Auteur Topic: De wortels van irrationeel geloof  (gelezen 16931 keer)

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Gepost op: januari 06, 2004, 03:46:31 pm »
Hier een rede uitgesproken op het Skepsis Congres "Waarom geloven wij?" te Utrecht op 8 november 2003.

Prof. em. dr. H. Van den Enden was hoogleraar wijsbegeerte, ideologiestudie en ethiek aan de Universiteit Gent.

---------

Voor wie het interesseert en er zin in heeft (het is een lang stuk).
_
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

Zwever

  • Berichten: 2249
  • Naar Azië gevlogen
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #1 Gepost op: januari 06, 2004, 04:35:07 pm »
En vind je ons geloof irrationeel?

Jongens, wat een uitspraak:

quote:

We kunnen zeggen dat er fundamenteel twee menstypen zijn. De verpletterende miljardenmeerderheid die de ondraaglijkheid van het bestaan inderdaad ondraaglijk vindt en dus behoefte heeft aan die projecties, en een kleine minderheid van rationele wezens die er in slaagt die ondraaglijkheid te laten voor wat ze is en binnen die ondraaglijkheid voor zichzelf en de medemensen toch iets aan subjectieve, tijdelijke, voorlopige zinvolheid te realiseren.


Dus als je denkt: "het zal allemaal wel" dan ben je rationeel, en als je dat niet denkt en er over na gaat denken hoe het dan wél zit ben je irrationeel.

Laat me niet lachen.
Mission = finding out what God is doing, and joining in!

Bumblebee

  • Berichten: 6100
  • Zzzzzoem
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #2 Gepost op: januari 06, 2004, 04:38:38 pm »
Het is inderdaad ook heel logisch om te denken dat de verpletterende miljardenmeerderheid van mensen stuk voor stuk niet goed bij zijn, en dat de 2% die dezelfde mening aanhangt als de spreker de enige Verlichte rationele wezens zijn... hoezo vastgeroest zitten in je eigen opvattingen??

 |:(   |:(   |:(
Bombus terrestris Reginae

Wybo

  • Zijlijnbemoeier
  • Berichten: 10394
  • Ik ben principieel pragmatisch
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #3 Gepost op: januari 06, 2004, 04:54:06 pm »

quote:

op 06 Jan 2004 16:38:38 schreef Bumblebee:
Het is inderdaad ook heel logisch om te denken dat de verpletterende miljardenmeerderheid van mensen stuk voor stuk niet goed bij zijn, en dat de 2% die dezelfde mening aanhangt als de spreker de enige Verlichte rationele wezens zijn... hoezo vastgeroest zitten in je eigen opvattingen??

 |:(   |:(   |:(
Geweldig ja! iedereen die het niet met mij eens is is dom. Wie is het daar niet mee eens? Ok jullie neem ik niet meer serieus :D
Pinkeltjefan

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #4 Gepost op: januari 06, 2004, 04:59:32 pm »

quote:

op 06 Jan 2004 16:35:07 schreef Zwever:
En vind je ons geloof irrationeel?
Ik heb alleen maar het artikel gepost hè, vergeet dat niet.

quote:

Dus als je denkt: "het zal allemaal wel" dan ben je rationeel, en als je dat niet denkt en er over na gaat denken hoe het dan wél zit ben je irrationeel.
Laat me niet lachen.
De irrationaliteit is erin gelegen dat er geen empirisch bewisjmateriaal is voor het bestaan van goden. Per definitie eigenlijk niet, dus dan is het ook niet erg rationeel om te veronderstellen dat ze toch bestaan.
Maar heel erg nauwgezet wordt het begrip rationaliteit hier volgens mij niet gebruikt, want rationaliteit hoeft niet perse tot ware beweringen te leiden.
Bijvoorbeeld:
"De maan is kaas, daarom is ze eetbaar"
Die eetbaarheid is een volkomen rationele gevolgtrekking, gegeven de uitspraak dat de maan van kaas is. Het probleem is natuurlijk: ze is niet van kaas.
Doorgaans wordt dus verlangt dat er een empirische enige grond moet zijn voor aannames, alvorens men overgaat tot rationele gevolgtrekkingen.

Maar laten we ons niet blindstaren op het woord rationaliteit. :)
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #5 Gepost op: januari 06, 2004, 05:06:01 pm »

quote:

op 06 Jan 2004 16:38:38 schreef Bumblebee:
Het is inderdaad ook heel logisch om te denken dat de verpletterende miljardenmeerderheid van mensen stuk voor stuk niet goed bij zijn, en dat de 2% die dezelfde mening aanhangt als de spreker de enige Verlichte rationele wezens zijn...
Toch is het niet vergezocht om te veronderstellen dat het gros van mensheid niet bijster slim is. Daar komt nog bij dat een groot deel van de wereld geen gedegen opleiding krijgt en dus ook niet echt gestimuleerd wordt om kritisch na te denken over dit soort vraagstukken. Integendeel, het geloof van eeuwen her wordt er vaak met de paplepel ingegoten.

quote:

hoezo vastgeroest zitten in je eigen opvattingen??
Tsja, toch staan deze verlichte rationele wezens vrij sterk, want toon dan maar eens aan dat God wel bestaat. Het blijft toch altijd heel erg vaak en vaak mag je die vraag niet eens stellen. Dan wijst men op:
- Zalig zijn zij die geloven zonder te hebben gezien.
- Gij zult God niet verzoeken.
Een kritische houding op zich wordt daarmee al de kop ingedrukt, dus dan houdt het eigenlijk al op. Maar toch steeds blijven volhouden dat God wel degelijk bestaat en er vooral op wijzen dat je je er voor open moet stellen.

PS: Dit was zoals gezegd een lezing op het laatste Skepsis congres, waarbij uitgegaan werd van een atheistisch wereldbeeld. Moet ook mogen, of niet?
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

Els

  • Berichten: 885
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #6 Gepost op: januari 06, 2004, 05:25:13 pm »

quote:

op 06 Jan 2004 16:59:32 schreef Koerok:
[...]

Ik heb alleen maar het artikel gepost hè, vergeet dat niet.

Maar je staat er toch achter?

dsWim

  • Berichten: 708
  • voor al uw leerbewerking
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #7 Gepost op: januari 06, 2004, 06:06:48 pm »
Het is volstrekt irrationeel om te denken dat je God kunt bewijzen als Hij bestaat.
[edit]Misschien in dit verband beter andersom: het is juist rationeel dat je God niet kunt bewijzen.
shoot me again, I ain't dead yet

Els

  • Berichten: 885
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #8 Gepost op: januari 06, 2004, 06:35:27 pm »
In de bijbel staat in het evangelie naar Matteüs, hoofdstuk 11:
25 Te dien tijde hief Jezus aan en zeide: Ik dank U, Vader, Heer des hemels en der aarde, dat Gij deze dingen voor wijzen en verstandigen verborgen hebt, doch aan kinderkens geopenbaard. 26 Ja, Vader, want zo is het een welbehagen geweest voor U.
27 Alle dingen zijn Mij overgegeven door mijn Vader en niemand kent de Zoon dan de Vader, en niemand kent de Vader dan de Zoon en wie de Zoon het wil openbaren.
28 Komt tot Mij, allen, die vermoeid en belast zijt, en Ik zal u rust geven; 29 neemt mijn juk op u en leert van Mij, want Ik ben zachtmoedig en nederig van hart, en gij zult rust vinden voor uw zielen; 30 want mijn juk is zacht en mijn last is licht.

