quote:
meems schreef op 30 december 2008 om 11:47:[...]
Over Ef 5.
Ef. 5:22. “Vrouwen weest uw man onderdanig als aan de Here”. Zei Paulus tegen vrouwen dat ze zich moesten onderwerpen aan hun echtgenoten?
Paulus is de man van de lange zinnen. Maar dat betekent, dat als we die in hapklare brokken verdelen, dit een verdraaiing van zijn ideeën kan opleveren. Ef. 5:15-27 is een goed v.b. van Paulus’ revolutionaire ideeën. In het Grieks staat er één zin. Vers 22 is helemaal geen aparte zin. Het is het vervolg van een lange zin.
De Naardense Bijbel laat die lange zin van Paulus aardig goed zien:
Efeze 5:15-27 Naardense Bijbel15 Kijkt dan nauwlettend
hoe gij wandelt,
niet als onwijzen maar als wijzen
16 die de tijd uitkopen
omdat de dagen boos zijn.
17 Daarom: weest niet onnadenkend
maar verstaat wat de wil van de Heer is.
18 En 'bedwelmt u niet aan wijn' (Spr. 23,31),
want dat maakt reddeloos,
maar wordt vervuld van Geest,
19 elkaar toesprekend
met psalmen,
hymnen en geestelijke gezangen,
zingend en psalmend voor de Heer
met heel uw hart,
20 altijd voor alles
in de naam van onze Heer Jezus Christus
dank brengend aan onze God en Vader,
21 u aan elkander onderschikkend
in eerbied voor Christus,-
22 de vrouwen aan de mannen
met wie ze eigen zijn
als aan de Heer,
23 omdat de man 'hoofd' van de vrouw is
zoals ook de Christus
hoofd is van de vergadering,
hij, de redder van het lichaam.
24 Nee, zoals de vergadering
zich onderschikt aan de Christus,
zo ook de vrouwen aan de mannen,
in alles;
25 de mannen:
hebt de vrouwen lief
zoals ook de Christus
de vergadering heeft liefgehad
en zich voor haar heeft prijsgegeven,
26 opdat hij haar zou heiligen;
hij heeft haar ook gereinigd
in het waterbad, door zijn woord,
27 om zelf haar in heerlijkheid
naast zich te plaatsen:
de vergadering zonder vlek of rimpel
of wat dan ook van zulke dingen;
nee, opdat zij heilig zal zijn
en onbesmet;
28 zo zijn ook de mannen verplicht
hun vrouwen lief te hebben
als hun eigen lichamen;
want wie zijn vrouw liefheeft
heeft ook zichzelf lief;
29 want niemand heeft ooit
zijn eigen vlees gehaat,
nee, hij voedt het en verzorgt het
zoals ook de Christus de vergadering,
30 omdat wij ledematen zijn
van zijn lichaam.
quote:
Paulus drong er bij vrouwen beslist niet op aan zich te onderwerpen aan mannen, terwijl mannen hun gang konden gaan.
Inderdaad heeft Paulus nooit gezegd dat 'mannen hun gang konden gaan'. Dat is ook helemaal niet de tegenstelling. God stelt - om het zo te zeggen - hoge eisen aan zowel mannen als vrouwen.
Maar staat er in vers 22 in het Grieks inderdaad niet dat vrouwen zich aan hun mannen moeten onderwerpen?
De Griekse meerderheidstekst en de Textus Receptus hebben in vers 22 wel het woord dat gewoonlijk vertaald wordt met 'onderdanig zijn'. De Statenvertaling die is gebaseerd op de Textus Receptus luidt dan ook: 'Gij vrouwen, weest aan uw eigen mannen onderdanig, gelijk aan den Heere;'.
Maar ook als dit woord er oorspronkelijk niet heeft gestaan, zoals in de Nestle-Aland teksteditie, dan is uit het zinsverband duidelijk dat vers 22 aansluit bij vers 21, zoals ook hierboven in de Naardense Bijbel duidelijk te zien is. Daarnaast staat in de parallel-tekst Kolossenzen 3:18 wel dit woord in het Grieks: 'Vrouwen, weest uw man onderdanig, zoals het betaamt in de Here.'
quote:
Ef. 5:22-6:9 8 geboden gaf Paulus aan de Efeziers en van die 8
• waren er vijf gericht aan het mannelijk hoofd van het gezin
• twee gericht aan kinderen
• een gericht aan slaven
• nul gericht aan echtgenotes
Nul aan de echtgenotes? Hoewel er in het Grieks geen gebiedende wijs staat in vers 22 en 24, moet je dat wel zo opvatten. Vers 24: 'Welnu, zoals de gemeente onderdanig is aan Christus, zo ook de vrouw aan haar man, in alles.' Op de klank af staat hier een bewering: De gemeente
is onderdanig aan Christus, net zo
is ook de vrouw onderdanig aan haar man in alles.
