Invulling advent

[Fotogravinnetje]

Binnenkort is het weer advent. De laatste jaren is het traditie in veel GKv's om dan adventskaarsen aan te steken. Vaak wordt daar nog iets bij gezegd, een gedichtje ofzo. Nu ben ik daar niet principieel op tegen, maar ik heb moeite met hoe er mee omgegaan wordt. Tenminste, vorig jaar heb ik in een GKv uitspraken gehoord met de volgende strekking: Over twee weken wordt Jezus geboren; wij wachten op de geboorte van Jezus; elke week steken we een kaarsje aan, want elke week komt het Licht dichterbij. Kijk, daar heb ik dus moeite mee. Wachten we nog op de Messias, de Christus? Komt op 25 december de vrede op aarde? Of moeten we toch weer meer de nadruk gaan leggen op het gedenken van Jezus' geboorte en moeten we de adventstijd weer meer gaan gebruiken als een nadruk op de verwachting van Jezus' tweede komst? Kerst is toch niet alleen het vieren van Jezus' geboorte, maar ook een verwijzing naar de reden van Jezus' geboorte? En dat is toch niet los te zien van Goede Vrijdag, Pasen, Hemelvaart, Pinksteren en de Laatste Dag?
Maak ik me nu terecht zorgen of zie ik het allemaal te donker in?

[Riemer Lap]

quote:

Fotogravinnetje schreef op 09 november 2007 om 14:09:
Binnenkort is het weer advent. De laatste jaren is het traditie in veel GKv's om dan adventskaarsen aan te steken. Vaak wordt daar nog iets bij gezegd, een gedichtje ofzo. Nu ben ik daar niet principieel op tegen, maar ik heb moeite met hoe er mee omgegaan wordt. Tenminste, vorig jaar heb ik in een GKv uitspraken gehoord met de volgende strekking: Over twee weken wordt Jezus geboren; wij wachten op de geboorte van Jezus; elke week steken we een kaarsje aan, want elke week komt het Licht dichterbij. Kijk, daar heb ik dus moeite mee. Wachten we nog op de Messias, de Christus? Komt op 25 december de vrede op aarde? Of moeten we toch weer meer de nadruk gaan leggen op het gedenken van Jezus' geboorte en moeten we de adventstijd weer meer gaan gebruiken als een nadruk op de verwachting van Jezus' tweede komst? Kerst is toch niet alleen het vieren van Jezus' geboorte, maar ook een verwijzing naar de reden van Jezus' geboorte? En dat is toch niet los te zien van Goede Vrijdag, Pasen, Hemelvaart, Pinksteren en de Laatste Dag?
Maak ik me nu terecht zorgen of zie ik het allemaal te donker in?

volgens mij zie je het juist heel helder. Kerst kun je niet los zien van de andere heilsfeiten.

[diak2b]

quote:

Fotogravinnetje schreef op 09 november 2007 om 14:09:
Binnenkort is het weer advent. De laatste jaren is het traditie in veel GKv's om dan adventskaarsen aan te steken. Vaak wordt daar nog iets bij gezegd, een gedichtje ofzo. Nu ben ik daar niet principieel op tegen, maar ik heb moeite met hoe er mee omgegaan wordt. Tenminste, vorig jaar heb ik in een GKv uitspraken gehoord met de volgende strekking: Over twee weken wordt Jezus geboren; wij wachten op de geboorte van Jezus; elke week steken we een kaarsje aan, want elke week komt het Licht dichterbij. Kijk, daar heb ik dus moeite mee. Wachten we nog op de Messias, de Christus? Komt op 25 december de vrede op aarde? Of moeten we toch weer meer de nadruk gaan leggen op het gedenken van Jezus' geboorte en moeten we de adventstijd weer meer gaan gebruiken als een nadruk op de verwachting van Jezus' tweede komst? Kerst is toch niet alleen het vieren van Jezus' geboorte, maar ook een verwijzing naar de reden van Jezus' geboorte? En dat is toch niet los te zien van Goede Vrijdag, Pasen, Hemelvaart, Pinksteren en de Laatste Dag?
Maak ik me nu terecht zorgen of zie ik het allemaal te donker in?