Zwever

  • Berichten: 2249
  • Naar Azië gevlogen
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #9 Gepost op: januari 06, 2004, 06:47:20 pm »

quote:

op 06 Jan 2004 16:59:32 schreef Koerok:
Ik heb alleen maar het artikel gepost hè, vergeet dat niet.
Mijn vraag was ook serieus, ik nam ook niet aan dat je het met alles eens was, je komt namelijk een stuk genuanceerder over hier (of is dat slechts "cloacking"? ;) ).

Maar rationaliteit is eigenlijk maar een suf begrip, een andere mening dan de jouwe zie je toch bijna "per definitie" als irrationeel (de ander heeft dan immers volgens jou de verkeerde conclusies getrokken).

Overigens is bijvoorbeeld het geloof in het bestaan van atomen ook irrationeel voor >99% van de mensen, je neemt het maar aan omdat een ander het zegt. Zelf vaststellen heeft praktisch niemand gedaan, toch heeft niemand er een probleem mee.

Ook de verwachting dat er daadwerkelijk melk komt uit een zo'n langwerpig pak met een koe erop is irrationeel: je hebt niet emperisch vastgesteld dat er melk in zo'n pak zit voordat je 'm op je mond zet. Toch heb je er alle vertrouwen in.

Veel dingen met geloofszaken geloof je ook omdat een ander het zegt. Is dat dan perse zo'n ramp? Ligt aan de geloofwaardigheid van de bron, denk ik.
Mission = finding out what God is doing, and joining in!

Zwever

  • Berichten: 2249
  • Naar Azië gevlogen
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #10 Gepost op: januari 06, 2004, 06:51:41 pm »
De bron die ze in dat artikel aanhalen, meneer Feuerbach (inspirator voor Freud), had toch ook zo'n hele theorie:

God is een projectie dus God bestaat niet. (maar dan uitgebreid naar zoveel honderd pagina's).

Dit heeft de onderliggende aanname dat alles wat je je indenkt, niet kán bestaan. Dus het moment dat ik mezelf een Irak voor mijn geest projecteer, bestaat Irak niet meer.

:?
Mission = finding out what God is doing, and joining in!

Zwever

  • Berichten: 2249
  • Naar Azië gevlogen
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #11 Gepost op: januari 06, 2004, 06:55:42 pm »
(ik ga even verder met flooden)

Dit is ook een leuke quote:

quote:

Daar komt nu een heel andere factor bij die te maken heeft met de aard van het menselijk brein. Het menselijk brein zit zo ineen dat het niet in staat is twee specifieke vragen niet te stellen, met andere woorden dat het genoodzaakt is die twee vragen wel te stellen. Dat is ten eerste de waarvandaan-vraag en ten tweede de waartoe-vraag.
Die beste man geeft hier stiekum toe dat de mens geboren is met een verlangen naar het ontdekken van de zin van het leven, ik zou bijna zeggen, naar zijn Vader. :)
Mission = finding out what God is doing, and joining in!

cheese

  • Berichten: 2217
  • de waarheid zal u vrijmaken
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #12 Gepost op: januari 06, 2004, 11:29:31 pm »
mensen, ik moet bekenen dat ik een mening moet herzien :),
vroeger dacht ik namelijk dat alleen jehovah getuigen maar volgens het principe voet tussen de deur zieltjes probeerden te winnen, maar nu is er een heel ander slag met een soort ratio-geloof ijverig op weg om dit keer geen zieltjes te winnen,
(nee zieltjes bestaan niet en zijn slechts random-selektie produkten ) maar de gelovige medemens ervan te overtuigen, dat hun geloof eigenlijk maar irrationeel is en een soort wensdenken, onsproten aan een verkeerd gemuteerde hersenkwab...
oei nu heb ik het nog geschreven ook ><img src=" class="smiley"  />
Want de wijsheid dezer wereld is dwaasheid voor God

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #13 Gepost op: januari 07, 2004, 09:31:33 am »

quote:

op 06 Jan 2004 17:25:13 schreef els:
Maar je staat er toch achter?
Ik ben het grofweg met de strekking van zijn betoog eens ja, dat wel. Maar dat wil niet zeggen dat ik het per definitie met iedere zin eens ben. Het woord irrationeel zou ik niet snel gebruiken in dit verband.
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #14 Gepost op: januari 07, 2004, 09:34:04 am »

quote:

op 06 Jan 2004 18:06:48 schreef dsWim:
Het is volstrekt irrationeel om te denken dat je God kunt bewijzen als Hij bestaat.
[edit]Misschien in dit verband beter andersom: het is juist rationeel dat je God niet kunt bewijzen.
Tsja, waarom dan nog geloven in dat er zoiets bestaat als een bovennatuurlijk wezen? Dat is dan natuurlijk de vraag.
En waarom bijvoorbeeld niet geloven in Nimwits (onzichtbare mistwezens)?
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #15 Gepost op: januari 07, 2004, 09:35:39 am »

quote:

op 06 Jan 2004 18:35:27 schreef els:
In de bijbel staat in het evangelie naar Matteüs, hoofdstuk 11:
25 Te dien tijde hief Jezus aan en zeide: Ik dank U, Vader, Heer des hemels en der aarde, dat Gij deze dingen voor wijzen en verstandigen verborgen hebt, doch aan kinderkens geopenbaard. 26 Ja, Vader, want zo is het een welbehagen geweest voor U.
27 Alle dingen zijn Mij overgegeven door mijn Vader en niemand kent de Zoon dan de Vader, en niemand kent de Vader dan de Zoon en wie de Zoon het wil openbaren.
28 Komt tot Mij, allen, die vermoeid en belast zijt, en Ik zal u rust geven; 29 neemt mijn juk op u en leert van Mij, want Ik ben zachtmoedig en nederig van hart, en gij zult rust vinden voor uw zielen; 30 want mijn juk is zacht en mijn last is licht.
Wat heeft de bijbel hier nu weer mee te maken? Waarom zou de bijbel ook maar iets van waarheid bevatten over het bestaan van een bovennatuurlijk wezen?
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #16 Gepost op: januari 07, 2004, 09:50:27 am »

quote:

op 06 Jan 2004 18:47:20 schreef Zwever:
Maar rationaliteit is eigenlijk maar een suf begrip, een andere mening dan de jouwe zie je toch bijna "per definitie" als irrationeel (de ander heeft dan immers volgens jou de verkeerde conclusies getrokken).
Ja natuurlijk, je kunt het altijd simpelweg oneens zijn met de ander. Uiteindelijk is niets te bewijzen (zoveel heeft het post-modernisme wel aangetoond), je kunt alleen dingen aannemleijk maken.

quote:

Overigens is bijvoorbeeld het geloof in het bestaan van atomen ook irrationeel voor >99% van de mensen, je neemt het maar aan omdat een ander het zegt. Zelf vaststellen heeft praktisch niemand gedaan, toch heeft niemand er een probleem mee.

Ook de verwachting dat er daadwerkelijk melk komt uit een zo'n langwerpig pak met een koe erop is irrationeel: je hebt niet emperisch vastgesteld dat er melk in zo'n pak zit voordat je 'm op je mond zet. Toch heb je er alle vertrouwen in.

