Auteur Topic: De bronnentheorie  (gelezen 2631 keer)

Ulysses

  • Berichten: 1663
    • Bekijk profiel
De bronnentheorie
« Gepost op: mei 10, 2007, 02:06:37 pm »

quote:

Nunc schreef op 07 mei 2006 om 00:29:
[...]


hoezo? Je gelooft toch niet in die moderne 'twee scheppingsverhalen'-mythe? Gen.1 gaat over de schepping (in het algemeen) en Gen.2 haakt daar eerst met een korte schets op in en gaat daarna verder over de tuin, niet over de hele schepping.
Deze quote las ik in het topic Over de relevantie van het waargebeurdheidsgehalte vh OT. Tijdens een college over de Bijbel (ik studeer geschiedenis) kregen we uitleg over deze bronnentheorie. Ik vond het niet onaannemelijk klinken. Maar ik heb te weinig kennis om zelf een oordeel te vellen, daarom ben ik benieuwd, Nunc, waarom jij niet in deze theorie gelooft? Anderen zijn natuurlijk ook welkom om reacties te plaatsen.
God heeft het land aan de woestijnen,
aan droge, saaie, humorloze praat,
aan preken waar geen letter poëzie in staat;
hij houdt van avontuur, muziek en donderjagen -
diep in zijn hart is God een ouwe zeepiraat.

Ulysses

  • Berichten: 1663
    • Bekijk profiel
De bronnentheorie
« Reactie #1 Gepost op: mei 14, 2007, 05:18:45 pm »
*bump*
God heeft het land aan de woestijnen,
aan droge, saaie, humorloze praat,
aan preken waar geen letter poëzie in staat;
hij houdt van avontuur, muziek en donderjagen -
diep in zijn hart is God een ouwe zeepiraat.

Laodicea

  • Berichten: 4061
    • Bekijk profiel
De bronnentheorie
« Reactie #2 Gepost op: mei 15, 2007, 10:47:28 pm »
In afwachting van Nunc heb ik wel wat leesvoer als je het interessant vind ;)

http://www.catholic.com/thisrock/2005/0504fea1sb3.asp
http://www.christian-thinktank.com/dochypo.html

Conclusie; er zit nogal wat doelredenerend denken achter, wat op zich nog niet hoeft te betekenen dat het onzin is, maar het is waarschijnlijk begonnen als een vrijzinnig-Protestantse aanval op de katholieke Kerk.
"Helvidius heeft zichzelf erg naïef betoond, door te zeggen dat Maria diverse zonen had omdat in enkele passages gesproken wordt over de broers van Christus" Johannes Calvijn.

Ulysses

  • Berichten: 1663
    • Bekijk profiel
De bronnentheorie
« Reactie #3 Gepost op: mei 16, 2007, 12:38:16 pm »
Dank je wel, zeker interessant! Ik ga me er eens in verdiepen. :)
God heeft het land aan de woestijnen,
aan droge, saaie, humorloze praat,
aan preken waar geen letter poëzie in staat;
hij houdt van avontuur, muziek en donderjagen -
diep in zijn hart is God een ouwe zeepiraat.

Priscilla en Aquila

  • Hero Member
  • *****
  • Berichten: 10069
  • u hebt Mijn woord bewaard
    • Bekijk profiel
De bronnentheorie
« Reactie #4 Gepost op: mei 16, 2007, 02:28:50 pm »
Ik kom spoedig; houd vast wat gij hebt, opdat niemand uw kroon neme.   Wie overwint, hem zal Ik maken tot een zuil in de tempel mijns Gods en hij zal niet meer daaruit gaan

Nunc

  • Berichten: 5825
  • En terstond kraaide een haan.
    • Bekijk profiel
De bronnentheorie
« Reactie #5 Gepost op: mei 16, 2007, 03:58:05 pm »

quote:

Laodicea schreef op 15 mei 2007 om 22:47:
In afwachting van Nunc heb ik wel wat leesvoer als je het interessant vind ;)

http://www.catholic.com/thisrock/2005/0504fea1sb3.asp
http://www.christian-thinktank.com/dochypo.html

Conclusie; er zit nogal wat doelredenerend denken achter,

inderdaad.  

