Auteur Topic: Wat is (of zijn) gereformeerd(e) preken?  (gelezen 2736 keer)

E-line

  • Berichten: 3300
  • 'tôôk-toktok'
    • Bekijk profiel
Wat is (of zijn) gereformeerd(e) preken?
« Gepost op: februari 15, 2012, 11:39:21 am »
Een vraag waar ik al een poos over nadenk, omdat het in de praktijk aan het veranderen is en wisselend ingevuld wordt.

Kernvraag: wat is preken vanuit gereformeerd oogpunt? (dus de activiteit van de predikant op de preekstoel.) Of, anders geformuleerd: wat zijn gereformeerde preken? (het resultaat.)

Discussierichtlijn
Ik hoop dat in deze topic vooral fundamenteel ingegaan wordt op deze vraag, dus vanuit de bijbel en de gereformeerde belijdenissen (vandaar in GL). Als je een concrete preek inbrengt in de discussie, houd er dan rekening mee dat niet iedereen elke preek zal luisteren (tijdgebrek en dergelijke), dus vat zo helder mogelijk samen wat je ermee wil laten zien (dus concrete preken liever alleen als illustratie).

Subvragen
Een paar gedachten bij de hoofdvraag:
- wat is de plaats van de bijbel in de preek?
- wat is de plaats van de predikant zelf in de preek?
- welke plaats heeft de preek in het leven van gelovigen?
- welk(e) doel(en) dient de preek?
En de meeste vragen zijn ook om te draaien:
- Wat is de plaats van de preek in de bijbel?
- wat is de plaats van de preek bij de predikant?
- welke plaats heeft het leven van gelovigen in de preek?

Ik ben benieuwd wat jullie hierover te melden hebben!

Riemer Lap

  • was: okidoki
  • Berichten: 8804
  • @ werkt altijd.
    • Bekijk profiel
Wat is (of zijn) gereformeerd(e) preken?
« Reactie #1 Gepost op: februari 15, 2012, 12:01:47 pm »

quote:

E-line schreef op 15 februari 2012 om 11:39:
Een vraag waar ik al een poos over nadenk, omdat het in de praktijk aan het veranderen is en wisselend ingevuld wordt.

Kernvraag: wat is preken vanuit gereformeerd oogpunt? (dus de activiteit van de predikant op de preekstoel.) Of, anders geformuleerd: wat zijn gereformeerde preken? (het resultaat.)
Vroeger was het vaak zo dat in de preken de trits "ellende, verlossing, dankbaarheid" aan bod kwam. Deze lijn ontdek je ook bij van Genderen en Velema (Dogmatiek pag 399 / idem, 518)
citaat

quote:

Men kan met Trimp zeggen dat de prediking de centrale gebeurtenis is in de verbondsomgang van God met ons....... Het gaat er allereerst om , wie de Here onze God is,wat Hij doet, wat Hij schenkt en wat Hij vraagt (Klank en weerklank, pag,52)
Ik denk dat daarmee een aardig kader voor de gereformeerde prediking gelegd is.
Je ziet dat ook bij mensen als Schilder die een groot voorvechter was van het "heilshistorisch" preken wat ook wel "christocentrisch" genoemd wordt.
Gemakshalve maar even een wikilinkje met enige uitleg voor de mensen die daar behoefte aan hebben.

Tot zover het eerste stukje.
« Laatst bewerkt op: februari 15, 2012, 12:26:36 pm door Riemer Lap »
Mail me maar als je wat wilt weten

klaasjess

  • Berichten: 5
    • Bekijk profiel
Wat is (of zijn) gereformeerd(e) preken?
« Reactie #2 Gepost op: februari 15, 2012, 02:09:51 pm »
In de tijd van de 'afscheiding' (1834 ) lees je van mensen die helemaal gingen voor
de gereformeerde woordverkondiging in een klein dorpje dat moedig weerstand bood in de grote zee van algemeen geaccepteerde prietpraat over menselijk deugden/ Ik bedoel de geest van die tijd. De kerk van Ulrum was zelfs veels te klein om al die mensen te kunnen horen die tot wel 6 uren reizden om Hendrik de Cock te horen preken.
De meeste toehoorders kwam uit zogenaam de conventikels. Welnu, ik denk dat het ook typisch kenmerkend gereformeerd is om aan persoonlijke bijbelstudie te doen, kortom een kenmerk van gereformeerde prediking is dat het niveau 'hoog' kan liggen omdat je mag verwachten dat mensen thuis ook uit het Woord enige voeding tot zich nemen.

O ja: Voor de Cock -met cock jawel!- waren de Dordtse Leerregels en de Institutie nieuwe boeken, daar hadden ze het in zijn predikanten opleiding nauwelijks over gehad!

Tegenwoordig is dus een precendent een soort van standaard gezet door het verleden.
Het verschil is echter met de negentiende eeuw: mensen hebben ook andere bronnen van kennis, mensen lezen nauwelijks meer, maar zijn wel begaan met de wereld om zich heen oa. door de media.

