoe je tegen de zaken aankijkt.
« Laatst bewerkt op: februari 15, 2005, 05:53:45 pm door Aquila »
kijk naar de wolken, hoor naar de wind

Roodkapje

  • Berichten: 6523
  • Semper reformanda
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Reactie #11 Gepost op: februari 15, 2005, 06:33:56 pm »

quote:

elle schreef op 15 februari 2005 om 17:11:
Ben ik beslist niet met je eens. De kerkeraad is het regelorgaan in de gemeente. De kerkeraad (!) laat dopen, en regelt doorgaans een dominee om dat te doen. Een dominee preekt op gezag van de oudsten (conform 1 timoteus 4:14: Veronachtzaam de gave in u niet, die u krachtens een profetenwoord geschonken is onder handoplegging van de gezamenlijke oudsten. Let wel: dat is een brief die geschreven is aan een predikant van buiten de gemeente). De kerkeraad roept de gemeente bijeen tot het vieren van diensten en het heilig avondmaal, de kerkeraad regelt de huwelijken enz.
Met een systeem van opgeleide predikanten voorkom je -idealiter- dat je valse leraren krijgt, iets waar ook regelmatig op wordt gehamerd inhet NT. Maar 't is de kerkeraad die uiteindelijk verantwoordelijk is voor het wel en wee van de gemeente, dus ook voor de zuiverheid van de leer. Het is onzin om daar uitsluitend de dominee verantwoordelijk voor te houden.


Waarom moet een dominee dopen, Avondmaal bedienen? Dat kunnen de broeders van de kerkenraad of een willekeurig gemeentelid toch ook wel doen?
Ik heb trouwens nog nooit handoplegging gezien in een GKv-eredienst, zoals jij beschrijft. Soms krijg ik in reformatorische kerken het idee dat de dominee een mini-paus is.
« Laatst bewerkt op: februari 15, 2005, 06:34:53 pm door Roodkapje »
Maar nu, alzo zegt de HEERE, uw Schepper, o Jakob! en uw Formeerder, o Israël! vrees niet, want Ik heb u verlost; Ik heb u bij uw naam geroepen, gij zijt Mijn. (Jes. 43:1)

elle

  • Moderator
  • Berichten: 7583
  • The way of the leaf
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Reactie #12 Gepost op: februari 15, 2005, 06:44:53 pm »
reformatorisch? Da's niet hier.
En dat je dat idee krijgt, is jammer: dat betekent dat wellicht 'het systeem' verkeerd gehanteerd wordt (of dat je het niet begrijpt). Excessen zijn best mogelijk, maar i.p. is in de vrijgemaakte kerk de dominee een werknemer en de kerkeraad de baas. Wat betreft het handopleggen: gebeurt tijdens de intredienst.
"Ask not what the Body can do for you. Ask what you can do for the Body."[/]

Roodkapje

  • Berichten: 6523
  • Semper reformanda
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Reactie #13 Gepost op: februari 15, 2005, 07:08:39 pm »
Maar waarom moet een dominee perse dopen? Of Avondmaal bedienen? Voor het lezen van een formulier en sprenkelen met water of brood breken en wijn inschenken hoef je geen 6 jaar theologie gestudeerd te hebben, toch?
Maar nu, alzo zegt de HEERE, uw Schepper, o Jakob! en uw Formeerder, o Israël! vrees niet, want Ik heb u verlost; Ik heb u bij uw naam geroepen, gij zijt Mijn. (Jes. 43:1)

j@f@

  • Berichten: 2700
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Reactie #14 Gepost op: februari 15, 2005, 07:09:36 pm »

quote:

elle schreef op 15 februari 2005 om 18:44:
reformatorisch? Da's niet hier.
.
Zijn wij niet allen volgelingen van de reformatie??

Oogje

  • Berichten: 477
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Reactie #15 Gepost op: februari 15, 2005, 07:45:44 pm »
Het is inderdaad vaak wel zo dat de voorganger véél meer doet dan goed voor hem is. Preek voorbereiden en schrijven, erediensten voorgaan, bijbelstudies leiden, gebedskringen, vergaderingen, huisbezoeken, omgaan met lastige vragen en gemeenteleden, speciale diensten, voornamelijk negatieve kritiek ontvangen... de voorganger draait soms werkelijk overuren. Soms gaat dat goed. Soms niet. Het gebeurt nog weleens dat een voorganger overspannen thuiszit omdat hij het niet meer aankan. Erg droevig is dat en de gemeente mag daar best weleens verantwoordelijkheid voor dragen.

