quote:
op 30 May 2003 12:58:54 schreef Wiering:
Das mooi!
Toch best wel overeenkomst, dat helpt om mijn punt aan te scherpen ;)Als ik vervolgens zeg dat we in de Bijbel geen ethiek meekrijgen dan reageer jij:
quote:
Dat is m.i. niet waar. De wet en Christus 'geboden' zijn duidelijk richtinggevende, goede wetten. Je kunt ze absoluut niet loskoppelen van de totale bijbelse boodschap, het Evangelie van Jezus Christus, maar ze geven wel aan hoe wij, natuurlijk never op eigen kracht, een goed leven kunnen leiden. Ik neem dus afstand van deze stelling.
en dit is ook wel een moeilijk punt, waarover ik lang getwijfeld heb. In de Bijbel staan ontzettend veel ethische zaken. Je moet deze wetten, geboden, verordeningen, inzettingen, vermaningen etc. niet loskoppelen van de totale bijbelse boodschap, maar in samenhang lezen. We lezen wat de regels zijn, maar we kunnen ook lezen hoe deze regels in een bepaalde context staan. Het verhaal, de geloofsinhoud staat voorop, daaruit volgen de regels. Je kunt natuurlijk niet je boodschap uitdragen, als vervolgens je gedrag daarmee in strijd is. Hoe kun je je verheugen in Gods gerechtigheid, als je het met het recht niet nauw neemt? Hoe kun je je verheugen in Gods barmhartigheid, als je zelf niet barmhartig bent? Het belang van ethiek is er dus, hoe wij ethiek vormgeven hangt van ons verstaan van de boodschap en onze eigen cultuur samen. Ik zie de Bijbel als een boek dat Gods Koninkrijk beschrijft. Het is een evangelie, een blijde boodschap omdat er geen eis is. Er zijn geen kleine lettertjes. Het is de hand ophouden. Het is zien wie God is, wie de ander is, wie je zelf bent. En wie in die spiegel kijkt, zal toch niet gelijk vergeten hoe hij eruit ziet?
quote:
Dat betekent echter niet dat Paulus geen morele geboden kende. Echter, ze kwamen van binnenuit. Ik vind de geboden richtinggevend, en, wanneer je gelooft in Jezus en Die gekruisigd, kan je niet anders dan op een gegeven ogenblik, door de Christelijke vrijheid, weer op die geboden uitkomen en zie je hoe goed ze zijn. Dus geen zwaard van Damocles, wel de uitkomst van de ethiek van het Evangelie.
Bij Paulus kwamen ze van binnenuit. Ok. Maar wat dan bij iemand die de wet uit z'n hoofd kent. Die er zijn levensstijl van heeft gemaakt? Hoe bepaal je dan wat van binnenuit is? Van binnenuit betekent mijns inziens dat we er geen uiterlijke meetlat meer naast kunnen leggen. Bij Paulus kwamen ze van binnenuit, bij jou komen ze van binnenuit, bij mij komen ze van binnenuit. Als we van mening verschillen, het zij zo. God oordeelt ons geweten. Hij oordeelt ook hoe we met de gegeven verscheidenheid aan uiterlijk gedrag omgaat. Stel jij bent tegen euthanasie en een broeder in jouw gemeente past euthanasie toe. Jullie hebben een stevig gesprek daarover, maar blijven van mening verschillen over die situatie, dan leg je het oordeel toch in Gods handen? Of wil je hem dan onder de tucht hebben?
quote:
In de Tien geboden, geschreven door de Here God Zelf (beseffen wij dat als wij die woorden horen?) wordt niet eens beschreven hoe de offers moesten zijn. Hieruit, en uit andere zaken waarin wel schifting wordt gemaakt tussen God en gebod, zie bijvoorbeeld ook Jesaja "Ik zal Mijn volk noemen wat niet Mijn volk is" concludeer ik en de rest van de eeuwenoude Kerk, dat er wel degelijk een onderscheid te maken valt.