Het klinkt alsof de katholieke manier van advent vieren langzaamaan door de GKv wordt overgenomen, maar niet zozeer naar de inhoud alswel naar de uiterlijke vorm. Ik herken de vormen die je beschrijft namelijk prima uit de katholieke traditie, maar in "onze" traditie is wel glashelder dat het om een gedenken gaat. Aan de andere kant, misschien heerst bij ons iets minder gevoeligheid op dit punt, want laten we wel zijn, ben je echt bang dat er iemand is binnen de GKv die naar aanleiding van een adventsviering ineens denkt "he, dus Jezus is nog niet geboren, dat is nieuws!"?

Het scheiden van kerst en Pasen lijkt me dan ook weinig met de advent te maken hebben, en véél met de secularisatie van het kerstfeest an sich.

[HaJee]

Ik kan me goed herkennen in je zorgen. Ik erger me mateloos aan dat soort versjes, maar anderen begrijpen dat niet echt of zien het probleem niet zo.

Zie ook Advent - In afwachting van het Licht

[Fotogravinnetje]

quote:

diak2b schreef op 09 november 2007 om 14:39:
[...]

Het klinkt alsof de katholieke manier van advent vieren langzaamaan door de GKv wordt overgenomen, maar niet zozeer naar de inhoud alswel naar de uiterlijke vorm. Ik herken de vormen die je beschrijft namelijk prima uit de katholieke traditie, maar in "onze" traditie is wel glashelder dat het om een gedenken gaat. Aan de andere kant, misschien heerst bij ons iets minder gevoeligheid op dit punt, want laten we wel zijn, ben je echt bang dat er iemand is binnen de GKv die naar aanleiding van een adventsviering ineens denkt "he, dus Jezus is nog niet geboren, dat is nieuws!"?

Het scheiden van kerst en Pasen lijkt me dan ook weinig met de advent te maken hebben, en véél met de secularisatie van het kerstfeest an sich.

Officieel zul je gelijk hebben. Officieel betekent Kerst voor de GKv ook nog steeds een gedenken. Maar als ik bijvoorbeeld kijk hoe Leni Saris, een katholieke romanschrijfster en echt een serieuze katholiek, het kerstfeest beschrijft, dan krijg ik toch ook een andere indruk. In haar boek 'De tocht naar het licht' (over een viool-studente die door een ongeluk blind wordt) beschrijft ze o.a. de nachtmis (is overigens nog voor ze dat ongeluk krijgt) en de hoofdpersoon zegt dan als ze op weg zijn naar de kerk: "Hoor je de klokken, Richard? Dat ontroert me ieder jaar opnieuw... klokken midden in de nacht... dan daalt opnieuw het Licht op de aarde en je voelt je, alsof plotseling de ster van Bethlehem verschenen is en wij de ster volgen." En de pastoor zegt in dat boek in de overdenking: "Christus is immers waarlijk het Licht der wereld, dat in de kerstnacht tot ons komt en vanuit Bethlehem verspreidt het zich over de gehele wereld." In een ander boek van haar zegt de hoofdpersoon als ze de klokken voor de nachtmis hoort luiden iets als: "Nu wordt het Kindje geboren." Dat geeft mij toch de indruk dat blijkbaar de officiele leer dat het een gedenken is, niet helemaal bij de parochianen aankomt. Blijkbaar komt wat er in de kerk gezegd wordt toch over alsof het opnieuw gebeurt. De officiele leer en de boodschap zoals die overgebracht wordt, lijken me dan niet in overeenstemming met elkaar.

[Mezzamorpheus]

Het zal allemaal best, maar zoals diak2b al zei: er is echt niemand die serieus gelooft dat Jezus elk jaar opnieuw concreet geboren wordt.
Dus ik ben toch nog wel benieuwd naar een wat preciesere formulering van de redenen van je zorgen.

