Chanoeka

[diak2b]

Chanoeka is een joods feest. Maar waarom vieren joden dit feest precies?

[Thorgrem]

quote:

diak2b schreef op 25 november 2007 om 16:22:
Chanoeka is een joods feest. Maar waarom vieren joden dit feest precies?

Op wikipedia heb ik dit gevonden: http://nl.wikipedia.org/wiki/Chanoeka
Waar oa op staat: Herdacht wordt de herinwijding van de Tempel van Jeruzalem in 164 v.Chr. door Jehuda haMaccabi.

[Riemer Lap]

Op www.kerkenisrael.nl  kom je allerlei info tegen, o.a. deze

quote:

Het chanoeka-feest () duurt acht dagen. Het wordt gevierd in de maand december, in de ‘donkere dagen’ aan het einde van het jaar. Het is een feest waarbij licht (en dan ook de chanoeka-lamp, de chanoekía) een bijzondere rol speelt.

Chanoeka betekent ‘inwijding’; men viert de her-inwijding van de tempel in het jaar 164 voor Christus.

We gaan daarvoor dus naar de tijd tussen het Oude en het Nieuwe Testament. Jeruzalem was in handen van een Seleucidische koning, Antiochus IV ‘Epifanes’. Hij wilde de stad helleniseren (vergrieksen).

In 169 v.C. plunderde hij de tempel, waar nu ‘de Heer des hemels’ of ‘Zeus Olympios’ gediend zou moeten worden. Hij onderdrukte de joden op een verschrikkelijke manier. Het gebeurde dat wetsgetrouwe joden in tora-rollen verbrand werden. Op sabbat-vieren of zonen-besnijden stond de doodstraf! Dit leidde tot de opstand van de Maccabeeën (of Hasmoneeën), die begon in 167 v.C., en uiteindelijk leidde tot de verovering van Jeruzalem. Op 25 kislev van 164 v.C. werd de tempel gereinigd van heidense smetten en opnieuw ingewijd.

Er werd bij de her-inwijding acht dagen feest gevierd, op de wijze van het Loofhutten­feest, dat dat jaar niet normaal gevierd kon worden. Overal werden lichten ontstoken. Op het voorplein van de tempel plantten de Maccabeeën hun lansen in de grond en hingen er lampen aan - als teken van vreugde en als verwijzing naar hét licht dat was gaan schijnen na een donkere tijd van onderdrukking.

Er brandde in de tempel altijd één bijzondere lamp, het ‘eeuwige licht’. Die moest altijd blijven branden, maar was nu gedoofd. En er was nog maar één kruikje met niet-ontheiligde olie - normaliter genoeg voor één dag. Maar door een wonder brandde de lamp op deze kleine hoeveelheid toch acht dagen en nachten - de duur van het feest van de herinwijding van de tempel.


Chanoeka-kandelaar
Op het chanoeka-feest wordt ter herinnering weer licht ontstoken: op de eerste dag één kaarsje, op de tweede dag twee, enz. (het wonder werd steeds groter!) - totdat op de achtste dag alle kaarsen branden (zoals van de vier advents­kaarsen er elke zondag één meer wordt aangestoken).

Het gaat om acht kaarsen - maar die worden aangestoken met behulp van een negende, de zgn. sjammasj (‘dienaar’). Voor die ene is er doorgaans een apart plaatsje in de chanoeka-lamp, die je dus kunt herkennen aan de 8 + 1 kaarsenhouders.

De negen-armige kandelaar (chanoekiá genoemd) moet dus wel onderscheiden worden van ‘dé’ Menora, de zéven­armige kandelaar, hét symbool voor Israël. De chanoeka-lamp heeft niet altijd ‘armen’. De vorm is vrij, en er zijn talloze, soms zeer kunstzinnige, variaties.

Je kunt overigens ook een chanoeka-lamp wel ‘menora’ noemen; menora is gewoon het Hebreeuwse woord voor lamp of kandelaar.

bron

[diak2b]

Is dit nou een Bijbels feest?