Zeg je nu dat de rest van de wet niet gedicteerd is? Als God bij monde van Jesaja spreekt, spreekt Hij dan niet zelf? Natuurlijk zitten er prioriteiten in de wet. Als de Farizeeen vragen wat het grootste gebod in de wet is, dan heeft de Here Jezus daar ook een duidelijk antwoord op. Alleen wordt in het NT nergens aan het onderscheid Tien Woorden vs rest gerefereerd. Ik laat de wet in zijn geheel staan, het onderscheid is letter vs Geest.
quote:
2. De onderscheiding die je maakt in wat nog wel geldt en wat niet, maak je op basis van wat de Heilige Geest in je hart zegt. Uiterst subjectief dus.
dat onderscheid maken we op grond van Paulus' brieven over de offers en hoe Jezus bijvoorbeeld met de Sabbath omging. Helemaal niet subjectief dus
Het meeste wat we lezen over de Here Jezus is van voor zijn dood en bloedstorting. Pas met zijn dood en bloedstorting is het Nieuwe Testament voor eeuwig rechtskracht verleend. Paulus rekende de offers tot de wet. Het enige criterium is de liefde. En van buiten gezien kunnen we liefde niet helemaal terugbrengen tot rationaliteit. Ook de manier van met de wet omgaan, kunnen we niet terugbrengen tot heldere consequente onderscheidingen.
quote:
Dit ontneemt ons de mogelijkheid om te oordelen. Bijvoorbeeld of je nu aan de zondag hecht of niet, je doet het om de Here. Het enige waaraan je een christen nog kan herkennen is aan zijn belijdenis: Jezus is Heer. In hoeverre de persoon in kwestie erin slaagt een passende levensstijl te tonen doet niet ter zake. Val elkaar daar dus ook niet mee lastig.
dit is iets totaal anders, en eerlijk gezegd gaat hier de discussie niet over. Ik ben het overigens wel met je eens, op dit punt, maar zullen we het over die interessante vraag van 'is er een bijbelse ethiek' houden?
Juist of de wet uiterlijk is: je kunt elkaar narekenen of innerlijk: je laat het oordeel aan God over, is voor mij de inzet en motivatie voor deze discussie. Als christen ben je vrij, maar kerkelijke discussies zijn vaak gericht op het verkrijgen van één geldige interpretatie. Dat is mijns inziens de verkeerde prioriteit. Het moet er juist om gaan om met elkaar de Here te dienen en elkaar dus ook zoveel mogelijk de ruimte te geven. Verschillen moet je niet proberen af te vlakken maar waarderen. Die verkeerde prioriteit komt voort uit een m.i. verkeerde keuze in de theologie om het zich houden aan een uiterlijke regel zo belangrijk te maken. Uiterlijke regels veronderstellen namelijk dat het aantal mogelijkheden van gedrag beperkt is. Voor mij heeft de discussie dan ook werkelijk relevantie, meer dan dat het interessant is en ik hoop dat deze discussie hier ook mag bijdragen aan bezinning op het thema van de wet.
De vraag of er een bijbelse ethiek is, is natuurlijk verwant met de vraag of je de wet uit dankbaarheid moet houden. Immers, als in het NT een bijbelse ethiek wordt gegeven, dan moet er wel een heel goede reden zijn om die niet te volgen. Ik denk dat we uit het NT kunnen leren hoe onze daden samenhangen met wat we geloven. Volg gewoon je gelovig hart. En definieer dan de ethiek als de wetenschap die het gedrag van mensen beschrijft. Als je dan naar het gedrag van mensen kijkt, is het dan relevant om te zien of het bijbels is? Bijvoorbeeld zorgen voor je oude buurvrouw? Doen alleen christenen dat? Nee, ook niet-christenen. Wat is dan bijbels? Vrouwen moeten hoedjes op naar de kerk. Vallen daar alle mensen binnen die bijbels geloven? Nee. Gaat het dan om je motieven? Ik doe het voor God dus is het goed, hij gelooft niet, doet het dus niet voor God, is dus niet bijbels bezig? Is dat rechtvaardig over het gedrag van de ongelovige? Lijkt me niet. Wat een ongelovige goed doet moet je ook erkennen als goed.
Bijbelse ethiek lijkt mij dus een begrip waarmee niet te werken valt.