E-line

  • Berichten: 3300
  • 'tôôk-toktok'
    • Bekijk profiel
Wat is (of zijn) gereformeerd(e) preken?
« Reactie #3 Gepost op: februari 15, 2012, 02:29:44 pm »

quote:

klaasjess schreef op 15 februari 2012 om 14:09:
(..) Welnu, ik denk dat het ook typisch kenmerkend gereformeerd is om aan persoonlijke bijbelstudie te doen, kortom een kenmerk van gereformeerde prediking is dat het niveau 'hoog' kan liggen omdat je mag verwachten dat mensen thuis ook uit het Woord enige voeding tot zich nemen.
(..)
Het verschil is echter met de negentiende eeuw: mensen hebben ook andere bronnen van kennis, mensen lezen nauwelijks meer, maar zijn wel begaan met de wereld om zich heen oa. door de media.
Wat voor consequenties heeft dat voor de preek / het preken?

parepidemos

  • Berichten: 165
    • Bekijk profiel
Wat is (of zijn) gereformeerd(e) preken?
« Reactie #4 Gepost op: februari 18, 2012, 12:13:35 pm »
Ik wil even terug naar de startvraag: wat was van ouds de gereformeerde visie op de preek. En hoe ziet zo'n preek er dan uit?
Het antwoord daarop zou ik willen geven in een paar stappen.

Wat een preek is, is mooi omschreven in een oude, maar wat minder bekende gereformeerde belijdenis, de tweede Zwitserse belijdenis. Die belijdenis is opgesteld door Bullinger, die in Zurich de opvolger was geworden van Zwingli.
Hierin staat: De prediking van Gods Woord is het woord van God. Daar wordt dan wel bijgezegd dat het een bevoegde predikant moet zijn, en dat die predikant ook bijbelgetrouw moet zijn.
Met deze korte uitspraak wordt bedoeld: In een (goede) preek spreekt God Zelf tot zijn gemeente. In zo'n preek komt Hijzelf de boodschap voor vandaag geven.

Nu kun je je natuurlijk afvragen: hoe weet zo'n predikant wat die boodschap is? Daarop is ook antwoord gegeven, in de vorm van een andere bekende gereformeerde uitspraak over de preek: De preek is uitleg en toepassing van de Bijbeltekst. 'Uitel en toepassing' betekent dan niet uitleg gevolgd door toepassing, je kunt het het beste weergeven als toepasselijke uitleg of uitleggende toepassing. (Het is de stijlfiguur van een hendiadys).

Een derde kenmerk van Gereformeerde preken is: De tekst wordt altijd uitgelegd binnen de contekst van de hele Bijbel. Als je dat niet doet, knip je de Bijbel op in heel veel losse stukjes, waarvan er altijd wel een paar zijn die jou leuk aanspreken.

Tenslotte nog over de diepgang van de preek. Daarover weet ik niet dat er een bekende uitdrukking bestaat, al heb ik vroeger wel altijd geleerd dat een preek diepgang moet hebben. Ik weet daarover wel twee verschillende bijbelse gegevens te noemen.
Het eerste is Hebreeën 5:11-6:3. Daar is de schrijver bezig aan een pittige uitleg van het Oude Testament, en hij zegt dan tussendoor: Dit is wel erg moeilijk voor jullie, want jullie zijn nou lang genoeg christenen om al veel meer te weten, en jullie lijken nog babyvoedsel nodig te hebben. Maar daar geef ik niet aan toe, aan ga op een pittig niveau verder.
Het andere is 1 Kor 10:1-10, waar Paulus schrijft aan een gemeente die grotendeels bestaat ui ex-heidenen die nog maar ene paar jar eerder tot geloof zijn gekomen. Hij gaat er daar vanuit dat die lange rij verwijzingen naar de Bijbelse geschiedenis die hij dara noemt, allemaal duidelijk genoeg zijn voor zijn hoorders. Test jezelf maar eens of je zo, zonder extra hulpmiddelen dan die bijbeltekst, kunt achterhalen welke geschiedenissen in Exodus en Numeri hier worden bedoeld door Paulus.

Kortom, ik denk dat een preek niveau moet hebben. Niet omdat het nu eenmaal gewoonte was dat men studeerde, maar bijvoorbeeld omdat God van ons vraagt dat we Hem liefhebben, ook met heel ons verstand. En daarom dus studeren in de Bibel. En daar dus tijd voor maken, en dat niet laten verstikken door de zorg om het dagelijks bestaan, de verleiding van de rijkdom en de aantrekkingskracht van internet en ander vermaak het woord verstikken. (Naar welke tekst verwijst dat?)
Zeg niet: Hoe komt het, dat de vroegere tijden slechter waren dan deze? Want niet uit wijsheid zoudt gij aldus vragen. (vgl Prediker 7:10)