Auteur Topic: Creatief gebruik van Bijbelteksten  (gelezen 1629 keer)

Bumblebee

  • Berichten: 6100
  • Zzzzzoem
    • Bekijk profiel
Creatief gebruik van Bijbelteksten
« Gepost op: maart 02, 2004, 11:25:27 am »
Was offtopic in de Rick Warren thread, alwaar succesvol getackled door Pleun, maar niettemin een leuk onderwerp om eens over te praten.  :)

In mijn ogen zijn er minstens twee vormen van "verkeerd" Bijbelgebruik:


1. Het lukraak overal opplakken van Bijbelteksten die toevallig de juiste "klank" hebben om daarmee argumenten te onderbouwen.
Waarom is dit gevaarlijk? Omdat je op deze manier uit de Bijbel kunt halen wat je wilt. Je kunt met deze manier van Bijbelteksten toepassen aantonen dat slavernij en polygamie is toegestaan, dat het niet erg is om dronken te worden, dat je gerust ruzie mag maken en kindertjes van je vijanden tegen rotsen kapot slaan. Een christen zal de Bijbel niet snel op deze manier gebruiken, maar het gevaar is reëel: de Bijbel werd op deze manier gebruikt om slavernij goed te praten in het Zuiden van de USA. Niet-christenen gebruiken de Bijbel ook vaak op deze manier om het geloof onderuit te halen. De Bijbel niet als een geheel zien kan uitmonden in het gebruiken van allerhande teksten om in je eigen straatje in te passen.

Een voorbeeld hiervan heb ik vorige week op mijn Bijbelkring van een evangelische gemeente meegemaakt. De vergelijking van de goede wijnboer werd aangehaald om aan te tonen dat je in de hemel beloningen ontvangt voor je werk, en dat dat een reden moet zijn om hier hard te werken. Daarvoor lazen we de vergelijking voor de helft. Het gedeelte waar het in die vergelijking volgens mij om gáát, namelijk het stuk waarin blijkt dat iedereen hetzelfde ontvangt van de goede wijnboer, werd gewoon weggelaten! Het gaat hier nu even niet om het onderwerp (er zijn best teksten aan te voeren die er wél op wijzen dat je beloning zult ontvangen) maar om het Bijbelgebruik. Bewust de clue van een gelijkenis weglaten omdat het zonder dat beter in jouw argumentatie past, is volgens mij niet juist.


2. Het ongenuanceerd "in die tijd en cultuur" stikkertje op alle Bijbelteksten plakken.
Dit is de "fout" van de amateurtheologen waar jij (= Wilhelmina) tegen ageert, terecht overigens. Als je bijvoorbeeld de psalmen terugbrengt tot verhalen die een herdersjongen opschreef dan ontgaan alle verwijzingen naar Gods reddingswerk en Christus je. Dan zijn ze nog steeds heel mooi, maar je mist wel iets. Net als het moeilijk doen over komma's en grondtekst-betekenissen terwijl je de boodschap van een zin links laat liggen. Ik geloof heel sterk dat Bijbelteksten "dubbele bodems" hebben, dus dat een psalm meer kan betekenen dan dat de psalmdichter zelf wist toen hij het schreef. Dit kan in mijn ogen zelfs voorkomen in heidense teksten, denk aan Vergilius die vlak voor Christus' geboorte schreef "Het Kind zal neerdalen van de hoogste hemelen en de tijden van paradijselijke onschuld zullen wederkeren". Als je zoiets leest wrijf je als christen wel even je ogen uit. Vergilius doelde hier waarschijnlijk op keizer Augustus, maar het kan heel goed zijn dat hij meer schreef dan hij zelf wist. Enfin, de Bijbel te ver terugbrengen naar het Israel van het jaar 0 is volgens mij ook "fout" Bijbelgebruik.


Hoe moet het dan wel?
Wat ik bedoel met het "in de context" lezen van teksten, is dat je een gelijkenis in zijn geheel neemt, een verhaal leest als een verhaal en niet hap-snap een paar woorden eruit vist. Je moet proberen alles te zien in het licht van de hele Bijbel.


