Auteur Topic: Ps 110:7 Hij drinkt onderweg uit de beek  (gelezen 9421 keer)

Piebe

  • Berichten: 6200
  • oud katholiek
    • Bekijk profiel
Ps 110:7 Hij drinkt onderweg uit de beek
« Reactie #30 Gepost op: oktober 11, 2011, 01:27:24 pm »

quote:

Hendrik-NG schreef op 11 oktober 2011 om 13:19:

quote:

Piebe schreef op 11 oktober 2011 om 13:11:
[...]

Bedoel je Zadok en Achimélech genoemd in 2 Sam 8,17?
Chaim doelde op de zonen van David in 2 Sam 8:18...
In mijn Bijbel staat daar '...maar Davids zonen waren prinsen.' Dat betekent in tegenstelling tot in mijn optiek maar als Chaim en jij daar anders over denken zie ik graag een vers waar uit blijkt dat Zadok  en/of Achimélech van David/Juda afstamden.
'Wie van zijn bezit of zijn werk leeft heeft het goed, maar wie een schat vindt heeft het beter.'

Hendrik-NG

  • Berichten: 3757
    • Bekijk profiel
Ps 110:7 Hij drinkt onderweg uit de beek
« Reactie #31 Gepost op: oktober 11, 2011, 01:38:00 pm »

quote:

Piebe schreef op 11 oktober 2011 om 13:27:
[...]

In mijn Bijbel staat daar '...maar Davids zonen waren prinsen.' Dat betekent in tegenstelling tot in mijn optiek maar als Chaim en jij daar anders over denken zie ik graag een vers waar uit blijkt dat Zadok  en/of Achimélech van David/Juda afstamden.
Dat is het punt niet... In beide gevallen staat er in de Hebreeuwse grondtekst het woord "cohaniem"... (zie hier)

Alleen wordt e.e.a. in jouw vertaling anders weergegeven... Net als trouwens in de Septuaginta. En in die paralleltekst uit 1 Kronieken...

Maar ALS dat woord "cohen" dus meerdere betekenissen kan hebben (heeft), wat heeft dat dan voor gevolgen voor de uitleg van Psalm 110...? Wordt daar dan noodzakelijkerwijs over een priester gesproken, of zou het woord "cohen" ook daar een bredere betekenis kunnen hebben?? (NB: de LXX vertaalt daar wel met ἱερεὺς en bovendien pint "Hebreeën" de christelijke lezer wel op een uitleg vast... Maar een niet-christen heeft toch wel meer nodig dan enkel die brief aan de Hebreeën...!!)
'De roeping van de mens is mens te zijn!'

Piebe

  • Berichten: 6200
  • oud katholiek
    • Bekijk profiel
Ps 110:7 Hij drinkt onderweg uit de beek
« Reactie #32 Gepost op: oktober 11, 2011, 01:45:37 pm »
Nee, want zoals ik al zei leert Paulus in zijn brieven aan de Hebreeën duidelijk dat cohaniem van Levi afstamden naar de wet en dat is voor mij duidelijk zat. Als dat woord dan nog meerdere betekenissen heeft vind ik verder prima, maar ik vertrouw op Paulus zijn kennis die bovendien ook joods was en in de leer geweest bij een zeer befaamd rabbijn. Paulus was een volleerd farizeeër een nakomeling van Benjamin en naar het vlees een Israëliet en ik heb voor jou maar een advies: hoor hem. De enige priesters waren nakomelingen van Levi en dat weet Chaim ook wel. Vraag hem maar eens waarom er nu geen priesters naar de wet offeren als de nakomelingen van David daartoe bevoegd zijn. :)
'Wie van zijn bezit of zijn werk leeft heeft het goed, maar wie een schat vindt heeft het beter.'

