quote:
op 16 Dec 2003 00:52:11 schreef Pleun:
Dat ben ik gedeeltelijk met je eens. De doorsnee Hollywoodfilm is puur bedoeld om te entertainen en geld aan te verdienen. Deze films reken ik tot de popcultuur, en popcultuur is ook cultuur. Maar er zijn ook veel niet-commerciele, kunstzinnige films. Deze films trekken logischerwijs een veel kleiner publiek, maar hebben misschien wel meer waarde dan de blockbusters van Hollywood. Maar hoe groot is die waarde? Behoort dit soort filmkunst tot de hogere cultuur? Daar gaat het me om.
Een kenmerk van 'hoge cultuur' is dat de uitingen een enorm netwerk van verwijzingen vormen. Ze verwijzen naar elkaar, naar de geschiedenis, naar filosofie en religie. Ik zie niet in waarom films daar geen deel van kunnen uitmaken. Je moet alleen wel ontwikkeld zijn om daar wijs uit te worden. De meeste mensen zijn dat niet, dus de meeste films zullen dat ook niet zijn. En naar de films die niet voor het grote publiek gemaakt zijn, zul je moeten zoeken. Die liggen niet in de videotheek om de hoek. Dat zal altijd wel zo blijven.
quote:
De reden dat ik zelf films lager inschat dan muziek en literatuur, is dat er bij films veel minder wordt overgelaten aan de verbeelding. Je krijgt iets voorgeschoteld waar je van kunt genieten en wat (eventueel) stof tot nadenken geeft, en that's it. Films kunnen een groot visueel spektakel zijn (zoals 'Gladiator') en een mooi verhaal bevatten, maar wat is de blijvende waarde ervan? Behoren ze tot de 'eeuwige onderstroom' van een beschaving, waarvan ook (klassieke) muziek, schilderkunst en literatuur deel van uitmaken?
Ik weet niet of het de onderstroom is. Ik zou het eerder de ruggengraat willen noemen.
Een problematisch aspect van films is de vergankelijkheid van de materiële dragers van de film. Een schilderij kan een paar honderd jaar oud worden. In sommige gevallen zelfs een paar duizend jaar. Beeldhouwkunst en architectuur maken ook wel een kans. Boeken ook wel. Bij muziek wordt het lastig. Het enige dat overgeleverd is uit oude tijden zijn afbeeldingen van instrumenten en musici, en uit de recente geschiedenis partituren. Die muziek moet steeds opnieuw uitgevoerd worden en zal dus altijd weer anders zijn. Maar toch zal een werk uit (bijv) de vijftiende eeuw dat nu opnieuw uitgevoerd wordt, gelijkenis vertonen met de muziek zoals die toen klonk, zodat we er wel kennis van kunnen nemen.
Maar hoelang is een film houdbaar? Honderd jaar? Er zijn natuurlijk wel manieren om films te conserveren. Maar dat kan onmogelijk met alle films. En ik weet niet of de juiste keuzes gemaakt zullen worden als nu gekozen zou moeten worden welke films voor het nageslacht bewaard moeten blijven. Het lijkt me dus moeilijk voor films om een blijvende betekenis in de cultuurgeschiedenis te verwerven. (En dat geldt trouwens ook voor veel hedendaagse muziek. Een album wordt één keer gemaakt door bepaalde artisten, maar is niet reproduceerbaar door anderen. Ook veel hedendaagse kunstmuziek is niet reproduceerbaar.)
Ik heb begrepen dat de filmkunst van de jaren 1920 al voor een groot deel vergaan is (ooit een documentaire over gezien). De filmkunst schijnt toen op zeer hoog niveau gestaan te hebben. Men is al bezig e.e.a. te restaureren.
