Auteur Topic: Preekervaringen kerkelijk werker  (gelezen 4945 keer)

webredacteurMO

  • Redactie GKV.nl
  • Berichten: 26
    • Bekijk profiel
Preekervaringen kerkelijk werker
« Gepost op: maart 28, 2011, 09:21:20 am »
Jaap Kramer, kerkelijk werker in Heerde en Enschede-Oost, heeft nu een paar maanden ervaring met het preken. Met alleen een preekbevoegdheid op zak ben je er nog niet ...

Jenny Kloosterhuis

"Het is best spannend om in een classisexamen van totaal drie uur, doorgevraagd te worden over je drie ingeleverde preken, mijn motivatiebrief om te preken en over mijn kennis van de gereformeerde leer," vertelt de 59-jarige kerkelijk werker Jaap Kramer. Op verzoek van de GKv Heerde vroeg hij in het najaar 2010 preekbevoegdheid aan aan de classis Harderwijk. Op 14 oktober 2010 heeft de classis de bevoegdheid verleend, binnen de afspraken van de GKv synode 2008 Zwolle-Zuid. Dat houdt in dat hij mag voorgaan in erediensten in Heerde en Enschede-Oost.

Aanvragen preekbevoegdheid
Kramer heeft het examen als opbouwend ervaren, "omdat je met elkaar bezig bent met dingen waar je zeer geïnteresseerd in bent en waarover je graag spreekt, zowel in pastoraat als in catechese. Mijn vrouw was daarbij aanwezig en dat was prettig bij het napraten. Het meest spannende moment was het conclaaf van de mannenbroeders waar ik niet bij aanwezig mocht zijn. Toen de 'witte rook uit de schoorsteen kwam', was dat een zeer fijn moment en hebben we echt genoten, ook van de reacties van de classisafgevaardigden." Zowel in de thuisgemeente waar Kramer woont (GKv Harderwijk) als in de gemeenten Enschede-Oost en Heerde werd het bericht van goedkeuring hartelijk ontvangen.

De gemeenten
Er volgden vele felicitaties. Ook vragen om uitleg. En dan de praktijk. Kramer: "Het blijkt allemaal nog niet zo duidelijk te zijn wat je nu wel of niet mag met een preekbevoegdheid als kerkelijk werker. Zo mag ik wel preeklezende ouderling zijn in Harderwijk, maar niet een eigen preek houden. In Heerde mag dat wel, terwijl ik daar niet in het ambt sta. Ook andere gemeenten weten nog niet precies dat een kerkelijk werker alleen mag voorgaan in de kerken waaraan hij verbonden is. Ik heb al een paar keer verzoeken gehad om diensten in te vullen, maar dat tot nu toe steeds afgehouden. Daarbij wees ik de preekverzoekers op mijn status en heb hen terugverwezen naar hun eigen kerkenraad. Zou die er mee akkoord gaan dat ik voorga, dan ben ik daar echt wel toe bereid." Over de positie van de kerkelijk werker met een preekbevoegdheid bestaat nog veel onduidelijkheid en de invulling van de taken zijn per gemeente verschillend.

Het preekproces
Wil een kerkelijk werker zich bekwamen in het schrijven van een preek, dan zal hij zich dat allereerst door zelfstudie eigen moeten maken. Kramer kijkt terug op de eerste ontwikkelingen: "Tijdens de voorbereiding in de afgelopen jaren heb ik diverse studieboeken doorgenomen zoals ‘Hoorder onder de Hoorders’ en ‘Van Tekst tot Preek’, maar nu ik zelf dit proces doormaak is het heel spannend en boeiend. Het boeiende is dat ik toch steeds weer nieuwe elementen in een tekstgedeelte ontdek, waar ik eerder overheen las. Het is heel vernieuwend op een aantal punten om mezelf de vragen te stellen; ‘Versta ik wat ik lees’; ‘Wat zegt dit gedeelte mij nu’; ‘Wat staat er nu precies’. Een belangrijke leerervaring is dat ik meer moet wegstrepen in mijn conceptpreek, omdat het veel meer preekstof bevat dan ik me vooraf bedenk. Eveneens is het een behoorlijke klus om datgene dat je wilt zeggen vanuit de tekst, ook zo te krijgen dat het aansprekend is." Hij zelf wil de tekst begrijpen en de betekenis ervan proeven. Een aantal stappen later komt hij tot de vertaalslag voor de hoorders. Hoe landt de boodschap in hun leven, wat kunnen zij er mee in de dagelijkse praktijk? Dat is niet alleen een kwestie van goed taalgebruik.

De vertaalslag maken
"Actueel preken in hedendaags Nederlands en niet in de ‘tale Kanaäns’ is lastiger dan ik dacht", constateert Kramer. "Het relativeert ook mijn kritische houding naar preken, want het blijkt gemakkelijker om kritiek te hebben dan het zelf goed te doen. Aan de andere kant blijft het een goede uitdaging. In dat kader ben ik ook blij dat in Heerde een preekvoorbereiding- en preeknabesprekinggroep functioneert. Mede door hen krijg ik ook weer zicht op het preekproduct."

