quote:
diak2b schreef op 19 juni 2006 om 01:30:(..)
Nee, niet alle traditie is uiteindelijk schriftelijk, maar nogal wat traditie wordt schriftelijk vastgelegd. De overgang van hoofd- naar kleine letter is hier echter wel relevant. Er zijn vele tradities, in de RKK, in de GKv, en in huize Liudger, die niet schriftelijk zijn vastgelegd. Maar dat is het punt niet. Het punt dat ik aanstipte had niets met de RKK van doen, maar zag op het feit dat wie aan de Schrift, en alleen aan de Schrift, gezag toekent, dat uitsluitend doet op grond van een geloof dat zelf niet uit die Schrift komt, namelijk het geloof dat "de Schrift" dat gezag heeft, en het geloof dat datgene dat deze persoon "de Schrift" noemt de Schrift is, de hele Schrift, en de juiste Schrift.
Hoe de visie van de RKK is, is me bekend. Ze is consistent, en ze is op precies een dergelijk geloof gebaseerd.
Dat 'de schrift' gezag heeft, komt óók uit de Schrift zelf. Profeten bv. schrijven (zo geloven we) namens God. Idem voor Johannes in Openbaring. Ook Paulus schreef omdat hij direct door Jezus was aangesteld. Marcus notuleerde wat door Petrus gezegd werd en Mattheus, ook direct door Jezus aangesteld, schreef zijn verhaal. Je kunt je natuurlijk afvragen, waarom je Paulus' claim (dat ie door Jezus aangesteld is) zou geloven, of waarom je zou geloven dat het Matteus-evangelie door Matteus is geschreven, of waarom het betrouwbaar zou zijn. Maar eenzelfde vraag geldt evenzeer voor de RKK-Traditie. Waarom zouden we de RKK geloven? Omdat ze
zegt dat ze gelijk heeft? De discussie, waarom we iets moeten geloven, is een heel andere, dan de disiscussie over 'traditie', en eigenlijk een veel belangrijkere, m.i.
quote:
(..)
Een paar zaken die me wel relevant lijken: het apostolische karakter van een tekst is blijkbaar minder zwaarwegend geweest dan je dacht, het feit of een tekst in overeenstemming was met "de leer" was nogal doorslaggevend. Maar waar kwam die leer vandaan? Niet uit de Bijbel, dat zou immers een cirkelredenering van jewelste zijn. Van de apostelen dan? Die leefden niet zo heel erg meer toen de canon tot stand kwam. De mondeling overgeleverde Traditie dan? Zeg het maar.
[...]
Dat aan de Bijbel een zwaar gewicht mag worden toegekend, natuurlijk! De canon van de Bijbel is immers samengesteld, als we bijvoorbeeld Dr. Mark Elliott mogen geloven, met als zwaar toetsingscriterium: overeenstemming met de leer van de Kerk. De Bijbel volgt uit de leer van de Kerk, niet andersom, althans, zo leren Rooms katholieken, Oud Katholieken, Oosters Orthodoxen, en de, vermoedelijk Angelicaanse Dr. Mark Elliott. Dat diezelfde Bijbel vervolgens een belangrijke hulp is bij het verstaan van die leer, lijkt me dan een open deur. Maar een kerk die leert dat haar leer voortkomt uit de Bijbel, zal ofwel moeten uitleggen hoe ze tot het idee komt dat je een kerkelijke leer op de Bijbel zou moeten, of kunnen, gronden, en hoe ze tot haar keuze van een canon is gekomen, ofwel ze zal moeten vertellen dat ze de canon van het OT baseert op de keuze van een groep rabbijnen van Jamnia, circa 100 na Christus, en de canon van het NT op de keuze van katholieke kerkvaders, in de loop van de eerste eeuwen van het christendom, voor een belangrijk deel gebaseerd op de kerkelijke Traditie van dat moment.
Hier wordt natuurlijk wel met de apostelen en hun directe leerlingen, meteen de
hele traditie van de RKK binnengesmokkeld, en dat lijkt me geen zuivere redenering. Het
zou kunnen uiteraard, maar het is zeker geen noodzakelijkheid. Uit allerlei aanwijzingen weten we, dat de canon al lang voor haar offciele vaststelling in de 4e eeuw, vrij duidelijk omlijnd was (op enkele 'rest'boeken na). Net zo goed als dat we in nederland al lang rechts op roltrappen staan als we geen haast hebben, lang voordat het een keertje in een wet formeel wordt vastgelegd.