[Fotogravinnetje]

Mijn zorg is dat kerst tot een symbool wordt. In het voorbeeld dat ik gaf is de geboorte van Jezus symbool geworden voor het goede. Ik had het niet geciteerd, maar de pastoor geeft het volgende als kerstgedachte mee: "... laten we enkele ogenblikken denken aan dat Kind met Zijn oneindige liefde tot alle mensen en laten we dan naar Zijn voorbeeld trachten om hen, die om ons zijn, tegemoet te komen met de brandende lamp van onze mensenliefde en onze barmhartigehid. Laat dit uw kerstgedachte zijn..." De rest van de heilsgeschiedenis is hier volledig uit beeld geraakt. En daar maak ik me zorgen over. Nog wat verder in het boek vertelt de hoofdpersoon het kerstverhaal aan kinderen in een tehuis en besluit met: "Als je goed en vrienddelijk voor elkaar bent, dan geef je het kindje daarmee een warm dekentje van liefde, maar als je met elkaar vecht, zoals jullie wel eens doen... o, dan rilt het kindje van de kou." Is Jezus dan niet opgegroeid? Is Hij dan alleen maar symbool voor het goede? Voor de menslievendheid? Geldt alleen met advent dat we Hem verwachten?

[Zwever]

Opgegroeid in de Nederlands Hervormde volkskerk kan ik hier wel over meepraten. De kerk zat met kerst ineens 3x zo vol als normaal, veel randleden kwamen dan naar de kerk.

En waarom? Omdat ze spontaan allemaal zo graag Christus willen ontmoeten? Omdat ze beseffen dat ze God nodig hebben in hun leven?

Welnee. Gewoon om de sfeer. Gewoon een keertje per jaar lekkere kerstliedjes zingen, een mooie preek over goed-doen-voor-een-ander, gezellig sfeertje.

In de GKV is dit gelukkig anders, maar een 'kerstsfeer' werkt dit wel in de hand. Bovendien vind ik het een feest waaraan relatief toch al veel te veel aandacht wordt gegeven; pasen en pinksteren zijn vele malen belangrijker dan kerst. Bovendien heeft het 'toeleven naar kerst' ook niet echt zo'n geestelijke waarde in mijn nederige mening: waar leef je dan naar toe? De komst van Jezus op deze aarde was voor slechts 2 van de 4 evangeliën de moeite van het vertellen waard. Het is een 'veilig' verhaal, veel makkelijker te verkopen dan zo'n gruwelijke dood op het kruis, of het ongrijpbare radicale uitstorten van de Heilige Geest. Het heeft iets kneuterigs, midden in de decemberkou.

Al met al is advent dus niet verkeerd, maar het draagt wel sterk bij aan de 'religieusering' van ons geloof in Jezus Christus.

[parepidemos]

@Mezzamorpheus: Is er niemand die serieus gelooft dat Jezus elk jaar opnieuw concreet geboren wordt?
Waarom lees ik dan in een parochieblaadje van een lokale RK pastoor de bewering: "Ieder jaar laten we het kindje opnieuw geboren worden"?
En waarom vertelt een GKv predikant bij het aansteken van een adventskaars "We steken er elke week een meer aan. Maar op kerst hoeft er geen aangestoken, want dan is Jezus er".

[diak2b]

quote:

Fotogravinnetje schreef op 09 november 2007 om 16:01:
[...]


Officieel zul je gelijk hebben. Officieel betekent Kerst voor de GKv ook nog steeds een gedenken. Maar als ik bijvoorbeeld kijk hoe Leni Saris, een katholieke romanschrijfster en echt een serieuze katholiek, het kerstfeest beschrijft, dan krijg ik toch ook een andere indruk. In haar boek 'De tocht naar het licht' (over een viool-studente die door een ongeluk blind wordt) beschrijft ze o.a. de nachtmis (is overigens nog voor ze dat ongeluk krijgt) en de hoofdpersoon zegt dan als ze op weg zijn naar de kerk: "Hoor je de klokken, Richard? Dat ontroert me ieder jaar opnieuw... klokken midden in de nacht... dan daalt opnieuw het Licht op de aarde en je voelt je, alsof plotseling de ster van Bethlehem verschenen is en wij de ster volgen." En de pastoor zegt in dat boek in de overdenking: "Christus is immers waarlijk het Licht der wereld, dat in de kerstnacht tot ons komt en vanuit Bethlehem verspreidt het zich over de gehele wereld." In een ander boek van haar zegt de hoofdpersoon als ze de klokken voor de nachtmis hoort luiden iets als: "Nu wordt het Kindje geboren." Dat geeft mij toch de indruk dat blijkbaar de officiele leer dat het een gedenken is, niet helemaal bij de parochianen aankomt. Blijkbaar komt wat er in de kerk gezegd wordt toch over alsof het opnieuw gebeurt. De officiele leer en de boodschap zoals die overgebracht wordt, lijken me dan niet in overeenstemming met elkaar.

