Supervisie
Wat is supervisie?
Supervisie is een vorm van reflecteren op de eigen werkstijl. Hierbij wordt methodisch ingegaan op leervragen, die iemand heeft ten aanzien van zijn of haar werk. Door supervisie krijgt men inzicht in eigen gedrag en handelen. Supervisie geeft zicht op die situaties, waarin iemand problemen ervaart, waar dit mee te maken kan hebben, hoe iemand ermee omgaat en welke alternatieven er zijn. De ‘supervisanten’ verkennen en herkennen vaste patronen en gaan op zoek naar dieperliggende motieven en overtuigingen die hun interacties sturen. Ze leren hun denken, voelen en handelen adequaat op elkaar af te stemmen en eigen ervaringen in hun werk zodanig te overdenken en te doorzien, dat het leidt tot een beter functioneren.
Hoe werkt supervisie?
Supervisie bestaat uit een aantal gesprekken (meestal vijftien) waarin je vertelt hoe je aan het werk bent, wat je daarin tegenkomt en wat je daarin bezighoudt. Een supervisor helpt je daarbij – door middel van vragen, reacties en soms ook suggesties – na te denken over hoe je met de opgaven, waarvoor je in je eigen beroepssituatie gesteld wordt, omgaat en over hoe je je werken kunt verbeteren.
Supervisie kan individueel plaatsvinden, dus één supervisant met een supervisor, of in twee- of drietallen, twee of drie supervisanten met een supervisor. Mensen die vanuit een werksituatie supervisie krijgen aangeboden, kiezen vaak voor individuele supervisie. In opleidings-situaties is vrijwel altijd sprake van groepssupervisie: twee of drie supervisanten met een supervisor.
Twee of drie beroepsgenoten kunnen ook samen voor een groepssupervisie kiezen. Vanwege het vertrouwelijke karakter van supervisie is het dan van belang dat zij geen (directe) collega’s zijn.
Coaching
Wat is coaching?
Coaching is een begeleidingstraject waarin een coach een werknemer ondersteunt om in een bepaalde situatie beter te functioneren of een specifieke taak te volbrengen. Coaching helpt iemand inzicht te krijgen in het eigen functioneren, adequaat gedrag en effectieve omgang met anderen aan te leren, optimaal te functioneren, resultaat te behalen in concrete situaties en zich verder te ontwikkelen. Tijdens het traject wordt gewerkt aan een aantal persoonlijke (leer-)doelen en aan het vermogen om afstand te nemen van de eigen situatie en dagelijkse problemen in een breder perspectief te zien. De gecoachte bepaalt zelf, in samenspraak met de coach, de leerdoelen. Deze worden aan het begin van het traject vastgelegd, regelmatig getoetst en geactualiseerd.
Coaching bestaat uit een aantal gesprekken (meestal acht), waarin een werknemer samen met zijn coach zijn werkdoelen bespreekt en de manier waarop hij of zij deze het best kan bereiken. Coaching is meestal individueel.
De mens als autonoom functionerende persoonlijkheid
Zowel in mijn huidige beroepspraktijk als leidinggevende, als in mijn supervisiepraktijk ga ik uit van de filosofie dat de mens een autonoom functionerend wezen is, of zou moeten zijn. Ik ga uit van het mensbeeld dat ieder een vrij, zelfstandig denkend en werkend mens is. In onze opvoeding en socialisatie hebben wij geleerd gericht te zijn op wat anderen van ons verwachten. We kunnen ons zelfs schuldig voelen als we niet doen wat (we denken dat) van ons wordt verwacht, ook al zeggen onze eigen waarden en normen, voor zover we daar nog zicht op hebben, misschien wat anders. Ten gevolge van deze gerichtheid kunnen we het zicht op onze eigen waarden en normen, ons eigen gevoel of onze creativiteit verliezen. Supervisie is in mijn ogen een begeleidingsvorm, die gericht is op de ontplooiing van de mens tot een op eigen waarden georiënteerde geïntegreerde persoonlijkheid, die handelt op basis van zelfbeschikking en zelfverantwoordelijkheid.
Dit betekent voor mij dat het leren in supervisie gericht is op zelfbepaling, zodanig dat supervisanten beslissingen en keuzes kunnen en durven nemen. Als supervisor geef ik geen oplossingen, maar ik help de supervisanten te zoeken naar hun oplossing. Supervisanten zullen vaak ontdekken dat ze al veel kunnen en weten, dat ze kunnen leren van hun persoonlijke en maatschappelijke ervaringen, en dat ze eigen leervragen en eigen leerdoelen hebben. Mijn werk als supervisor is het creëren van situaties waarin en waardoor supervisanten kunnen leren. In deze opvatting is een supervisor verantwoordelijk voor het begeleiden van het (supervisorisch) leren, maar niet voor het leren zelf van de supervisanten.
Over de betekenis van supervisie in onze maatschappij
We leven in een snel veranderende samenleving. In de multiculturele maatschappij kunnen verschillende waarden en normen, of juist het ontbreken daarvan, schokkende gebeurtenissen tot gevolg hebben. De confrontatie tussen verschillende culturen en subculturen wordt steeds zichtbaarder. Deze veranderingen doen een groot beroep op het aanpassingsvermogen van individuen en groepen. Dit betekent dat het individu steeds meer wordt aangesproken op zijn eigen authentieke kracht en vitaliteit, zeker in werksituaties. De beroepskracht kan niet meer blindvaren op eerder geleerde methoden en technieken, maar zal steeds vaker moeten handelen vanuit zijn eigen analyse en zijn eigen beoordeling van de situatie. Van een relatief autonoom opererende beroepskracht wordt verwacht dat hij functioneert op basis van professionele standaardisering, maar ook dat hij deze in de beroepssituatie creatief en zelfstandig kan hanteren.
Supervisie is een methode die hem daarbij behulpzaam kan zijn, aangezien supervisie een methode is om te leren reflecteren op het eigen handelen, met het oog op een effectieve beroepsuitoefening. Daarmee kan een werknemer leren zich optimaal aan te passen aan veranderende werkomstandigheden.