Er zijn geen bronnen voor, en afhankelijk van wat de desbetreffende onderzoeker als a priorir aannamen heeft, komt dat er over het algemeen ook uit. Zelfde principe als alle zoektochten naar de 'historische Jezus', waar 'gek genoeg' de marxist altijd een marxistische Jezus ontdekt, de mysticus een mystieke Jezus, de jood een joodse Jezus, de rebel een rebelse Jezus, en degenen die niet geloven dat Jezus bestaan heeft, een mythische Jezus, ... etc.  (het 'garbage in, garbage out'-principe zoals dat in de programmeer-wereld heet)


quote:

wat op zich nog niet hoeft te betekenen dat het onzin is,

inderdaad.

maar het kan wel zijn dat het onzin is :)

De hele theorie gaat er zo'n beetje vanuit dat Nehemia en Ezra de eindredacteuren waren van een hele keten, maar daar is geen bewijs voor. Daarnaast zijn er passages in de pentateuch die als je consequent bent, midden in verhalen wisselen van redacteur en andere eigenaardigheden.

zie o.a: http://www.tektonics.org/TK-J.html


quote:

maar het is waarschijnlijk begonnen als een vrijzinnig-Protestantse aanval op de katholieke Kerk.


och, ik zou de rkk niet teveel eer geven hier ;)  Volgens mij is het hetzelfde verhaal als altijd. Het kruis is een aanstootgevende en dwaze boodschap (idem voor God die tien geboden geeft, etc) en ongeloof is een gebruikelijke reactie. Het fileren van Genesis of Exodus haalt een (niet het) fundament onderuit. Het JEDP verhaal kwam ongetijfeld ook van pas in de evolutie-schepping discussie eind 19e eeuw.

Er bestaat overigens ook een mooie variant op de JEDP theorie, die dezelfde methodiek toepast op een Winnie the Pooh boek: http://www.winnie-the-pooh.ru/online/lib/stud.html

Ulysses

  • Berichten: 1663
    • Bekijk profiel
De bronnentheorie
« Reactie #6 Gepost op: mei 18, 2007, 12:05:49 pm »
Die van Winnie the Pooh ga ik naar m'n docent mailen.. :D

Erg interessant leesvoer allemaal, bedankt.

Zou je, als je tijd hebt, nog even het punt over dat zogenaamde tweede scheppingsverhaal willen toelichten? Volgens jou is dat dus geen vreemde onderbreking in Genesis, maar gewoon een iets andere invalshoek op hetzelfde verhaal?
God heeft het land aan de woestijnen,
aan droge, saaie, humorloze praat,
aan preken waar geen letter poëzie in staat;
hij houdt van avontuur, muziek en donderjagen -
diep in zijn hart is God een ouwe zeepiraat.

Nunc

  • Berichten: 5825
  • En terstond kraaide een haan.
    • Bekijk profiel
De bronnentheorie
« Reactie #7 Gepost op: mei 18, 2007, 01:00:12 pm »

quote:

Ulysses schreef op 18 mei 2007 om 12:05:
Zou je, als je tijd hebt, nog even het punt over dat zogenaamde tweede scheppingsverhaal willen toelichten? Volgens jou is dat dus geen vreemde onderbreking in Genesis, maar gewoon een iets andere invalshoek op hetzelfde verhaal?


ja, het lijkt mij een 'inzoomen' in wat meer details. Dat zie je wel vaker: eerst wordt de grote lijn verteld, daarna komt het hele verhaal. Denk bv. aan Genesis 6:5-12 (de inleiding op het verhaal van Noach):