Wie heeft hier iets aan toe te voegen, tegenin te brengen of anderszins op te zeggen?  :)
Bombus terrestris Reginae

Elina

  • Berichten: 12
    • Bekijk profiel
Creatief gebruik van Bijbelteksten
« Reactie #1 Gepost op: maart 02, 2004, 11:42:52 am »
Ik heb hier niks tegenin te brengen, ben het met je eens. Ik vind het zelf altijd heel vervelend om met stukjes bijbeltekst om de oren te worden geslagen, terwijl niet wordt gekeken naar het grotere geheel.
En vooral wat betreft de teksten in het OT: ik denk dat de achterliggende gedachte daar een stuk belangrijker is dan het heel letterlijk nemen van de teksten!  8)7

Roodkapje

  • Berichten: 6523
  • Semper reformanda
    • Bekijk profiel
Creatief gebruik van Bijbelteksten
« Reactie #2 Gepost op: maart 02, 2004, 11:44:26 am »
Het is ook goed om te blijven beseffen dat wat jij leest een vertaling is. Dus dat de 'lading' van een tekst door woordkeus kan veranderen. Daarom lees ik meestal naast de gewone Groot Nieuws meestal ook nog een andere vertaling. Bijvoorbeeld de King James Version met strongnummers. Strongnummers verwijzen naar het originele woord die je kunt opzoeken met alle mogelijke betekenissen van dat woord.

Zo wordt bijvoorbeeld 'rots' in het Grieks op twee manieren gebruikt: lithos en petra. Een lithos is een loszittend stuk steen (een soort kei dus) en petra is een vastzittend groot stuk rots (zoals bijvoorbeeld rotsen in de branding). Bovendien kom je er dan achter (als je in de grondtekst kijkt) dat gezeur over komma's en punten stom is, omdat die niet voorkomen in de grondtekst.

Dus als je wat weet over het woordgebruik in de grondtekst kan dat meehelpen aan het begrijpen van de bedoeling van de tekst. Wat ik dan doe is gewoon letterlijk kijken wat er staat, zonder cultuurstickertjes of tijdsgebonden dingen vast te willen plakken. Met behulp van de grondtekst kun je de letterlijke tekst beter begrijpen.

Verder vind ik het belangrijk om in plaats van losse versen en perikoopjes grote stukken in één keer te lezen, zoals een heel hoofdstuk, omdat je dan beter doorkrijgt wat de bedoeling is. Losse brokjes tekst kunnen het beeld enorm vertekenen.

Ik weet verder niet in hoeverre de achterliggende boodschap los staat van de tekst, persoonlijk vind ik het belangrijk om zo dicht mogelijk bij de letterlijke tekst te blijven.

En hoe doen jullie Bijbelstudie? Hoe voorkomen jullie creatief gebruik van bijbelteksten?

De King James + (met strongnummers) kun je downloaden op: www.e-sword.net
« Laatst bewerkt op: maart 02, 2004, 11:50:05 am door Roodkapje »
Maar nu, alzo zegt de HEERE, uw Schepper, o Jakob! en uw Formeerder, o Israël! vrees niet, want Ik heb u verlost; Ik heb u bij uw naam geroepen, gij zijt Mijn. (Jes. 43:1)

Hiedeen

  • Berichten: 381
    • Bekijk profiel
Creatief gebruik van Bijbelteksten
« Reactie #3 Gepost op: maart 02, 2004, 11:53:01 am »

quote:

op 02 Mar 2004 11:44:26 schreef Roodkapje:
Verder vind ik het belangrijk om in plaats van losse versen en perikoopjes grote stukken in één keer te lezen, zoals een heel hoofdstuk, omdat je dan beter doorkrijgt wat de bedoeling is. Losse brokjes tekst kunnen het beeld enorm vertekenen.

En hoe doen jullie Bijbelstudie?


Als ik Bijbelstudie doe, dan lees ik (meestal) ook het grote geheel eerst, zeker bij gedeelten die daarvoor ook bedoeld zijn (Psalmen, brieven in het NT). Wat ook wel heel goed 'werkt' (maar veel tijd kost) is het lezen van een stuk zo'n drie, vier, vijf keer. Elke keer lees je weer nieuwe dingen, ook ga je verbanden leggen tussen bijv. aanbevelingen en bestraffingen van een schrijver van een brief. De kans dat je zo 'creatief' omgaat met Bijbelteksten wordt veel kleiner.
Verschillende vertalingen gebruiken werkt inderdaad zeer goed. De bekende klank van een stukje kan zo nieuw klinken, en het geeft (vaak) een totaalbeeld van een Bijbelgedeelte.