Hendrik-NG

  • Berichten: 3757
    • Bekijk profiel
Ps 110:7 Hij drinkt onderweg uit de beek
« Reactie #33 Gepost op: oktober 11, 2011, 02:06:10 pm »

quote:

Piebe schreef op 11 oktober 2011 om 13:45:
Nee, want zoals ik al zei leert Paulus in zijn brieven aan de Hebreeën duidelijk dat cohaniem van Levi afstamden naar de wet en dat is voor mij duidelijk zat. Als dat woord dan nog meerdere betekenissen heeft vind ik verder prima, maar ik vertrouw op Paulus zijn kennis die bovendien ook joods was en in de leer geweest bij een zeer befaamd rabbijn. Paulus was een volleerd farizeeër een nakomeling van Benjamin en naar het vlees een Israëliet en ik heb voor jou maar een advies: hoor hem. De enige priesters waren nakomelingen van Levi en dat weet Chaim ook wel. Vraag hem maar eens waarom er nu geen priesters naar de wet offeren als de nakomelingen van David daartoe bevoegd zijn. :)

Hoe zit dat dan met die Melchisedek uit Genesis 14??? Die "cohen" stamde niet van Levi af...


In Hebreeën 7 wordt e.e.a. toegespitst op het Levitische priesterschap (διὰ τῆς Λευιτικῆς ἱερωσύνης) en dat wordt daar met een ander priesterschap vergeleken...

Met als argument/vergelijking: priesterschap als behorend bij een verbond - priesterschap als behorend bij een beter verbond...

En de bekrachtiging van dat verbond? Dat is een bekrachtiging onder ede: "‘De Heer heeft gezworen, en komt op zijn eed niet terug: “Jij bent priester voor eeuwig.”

"Hij is geen priester geworden is op grond van de in de wet vereiste menselijke afstamming, maar door de kracht van zijn onvergankelijk leven" - ofwel: Psalm 110 levert ons geen bewijs, maar verduidelijking: God heeft de eed indertijd al uitgesproken; maar het is de opstanding van Christus die het overduidelijke teken, de bevestiging vormt van zijn priesterschap...


(Punt is dus dat Paulus m.i. niet leerde dat "ALLE "cohaniem" van Levi afstamden", maar dat het Levitische priesterschap een instelling was dat behoorde bij een specifiek verbond...)
'De roeping van de mens is mens te zijn!'

Piebe

  • Berichten: 6200
  • oud katholiek
    • Bekijk profiel
Ps 110:7 Hij drinkt onderweg uit de beek
« Reactie #34 Gepost op: oktober 11, 2011, 02:23:27 pm »

quote:

Hendrik-NG schreef op 11 oktober 2011 om 14:06:
Hoe zit dat dan met die Melchisedek uit Genesis 14??? Die "cohen" stamde niet van Levi af...
Klopt helemaal, Melchizedek was al priester voordat Levi geboren was en ook voordat de wet er inkwam. Daar schrijft Paulus uitvoerig over, dat Abraham - van wie de levieten nakomelingen waren - tienden afdroeg aan Melchizedek. Op die manier droegen de levieten ook tienden af aan Melchizedek terwijl ze nog niet eens geboren waren. Hebreeën 7 blijft wat dat betreft een leerzaam hoofdstuk waar we boeken over vol kunnen schrijven.

quote:

In Hebreeën 7 wordt e.e.a. toegespitst op het Levitische priesterschap (διὰ τῆς Λευιτικῆς ἱερωσύνης) en dat wordt daar met een ander priesterschap vergeleken...

Met als argument/vergelijking: priesterschap als behorend bij een verbond - priesterschap als behorend bij een beter verbond...
Mee eens.

quote:

En de bekrachtiging van dat verbond? Dat is een bekrachtiging onder ede: "‘De Heer heeft gezworen, en komt op zijn eed niet terug: “Jij bent priester voor eeuwig.”

"Hij is geen priester geworden is op grond van de in de wet vereiste menselijke afstamming, maar door de kracht van zijn onvergankelijk leven" - ofwel: Psalm 110 levert ons geen bewijs, maar verduidelijking: God heeft de eed indertijd al uitgesproken; maar het is de opstanding van Christus die het overduidelijke teken, de bevestiging vormt van zijn priesterschap...
Ja ook mee eens. :)

quote:

(Punt is dus dat Paulus m.i. niet leerde dat "ALLE "cohaniem" van Levi afstamden", maar dat het Levitische priesterschap een instelling was dat behoorde bij een specifiek verbond...)

Paulus leerde dat Jezus nu een onvergankelijk priesterschap heeft buiten de wet om, maar het punt is dat Jezus van Nazareth onder de wet was en van Juda ontsproot. Als mens was hij dus geen priester snap je?

'Want de wet stelt tot hogepriesters mensen, die zwakheid hebben; maar het woord der eedzwering, die na de wet is gevolgd, stelt de Zoon, Die in eeuwigheid geheiligd is.'

