quote:
Nee, ik concludeer iets anders:
- in 1600 was de situatie totaal gepolariseerd. De achtergrond daarvan hoeven we niet te bespreken lijkt me, iedere katholiek en iedere protestant met zelfs maar een greintje kennis van de geschiedenis van de Kerk en de reformatie weet wel zo ongeveer wat er mis was
in de praxis van de Kerk, wat er mis was met Luther en weet dat politieke zaken in dit alles een grote rol speelden. Daarnaast zijn er natuurlijk ook punten waar het een kwestie van persoonlijke overtuiging is.
- Christus heeft één Kerk gevestigd, en heeft ons de uitermate expliciete opdracht gegeven cq heeft er voor gebeden, dat we de eenheid zouden bewaren. Los van discussies over oorzaak en schuld, betekent dit dat er grote groepen christenen zijn die oprecht zoeken naar herstel van de breuken. Alleen, daarbij worden twee routes gevolgd, laat ik zeggen de oecumene over de weg van het compromis en de oecumene over de weg van de orthodoxie.
- De oecumene over de weg van het compromis kom je op veel manieren tegen. Dat zijn de bewegingen die in de jaren 60 van de vorige eeuw zo populair waren, die uiteindelijk elkaar vooral bleken te vinden in ongeloof, in vrijzinnig geloof, in een gerichtheid op de naastenliefde ten koste van een gerichtheid op God, in het benadrukken van overeenkomst en tegelijk het ontkennen van verschillen. Maar het zijn ook de bewegingen die we de laatste tientallen jaren snel zien opkomen, vooral van buiten Europa, die zichzelf kerk-loos, denominatie-loos, "zuiver Bijbels", geleid door de Geest, noemen, die diep wezenlijk post-modern zijn en de leerstellige verschillen wegpoetsen door te doen alsof ze helemaal geen leerstellige positie kiezen.
- De oecumene over de weg van de orthodoxie zie je veel minder, maar waar je haar ziet blijkt ze uiterst vruchtbaar. Het zijn de christenen die erkennen dat de reformatie een afscheidingsbeweging is geworden door politieke en culturele omstandigheden, maar dat zij had behoren plaats te vinden
binnen de Kerk. Katholieken in deze hoek zullen erkennen dat de reformatie van Trente feitelijk mede op gang is gebracht door de reformatie van Luther
en dat ze hoogst noodzakelijk was. Protestanten in deze hoek zullen erkennen dat de reformatie van Luther nooit had mogen resulteren in een breuk van de Kerk, en dat als gevolg van die breuk,
niet vanwege de leerstellige inhoud NA de breuk gezocht is naar verschillen en gezocht is naar consolidatie van de afscheiding, en dat dat feitelijk tot een onwenselijke, hoewel mogelijk toen noodzakelijke, situatie heeft geleid.
Oecumene over de weg van de orthodoxie betekent dat christenen zonder compromissen te sluiten en zonder in te leveren op dat wat zij als leerstellig juist zien, elkaar opzoeken en zo bij elkaar ontdekken dat de overeenkomsten in hun geloof vrijwel, maar niet geheel, volledig zijn.
- Sinds de reformatie is een breuk ontstaan die voor velen niet meer te dichten lijkt. Tot op de dag van vandaag zijn er protestanten die Trente zien als een aanval op de reformatie, en niet onderkennen dat Trente precies die reformatie binnen de Kerk bracht, waar Luther c.s. zo passioneel voor gevochten hebben. Vele katholieken, ik durf wel te beweren de meeste katholieken, hebben simpelweg geen kennis van of interesse voor het protestantisme.
Mijn reactie op Cyber is in die zin ook wat zout in de wonde wrijven, daar en ik me heel bewust van, want Cyber is hier vrijwel de laatste die je zou kunnen verdenken van compromis-denken. Waar Cyber tegenaan loopt is, zo intepreteer ik het tenminste, de steen des aanstoots die in de HC verscholen ligt,
juist voor hen die de oecumene over de weg van de orthodoxie zoeken. Waar Trente leerstellige uitspraken deed, en
kerkverlaters van verloekingen voorzag, spreekt de HC zich uit over mensen buiten "de eigen kring". Wie vrijzinnig genoeg is om de HC als een historisch achterhaald document terzijde te schuiven heeft geen probleem hier. Maar wie orthodox genoeg is om in orthodoxe broeders en zusters aan de andere kant van de muur diepe verwantschap te zien, is oha ook wel zo orthodox dat de HC niet zomaar genegeerd kan worden.