Ik vrees dat ik Leni Saris niet ken, maar als ze een erkende autoriteit is op het gebied van de gelovige praxis van katholieken, dan neem ik dat zonder meer van je aan. Maar het is niet de interpretatie van Leni Saris, maar van jou, zo te zien, dat er een gebrek aan overeenstemming zou zijn. Wat jij leest snap ik, maar ik lees dat er helemaal niet in. Nogmaals, geen enkel weldenkend mens gelooft dat Jezus opnieuw geboren wordt op 25/12, en dus ben je bezig met onjuiste projectie als je dat wel in dergelijke teksten leest. Wat ik lees in de hier aangehaalde teksten is alleen maar een intens doorleefd gedenken. Ik zie het probleem dus niet.

[diak2b]

quote:

Fotogravinnetje schreef op 09 november 2007 om 16:55:
Mijn zorg is dat kerst tot een symbool wordt. In het voorbeeld dat ik gaf is de geboorte van Jezus symbool geworden voor het goede. Ik had het niet geciteerd, maar de pastoor geeft het volgende als kerstgedachte mee: "... laten we enkele ogenblikken denken aan dat Kind met Zijn oneindige liefde tot alle mensen en laten we dan naar Zijn voorbeeld trachten om hen, die om ons zijn, tegemoet te komen met de brandende lamp van onze mensenliefde en onze barmhartigehid. Laat dit uw kerstgedachte zijn..." De rest van de heilsgeschiedenis is hier volledig uit beeld geraakt. En daar maak ik me zorgen over. Nog wat verder in het boek vertelt de hoofdpersoon het kerstverhaal aan kinderen in een tehuis en besluit met: "Als je goed en vrienddelijk voor elkaar bent, dan geef je het kindje daarmee een warm dekentje van liefde, maar als je met elkaar vecht, zoals jullie wel eens doen... o, dan rilt het kindje van de kou." Is Jezus dan niet opgegroeid? Is Hij dan alleen maar symbool voor het goede? Voor de menslievendheid? Geldt alleen met advent dat we Hem verwachten?

Die zorg deel ik met je, maar is imho helemaal niet gekoppeld aan Advent. Het is een uiting van de al vele jaren durende secularistatie van de christelijke feesten, kerst voorop.

[diak2b]

quote:

parepidemos schreef op 09 november 2007 om 19:19:
@Mezzamorpheus: Is er niemand die serieus gelooft dat Jezus elk jaar opnieuw concreet geboren wordt?
Waarom lees ik dan in een parochieblaadje van een lokale RK pastoor de bewering: "Ieder jaar laten we het kindje opnieuw geboren worden"?
En waarom vertelt een GKv predikant bij het aansteken van een adventskaars "We steken er elke week een meer aan. Maar op kerst hoeft er geen aangestoken, want dan is Jezus er".

Omdat niemand serieus gelooft dat Jezus elk jaar opnieuw concreet geboren wordt, maar wel steeds meer mensen een geloof in de historische geboorte van de Zoon kwijt zijn. De secularisering van kerst, dus.

[Riemer Lap]

quote:

parepidemos schreef op 09 november 2007 om 19:19:
 Maar op kerst hoeft er geen aangestoken, want dan is Jezus er".

Die predikant moet toch eens beter in de liederen lezen  
1e couplet (1e advent):
Eerste kaars ik steek je aan,
want het nieuwe licht breekt baan.
De belofte eens gegeven
doet ons alle dagen leven.
1e gebed:
Ik bid voor de mensen die in het oosten wonen. Moge het licht van Jezus er doorbreken en mensen vrijmaken.

2e couplet(2e advent):
Tweede kaars, ga nu je gang,
want het wachten duurt al lang.
Maar Wij blijven zeker weten:
God zal ons toch niet vergeten.

2e gebed:
Ik bid voor de mensen die in het koude noorden wonen. Moge het licht van Jezus hun verwarmen.