Veel dingen met geloofszaken geloof je ook omdat een ander het zegt. Is dat dan perse zo'n ramp? Ligt aan de geloofwaardigheid van de bron, denk ik.
Als we dan nu even het post-modernisme achter ons laten, dan vind ik je bovenstaande redering veel te gemakkelijk. Dat van die atomen en die melk is goed aan te tonen. je hebt vaker melk uit een pak gedronken waarop een koe stond en de letters MELK, dus de kans dat er nu weer melk in zit is heel groot. het gaat, zoals met alles, om waarschijnlijkheid.
Dat van die atomen is lastiger, helemaal omdat de beschrijving van een atoom slechts een model van de werkelijkheid is. Goedbeschouwd is materie eigenlijk alleen maar goed te beschrijven in de vorm van een wiskundige formule, en daar kun je je niet echt meer een voorstelling van maken. Maar goed, je zegt dat je mensen dan maar moet vertrouwen. Ik denk dat daar goede reden voor is. Moluculen en atomen zijn experimenteel aantoonbaar (lees de vakliteratuur). het is wellicht moeilijk om zelf een onderzoek te doen, maar het kan wel! Daarnaast is het concept 'atoom', de basis van een ongekend aantal bruikbare toepassingen, zoals atoomsplitsing, de ontwikkeling van medicijnen, etc. In dat kader zou het toch wel erg vreemd zijn als dat allemaal gelogen was.
Nu zul je waarschijnlijk wijzen op het feit dat een heleboel mensen geloven in een God, en dat ze ook beweren dat ze die God ervaren. Welnu, dat is toch een ander verhaal. Daar is, zoals de Van den Enden laat zien, een goede verklaring voor. Bijna al het emprische bewijs voor het bestaan van God, zit in de gevoelssfeer, en van het gevoel is vooral bekend dat het nog wel eens een loopje met ons wil nemen. God wordt nu eenmaal niet zintuigelijk waargenomen, nog is het bestaan van God ooit experimenteel aangetoond. Dat dat per definitie niet zou kunnen, omdat God bovennatuurlijk zou zijn, is natuurlijk geen pré voor het bestaan van God. Integendeel eerder.
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #17 Gepost op: januari 07, 2004, 09:55:50 am »

quote:

op 06 Jan 2004 18:51:41 schreef Zwever:
God is een projectie dus God bestaat niet. (maar dan uitgebreid naar zoveel honderd pagina's).
Volgens mij gaat de redenatie meer als volgt: De mens projecteert nu eenmaal (bijv. zijn beeld van ideale partner op een bestaand persoon, of een godheid op natuurlijk fenomenen zoals bij polytheisme). In dat licht is het niet onwaarschijnlijk dat de God van de bijbel ook ontstaan is door projectie.
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #18 Gepost op: januari 07, 2004, 09:59:59 am »

quote:

op 06 Jan 2004 18:55:42 schreef Zwever:
Die beste man geeft hier stiekum toe dat de mens geboren is met een verlangen naar het ontdekken van de zin van het leven, ik zou bijna zeggen, naar zijn Vader. :)
Ten eerste: Hoezo stiekum?
Ten tweede: Als ik jou was, zou ik het niet bijna zeggen. Zeg het maar niet, want die toevoeging (Vader) is direct al onderdeel van een antwoord op de vraag. En het begint nu eenmaal met de vraag, niet met het antwoord.
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #19 Gepost op: januari 07, 2004, 10:07:27 am »

quote:

op 06 Jan 2004 23:29:31 schreef cheese:
mensen, ik moet bekenen dat ik een mening moet herzien :),
vroeger dacht ik namelijk dat alleen jehovah getuigen maar volgens het principe voet tussen de deur zieltjes probeerden te winnen, maar nu is er een heel ander slag met een soort ratio-geloof ijverig op weg om dit keer geen zieltjes te winnen...
Vooruit, laat ik mij aangesproken voelen.
1. Van den Enden sprak deze toespraak uit voor eigen parochie (op het Skepsis-congres weet je nog wel). Niks geen zieltjeswinnerij van zijn kant dus.
2. Ik val mensen niet lastig aan hun deur. Ik post hier op een discussieforum en het staat iedereen vrij om daar al dan niet op te reageren.
3. Is het niet interessant om eens te lezen hoe het andere kamp erover denkt?

quote:

(nee zieltjes bestaan niet en zijn slechts random-selektie produkten ) maar de gelovige medemens ervan te overtuigen, dat hun geloof eigenlijk maar irrationeel is en een soort wensdenken, onsproten aan een verkeerd gemuteerde hersenkwab...
Koekje van eigen deeg zou ik zeggen. Ongelovigen worden door gelovigen ook regelmatig aangekeken met een blik van: "Arme stakker, je weet het nog niet maar je zult er nog wel achter komen, Deo Volente".
Daarnaast zullen christenen zich toch ook wel eens achter de oren krabben waarom er zoveel Moslims, Hindu's, Pantheïsten en aanhangers van Scientology, Falung Gong en Sai Baba zijn.
Of niet?
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

cheese

  • Berichten: 2217
  • de waarheid zal u vrijmaken
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #20 Gepost op: januari 07, 2004, 10:18:35 am »

quote:

op 07 Jan 2004 10:07:27 schreef Koerok:
[...]

Vooruit, laat ik mij aangesproken voelen.
1. Van den Enden sprak deze toespraak uit voor eigen parochie (op het Skepsis-congres weet je nog wel). Niks geen zieltjeswinnerij van zijn kant dus.
2. Ik val mensen niet lastig aan hun deur. Ik post hier op een discussieforum en het staat iedereen vrij om daar al dan niet op te reageren.
3. Is het niet interessant om eens te lezen hoe het andere kamp erover denkt?

[...]

Koekje van eigen deeg zou ik zeggen. Ongelovigen worden door gelovigen ook regelmatig aangekeken met een blik van: "Arme stakker, je weet het nog niet maar je zult er nog wel achter komen, Deo Volente".
Daarnaast zullen christenen zich toch ook wel eens achter de oren krabben waarom er zoveel Moslims, Hindu's, Pantheïsten en aanhangers van Scientology, Falung Gong en Sai Baba zijn.
Of niet?


beste Koerok, je zult er zeker ook achter komen, na je dood, maar dat kunnen we nu dus nog niet empirisch vaststellen, want we gunnen je nog een gelukkig leven,
ken je trouwens de film flatliners?

groetjes Cheese
Want de wijsheid dezer wereld is dwaasheid voor God

Bumblebee

  • Berichten: 6100
  • Zzzzzoem
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #21 Gepost op: januari 07, 2004, 10:25:36 am »

quote:

op 07 Jan 2004 10:07:27 schreef Koerok:
Vooruit, laat ik mij aangesproken voelen.
1. Van den Enden sprak deze toespraak uit voor eigen parochie (op het Skepsis-congres weet je nog wel). Niks geen zieltjeswinnerij van zijn kant dus.
2. Ik val mensen niet lastig aan hun deur. Ik post hier op een discussieforum en het staat iedereen vrij om daar al dan niet op te reageren.
3. Is het niet interessant om eens te lezen hoe het andere kamp erover denkt?

Zeker erg interessant. Je moet je ook niet aangevallen voelen, Koerok. We reageren op de inhoud van de redevoering, niet op jou.

quote:

Koekje van eigen deeg zou ik zeggen. Ongelovigen worden door gelovigen ook regelmatig aangekeken met een blik van: "Arme stakker, je weet het nog niet maar je zult er nog wel achter komen, Deo Volente".
Daarnaast zullen christenen zich toch ook wel eens achter de oren krabben waarom er zoveel Moslims, Hindu's, Pantheïsten en aanhangers van Scientology, Falung Gong en Sai Baba zijn. Of niet?


Zeker, maar het verbaast me op zich niet, God is de Schepper van de hemel en de aarde en het is logisch dat door Hem alle volkeren een glimp van het bovennatuurlijke opvangen. Uiteraard ben ik van mening dat het christendom het juiste, meest complete Godsbeeld geeft, dat is logisch, anders was ik wel een andere religie aan gaan hangen.

