Als het gaat om de termen ‘ware’ en ‘valse’ kerk, is het wellicht raadzaam naar de bron te gaan, de Nederlandse geloofsbelijdenis. Daar wordt in artikel 29 een en ander genoemd, zoals Peter ook weergeeft.
Veel kerken zeggen van zichzelf dat ze de ware kerk zijn. De gergemmers (althans een aantal) zeggen dat, de RKK zegt dat, een aantal cgk’ers zegt dat en eveneens een aantal gkv’ers. Dat lost dus allemaal niks op.
De bron, de Nederlandse geloofsbelijdenis, noemt de kenmerken van de ware en valse kerk (en ook kenmerken van oprechte christenen overigens) maar geeft daar geen naambordje bij. Terecht, immers gezien de artikelen 27 en 28 is een kerk (het lichaam van Christus) zichtbaar. Dit in tegenstelling tot de methodistische beweging die, plat gezegd, de optelsom van oprechte christenen tot kerk op aarde benoemt. In het gereformeerd kerkboek zien we de vruchten daarvan in het gezang ‘de kerk van alle tijden’. Met name in de passage waar de kerk ‘verscheurd, uiteengerukt’ noemt (vers 2 van gezang 32 dacht ik). Dat kan dus volgens de ngb niet, omdat de kerk een zichtbare eenheid is. Maar volgens de methodisten kan dit natuurlijk juist wel.
Aangezien het om een zichtbare eenheid is, gaat het dus om de plaatselijke kerk. Daar moet je je ook volgens artikel 28 bij voegen. En dan kun je dus inderdaad kijken naar de drie kenmerken die Peter noemt. Dat een evangelische voorganger de gkv valse kerk noemt, verbaast dus niet. Met namen bij de bediening van de sacramenten lopen de wegen uiteen, en de andere leer noem je inderdaad onbijbels, vals. Dat gebeurt omgekeerd ook. Sterker nog, dat doe je zelf ook! Immers, als je kiest voor een bepaalde gemeente, is dat een afwijzing voor een andere gemeente, die in 9 van de 10 gevallen met de leer te maken zal hebben. Dat noem je misschien niet vals, maar onbijbels. Mwah, nuanceverschil.
En daarmee pas je natuurlijk wel op om de mensen te (ver-)oordelen die ergens anders hun heil zoeken. Hoe die ook verschillen op één of meer punten, het zijn meer dan eens oprechte christenen waar je in allerlei verbanden mee kan samenwerken.
En daarmee blijft de opdracht elkaar te zoeken en te spreken zeer urgent. Want dat we zoveel verschillende clubjes hebben, met hun pretenties (!), dat moet toch grondig gesaneerd worden…