Bumblebee

  • Berichten: 6100
  • Zzzzzoem
    • Bekijk profiel
Creatief gebruik van Bijbelteksten
« Reactie #4 Gepost op: maart 02, 2004, 11:54:51 am »

quote:

op 02 Mar 2004 11:44:26 schreef Roodkapje:
Het is ook goed om te blijven beseffen dat wat jij leest een vertaling is. Dus dat de 'lading' van een tekst door woordkeus kan veranderen. Daarom lees ik meestal naast de gewone Groot Nieuws meestal ook nog een andere vertaling. Bijvoorbeeld de King James Version met strongnummers. Strongnummers verwijzen naar het originele woord die je kunt opzoeken met alle mogelijke betekenissen van dat woord. Zo wordt bijvoorbeeld 'rots' in het Grieks op twee manieren gebruikt: lithos en petra. Een lithos is een loszittend stuk steen (een soort kei dus) en petra is een vastzittend groot stuk rots (zoals bijvoorbeeld rotsen in de branding).

Dank je, Roodkapje, voor dit overtuigende voorbeeld van mijn puntje 2.  :)  :P

Niet om lullig te zijn, maar dit is precies wat ik bedoelde met "amateurtheologie".
Wat maakt mij het nou uit of er lithos of petra staat. Ik wil helemaal niet alle mogelijke vertalingen van een woord in de "grondtekst" weten en dan diegene uitkiezen die mij het meest toepasselijk lijkt. Ik ben ervan overtuigd dat een vertaling de liefdesbrief van God aan jou, de boodschap over de verlossing door Jezus Christus net zo goed kan overbrengen zonder alle soorten van letterpeuterij.

Als de Heilige Geest door Bijbelschrijvers heen kan werken, dan toch ook door vertalers? Het gebruik van meerdere vertalingen kan wel heel nuttig zijn hoor, daar niet van, maar ik ga bewust niet alles uit de grondtekst uitpluizen.

quote:

Verder vind ik het belangrijk om in plaats van losse versen en perikoopjes grote stukken in één keer te lezen, zoals een heel hoofdstuk, omdat je dan beter doorkrijgt wat de bedoeling is. Losse brokjes tekst kunnen het beeld enorm vertekenen.
Hier ben ik het weer helemaal mee eens  :)
Bombus terrestris Reginae

Roodkapje

  • Berichten: 6523
  • Semper reformanda
    • Bekijk profiel
Creatief gebruik van Bijbelteksten
« Reactie #5 Gepost op: maart 02, 2004, 12:18:20 pm »
Mijn vraag aan Bumblebee: heb je de vertaling van "Het Boek" weleens vergeleken met een willekeurig andere vertaling? Dan snap je misschien wat ik bedoel...
Maar nu, alzo zegt de HEERE, uw Schepper, o Jakob! en uw Formeerder, o Israël! vrees niet, want Ik heb u verlost; Ik heb u bij uw naam geroepen, gij zijt Mijn. (Jes. 43:1)

Bumblebee

  • Berichten: 6100
  • Zzzzzoem
    • Bekijk profiel
Creatief gebruik van Bijbelteksten
« Reactie #6 Gepost op: maart 02, 2004, 12:21:57 pm »

quote:

op 02 Mar 2004 12:18:20 schreef Roodkapje:
Mijn vraag aan Bumblebee: heb je de vertaling van "Het Boek" weleens vergeleken met een willekeurig andere vertaling? Dan snap je misschien wat ik bedoel...


Dat is geen vertaling, maar een parafrase, een interpretatie. Iets heel anders.
Kan heel nuttig zijn, maar daar moet je inderdaad zeker een vertaling bij hebben, bijvoorbeeld de statenvertaling - zijn wel wat "dubbelbijbels"  van te koop. Maar ik gebruik het Boek sowieso nooit.
Bombus terrestris Reginae