[Pooh]

quote:

diak2b schreef op 25 november 2007 om 17:38:
Is dit nou een Bijbels feest?

Lijkt me in dezelfde categorie vallen als Purim? Joods traditioneel religeus feest, maar niet 1 van de grote feesten die door Mozes/God zijn ingesteld?

[Riemer Lap]

In 2 Makkabeën lees je er ook over overigens als ik mij niet vergis...

quote:

Hs6
1 Niet lang daarna stuurde de koning de Athener Geron (6:1) de Athener Geron – Ook mogelijk is de vertaling: ‘een oude Athener’.om de Joden te dwingen de tradities van hun voorouders af te zweren en niet langer naar Gods voorschriften te leven. 2 Door zijn toedoen werd de tempel in Jeruzalem ontwijd en genoemd naar Zeus Olympius, terwijl de tempel op de Gerizim op verzoek van de bevolking van Sichem aan Zeus Xenius werd gewijd. 3 Deze provocatie trof het volk als een slag in het gezicht. 4 Vreemdelingen namen de tempel in bezit en hielden er liederlijke braspartijen. Ze vermaakten zich met prostituees, hadden binnen de heilige muren gemeenschap met andermans vrouwen en namen allerlei ongepaste zaken mee naar binnen. 5 Het altaar werd vol gezet met goddeloze offergaven die strijdig waren met de voorschriften. 6 Het was niet langer geoorloofd om de sabbat in acht te nemen, de traditionele feesten te vieren of er zelfs maar voor uit te komen dat men Jood was. 7 Onder harde dwang werden de Joden verplicht om elke maand op het geboortefeest van de koning deel te nemen aan heidense offermaaltijden, en tijdens het feest ter ere van Dionysus moesten ze met klimop omkranst meelopen in de optocht voor Dionysus. 8 Op voorstel van Ptolemeüs werd in de omringende Griekse steden een decreet uitgevaardigd van soortgelijke strekking, waarin stond dat de Joden moesten deelnemen aan de heidense offermaaltijden 9 en dat wie niet bereid was om zich aan de Griekse zeden aan te passen, ter dood moest worden gebracht. Hoe moeilijk de tijden voor de Joden waren geworden, bleek wel 10 toen twee vrouwen werden opgebracht omdat ze hun zonen hadden laten besnijden: met hun zuigelingen aan hun borsten gehangen werden ze publiekelijk door de stad gevoerd en ten slotte van de muur naar beneden gegooid. 11 Een andere keer waren mensen vlak buiten de stad in grotten bij elkaar gekomen om heimelijk de zevende dag te vieren. Zij werden aan Filippus verraden en op de brandstapel terechtgesteld, want uit eerbied voor de zo heilige dag hadden ze zich niet willen verdedigen.

Het is op grond van makkabeën weer wél een bijbels feest (mits je dergelijke boeken erkent natuurlijk)

quote:

Reiniging van de tempel
Hs/10
1 Judas Makkabeüs en zijn mannen namen, geleid door de Heer, de tempel en de stad weer in bezit. 2 De altaren die door vreemdelingen op het marktplein waren neergezet, haalden ze omver, en ook de heiligdommen die daar waren gebouwd. 3 Nadat ze de tempel hadden gereinigd, maakten ze een nieuw altaar. Ze sloegen nieuw vuur en brachten voor het eerst na twee jaar weer offers. Ook brandden ze wierook, verzorgden de lampen en legden weer toonbroden neer. 4 Toen dit alles gedaan was, bogen ze diep voorover en smeekten de Heer om hen nooit meer met zulke rampen te overvallen, maar hen, wanneer ze ooit weer zouden zondigen, met mildheid te straffen en niet uit te leveren aan heidense barbaren. 5 Op dezelfde dag van dezelfde maand dat deze door vreemdelingen was ontwijd, op 25 kislew, vond de reiniging van de tempel plaats. 6 Vol vreugde vierden ze acht dagen lang feest, zoals dat ook voor het Loofhuttenfeest gebruikelijk is, en ze dachten eraan hoe ze nog maar kort geleden het Loofhuttenfeest hadden moeten vieren in holen in de rotsen, als dieren in het wild. 7 Ze droegen met loof versierde stokken, groene twijgen en palmtakken en zongen lofliederen op hem die hen in staat had gesteld zijn huis te reinigen. 8 Bij algemeen besluit werd bepaald dat het hele Joodse volk voortaan ieder jaar deze dagen zou vieren.