3e couplet(3e advent):
Derde kaars, schenk ons je licht.
God geeft ons een beter zicht.
"t donker kan niet meer verhullen
wat Gods dag ons gaat onthullen.

3e gebed:
Ik bid voor de mensen die in het warme zuiden wonen. Moge het vuur van Jezus hen verkwikken.

4e couplet(4e advent):
Vierde kaars, nu jij ook schijnt,
zien we hoe de nacht verdwijnt.
Want jouw vlam is ons een teken,
dat de vrede aan gaat breken.

4e gebed:
Ik bid voor de mensen die in het westen wonen. Moge het licht van Jezus de ware rijkdom doen ontdekken.

5e couplet(kerstdag):
Grote kaars, ik steek je aan,
want het licht is opgegaan. '
die het hore wil, die hore,
de Messias is geboren!

5e gebed:
Ik dank U, God, voor het licht en omdat ik ogen heb. Moge ik steeds oplettend zien waar U, God, te vinden bent in de mensen om me heen.

Althans, zo ken ik het lied en het systeem rond de kaarsen  

[parepidemos]

Okidoki, de details zijn wat anders, naar de hoofdlijn is hetzelfde: In het begin is er nacht, die geleidelijk verdwijnt, en pas op kerst 200x verdwijnt. Is het vreemd dat dit wordt samengevat als: elk jaar opnieuw geboren?
Terwijl de realiteit is: Christus is er al ruim 2000 jaar. Vgl bijvoorbeeld Luk 2:32 en 2Kor 4:6 (beide ok aanhalingen uit Jesaja).

[Bumblebee]

Volgens mij zie ik het probleem niet helemaal. Eens kijken of dat duidelijker kan worden.

Gedurende het jaar gedenken we als het goed is dagelijks zelf en iedere zondag in de kerk (twee keer   ) de feiten van ons bestaan, namelijk dat God de mensen schiep, dat de mensen de zaak hebben verprutst, dat God zelf als Zijn zoon Jezus naar de aarde is gekomen om onze straf te dragen en het weer in orde te maken, dat hij toen is gekruisigd, gestorven, begraven en weer opgestaan en nu zetelt aan de rechterhand van God de Vader, en dat wij door in die hele zaak te geloven en op Hem te vertrouwen deel kunnen hebben aan deze verlossing.

Daarnaast hebben we gedurende het jaar een aantal momenten waarop we specifieke aspecten van onze heilsgeschiedenis gedenken: met kerst vieren en gedenken we de geboorte van Jezus, met Goede Vrijdag en Pasen Zijn kruisiging en opstanding, met Pinksteren de uitstorting van de Heilige Geest, enzovoorts.

Uiteraard is het ook op die specifieke momenten altijd goed om de zaken in hun context te laten maar er is in mijn ogen ook niet zoveel mis mee om juist dan één bepaald feit speciaal te gedenken en te vieren. Het is wel een mooie manier om het echt te doorleven vind ik. Net zoals we "U zij de glorie, opgestane Heer" zingen met Pasen terwijl niemand gelooft dat Jezus opnieuw is gekruisigd en opgestaan.

[Wybo]

Je zingt dan ook niet "nu opgestane Heer"

Het punt is dat er echt gezegd wordt "vandaag is Jezus geboren" in plaats van "vandaag herdenken we dat Jezus is geboren." Nu zal dat voor de meeste volwassenen misschien niet echt een probleem opleveren, maar voor kinderen is het toch een stuk minder duidelijk. En voor de welbegrijpende volwassene heeft het ook geen meerwaarde lijkt me. Sowieso ook voor de mensen die minder bekend zijn met de bijbel geeft het natuurlijk een raar en verkeerd beeld van wat er daadwerkelijk geloofd wordt.

Je moet in dit soort zaken niet alleen de volwassene die een goede Bijbelkennis heeft en snapt wat er bedoeld wordt in de gaten houden, maar juist de anderen.

[Els]

Kinderen begrijpen meer dan je denkt. Om maar even dichtbij huis te blijven: ik heb zelf als kind in de RKK nooit gedacht dat Jezus met kerst "vandaag is geboren". Logisch ook, want ik wist als kind heus wel dat Hij in de hemel was en voor me zorgde. En dat niet alleen omdat me dat geleerd of gezegd werd, maar vooral omdat ik Hem ervoer.
Terugziende heeft Hij zich meerdere malen in mijn jonge leven geopenbaard als de levende Heer, die er altijd is.