Wij hebben nu dus de Zoon als eeuwige priester die in de hemel is en bidt en hebben niets meer van doen met aardse priesters die doordat zij mensen zijn sterven en nooit kunnen volstaan.
« Laatst bewerkt op: oktober 11, 2011, 02:27:35 pm door Piebe »
'Wie van zijn bezit of zijn werk leeft heeft het goed, maar wie een schat vindt heeft het beter.'

Hendrik-NG

  • Berichten: 3757
    • Bekijk profiel
Ps 110:7 Hij drinkt onderweg uit de beek
« Reactie #35 Gepost op: oktober 11, 2011, 02:42:37 pm »

quote:

Piebe schreef op 11 oktober 2011 om 14:23:
[...]
Als mens was hij dus geen priester snap je?
Geen Levitisch priester op grond van afstamming, inderdaad...

Maar dan komen we op het punt dat Chaim volgens mij aanstipte: als Psalm 110 spreekt over David of een van zijn zonen als "cohen", hoe moeten we dat dan duiden...??

Davids zonen werden aangeduid als 'cohen' (2 Sam 18) maar 1 Kron geeft daarbij wel een andere uitleg... Als we nu die Psalm willen uitleggen zonder NT-bril op, waar komen we dan op uit...??? In ieder geval staan we voor de vraag of we de LXX meewegen bij het bepalen van het standpunt. En ik neig er sterk toe om dat te doen... En daar wordt het woord "cohen" vertaald als "priester"... En niet als "hofprins" o.i.d...

Maar dat heeft dan weer wel gevolgen voor het duiden van die Psalm. Dan vervalt de gedachte dat hij "waarschijnlijk gaat over een van de directe zonen van David omdat die in 2 Sam 8 wordt aangeduid als "cohen"). De Psalm gaat dan over een "door God aangestelde, heel lang/eeuwig regerende priester die zijn vijanden zal verslaan, omdat God hem de overwinning schenkt, en die de volken zal berechten"...
'De roeping van de mens is mens te zijn!'

Piebe

  • Berichten: 6200
  • oud katholiek
    • Bekijk profiel
Ps 110:7 Hij drinkt onderweg uit de beek
« Reactie #36 Gepost op: oktober 11, 2011, 02:50:37 pm »

quote:

Hendrik-NG schreef op 11 oktober 2011 om 14:42:
[...]

Geen Levitisch priester op grond van afstamming, inderdaad...

Maar dan komen we op het punt dat Chaim volgens mij aanstipte: als Psalm 110 spreekt over David of een van zijn zonen als "cohen", hoe moeten we dat dan duiden...??

Davids zonen werden aangeduid als 'cohen' (2 Sam 18) maar 1 Kron geeft daarbij wel een andere uitleg... Als we nu die Psalm willen uitleggen zonder NT-bril op, waar komen we dan op uit...??? In ieder geval staan we voor de vraag of we de LXX meewegen bij het bepalen van het standpunt. En ik neig er sterk toe om dat te doen... En daar wordt het woord "cohen" vertaald als "priester"... En niet als "hofprins" o.i.d...

Maar dat heeft dan weer wel gevolgen voor het duiden van die Psalm. Dan vervalt de gedachte dat hij "waarschijnlijk gaat over een van de directe zonen van David omdat die in 2 Sam 8 wordt aangeduid als "cohen"). De Psalm gaat dan over een "door God aangestelde, heel lang/eeuwig regerende priester die zijn vijanden zal verslaan, omdat God hem de overwinning schenkt, en die de volken zal berechten"...
Het lijkt er op dat jij er zekerder bent van ik dat David zijn zonen cohaniem worden genoemd daar want in mijn Bijbel staat dat zij prinsen waren.
'Wie van zijn bezit of zijn werk leeft heeft het goed, maar wie een schat vindt heeft het beter.'

Hendrik-NG

  • Berichten: 3757
    • Bekijk profiel
Ps 110:7 Hij drinkt onderweg uit de beek
« Reactie #37 Gepost op: oktober 11, 2011, 02:56:05 pm »

quote:

Piebe schreef op 11 oktober 2011 om 14:50:
[...]