[diak2b]

quote:

okidoki schreef op 25 november 2007 om 18:26:
In 2 Makkabeën lees je er ook over overigens als ik mij niet vergis...

[...]


Het is op grond van makkabeën weer wél een bijbels feest (mits je dergelijke boeken erkent natuurlijk)

[...]

Dat was de aanleiding voor mijn vraag ja. Vorige week was de 2 Mak tekst de eerste lezing in de zondagsliturgie, en dat maakte me nieuwsgierig. Punt is vooral, is het volgens Joden een Bijbels feest?

[Riemer Lap]

Ik weet alleen dat ze het vieren, maar of het een historisch of een bijbels feest in hun ogen is weet ik niet, iemand een idee???

[Liudger]

Ten eerste is de term 'bijbels' wat raar in verband met het Jodendom. De bijbel heeft daarin geen bestaan. Verder was er in tijden van een zelfstandige Joodse staat geen sprake van scheiding van kerk en staat, en zijn vragen van of historisch of religieus waarschijnlijk zinloos. De geschiedenis van het Joodse volk is de geschiedenis van het Jodendom.

Als je met 'bijbels' bedoeld 'door God opgedragen' dan denk ik dat het dat niet is. Het is natuurlijk wel religieus in de zin dat het gaat om vreugde en dankbaarheid over herstel van de eredienst, en als zodanig bijdraagt aan God's eer.

[Riemer Lap]

quote:

Liudger schreef op 26 november 2007 om 12:17:
Ten eerste is de term 'bijbels' wat raar in verband met het Jodendom. De bijbel heeft daarin geen bestaan. Verder was er in tijden van een zelfstandige Joodse staat geen sprake van scheiding van kerk en staat, en zijn vragen van of historisch of religieus waarschijnlijk zinloos. De geschiedenis van het Joodse volk is de geschiedenis van het Jodendom.

Als je met 'bijbels' bedoeld 'door God opgedragen' dan denk ik dat het dat niet is. Het is natuurlijk wel religieus in de zin dat het gaat om vreugde en dankbaarheid over herstel van de eredienst, en als zodanig bijdraagt aan God's eer.

Helder door zijn eenvoud. Bedankt!

[diak2b]

quote:

Liudger schreef op 26 november 2007 om 12:17:
Ten eerste is de term 'bijbels' wat raar in verband met het Jodendom. De bijbel heeft daarin geen bestaan. Verder was er in tijden van een zelfstandige Joodse staat geen sprake van scheiding van kerk en staat, en zijn vragen van of historisch of religieus waarschijnlijk zinloos. De geschiedenis van het Joodse volk is de geschiedenis van het Jodendom.

Als je met 'bijbels' bedoeld 'door God opgedragen' dan denk ik dat het dat niet is. Het is natuurlijk wel religieus in de zin dat het gaat om vreugde en dankbaarheid over herstel van de eredienst, en als zodanig bijdraagt aan God's eer.

Thanks.

Dat de term "Bijbel" niet helemaal correct is in dit verband snap ik, maar mijn nieuwsgierigheid naar dit feest werd gewekt door het feit dat de beide Makkabeeën-boeken, voorzover mij bekend, niet behoren tot de Joodse canon. Ik ben dus vooral benieuwd hoe dit feest zich verhoudt tot het feit dat het zijn oorsprong vindt in een boek dat niet-canoniek wordt geacht, voorzover dat natuurlijk uberhaupt iets uitmaakt.