Mentoraat
Vanuit de classis wordt ook een mentor toegewezen en met hem heeft Kramer regelmatig contact over de ingeleverde preken. "Van hem leer ik veel over het proces en de homiletische aspecten." Het mentorschap is een voorwaarde om de preekbevoegdheid over twee jaar weer verlengd te krijgen. "In mijn voorbereiding kan ik niet beschikken over de grondtalen, omdat ik die niet beheers. Maar er zijn voldoende verschillende vertalingen (kijk maar op biblija.net), waardoor de bedoelingen van de tekst over het algemeen goed naar voren komen. Toch heb ik een paar keer in de mentorbespreking gemerkt dat juist de beheersing van de grondtalen wel van belang is. Het geeft soms net die richting aan de tekstuitleg die je helpt tot een beter verstaan. Gelukkig zijn er voldoende verklaringen van goede kwaliteit om daarbij te helpen en mijn bibliotheek groeit dan ook gestaag. De tekstkeuzes hangen in het begin af van mijn eigen voorkeuren, maar met de mentor werk ik nu regelmatig gelijk op. Vanzelfsprekend zijn tekstkeuzes ook afhankelijk van het kerkelijk jaar. En in de pastorale en catechesegesprekken komen vaak ook elementen aan bod, waarover ik een preek kan maken. Wat dat betreft is het werken met de jeugd van de kerk erg leerzaam." In zijn voorbereidingen gebruikt Kramer de input vanuit catechese en pastoraat, net zoals zijn preken uitnodigen tot verdere bespreking met gemeenteleden.

Ervaringen in voorgaan
Dat het gesproken woord meer doet dan alleen bevestiging van wat iedereen al weet blijkt uit de nabesprekingen. "In de loop van de jaren heb ik vele malen mogen preeklezen, maar het houden van een eigen preek is wezenlijk anders. De preek is een deel van mezelf en een goede leespreek is toch altijd van iemand anders. De spanning zit hem vooral in de vraag hoe en wat begrepen wordt. Wordt de boodschap van de tekst, die voor mezelf na een heel proces duidelijk is, goed ontvangen en opgevangen? Breng ik dat duidelijk genoeg over, voldoet het aan de norm van Gods Woord via mijn mensenwoord? Fijn is dan ook dat er reacties na de dienst zijn, die het positief bevestigen. Fijn is het ook wanneer mensen aangeven er door geraakt te zijn en zeggen ‘er wat aan gehad te hebben’. In de preeknabespreking komt de vraag zeker aan de orde wat beter kan en moet en wat onduidelijk was. Desgevraagd vatten de deelnemers aan dit gesprek voor zichzelf de boodschap nog eens kort samen en wanneer dat correspondeert met mijn bedoeling, dan is dat zeer plezierig. Ook valt op dat een preek in de ene gemeente andere reacties oproept dan in de andere."

Wensen
Bij de verlening van de preekbevoegdheid is de classis waar de kerkelijk werker woont de aangewezen instantie. Kramer kijkt verder: "Maar het is jammer dat ik in diezelfde classis die goedkeurt niet mag voorgaan. Ook bij de verlenging t.z.t. is de kerkelijk werker binnen die classis afhankelijk van de beoordeling van de mentor en de eventuele gevraagde commentaren van de gemeenten waar hij voorgaat." Praktische beperkingen verhinderen op dit moment de continuïteit van het preken, want meestal woont een kerkelijk werker niet in de plaats waar hij werkt, gezien de vele parttime en ook tijdelijke contracten.

Kramer heeft dan ook een paar wensen. "Mijn eerste wens is dat een kerkelijk werker ook mag voorgaan in de classiskerken die hem de preekbevoegdheid verlenen. Het heeft twee voordelen: de kerkelijk werker doet meer ervaring op en er is voor de classis de mogelijkheid om preek en presentatie (ook belangrijk!) zelf te ervaren en te beoordelen." Een tweede wens is dat de preekbevoegdheid niet alleen beperkt blijft tot het brengen van een stichtelijk woord. In de openbare erediensten mag hij wel de preek houden, maar niet een huwelijk bevestigen of de belijdenis laten afleggen. Dat vindt Kramer jammer en ook gemeentenleden vinden dit spijtig, ervaart hij. Het liefst ziet hij dat een kerkelijk werker in de gemeente waar hij werkt ook de kerkdiensten kan leiden waarin belijdenis van het geloof wordt afgelegd of samenkomsten waarin huwelijken worden bevestigd. Zo kunnen de ervaringen van Jaap Kramer bijdragen aan een gefundeerde bespreking op de Generale Synode over de positie van de kerkelijk werker en zijn bevoegheden en mogelijkheden voor het preken en voorgaan in de kerkdiensten.

rtfm08

  • Berichten: 995
    • Bekijk profiel
Preekervaringen kerkelijk werker
« Reactie #1 Gepost op: maart 28, 2011, 10:51:10 am »
Preekervaringen denk ik maar dit terzijde.