[diak2b]

quote:

Els schreef op 12 november 2007 om 14:04:
Kinderen begrijpen meer dan je denkt. Om maar even dichtbij huis te blijven: ik heb zelf als kind in de RKK nooit gedacht dat Jezus met kerst "vandaag is geboren". Logisch ook, want ik wist als kind heus wel dat Hij in de hemel was en voor me zorgde. En dat niet alleen omdat me dat geleerd of gezegd werd, maar vooral omdat ik Hem ervoer.
Terugziende heeft Hij zich meerdere malen in mijn jonge leven geopenbaard als de levende Heer, die er altijd is.

Mijn ervaring met kinderen is zelfs nog wat sterker: ze begrijpen, of voelen aan, vaak heel wat beter waar het om gaat dan volwassenen. Het zijn de volwassenen die op grond van ijzeren logica vallen over teksten die misschien naar de letter niet helemaal kloppen. Kinderen zouden vermoedelijk de hele discussie zoals hier gevoerd als nogal onzinnig terzijde schuiven. Dat maakt de discussie niet onzinnig overigens, maar ga niet te makkelijk doen alsof het vanwege kinderen is, waar het feitelijk volwassenen zijn die er een probleem van maken.

[Oogje]

Laat ik ook eens een reactie plaatsen hier.

Als de joden tijdens de Pesachmaaltijd het verhaal over de uittocht uit Egypte vertellen, doen ze daarbij iets opmerkelijks. Ze vertellen het verhaal in de tegenwoordige tijd. Ze zeggen niet "toen werden we uit Egypte bevrijdt," maar "nu worden we uit Egypte bevrijdt." Voor de jood is de bevrijding uit de slavernij in Egypte geen gebeurtenis wat lang geleden eens gebeurde. Het is nog steeds dagelijkse realiteit, het is en blijft nog altijd actueel. Wat toen gebeurde, gebeurt nu nog steeds, want nog altijd is de mens gevangen in verslavingen en afgoderij.

Met Kerst gedenken we dat God in de geschiedenis van de mens trad. Niet als machtige Overwinnaar, maar als een klein, kwetsbaar Kind. Ook dat is niet enkel iets uit een ver verleden, maar ook vandaag nog altijd realiteit. Ook vandaag treed God in de geschiedenis van vele mensenlevens. En stelt zich daarbij zo kwetsbaar op als een kind, om het hart van de mens te kunnen veroveren. Niet door kracht, macht of geweld, maar door zijn Geest, door zijn tedere, uitnodigende en kwetsbare liefde. Niemand gaat er vanuit dat Christus vandaag nog echt als een Kindje in het vlees geboren wordt. Maar wel dat Hij elke dag in vele harten "geboren" wil worden.

Als iemand je toewenst dat het Kindje in je hart geboren mag worden, dan is dat dus niet zomaar een wat sentimentele wens. Het is de wens dat Christus in je hart mag komen zoals Hij voor jou wil zijn: heel dichtbij, heel kwetsbaar en uitnodigend. Niet dat Christus kwetsbaar is, want met Kerst kijken we ook uit naar zijn machtige overwinning straks op alle zonde en dood. Maar Hij wil voor ons kwetsbaar zijn, omdat wij dat ook mogen zijn en wij anders maar bang wegvluchten voor zijn majesteit. En daarvoor kwam Hij juist níét als Kindje op aarde.

[Riemer Lap]

soms overweeg ik om Chanoeka in te voeren rond advent. Kennen mensen dit feest?

[Oogje]

Met Chanoeka wordt de herinwijding van de Tempel in 164 voor Christus herdacht. Volgens een joodse overlevering was er maar één kruikje olie voorhanden om de menora te branden tijdens de reiniging van de tempel, maar raakte deze wonderwel maar niet leeg.

Ik zie niet in waarom je een typisch joodse traditie zou willen invoeren, terwijl de christelijke traditie al genoeg te bieden heeft ook op advent. Wij zijn geen joden en moeten ook geen joden willen nadoen, denk ik dan. Steek dan liever gewoon die vier adventskaarsen aan.