Willem Ouweneel: "Niemand leest de bijbel letterlijk"
Hij sprak met presentator Andries Knevel over zijn nieuwe boek Vijf olifanten in een porseleinkast. Hierin behandelt hij vijf onderwerpen waar christen het niet over eens zijn; de schepping, homo(seksualiteit), de vrouw, de Geest en de doop.
Ouweneel: "In het verleden kwam er daardoor afstand tussen kerken. In deze tijd hebben we aan de ene kant een groeiende eenheid. Toch komen we toch dingen tegen waarbij we elkaar tegen de borst stuiten. Ik dacht: laat ik nu eens die argumenten naast elkaar zetten in een boek."
Alhoewel Ouweneel aangeeft dat de 'vijf olifanten' belangrijke kwesties zijn, vindt hij dat "wij door dit soort dingen niet gescheiden mogen blijven. Ze zijn niet belangrijk genoeg om christenen uit elkaar te houden."
Over bijvoorbeeld de positie van de vrouw in de kerk zijn veel verschillende meningen. Zo schrijft Paulus dat de vrouw moet zwijgen in de samenkomst. "Dit staat in een bepaalde context," stelt Ouweneel en moet dus nauwer worden bekeken. "We moeten niet vragen: wat zegt hij. Maar wat bedoelt Paulus." Hij voeg toe: "Vroeger mocht een vrouw nog niet eens zingen in de samenkomst. Nu is dat voor geen enkel reformatorische christen een probleem. Ze vinden het slap als je dat argument noemt. Men vergeet dan dat vrouwen eeuwen lang niet mochten zingen in de kerk. Toen Bach een nichtje liet zingen in de lege kerk, terwijl hij achter het orgel zat, kreeg hij onmiddellijk een brief van de kerkenraad met daarin de boodschap dat de vrouw moet zwijgen in de gemeente. Dat was vroeger een heel normaal standpunt, ook in de vroege reformatorische kerk. Vandaag vindt iedereen dat belachelijk." Dit laat volgens Willem Ouweneel een verschuiving zien. "We zitten allemaal in een verschuivingsproces."
Letterlijk
In het idee van het 'letterlijk lezen van de Bijbel' zit vaak een stukje zelfbedrog in, stelt Ouweneel in het EO-programma. "Niemand leest de Bijbel letterlijk. Kijk naar Genesis 1 bijvoorbeeld. Daar wordt het firmament beschreven - een vaste stevige koepel boven de aarde - daar gelooft niemand meer in. Zo'n beetje alle uitleggers zijn het daar over eens. Daar staat dat de hemellichamen zich letterlijk 'aan' die koepel bevinden en dat er wateren boven die koepel zijn. Als men dit letterlijk leest, dan loop je vast. Ik lees de Bijbel letterlijk als het voor de hand liggend is. Vaak doen we dat niet. De context gebiedt ons soms om woorden figuurlijk overdrachtelijk te nemen." In zijn boek beschrijft Ouweneel als voorbeeld Bijbelteksten waar onder meer staat dat de aarde vier hoeken heeft. Een letterlijke opvatting geldt hierbij niet, stelt de schrijver.
"De Bijbel is op een bepaalde manier doorzichtig. Een kind kan de Bijbel begrijpen. Als iemand net tot bekering is gekomen dan zou ik desgevraagd zeggen dat die persoon moet beginnen met het lezen van het Johannes Evangelie. Maar het Johannes Evangelie is een van de meest ingewikkelde boeken het Nieuwe Testament. Hoe kan dat? De Bijbel leest aan de ene kant makkelijk weg. Tegelijkertijd is het zo diep dat ik er altijd weer terug naar grijp. Dat is iets geweldigs moois. De kern van de boodschap is in wezen zo simpel want het moet elk mens kunnen aanspreken. Aan de andere kant zit het Evangelie veel ingewikkelder in elkaar." Andries Knevel vat samen: "Jezus Redt" Willem Ouweneel: "En dan zeg ik: 'Wat is redden?' Waarvan gered? Waartoe gered?' Er zit zoveel aan vast. Maar als een zondaar zegt: 'Wat moet ik doen om behouden te worden?' dan begin ik geen theologisch debat. Dan vertel ik: 'Vertrouw op de Heere Jezus en je zult behouden worden!'"
Willem J. Ouweneel: "Vroeger konden we vanuit de verzuiling zeggen dat de andere dwalen. Dat kan niet meer. Dat is gelukkig voorbij. We zien onder kerken een toenadering. We kunnen van mening verschillen hebben en we hebben daar goede argumenten voor maar we hebben respect voor de mening van de ander, want we zien dat die het ook echt probeert vanuit de Bijbel te beargumenteren. Die ander dwaalt niet simpelweg, hij probeert vanuit de Bijbel te beredeneren en te denken."
Bron:OneWay