Het is zeker bijbels om opzieners en oudsten in de gemeente te hebben die de boel op orde houden. Ook leraren die onderwijs geven in de christelijke leer zijn bijbels en noodzakelijk. Vaak worden verschillende functies in één functie gestopt. Dat kan verschillende redenen hebben. Het kan om theologische redenen zijn: men ziet de voorganger als een herder voor de gemeente die dus alle herderlijke taken op zich moet nemen. Maar het kan ook praktisch zijn: er zijn geen gemeenteleden die de andere taken op zich kunnen nemen.

Het vervelende soms is dat gemeenteleden het liefst zien dat de voorganger alles doet, maar dan wél inspraak willen hebben in het reilen en zeilen van de gemeente of in de theologie. Dat is dan niet consequent. Dan moet je zélf ook enkele taken op je nemen. Maar dat wordt niet altijd gedaan. Vaak wel gelukkig, maar niet altijd. Mijns inziens is het aan de gemeente hoe deze ermee omgaat. Ook de voorganger moet gezond kunnen leven, zonder voortdurende stress en ook met vrije tijd. Hij mag dan wel een godsman of -vrouw zijn, maar dat zijn gemeenteleden ook. Hij mag dan wel betaald worden voor zijn werk, maar dat betekend niet dat hij meteen zwaar moet overwerken.

De ene gemeente is echter meer gebaat bij een echte leider, die de gemeente de weg wijst, de andere gemeente wil alles zelf doen en de voorganger meer op de achtergrond laten werken. Qua bijbel maakt het niet zoveel uit, die schrijft geen speciale voorschriften voor. Alleen het gedrag van een leidend gemeentelid moet onberispelijk zijn en hij of zij moet ervaring hebben in het geloof. Het meest gezond blijft echter vaak toch wel als ieder gemeentelid zijn of haar steen bijdraagt aan het lichaam van Christus. Je gaven heb je niet om ze op de voorganger af te schuiven, toch?

Rene

  • Berichten: 260
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Reactie #16 Gepost op: februari 16, 2005, 01:24:24 am »

quote:

Roodkapje schreef op 15 februari 2005 om 18:33:

[...]


Waarom moet een dominee dopen, Avondmaal bedienen? Dat kunnen de broeders van de kerkenraad of een willekeurig gemeentelid toch ook wel doen?
Ik heb trouwens nog nooit handoplegging gezien in een GKv-eredienst, zoals jij beschrijft. Soms krijg ik in reformatorische kerken het idee dat de dominee een mini-paus is.
Ik ben het meestal niet eens mat roodkapje, maar hoera, nu wel :-)
RR

Esek

  • Berichten: 163
    • Bekijk profiel
Is een dominee niet teveel alleen bepalend?
« Reactie #17 Gepost op: februari 16, 2005, 10:13:03 am »
Aquila schreef op 15 februari 2005 om 17:53

Amen! De raad van de kerk bestaat uit oudsten die door de gemeente gekozen (en door God zijn gegeven - iets met leden en lichaam -) zijn vanwege hun wijsheid, bekendheid met de Schiften en leven met God. Dat ze daarbij voor een tijd ondersteuning krijgen van iemand die door een aantal jaren full-time studie nog beter bekend is in de bijbel is alleen maar positief. In feite is de situatie vergelijkbaar met de vroege kerk (alleen wat verder geinstitutionaliseerd) waar de apostelen rondreisden van plek naar plek en de gemeenten voor een tijd ondersteunden. Het is maar hoe je tegen de zaken aankijkt.

Duidelijker had je het verschil tussen de huidige praktijk en de vroege kerk niet kunnen formuleren.
Door de gemeente verkozen: ik kan dat niet uit de bijbel hardmaken.
En door God gegeven: moet dat altijd samengaan? Hoe weten we dat dan?

Door sommigen is ook 1 Tim. 4:14 aangehaald. Dez tekst wordt ook gebruikt in het bevestigingsformulier voor predikanten, echter alleen de eeste helft. Krachtens een profetenwoord is weggelaten, niet zonder reden, denk ik.

Kortom, ik kan weinig overeenkomsten bedenken tussen de huidige manier van doen en de gang van zaken in de eerste christengemeenten.

Toen: aanwijzing door een profetisch woord en handoplegging door apostelen.
Nu: een gemeente stelt een profiel op en stemt vervolgens op een naar haar inzichten geschikte kandidaat.

Hoe weten we of God hier mee instemt? Vergelijk 2 Tim. 4:3: Want er komt een tijd dat de mensen de gezonde leer niet meer zullen verdragen, maar omdat hun gehoor verwend is, naar hun eigen begeerte zich tal van leraars zullen bijeenhalen.