Het lijkt er op dat jij er zekerder bent van ik dat David zijn zonen cohaniem worden genoemd daar want in mijn Bijbel staat dat zij prinsen waren.
Ik schreef je immers dit:

quote:

Hendrik-NG schreef op 11 oktober 2011 om 13:38:
[...]

In beide gevallen staat er in de Hebreeuwse grondtekst het woord "cohaniem"... (zie hier)


(Er zit zelfs een werkende 'link' bij!!)


Zie vers 17 en 18...
« Laatst bewerkt op: oktober 11, 2011, 02:56:40 pm door Hendrik-NG »
'De roeping van de mens is mens te zijn!'

Piebe

  • Berichten: 6200
  • oud katholiek
    • Bekijk profiel
Ps 110:7 Hij drinkt onderweg uit de beek
« Reactie #38 Gepost op: oktober 11, 2011, 03:01:56 pm »

quote:

Hendrik-NG schreef op 11 oktober 2011 om 14:56:
[...]

Ik schreef je immers dit:

[...]


(Er zit zelfs een werkende 'link' bij!!)


Zie vers 17 en 18...
Ik had hem over het hoofd gezien maar, je hebt gelijk het staat er inderdaad. Waarom David zijn zonen dan priesters genoemd worden weet ik niet, want de wet is daar helder over waar ik eerder al naar verwees.
'Wie van zijn bezit of zijn werk leeft heeft het goed, maar wie een schat vindt heeft het beter.'

Chaim

  • Berichten: 52
    • Bekijk profiel
Ps 110:7 Hij drinkt onderweg uit de beek
« Reactie #39 Gepost op: oktober 12, 2011, 01:20:17 pm »

quote:

Hendrik-NG schreef op 10 oktober 2011 om 14:35:
De HEER spreekt tot (= tegen Saul, want) mijn heer (= Saul):...
Nee, lees m'n reactie nog eens: in deze interpretatie betekent de ל "over", "met betrekking tot." Zoals "Met betrekking tot (ל) rijkdom en wijsheid (1 Koningen 10:23), met betrekking tot (ל) dagen (Job 32:4), met betrekking tot (ל) prinsen: laat hen rechtvaardig regeren (Jesaja 32:1), met betrekking tot (ל) heiligen (Psalm 16:3), etc.

In die interpretatie verklaart JHWH dat David's אדן (heer), Saul, tot zijn voetbank zal worden gemaakt. De Tenach noemt Saul immers meermalen letterlijk David's אדן (heer).
Een verklaring van JHWH over Saul. Zit aan Mijn rechterhand totdat Ik Saul en zijn gevolg tot een bank voor je voeten heb gemaakt.
« Laatst bewerkt op: oktober 12, 2011, 01:45:26 pm door Chaim »
Agnost

Hendrik-NG

  • Berichten: 3757
    • Bekijk profiel
Ps 110:7 Hij drinkt onderweg uit de beek
« Reactie #40 Gepost op: oktober 12, 2011, 02:08:32 pm »

quote:

Chaim schreef op 12 oktober 2011 om 13:20:
[...]

Nee, lees m'n reactie nog eens: in deze interpretatie betekent de ל "over", "met betrekking tot." Zoals "Met betrekking tot (ל) rijkdom en wijsheid (1 Koningen 10:23), met betrekking tot (ל) dagen (Job 32:4), met betrekking tot (ל) prinsen: laat hen rechtvaardig regeren (Jesaja 32:1), met betrekking tot (ל) heiligen (Psalm 16:3), etc.

In die interpretatie verklaart JHWH dat David's אדן (heer), Saul, tot zijn voetbank zal worden gemaakt. De Tenach noemt Saul immers meermalen letterlijk David's אדן (heer).
Een verklaring van JHWH over Saul. Zit aan Mijn rechterhand totdat Ik Saul en zijn gevolg tot een bank voor je voeten heb gemaakt.
Je hebt me 1 hobbel over... Maar hoe past vers 4 van die Psalm binnen die interpretatie ... Want gaat deze Psalm over David, en krijgt hij een boodschap met betrekking tot zijn heer (= Saul), hoe kan er dan van David gezegd worden dat hij "cohen" zou zijn 'voor een lange tijd'??

(zie mijn opmerking over de interpretatieverschillen binnen de LXX - in Psalm 110 wordt gesproken over een "priester"...)

Want David mocht, vanwege het bloed aan zijn handen, het Huis van God niet bouwen... Zijn zoon mocht dat doen...