gen.6: "5 Toen de HERE zag, dat de boosheid des mensen groot was op de aarde en al wat de overleggingen van zijn hart voortbrachten te allen tijde slechts boos was, 6 berouwde het de HERE, dat Hij de mens op de aarde gemaakt had, en het smartte Hem in zijn hart. 7 En de HERE zeide: Ik zal de mensen, die Ik geschapen heb, van de aardbodem uitroeien, de mensen zowel als het vee en het kruipend gedierte en het gevogelte des hemels, want het berouwt Mij, dat Ik hen gemaakt heb. 8 Maar Noach vond genade in de ogen des HEREN.
9 Dit is de geschiedenis van Noach. Noach was onder zijn tijdgenoten een rechtvaardig en onberispelijk man; Noach wandelde met God. 10 En Noach verwekte drie zonen: Sem, Cham en Jafet. 11 De aarde nu was verdorven voor Gods aangezicht, en de aarde was vol geweldenarij. 12 En God zag de aarde aan, en zie, zij was verdorven, want al wat leeft had zijn weg op de aarde verdorven. 13 Toen zeide God tot Noach: Het einde van al wat leeft is door Mij besloten, want door hun schuld is de aarde vol geweldenarij, en zie, Ik ga hen met de aarde verdelgen. 14 Maak u een ark van goferhout (..)"


Eerst zie je daar een heel algemeen verhaal (5-8):
- boosheid zeer groot en daarom zondvloed
- Noach vindt genade bij de Here (vs. 8.)

En daarna komt pas de inleiding over Noach:
- hij is rechtvaardig en wandelt met God
- z'n familie
- de verdorven aarde en Gods oordeel daarover
- de ark die Noach moet bouwen


Ik zou dus zeggen dat er éérst sprake is van een heel korte samenvatting van het hele verhaal (God oordeelt, Noach vindt genade) en dat daarna het verhaal uitgewerkt wordt (Noach wordt geintroduceerd, God geeft de opdracht voor de ark, de ark wordt gebouwd, het daadwerkelijke oordeel komt uiteindelijk, ... etc...)

Ook zie je het in het 'springen' tussen geslachtsregisters en verhalen. In Gen.9:18-19 wordt even verteld wie Noach's zonen zijn en dat uit hen alle volken komen (de toekomst), en een vers later gaan we weer terug naar net na de zondvloed en wordt er verteld dat Noach een wijngaard plantte.

In Genesis 4 wordt bv. gesprongen van de moord op Abel, naar het huwlijk van Kain. Dat is geen terugblik, maar het geeft wel aan hoe snel er even door de geschiedenis heen gesprongen wordt, en hoe bepaalde dingen gewoon niet gezegd worden (bv. waar die vrouw vandaan komt).

Ook in het 'tweede scheppingsverhaal' zie je aanwijzingen dat het niet om een duplicaat gaat. Het gaat er om een al bestaande aarde (vers 4 en 5) terwijl in Gen.1 alles geschapen wordt, en het gaat in Gen. 2 uitgebreid over Adam en Eva terwijl in Gen. 1 alleen gezegd wordt dat God de mens schiep (als man en vrouw). In Genesis 2:8 wordt vermeld dat God de mens in de hof plaatste, maar daarna gaat de schrijver in Gen.2:9-14 over de hof verder, om daarna nog even z'n punt te herhalen dat de mens in de hof geplaatst werd (Gen. 2:15). De focus ligt dus wat mij betreft op 'de hof' in Gen.2 vanaf vers 8. Ik denk dat een opmerking als " En de HERE God formeerde uit de aardbodem al het gedierte des velds en al het gevogelte des hemels. Ook bracht Hij het tot de mens, om te zien hoe deze het noemen zou; " (2:19) over twee zaken gaat. Aan de ene kant het scheppen van de dieren (wat al geweest is) en aan de andere kant het brengen van de dieren naar Adam (wat op dat moment gaat gebeuren). Ook zou het nog kunnen dat op dat moment de dieren die getoond moeten worden, nog geschapen worden, maar dat hoeft niet.

Het tweede verhaal is dus niet zozeer een vreemde onderbreking, maar een soort inzoomen op wat al eerder kort verteld is. Als deze hele verhandeling bij dag 6 ingepast had moeten worden, dan was het hele patroon van Gen.1 verstoord geweest. Nu vormt Gen.1 een duidelijke belijdenis over de schepping, ritmisch, ordelijk. Met het gebeuren van Gen.2 ertussen, zou het m.i. een bende worden.
« Laatst bewerkt op: mei 18, 2007, 01:22:37 pm door Nunc »