In mijn ogen is er maar één juiste oplossing voor een som, maar de ene oplossing kan er wel veel dichter bij zitten dan de andere. De enige die er écht helemaal naast zitten zijn, denk ik, de atheisten.  ;)
Bombus terrestris Reginae

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #22 Gepost op: januari 07, 2004, 10:50:18 am »

quote:

op 07 Jan 2004 10:18:35 schreef cheese:
beste Koerok, je zult er zeker ook achter komen, na je dood, maar dat kunnen we nu dus nog niet empirisch vaststellen,
Precies, dat kunnen we nog niet vaststellen. Tot die tijd blijft het een vermoeden. Ik ben blij dat je dat met me eens bent!

quote:

want we gunnen je nog een gelukkig leven,
Dat is wederzijds.

quote:

ken je trouwens de film flatliners?
Yep. Geweldig toch waar de menselijk fantasie toe in staat is. Of bij jij zo iemand die alles gelooft wat er in films gebeurt?
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #23 Gepost op: januari 07, 2004, 10:57:28 am »

quote:

op 07 Jan 2004 10:25:36 schreef Bumblebee:
In mijn ogen is er maar één juiste oplossing voor een som, maar de ene oplossing kan er wel veel dichter bij zitten dan de andere. De enige die er écht helemaal naast zitten zijn, denk ik, de atheisten.  ;)
Dat laatste zou best kunnen hoor. Hoewel ik mij graag atheist zou noemen (omdat dat simpelweg 'niet geloven in God(en)' betekent en dus eigenlijk niks keihard claimt), ben ik een agnost.
Waar ik me voornamelijk tegen keer is de (in mijn ogen) misplaatste zekerheid waarmee mensen geloven in een God. Eerder heb ik dat al megalomaan genoemd. Dat je van je zelf kunt denken dat je gevoel een onomstotelijk bewijs levert voor het bestaan van God. Het bestaan van God kan hooguit een vermoeden zijn.
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

Bumblebee

  • Berichten: 6100
  • Zzzzzoem
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #24 Gepost op: januari 07, 2004, 11:05:19 am »

quote:

op 07 Jan 2004 10:57:28 schreef Koerok:
Waar ik me voornamelijk tegen keer is de (in mijn ogen) misplaatste zekerheid waarmee mensen geloven in een God. Eerder heb ik dat al megalomaan genoemd. Dat je van je zelf kunt denken dat je gevoel een onomstotelijk bewijs levert voor het bestaan van God. Het bestaan van God kan hooguit een vermoeden zijn.
Het punt is, dat voor een christen het christendom niet draait om "religie" maar om "relatie". Een christen WEET dat God bestaat omdat hij of zij via Jezus Christus een persoonlijke relatie heeft met God. Van iemand met wie je een relatie hebt, ga je toch niet het bestaan betwijfelen of vermoeden?
Daar zit 'm denk ik de crux.
Bombus terrestris Reginae

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #25 Gepost op: januari 07, 2004, 11:31:02 am »

quote:

op 07 Jan 2004 11:05:19 schreef Bumblebee:
Het punt is, dat voor een christen het christendom niet draait om "religie" maar om "relatie". Een christen WEET dat God bestaat omdat hij of zij via Jezus Christus een persoonlijke relatie heeft met God. Van iemand met wie je een relatie hebt, ga je toch niet het bestaan betwijfelen of vermoeden?
Daarmee verschuif je het probleem. Een relatie heb je met iemand die je ziet en waar je mee praat, zoals een mens. Ik zie je dat niet doen met Jezus.
Ik wil best geloven dat iets ervaart wat veel weg heeft van gevoelens die je hebt bij een menselijke relatie, maar nog steeds zegt dat niet zoveel. Ik kan ook houden van/me verwant voelen met een personage uit een roman (daaorm houd ik niet van korte verhalen). Als het boek uit is heb ik toch vaak het idee dat ik een vriend kwijtraak. iets soortgelijks kan er aan de hand zijn met jou gevoelens voor Jezus.
Maar goed, das mijn visie.
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

Bumblebee

  • Berichten: 6100
  • Zzzzzoem
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #26 Gepost op: januari 07, 2004, 11:41:35 am »

quote:

op 07 Jan 2004 11:31:02 schreef Koerok:
Daarmee verschuif je het probleem. Een relatie heb je met iemand die je ziet en waar je mee praat, zoals een mens. Ik zie je dat niet doen met Jezus.

Dat ben ik niet helemaal met je eens. Je kunt ook een relatie hebben met een blinde of een stomme, of relaties aangaan wanneer je zélf blind of stom bent. Je kunt een relatie hebben met iemand die dement is, of verstandelijk gehandicapt, een baby, een dier, iemand die je alleen kent vanwege een chatcontact. Ik "weet" bijvoorbeeld dat jij bestaat. Ik heb je nog nooit gezien en de voorstelling die ik van jou heb kan best heel fout zijn. Eventueel zou "koerok" verschillende personen kunnen zijn die onder die naam inloggen. Toch zou je kunnen zeggen dat wij een soort relatie hebben.

De relatie die een mens kan aangaan met een baby, een dier, of zelfs een personage uit een boek, is niet geheel ongelijk aan de relatie die God aangaat met óns, in verhouding tot Hem zijn WIJ namelijk de "babies". In feite zou je kunnen zeggen dat Jezus een relatie heeft met ons in plaats van andersom.

quote:

Ik kan ook houden van/me verwant voelen met een personage uit een roman (daaorm houd ik niet van korte verhalen). Als het boek uit is heb ik toch vaak het idee dat ik een vriend kwijtraak.

Dat voel ik vaak precies zo! In literair opzicht zijn we het tenminste eens.  ;)  
Toen ik 8 was had ik het met Hasse Simonsdochter en ik had hetzelfde gevoel een jaar geleden bij Anna Karenina. De boeken waar je dat mee hebt zijn zeldzaam maar erg geweldig.

Hoe dan ook, mijn relatie met God is bepaald iets heel anders. Daarin ligt ook heel veel liefde, ontzag, gevoelens van kleinheid en juist ook je geborgen weten.
Bombus terrestris Reginae

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #27 Gepost op: januari 07, 2004, 11:58:33 am »

quote:

op 07 Jan 2004 11:41:35 schreef Bumblebee:
Dat ben ik niet helemaal met je eens. Je kunt ook een relatie hebben met een blinde of een stomme, of relaties aangaan wanneer je zélf blind of stom bent. Je kunt een relatie hebben met iemand die dement is, of verstandelijk gehandicapt, een baby, een dier, iemand die je alleen kent vanwege een chatcontact.
Ja, het is breder dan 'mens' alleen, dat klopt. Maar bij al de dingen die je noemt is er uiteindelijk toch sprake van interactie (hoe klein die ook kan zijn bij iemand die dement is). Ben je het met me eens dat interactie een vereiste is?

quote:

Ik "weet" bijvoorbeeld dat jij bestaat.
Nee, dat weet je niet, maar het is wel waarschijnlijk.

quote:

Ik heb je nog nooit gezien en de voorstelling die ik van jou heb kan best heel fout zijn. Eventueel zou "koerok" verschillende personen kunnen zijn die onder die naam inloggen. Toch zou je kunnen zeggen dat wij een soort relatie hebben.
Je zegt het zelf al, je voorsteling van mij kan fout zijn. Je kunt je dus afvragen in hoeverre de relatie tussen ons gebaseerd is op hoe we werkelijk zijn. Met iemand i.r.l. is dat al moeilijk.