Hoe rijm ik die gedachten: geen tempel mogen bouwen maar wel "cohen" zijn??
'De roeping van de mens is mens te zijn!'

Chaim

  • Berichten: 52
    • Bekijk profiel
Ps 110:7 Hij drinkt onderweg uit de beek
« Reactie #41 Gepost op: oktober 12, 2011, 07:41:20 pm »

quote:

Hendrik-NG:
Je hebt me 1 hobbel over...

Prachtig. Op naar de volgende hobbel:

quote:

Hendrik-NG:
hoe past vers 4 van die Psalm binnen die interpretatie ... Want gaat deze Psalm over David, en krijgt hij een boodschap met betrekking tot zijn heer (= Saul), hoe kan er dan van David gezegd worden dat hij "cohen" zou zijn 'voor een lange tijd'??
Psalm 110 spreekt over een kohen (כהן). David en zijn zoons waren bnej Jehoedah, m.a.w. geen nakomelingen van Levie. Daarom konden David en zijn zoons na de schenking van de Torah geen priester zijn, maar wel kohen (2 Samuel 8:18).

Kijk eens naar een aantal Christelijke vertalingen:

quote:

2 Samuel 8:18 (Staten Vertaling):
Er was ook Benaja, zoon van Jojada, met de Krethi en de Plethi; maar Davids zonen waren prinsen (kohaniem).

quote:

2 Samuel 8:18 (Lutherse Vertaling):
en Benaja, de zoon van Jojada, was over de Krethi en Plethi, en Davids zonen waren staatsdienaren (kohaniem).

quote:

2 Samuel 8:18 (Herziene Statenvertaling):
En Benaja, de zoon van Jojada, met de Krethi en de Plethi. De zonen van David waren echter staatsdienaren (kohaniem)

quote:

2 Samuel 8:18 (Jongbloed-editie):
Er was ook Benája, zoon van Jójada, met de Krethi en de Plethi; maar Davids zonen waren prinsen (kohaniem).

quote:

2 Samuel 20:26 (Herziene Statenvertaling):
En ook Ira, de Jaïriet, was staatsdienaar (kohen) van David

quote:

2 Samuel 20:26 (Jongbloed-editie):
En ook was Ira, de Jaïriet, Davids opperofficier (kohen).

quote:

1 Koningen 4:5 (Statenvertaling - Jongbloed-editie):
en Zabud, de zoon van Nathan, was overambtman (kohen), des konings vriend.

quote:

Job 12:19 (Statenvertaling - Jongbloed-editie):
Hij voert de oversten beroofd weg, en de machtigen (kohaniem) keert Hij om.
En zelfs je de LXX interpretatie wilt volgen waarbij כהן wordt vertaald als "priester" naar de wijze van Malki Tsedek (dus in contrast met het priesterschap naar de wijze van Levie), vindt dit goede ondersteuning in de Tenach. We zien David letterlijk bepaalde priesterlijke functies vervullen, zoals in 2 Samuel 6:14-18: "David was omgord met een linnen lijfrok... en David offerde brandofferen voor des HEEREN aangezicht, en dankofferen. Als David geeindigd had het brandoffer en de dankofferen te offeren, zo zegende hij het volk in den Naam des HEEREN der heirscharen. " David was een melech-kohen; niet naar de wijze van Levie, maar naar de wijze van Malki Tsedek. En de vergelijking gaat nóg verder: net als Malki Tsedek was David een koning van Salem.
Agnost

Piebe

  • Berichten: 6200
  • oud katholiek
    • Bekijk profiel
Ps 110:7 Hij drinkt onderweg uit de beek
« Reactie #42 Gepost op: oktober 12, 2011, 08:10:43 pm »
Dat is zeer interessant Chaim en iets wat ik niet wist, maar in tegenstelling tot Melchizedek had koning David wel een geslachtsregister.
'Wie van zijn bezit of zijn werk leeft heeft het goed, maar wie een schat vindt heeft het beter.'

Hendrik-NG

  • Berichten: 3757
    • Bekijk profiel
Ps 110:7 Hij drinkt onderweg uit de beek
« Reactie #43 Gepost op: oktober 12, 2011, 08:26:33 pm »

quote:

Chaim schreef op 12 oktober 2011 om 19:41:
[...]
Prachtig. Op naar de volgende hobbel:

[...]
Psalm 110 spreekt over een kohen (כהן). David en zijn zoons waren bnej Jehoedah, m.a.w. geen nakomelingen van Levie. Daarom konden David en zijn zoons na de schenking van de Torah geen priester zijn, maar wel kohen (2 Samuel 8:18).

