quote:
Scholasticus schreef op 03 februari 2006 om 11:05:In het topic
Het Credo van Nicea, en wat het betekent in de praktijk schreef diak2b:
[...]
Zou je dit wat breder willen uitleggen?
Als protestant heb ik geen zicht op de verschillende varianten van rooms-katholieke spiritualiteit.
Ik ben 'toevallig' met de franciscaanse denker Duns Scotus in aanraking gekomen, en zijn spiritualiteit + denken spreekt mij aan. Het gaat mij dan bijvoorbeeld om de sterke concentratie op en liefde voor God als het hoogste Goed, en om het inzicht in de noodzakelijke én de contingente dimensies van de werkelijkheid.
Wat is volgens jou typerend voor de franciscaanse spiritualiteit als geheel? Wat vind je er niet goed aan? Wat is kenmerkend voor de benedictijnse spiritualiteit die voor jou een bron is?
Nou, ik bedoelde het deels als plagerijtje. Ik vind zeker niet dat er iets verkeerd is aan de franciscaanse spiritualiteit, maar het is de mijne niet. In die zin vind ik het ook gevaarlijk om al te stellige uitspraken te doen over de verschillende 'richtingen', maar met het voorbehoud dat ik uitsluitend mijn beeld geef wat kenmerken van de verschillende "grote" richtingen:
Ignatiaanse spiritualiteit (Jezuieten): uiterst intellectuele richting, vrijwel puur priesterlijk. Van huis uit extreem paus-getrouw, maar tegenwoordig juist in de kritische hoek. Wat je salon-links zou kunnen noemen. Belangrijk element in de ignatiaanse spiritualiteit is een typische gebedsvorm, waarbij een scene uit het NT intens wordt doorleefd/ingeleefd. Op deze gebedsvorm gebaseerde retraite, ook wel "Geestelijke Oefeningen" genaamd, is sterk gericht op het maken van levenskeuzes gebaseerd op je persoonlijke relatie met Christus. Grondlegger: Ignatius van Loyolla.
Opus Deï: een bijna anti-intellectuele richting, vrijwel puur leken. Grote nadruk op heiliging van het werk, tamelijk nadrukkelijk burgerlijk gericht, extreem paus-getrouw. In zekere zin de opvolgers van de Jezuïeten. Kuisheid, soberheid en zelfkastijding zijn belangrijk, alsook de biecht. Algemeen beschouwd als rechts tot zeer rechts. Grondlegger: Jose Maria Escriva
Franciscaans: een redelijk intellectuele, maar bovenal praktische spiritualiteit. Vanuit armoede-ideaal, verbondenheid met de armen, de naasten, de wereld, en een groot herkennen van de Schepper in de schepping actief in de wereld. Tegenwoordig vrij kritisch naar Rome, oecumenisch, en "arbeiders-links". Grondlegger: Franciscus van Assisi
Benedictijns: een spiritualiteit gebaseerd op gebed, werkzaamheid, betrekkelijk intellectueel gericht, wel in de wereld maar niet van de wereld en eigenlijk ook niet te veel in de wereld, gehoorzaamheid, kuisheid en armoede zijn belangrijke fundamenten, maar niet zozeer uit een soort armoede-solidariteit, maar vooral als middelen in de relatie met God. Grondlegger: Benedictus van Nursia
Cisterciënzers: een wat striktere variant op de benedictijner spiritualiteit. Eenvoudiger, maar ook extremer. Grote nadruk op de stilte, het vaste levensritme en de stabiliteit. Grondlegger (van de spiritualiteit, niet van de kloosterorde) Bernardus van Clairvaux.
Persoonlijk voel ik me vooral erg thuis bij de cisterciënzer spiritualiteit. De volledige Godgerichtheid, de nadruk op Gods liefde, de (indertijd tamelijk revolutionaire) gerichtheid op de gekruisigde Christus (in tegenstelling tot de tot die tijd normale gerichtheid op Christus Albeheerser) zijn daarin o.a. belangrijker elementen.