Wat ik hiermee wil zeggen, is dat je als individu bijv. heel sterk kunt voelen dat je met iemand een relatie hebt, maar dat dat niet altijd reeel is. De ander kan je bijv. besodemieteren. Het is dus al moeilijk genoeg is om gevoelens i.v.m. een relatie, met mensen die je ziet en spreekt, op waarde te schatten en dat je dus helemaal uit moet kijken met dat soort gevoelens als de 'persoon' in kwestie niet voor je staat.
Eigenlijk keer je het dus om. Jij baseert het bestaan van God en Jezus op het feit dat je een relationele band ervaart, terwijl dat andersom zou moeten zijn. Je zou eerst iemand moeten zien en spreken, en dan pas zou er sprake kunnen zijn van een relatie.

quote:

De relatie die een mens kan aangaan met een baby, een dier, of zelfs een personage uit een boek, is niet geheel ongelijk aan de relatie die God aangaat met óns, in verhouding tot Hem zijn WIJ namelijk de "babies". In feite zou je kunnen zeggen dat Jezus een relatie heeft met ons in plaats van andersom.
Jammer dat je God hier als gegeven opvoert. Volgens mij was dat juist onderwerp van discussie.

quote:

Dat voel ik vaak precies zo! In literair opzicht zijn we het tenminste eens.  ;)  
Toen ik 8 was had ik het met Hasse Simonsdochter en ik had hetzelfde gevoel een jaar geleden bij Anna Karenina. De boeken waar je dat mee hebt zijn zeldzaam maar erg geweldig.
Precies, en wat is dat dan?
Juist, allemaal projectie.

quote:

Hoe dan ook, mijn relatie met God is bepaald iets heel anders. Daarin ligt ook heel veel liefde, ontzag, gevoelens van kleinheid en juist ook je geborgen weten.
Dat toont allemaal niet aan dat het niet om dezelfde soort projectie zou gaan als met romanfiguren. Kijk, jij gelooft echt in God en dat hij van je houdt en voor je zorgt, etc. Bij romanfiguren is dat toch anders. Daarvan weet je dat ze fictie zijn, en daardoor zullen je gevoelens dus minder sterk zijn. Zou je bijv. wel echt geloven in Mary Poppins, dan zouden je gevoelens voor haar ook sterker zijn (en dan zou je wellicht hopen dat ze nog een keer door de schoorsteen naar beneden zou komen). :)
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

Bumblebee

  • Berichten: 6100
  • Zzzzzoem
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #28 Gepost op: januari 07, 2004, 12:04:14 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 11:58:33 schreef Koerok:
Ja, het is breder dan 'mens' alleen, dat klopt. Maar bij al de dingen die je noemt is er uiteindelijk toch sprake van interactie (hoe klein die ook kan zijn bij iemand die dement is). Ben je het met me eens dat interactie een vereiste is?


Ja.

De rest moet ik even over nadenken hoor, ik ben namelijk aan het werk en het schiet niet zo op...

Overigens (koren op jouw molen): vroeger geloofde ik van harte in Vrouwtje Vergeetmeniet, misschien ken je die verhalen van Richard Scarry wel, een heel klein oud elfenvrouwtje dat onder een boom woonde (tussen twee van die grote opstaande wortels). Jarenlang heb ik onder dat soort bomen naar haar huisje gezocht, volgens de verhalen was ze vaak eenzaam en ik vond haar zielig. Later vond ze een heel klein hondje om bij haar te wonen.  :)

Enfin, ik heb me nooit verbeeld dat ik haar had gevonden en een relatie had met haar terwijl ik wel in haar bestaan geloofde. Met God is het toch anders.
Bombus terrestris Reginae

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #29 Gepost op: januari 07, 2004, 12:22:41 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 12:04:14 schreef Bumblebee:
Overigens (koren op jouw molen): vroeger geloofde ik van harte in Vrouwtje Vergeetmeniet, misschien ken je die verhalen van Richard Scarry wel, een heel klein oud elfenvrouwtje dat onder een boom woonde (tussen twee van die grote opstaande wortels). Jarenlang heb ik onder dat soort bomen naar haar huisje gezocht, volgens de verhalen was ze vaak eenzaam en ik vond haar zielig. Later vond ze een heel klein hondje om bij haar te wonen.  :)
Kun je nagaan.

quote:

Enfin, ik heb me nooit verbeeld dat ik haar had gevonden en een relatie had met haar terwijl ik wel in haar bestaan geloofde. Met God is het toch anders.
Dat het anders is wil niet zeggen dat het niet ook gaat om een vegelijkbaar geval van projectie. Dat elvenvrouwtje is maar een simpel vrouwtje. Bij God zou het gaan om de schepper van hemel en aarde, een almacht die over je waakt, je liefhebt, waarbij je je nooit meer eenzaam hoeft te voelen en waar je na je dood naartoe zult gaan. Dat is natuurlijk een veel heftiger beeld dan een elvenvrouwtje en dus is het niet vreemd dat dat heftiger emoties oproept. Dat zegt nog niks over het bestaan van God.
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

Bumblebee

  • Berichten: 6100
  • Zzzzzoem
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #30 Gepost op: januari 07, 2004, 12:46:13 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 12:22:41 schreef Koerok:
Dat het anders is wil niet zeggen dat het niet ook gaat om een vegelijkbaar geval van projectie. Dat elvenvrouwtje is maar een simpel vrouwtje. Bij God zou het gaan om de schepper van hemel en aarde, een almacht die over je waakt, je liefhebt, waarbij je je nooit meer eenzaam hoeft te voelen en waar je na je dood naartoe zult gaan. Dat is natuurlijk een veel heftiger beeld dan een elvenvrouwtje en dus is het niet vreemd dat dat heftiger emoties oproept. Dat zegt nog niks over het bestaan van God.


Als het werkelijk projectie was, dan zou ik denk ik toch wel een heel ander soort God hebben verzonnen, je vindt ze genoeg hier op het forum. Bekijk maar eens een aantal topics waarvan de TS Carl is. Dat is voor mij het lichtend voorbeeld van een zelfverzonnen god.

(mods, dit is niet bedoeld als sneer naar Carl of op de man spelen, het is in mijn ogen gewoon het beste voorbeeld, heb ik het met Carl zelf ook wel eens over gehad.)

Projectie van een elfenvrouwtje kan ik me nog voorstellen: lief, schattig, niets te vrezen etc. De God van de Bijbel is awesome, in de oude betekenis. Ontzagwekkend, enorm, en helemaal niet blij met de puinhoop die wij ervan gemaakt hebben. Hij is ook vol van genade en daarom weten wij dat we bij Hem mogen komen door het offer van Zijn Zoon Jezus Christus. Maar waarom zou iemand zo'n woeste God willen projecteren? Als het puur wishful thinking is had ik wel iets anders bedacht.