Maar is de gemeente altijd onderdanig aan Christus? Je voelt dat dat niet het geval is. Nee, het gaat hier om een principe: zo moet het zijn, zo is het bedoeld. Impliciet zit daar dus een opdracht in voor de vrouwen. Ik citeer een stukje commentaar uit de Studiebijbel:
'Zoals de gemeente zich aan Hem onderwerpt, zo moeten zij als vrouwen hun mannen onderdanig zijn. Dat de gemeente zich ook wel eens anders opstelt, doet niet terzake. Evenmin dat de mannen wel eens onmogelijke dingen van hun vrouwen kunnen verlangen. Het gaat om het principe (vgl. Col.3:18). Vandaar ook het radicale
en panti (volgeling: dit betekent 'in alles'). De vrouwen mogen niet eigenmachtig allerlei uitzonderingen bedenken en toepassen. Overigens ligt juist in deze vergelijking besloten, dat het gaat om vrijwillige onderdanigheid en niet om afgewongen onderworpenheid.'
quote:
Als je stelt, dat er toch staat: De vrouw moet ontzag hebben voor de man. Dan moet je bedenken dat dit niet in het Grieks staat. In de grondtekst staat een woord dat verlangen, wens of hoop uitdrukt. De zin is dan dat Paulus mannen opdraagt hun vrouw lief te hebben OPDAT zij ontzag voor hem kan hebben.
Bedoel je het woord 'hupotassō'? Ik citeer weer de Studiebijbel:
4632
ὑπέταξας
hupo-tassō
Het werkwoord hupo-tassō betekent (1) ‘plaatsen of schikken onder’ en (2) ‘onderwerpen’.
Het is een samenstelling van 4389 tassō ‘ordenen’ met het voorvoegsel hupo- ‘onder’ (zie 4598 hupo). Bij de eerste betekenis, die ook buiten het NT zeldzaam is, gaat het om het onderbrengen van iets of iemand onder een bepaalde categorie. In het NT treffen we het woord uitsluitend aan in de tweede betekenis van ‘onderwerpen’, dat wil zeggen iets of iemand onder zijn gezag of controle brengen. We lezen bijvoorbeeld dat God alle dingen aan Christus heeft onderworpen (1Cor.15:27c; Hebr.2:8; vgl. 1Cor.15:27a en Ef.1:22 lett. ‘Hij heeft alles onder Zijn voeten onderworpen’). Op veel plaatsen in het NT staat het woord in werkwoordsvormen (zogeheten mediale vormen, woordvorm .7-.17), die we moeten vertalen met ‘zich onderwerpen’, d.w.z. het gezag aanvaarden van bepaalde instellingen (de overheid Rom.13:1; Tit.3:1; ‘de wet van God’ Rom.8:7) of personen (bv. vrouwen aan hun mannen Ef.5:22; 1Petr.3:1, slaven aan hun heren Tit.2:9; 1Petr.2:18. Deze onderwerping kan noodgedwongen en met tegenzin zijn (bv. Luc.10:17,20) of met instemming en vrijwillig (bv. Hebr.12:9). Enkele malen treffen we het woord aan in werkwoordsvormen die we moeten vertalen met ‘onderworpen worden’ en ‘onderworpen zijn’ (woordvorm .18-.[25]). Op deze plaatsen, waar het gaat om het resultaat van het ‘(zich) onderwerpen’, komt de betekenis van het woord dicht bij ‘gehoorzamen’ (bv. Rom.10:3; Jac.4:7; 1Petr.2:13; 5:5).
Ik lees hier niet dat dit woord 'verlangen, wens of hoop uitdrukt'. Ook andere woordenboeken die ik ken wijzen daar niet op. Wel is er de mogelijkheid dat het hier gaat om vrijwillige onderwerping. Maar volgens mij is in het tekstverband de eerste en belangrijkste reden waarom vrouwen zich vrijwillig zouden onderwerpen aan hun man, Christus zelf, niet omdat de man dit respect verdient (hoewel dat wel goed is natuurlijk).
quote:
Wat Paulus niet zei. Ook Ef. 5 en 6. Hij zei niet dat vrouwen hun mannen moesten gehoorzamen. Dat is opvallend want hij zei het wel tegen kinderen en slaven. Hij brak daarmee niet alleen de traditie van andere gezinscodes in de oudheid, hij veranderde doelbewust zijn normale literaire symmetrie om zijn lezers wakker te schudden.
Man en vrouw staan in een andere verhouding tot elkaar dan ouders-kinderen, heren-slaven. Tegelijk wordt dit zelfde woord ook gebruikt om de verhouding heer-slaaf aan te duiden, zie bijv. Titus 2:9.
Petrus stelt overigens dat vrouwen ook onderdanig behoren te zijn aan hun man als hij niet gelooft: 'Evenzo u, vrouwen, weest uw mannen onderdanig, opdat, ook indien sommigen aan het woord niet gehoorzaam zijn, zij door de wandel van hun vrouwen zonder woorden gewonnen worden, 2 doordat zij uw reine en godvrezende wandel opmerken.' (1 Petrus 3:1-2). Uiteraard voor zover dit onderdanig zijn overeenstemt met Gods Woord.
Ik zie hier in Efeze 5 dus minder 'revolutie' dan je stelt.
quote:
Hoge waarde van de vrouw. Paulus geeft juist mannen de opdracht om hun vrouw lief te hebben als Christus ons heeft liefgehad en als hun eigen lichaam.
Helemaal mee eens. Nogmaals (ik blijf het herhalen), wat betreft waarde is er geen verschil tussen man en vrouw (Gen. 1:27, Gal 3:28). Maar wel wat betreft Gods bedoeling als het gaat om taken en rollen, en, zoals ik in een eerdere post heb laten zien, naar mijn overtuiging dus ook als het gaat om het ambt (in ieder geval het ambt van oudste/ouderling en dus ook predikant).