Kijk eens naar een aantal Christelijke vertalingen:

Dat was me inderdaad al opgevallen. De LXX vertaalt in die verzen zoals ook de vertalingen die je aanhaalt doen (c.f. ook de tekst in 1 Kron - zie ook mijn gesprek met Piebe).

quote:


[...]

En zelfs je de LXX interpretatie wilt volgen waarbij כהן wordt vertaald als "priester" naar de wijze van Malki Tsedek (dus in contrast met het priesterschap naar de wijze van Levie), vindt dit goede ondersteuning in de Tenach. We zien David letterlijk bepaalde priesterlijke functies vervullen, zoals in 2 Samuel 6:14-18: "David was omgord met een linnen lijfrok... en David offerde brandofferen voor des HEEREN aangezicht, en dankofferen. Als David geeindigd had het brandoffer en de dankofferen te offeren, zo zegende hij het volk in den Naam des HEEREN der heirscharen. " David was een melech-kohen; niet naar de wijze van Levie, maar naar de wijze van Malki Tsedek. En de vergelijking gaat nóg verder: net als Malki Tsedek was David een koning van Salem.

Hartelijk dank voor al de energie die je in dit gesprek gestoken hebt. Ik heb er veel aan gehad.

Zie nu ook op welk(e) punt(en) de schrijver van de Hebreeënbrief de nadruk legt: deze legt (c.f. hetgeen Jezus doet) het l'adoni van vers 1 uit als slaand op een "nazaat hoger in rang" (wat volgens mij alleen kan als die nazaat inderdaad "hoger in rang" zou zijn - trouwens: hij doet dat niet expliciet, maar beschouwt zonder nadere toelichting de Psalm als slaand op de Messias - het gezag waarmee hij dat doet komt blijkbaar van elders...) en hij legt het le-olam van vers 4 uit als het εἰς τὸν αἰῶνα van de LXX - tot in eeuwigheid... En past zo dit vers toe op "degene die opstond uit de dood en eeuwig leeft".

Bedankt nogmaals en tot zo ver, zou ik zeggen. Want op dit punt gaan de meningen uiteen lopen, naar gelang het geloof in de Opstanding van Jezus. En die valt op grond van deze Psalm 110 niet te bewijzen, maar hooguit (hier met terugwerkende kracht) te vermoeden...
'De roeping van de mens is mens te zijn!'

Piebe

  • Berichten: 6200
  • oud katholiek
    • Bekijk profiel
Ps 110:7 Hij drinkt onderweg uit de beek
« Reactie #44 Gepost op: oktober 12, 2011, 09:08:20 pm »
@ Hendrik, in deze is bewijs zeer relatief en als jij denkt dat Paulus zijn getuigenis slechts een vermoeden was, waarom werd hij dan vervolgd?

Paulus was in de leer geweest bij Gamaliël  (Hand 5,34+22,3) die gold als een vooraanstaand geleerde.

quote:

Gamaliël I de Oudere (Hebreeuws: רבן גמליאל הזקן, Gamliël) (gestorven circa 88) was een Joods geleerde.

Hij was een kleinzoon van de beroemde joodse wetgeleerde Hillel de Oude. Ten tijde van keizer Caligula (37-41) was Gamaliël president van het Sanhedrin, het joodse hooggerechtshof dat rechtsprak in godsdienstige en civiele zaken en als hoogste (door de Romeinen erkende) autoriteit in Judea gold.

Gamaliël behoorde tot de Farizeeën en voorts tot de School van Hillel. Hij stelde belangrijke hervormingen vast in het joodse recht, waaronder een verbetering van de juridische positie van de vrouw. Zijn kleinzoon Gamaliël II was eveneens een vooraanstaand joods theoloog.

-Bron-
We mogen er dus van uit gaan dat Paulus heel goed wist waar hij over schreef en zeker was dat die psalm op Jezus van Nazareth betrekking had, wat natuurlijk zeer veelzeggend is.
'Wie van zijn bezit of zijn werk leeft heeft het goed, maar wie een schat vindt heeft het beter.'