Ik weet dat dit absoluut niet bewijst dat God bestaat. Maar in mijn ogen kun je God ook niet bewijzen, dat kan Hij alleen zelf. Daarom verbeeld ik me ook niet dat ik jou ooit kan overtuigen, ik kan alleen maar mijn eigen verhaal vertellen.
Bombus terrestris Reginae

Bumblebee

  • Berichten: 6100
  • Zzzzzoem
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #31 Gepost op: januari 07, 2004, 12:47:07 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 12:22:41 schreef Koerok:
Kun je nagaan.
:P  Onthoud je wel even dat ik vijf jaar oud was?
Bombus terrestris Reginae

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #32 Gepost op: januari 07, 2004, 12:51:56 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 12:47:07 schreef Bumblebee:
:P  Onthoud je wel even dat ik vijf jaar oud was?
Ja, maar de gevoelens die jij toen had ten opzichte van dat fictieve vrouwtje waren echt. Dat is wat ik bedoel. Ook wij volwassenen kunnen hele reële gevoelens hebben bij dingen die in werkelijkheid niet bestaan. Voorbeelden daarvan heb ik al gegeven.
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

dsWim

  • Berichten: 708
  • voor al uw leerbewerking
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #33 Gepost op: januari 07, 2004, 02:01:35 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 09:34:04 schreef Koerok:
[...]
Tsja, waarom dan nog geloven in dat er zoiets bestaat als een bovennatuurlijk wezen? Dat is dan natuurlijk de vraag.
En waarom bijvoorbeeld niet geloven in Nimwits (onzichtbare mistwezens)?

Het hoort tot het begrip Schepper dat hij van een andere orde is dan wat Hij schept. Bewijzende redeneringen komen die kloof nooit over (de drogreden van het overspringen op een andere orde). Ontkennende natuurlijk evenmin.
Daarom hoort het begrip openbaring bij het (christelijk) geloof: je weet je aangesproken en getrokken door een Ander die zich aan je te kennen geeft.
In een verdere discussie over waarom God (of engelen of zo) wel en allerlei nim- en nitwits niets kom je logisch nooit verder dan een complexe abductie (waarom het geheel van het chr. geloof je overtuigender voorkomt dan ...). Inductie of deductie wordt het nooit.
shoot me again, I ain't dead yet

Bumblebee

  • Berichten: 6100
  • Zzzzzoem
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #34 Gepost op: januari 07, 2004, 02:19:09 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 14:01:35 schreef dsWim:
Het hoort tot het begrip Schepper dat hij van een andere orde is dan wat Hij schept. Bewijzende redeneringen komen die kloof nooit over (de drogreden van het overspringen op een andere orde). Ontkennende natuurlijk evenmin.
Daarom hoort het begrip openbaring bij het (christelijk) geloof: je weet je aangesproken en getrokken door een Ander die zich aan je te kennen geeft.
In een verdere discussie over waarom God (of engelen of zo) wel en allerlei nim- en nitwits niets kom je logisch nooit verder dan een complexe abductie (waarom het geheel van het chr. geloof je overtuigender voorkomt dan ...). Inductie of deductie wordt het nooit.


Ehm ja, hier sluit ik me bij aan. Dank u, dominee.
De gave van een heldere betoogtrant is ons helaas niet allen gegeven...  :)
Bombus terrestris Reginae

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #35 Gepost op: januari 07, 2004, 02:25:14 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 14:01:35 schreef dsWim:
Het hoort tot het begrip Schepper dat hij van een andere orde is dan wat Hij schept. Bewijzende redeneringen komen die kloof nooit over (de drogreden van het overspringen op een andere orde). Ontkennende natuurlijk evenmin.
Daarom hoort het begrip openbaring bij het (christelijk) geloof: je weet je aangesproken en getrokken door een Ander die zich aan je te kennen geeft.
In een verdere discussie over waarom God (of engelen of zo) wel en allerlei nim- en nitwits niets kom je logisch nooit verder dan een complexe abductie (waarom het geheel van het chr. geloof je overtuigender voorkomt dan ...). Inductie of deductie wordt het nooit.
Toch deduceer je naar aanleiding van hetgeen je blijkbaar ervaart (je aangesproken en getrokken voelen). De vraag is of je conclusie terecht is en of andere verklaringen voor het hebben van die gevoelens niet net zo plausibel zijn.

Begrijp me goed, ik ben van mening dat een ieder mag concluderen wat hij wil n.a.v. de gevoelens die hij heeft. Het gaat me meer om de zekerheid die erachter lijkt te zitten en die vele mensen doet aansporen om andere mensen van hetzelfde te overtuigen.

Los daarvan is de notie dat een bovennatuulijke macht die aan je trekt nog lang niet hetzelfde als de het bestaan van de bijbelse God.
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

Bumblebee

  • Berichten: 6100
  • Zzzzzoem
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #36 Gepost op: januari 07, 2004, 02:28:49 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 14:25:14 schreef Koerok:
Begrijp me goed, ik ben van mening dat een ieder mag concluderen wat hij wil n.a.v. de gevoelens die hij heeft. Het gaat me meer om de zekerheid die erachter lijkt te zitten en die vele mensen doet aansporen om andere mensen van hetzelfde te overtuigen.

Dat verbaast mij helemaal niet, ga er eens voor een seconde van uit hoe jij je zou voelen als je tot de conclusie zou komen dat het christelijk geloof WAAR is. Kan er dan nog iets belangrijkers in jouw leven zijn?

En ik betwijfel of iedereen mag concluderen wat hij wil, dat noem ik nou wishful concluding. Je bent veel verstandiger bezig als je naar de waarheid op zoek gaat en vanuit die houding conclusies trekt.

quote:

Los daarvan is de notie dat een bovennatuulijke macht die aan je trekt nog lang niet hetzelfde als de het bestaan van de bijbelse God.


Zeker niet!  :)
Maar wel het beginpunt. Je hebt van atheisme naar een bovennatuurlijke macht die aan je trekt al een oneindig grotere stap gezet dan van een "macht" naar God.
Bombus terrestris Reginae

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #37 Gepost op: januari 07, 2004, 02:40:18 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 14:28:49 schreef Bumblebee:
Dat verbaast mij helemaal niet, ga er eens voor een seconde van uit hoe jij je zou voelen als je tot de conclusie zou komen dat het christelijk geloof WAAR is. Kan er dan nog iets belangrijkers in jouw leven zijn?
Ik snap niet dat iets ooit zeker van kunt zijn op basis van 'je getrokken en aangesproken voelen', zoals dsWim het mooi verwoordt. Wat is het verschil met je getrokken en aangesproken voelen door Allah of Krishna? Ik begrijp gewoon de kritiekloosheid van mensen niet t.a.v. hun eigen gevoel.
De claims van het christendom gaan zo ver. Het wordt zo scherp gesteld en het druist zo verschrikkelijk in tegen je gevoel (bij mij altans), dat ik niet begrijp dat je dat op basis van een gevoel kunt accepteren als waar.

quote:

En ik betwijfel of iedereen mag concluderen wat hij wil, dat noem ik nou wishful concluding. Je bent veel verstandiger bezig als je naar de waarheid op zoek gaat en vanuit die houding conclusies trekt.
Ik bedoel alleen maar dat iedereen wat mij betreft die vrijheid heeft en dat ik dat in principe respecteer.

quote:

Zeker niet!  :)
Maar wel het beginpunt. Je hebt van atheisme naar een bovennatuurlijke macht die aan je trekt al een oneindig grotere stap gezet dan van een "macht" naar God.
Waarbij je er gemakshalve maar weer even vanuit gaat dat die "macht" ook daadwerkelijk God is.
Nogmaals: Het gevoelsargument verbergt grote onzekerheid. Dus één zo'n stap snap ik nog wel. Maar dat je wederom op basis van gevoel een stap zet van macht naar bijbelse God, dat gaat echt te ver. Dan stapel je onzekerheid op onzekerheid en iedereen kan inzien het daarmee niet zekerder wordt.
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

dsWim

  • Berichten: 708
  • voor al uw leerbewerking
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #38 Gepost op: januari 07, 2004, 02:53:12 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 14:25:14 schreef Koerok:
[...]
Toch deduceer je naar aanleiding van hetgeen je blijkbaar ervaart (je aangesproken en getrokken voelen). De vraag is of je conclusie terecht is en of andere verklaringen voor het hebben van die gevoelens niet net zo plausibel zijn.
Het lijkt me dat je redeneert (en niet deduceert) naar aanleiding van wat je ervaart (in brede zin!, niet alleen gevoelens). Die redenering heeft de vorm van een abductie, niet van in- of deductie en komt als redenering niet verder dan een waarschijnlijkheid. Uiteindelijk staat die tegenover andere redeneringen die ook niet verder komen dan dat. Wat er uiteindelijk voor zorgt dat je ergens van overtuigd bent kon wel eens niets met redeneringen te maken hebben.