Marcion kon rond het jaar 150 al parasiteren op de canon, door alleen de (gezuiverde) brieven van Paulus en het evangelie van Lukas (eveneens gezuiverd) over te houden. Het was in de klassieke oudheid bij literatoren gebruikelijk om je brieven te verzamelen, te 'redigeren' en als bundel 'te publiceren', dus het kan goed zijn dat Paulus dat ook deed. Hij stuurde in ieder geval dezelfde brieven langs meerdere gemeenten (Kol.4:16). En als je 1 Korinte en 2 Korinte vergelijkt, dan zie je dat er vermoedelijk een brief tussen moet zitten (2 Kor. 2), die Paulus mogelijk zelf al geredigeerd heeft, omdat ze vooral kritiek en minder opbouw bevatte.
Ook als je kijkt naar de bronnen waaruit de kerkvaders citeren, dan zie je een duidelijk patroon, zelfs al bij iemand als Clemens van Rome (eind eerste eeuw). Die citeert veelvuldig uit Paulus en Hebreeën, en verwijst naar de evangelien.
Dus zo'n groot gat zat er niet tussen de apostelen en hun werken, en de canonisering. Je kunt met evenveel gemak (en ondersteunende aanwijzingen) stellen, dat de apostolische werken vrijwel direct als autoriteit werden gezien, omdat het immers de neerslag van de leer was die ze in levende lijve verkondigden. In dat geval is de bijbel de neerslag van de generatie van de apostelen, de directe (en soms indirecte) getuigen van Jezus' leven, dood, opstanding en hemelvaart.
Dit past ook mooi bij de vroege kerkvaders, die aan de apostolische werken autoriteit toekenden, veel meer dan aan hun eigen werken of die van collega-kerkvaders.
Het lijkt er dus op, dat de grote lijnen zich tijdens en direct na het leven van de apostelen Petrus, Paulus en Johannes uitkristalliseerden. Uiteraard heb ik het dan niet over alle theologische details, maar over de grote lijnen.
quote:
(..) overeenstemming met de leer van de Kerk. De Bijbel volgt uit de leer van de Kerk, niet andersom, (..) Maar een kerk die leert dat haar leer voortkomt uit de Bijbel, zal ofwel moeten uitleggen hoe ze tot het idee komt dat je een kerkelijke leer op de Bijbel zou moeten, of kunnen, gronden, (..) en de canon van het NT op de keuze van katholieke kerkvaders, in de loop van de eerste eeuwen van het christendom, voor een belangrijk deel gebaseerd op de kerkelijke Traditie van dat moment.
Je zou kunnen stellen, dat de RKK de tijdsperiode van de apostelen, de directe getuigen, kunstmatig verlengt, door haar door te trekken naar de hele Traditie. Uiteraard is ook dit standpunt niet te bewijzen, en geen noodzakelijkheid. Maar geeft in ieder geval aan, dat 'traditie' niet de enige legitieme oplossing is uit het dillemma.
De oplossing uit het dilemma:
kerk -> bijbel -> kerk, is:
apostelen -> bijbel -> kerk. Uiteindelijk is het toch het gewicht van de apostelen geweest, en hun leven met Jezus, samen met hun leer, die de kerk gevormd hebben. Het twistpunt zit 'm er dus in, of de opvolgers van de apostelen, en alle opvolgers daarna, diezelfde autoriteit hebben? In dat geval is de kerk de basis van de bijbel, en de bijbel de weerslag van de kerk. Als alleen de apostelen - want direct door Jezus/God aangesteld - dat gezag hebben, dan is de bijbel de weerslag van hun gezag en leer, en de kerk een gevolg daarvan. Het kan dus best zijn dat de katholieke kerkvaders 'gekozen' hebben, maar ze hebben dan niets anders gedaan dan de autoriteit die de apostelen van God gekregen hadden, accepteren en daarnaar leven en leren.