quote:

Begrijp me goed, ik ben van mening dat een ieder mag concluderen wat hij wil n.a.v. de gevoelens die hij heeft. Het gaat me meer om de zekerheid die erachter lijkt te zitten en die vele mensen doet aansporen om andere mensen van hetzelfde te overtuigen.
Ik weet niet zo goed wat voor soort zekerheid dat is. Kijk, ik zeg dat God ons onze kinderen heeft gegeven. Dat is niet bewijsbaar. Toch is het volgens mij de enige manier om echt recht te doen aan het krijgen van een kind. Een kind maken is platte onzin, de mens bekijken als een soort dier dat natuurlijk z'n eigen soort voortbrengt binnen het grote trial-and-error-logaritme van de natuurlijke selectie spreekt me al helemaal niet aan (alleen al vanwege de ethische consequenties). En zo voort. Hoe dan ook, ik voel me met mijn overtuiging rijker dan mensen die die overtuiging niet delen en probeer hen daar dus in te laten delen.

quote:

Los daarvan is de notie dat een bovennatuulijke macht die aan je trekt nog lang niet hetzelfde als de het bestaan van de bijbelse God.
Dat zal waar zijn, maar daar ging het me nog niet om.
shoot me again, I ain't dead yet

Bumblebee

  • Berichten: 6100
  • Zzzzzoem
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #39 Gepost op: januari 07, 2004, 03:04:20 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 14:53:12 schreef dsWim:
Ik weet niet zo goed wat voor soort zekerheid dat is. Kijk, ik zeg dat God ons onze kinderen heeft gegeven. Dat is niet bewijsbaar. Toch is het volgens mij de enige manier om echt recht te doen aan het krijgen van een kind. Een kind maken is platte onzin, de mens bekijken als een soort dier dat natuurlijk z'n eigen soort voortbrengt binnen het grote trial-and-error-logaritme van de natuurlijke selectie spreekt me al helemaal niet aan (alleen al vanwege de ethische consequenties). En zo voort. Hoe dan ook, ik voel me met mijn overtuiging rijker dan mensen die die overtuiging niet delen en probeer hen daar dus in te laten delen.


Dit is wel essentieel iets anders.
Het feit dat de ethiek van een bepaalde overtuiging je meer aanspreekt dan die van een andere zegt nog helemaal niets over het waarheidsgehalte ervan.

Als ik de opmerking maak dat seks met de melkboer beter is dan die met mijn man dan klopt de ethiek in mijn opmerking van geen kant terwijl het wel waar zou kunnen zijn.
(Hoewel... in dit geval is het toch vrij onmogelijk trouwens...  ;)  )
Bombus terrestris Reginae

dsWim

  • Berichten: 708
  • voor al uw leerbewerking
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #40 Gepost op: januari 07, 2004, 03:24:51 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 15:04:20 schreef Bumblebee:
[...]Dit is wel essentieel iets anders.
Het feit dat de ethiek van een bepaalde overtuiging je meer aanspreekt dan die van een andere zegt nog helemaal niets over het waarheidsgehalte ervan.
Dat is op zich waar, maar de ethische implicaties van een bepaalde visie op de werkelijkheid doen wel mee in mijn oordeel over het waarheidsgehalte ervan. Iedere kijk op de werkelijkheid heeft ethische implicaties. Als mensen door God geschapen zijn naar zijn beeld impliceert dat respect, nadruk op persoonlijke verhoudingen en samenleven in gelijkwaardigheid (bij alle verschillen in gaven en kracht). Als mensen door God gemaakt zijn in liefde zijn ze geliefden en verdienen ze zo behandeld te worden. Als mensen opduiken in een toevallig en onpersoonlijk systeem van trial en error waarbinnen de fittest moet survivalen is een mens alleen iets waard op basis van zijn functie binnen dat systeem, kun je beweerd onvolwaardige mensen rustig wegstoppen en opruimen en is de sterkere als zodanig meer waard dan de zwakkere. Dat onze samenleving hard is, heeft óók te maken met de dominantie van het evolutie-denken. Gelukkig zijn veel mensen inconsequent.
shoot me again, I ain't dead yet

cheese

  • Berichten: 2217
  • de waarheid zal u vrijmaken
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #41 Gepost op: januari 07, 2004, 03:29:15 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 14:40:18 schreef Koerok:
 dat gaat echt te ver. Dan stapel je onzekerheid op onzekerheid en iedereen kan inzien het daarmee niet zekerder wordt.
uit jouw pen, vind ik dat wel een heeeeel goede waarde Koerok ;)
Want de wijsheid dezer wereld is dwaasheid voor God

Bumblebee

  • Berichten: 6100
  • Zzzzzoem
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #42 Gepost op: januari 07, 2004, 03:34:29 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 15:24:51 schreef dsWim:
Dat is op zich waar, maar de ethische implicaties van een bepaalde visie op de werkelijkheid doen wel mee in mijn oordeel over het waarheidsgehalte ervan. Iedere kijk op de werkelijkheid heeft ethische implicaties. Als mensen door God geschapen zijn naar zijn beeld impliceert dat respect, nadruk op persoonlijke verhoudingen en samenleven in gelijkwaardigheid (bij alle verschillen in gaven en kracht). Als mensen door God gemaakt zijn in liefde zijn ze geliefden en verdienen ze zo behandeld te worden. Als mensen opduiken in een toevallig en onpersoonlijk systeem van trial en error waarbinnen de fittest moet survivalen is een mens alleen iets waard op basis van zijn functie binnen dat systeem, kun je beweerd onvolwaardige mensen rustig wegstoppen en opruimen en is de sterkere als zodanig meer waard dan de zwakkere. Dat onze samenleving hard is, heeft óók te maken met de dominantie van het evolutie-denken. Gelukkig zijn veel mensen inconsequent.


Ooit "the abolition of man" gelezen van Lewis? Hij heeft ongeveer dezelfde argumenten. Ik ben het ermee eens dat je visie op de werkelijkheid ethische implicaties heeft.
Maar ik weet nog steeds niet of het juist is om door ethische overwegingen je visie op de werkelijkheid te laten bepalen. Als een humanist een bepaalde visie op de werkelijkheid heeft op grond van een integere ethische overweging wil dat nog niet zeggen dat dan dus God niet bestaat, hij heeft het dan wél bij het verkeerde eind.
Bombus terrestris Reginae

dsWim

  • Berichten: 708
  • voor al uw leerbewerking
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #43 Gepost op: januari 07, 2004, 03:45:10 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 14:40:18 schreef Koerok:
[...]Ik snap niet dat iets ooit zeker van kunt zijn op basis van 'je getrokken en aangesproken voelen', zoals dsWim het mooi verwoordt. Wat is het verschil met je getrokken en aangesproken voelen door Allah of Krishna? Ik begrijp gewoon de kritiekloosheid van mensen niet t.a.v. hun eigen gevoel.
De claims van het christendom gaan zo ver. Het wordt zo scherp gesteld en het druist zo verschrikkelijk in tegen je gevoel (bij mij altans), dat ik niet begrijp dat je dat op basis van een gevoel kunt accepteren als waar.

Het is dus ook niet zo dat je de claims van het christelijk geloof op basis van een gevoel accepteert als waar. Ik zei ook niet wat je van me 'citeert'. Ik gebruik in dit soort zinnen altijd of het woord weten of het woord beseffen. Het laatste is misschien het beste omdat het niet direct zo verstandelijk klinkt. Alles speelt hier mee, niet alleen gevoel of verstand. Daarom kun je binnen zo'n je aangesproken weten door God ook heel kritisch zijn ten opzichte van gevoelens èn ten opzichte van verstandelijke redeneringen.
Misschien is de antropologische structuur van een geraakt zijn door Allah of Krishna inderdaad wel vergelijkbaar met die van een geraakt zijn door God. Ik ben daar niet zo zeker van, maar goed, for the sake of argument. Bij nader toezien blijkt het wel te gaan om een geraakt zijn door totaal verschillende figuren en gehelen. Vergeleken met God is Allah een asociale figuur die wat geboden dropt, maar het lef niet heeft om uit zijn hemel te komen en is Krishna een vage prater die de werkelijkheid van goed en kwaad niet serieus neemt. Ook daarom spreken ze mij niet aan, maar ook dat is weer niet alles.
@Bumblebee: ik zeg dus ook niet dat ethische consequenties alles uitmaken; ze spelen mee.
shoot me again, I ain't dead yet

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #44 Gepost op: januari 07, 2004, 03:45:57 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 14:53:12 schreef dsWim:
Het lijkt me dat je redeneert (en niet deduceert) naar aanleiding van wat je ervaart (in brede zin!, niet alleen gevoelens).
Mijn indruk is dat de redenatie bij jou als volgt gaat:
"Ik voel me getrokken en aangesproken. Dat gevoel kan niet uit mezelf komen. Dus moet het komen van buiten mezelf."
Dat lijkt toch sterk op deductie (als is de tweede zin op zich natuurlijk al een mening).
Maar goed, op zich doet dit mijns inziens niet echt ter zake. Het gaat me er meer om dat je grond zoekt voor hetgeen je bereid bent aan te nemen.

quote:

Die redenering heeft de vorm van een abductie, niet van in- of deductie en komt als redenering niet verder dan een waarschijnlijkheid. Uiteindelijk staat die tegenover andere redeneringen die ook niet verder komen dan dat. Wat er uiteindelijk voor zorgt dat je ergens van overtuigd bent kon wel eens niets met redeneringen te maken hebben.
Ik weet niet precies wat abductie is. Heb er net wat over opgezocht, maar nog steeds is het me niet duidelijk. Op deze wordt beweerd dat abductie zich ertoe beperkt te suggereren dat iets kan zijn. Is dat dan niet eigen alleen maar een verschil in gradatie met inductie? Ook inductie toont uiteindelijk slechts aan dat iets waar kan zijn.

quote:

Ik weet niet zo goed wat voor soort zekerheid dat is. Kijk, ik zeg dat God ons onze kinderen heeft gegeven. Dat is niet bewijsbaar. Toch is het volgens mij de enige manier om echt recht te doen aan het krijgen van een kind. Een kind maken is platte onzin, de mens bekijken als een soort dier dat natuurlijk z'n eigen soort voortbrengt binnen het grote trial-and-error-logaritme van de natuurlijke selectie spreekt me al helemaal niet aan (alleen al vanwege de ethische consequenties). En zo voort. Hoe dan ook, ik voel me met mijn overtuiging rijker dan mensen die die overtuiging niet delen en probeer hen daar dus in te laten delen.
M.a.w.: het spreekt je niet aan, dus is het niet zo? Even oneerbiedig gezegd: Dat lijkt sterk op wishful thinking. Is dat een goede basis om op de kansel te gaan staan en hetgeen je gelooft te gaan uitdragen. Ik vind dat erg ver gaan.
(Ik kom nu wellicht feller over dan ik bedoel te zijn. Ik snap dit gewoon niet).

Overigens: Juist met het bestaan van een God die het beste met ons voor heeft kom ik in de problemen. Hoe valt het leed in de wereld (alleen al in de natuur) te rijmen met het bestaan van een liefhebbende God? Ja ja, de vrije wil hoor ik je zeggen. Prima, maar het blijft onverteerbaar dat de een de dupe is van de vrije wil van een ander. Ik wil mijn kinderen ook graag hun gang laten gaan, maar wel totdat een van beide een bijl pakt.
En neem nogmaals de natuur. Hoe kan God de bidsprinkhaan hebben geschapen (waarbij het vrouwtje tijdens het paren de kop van het mannetjes afbijt). Of de sluipwesp, ook al zo'n rotzak. Of gewoon het hele systeem van eten en gegeten worden, survival of the fittest. Want jij vindt het wellicht vergezocht dat daardoor de mens is ontstaan, maar in de natuur heerst toch zeker dit amorele mechanisme. Dat kan toch niet allemaal te wijten zijn aan de zondeval?

quote:

Dat zal waar zijn, maar daar ging het me nog niet om.
Ok, laten we dat voor wat het is.
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

dsWim

  • Berichten: 708
  • voor al uw leerbewerking
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #45 Gepost op: januari 07, 2004, 03:49:35 pm »
Omdat ik weg moet en om te voorkomen dat we langs elkaar heen praten wacht ik even tot vanavond met reageren. Koerok, misschien wil je nog op m'n vorige post ingaan, dan kom ik later op jouw laatste terug, oké?
shoot me again, I ain't dead yet

Bumblebee

  • Berichten: 6100
  • Zzzzzoem
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #46 Gepost op: januari 07, 2004, 03:50:30 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 15:45:57 schreef Koerok:
En neem nogmaals de natuur. Hoe kan God de bidsprinkhaan hebben geschapen (waarbij het vrouwtje tijdens het paren de kop van het mannetjes afbijt). Of de sluipwesp, ook al zo'n rotzak. Of gewoon het hele systeem van eten en gegeten worden, survival of the fittest. Want jij vindt het wellicht vergezocht dat daardoor de mens is ontstaan, maar in de natuur heerst toch zeker dit amorele mechanisme. Dat kan toch niet allemaal te wijten zijn aan de zondeval?
Het christelijk geloof zegt dat dit soort ellende ten dele te wijten is aan de val van de mens die het hele systeem meesleepte, maar ook aan de val van een machtiger wezen, (satan) al voordat de mens viel, die wellicht met de aarde en de dierenwereld heeft lopen kloten.
Bombus terrestris Reginae

Remco II

  • Berichten: 147
  • Leerling van de Schrift
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #47 Gepost op: januari 07, 2004, 03:54:55 pm »
De middeleeuwse Scholastiek heeft zich erg ingespannen om de waarheid van het christelijke geloof te bewijzen. Voor wie geïnteresseerd is in de argumentatie onder het christelijke geloof moet die periode zeker bestuderen. Ik denk dat de moed je gauw zal ontzinken om het christelijk geloof zo makkelijk als irrationeel neer te zetten, als je je daarin verdiept.
Ik noem twee voorbeelden, die ik nu verder niet uitwerk. Ik volsta met een verwijzing naar twee boeken waarin je er meer over kan lezen.
- Anselmus van Canterbury (1033-1109) met zijn ontologisch godsbewijs. Zijn bewijs zat in een omschrijving van God, die als volgt gaat: id quo maius nihil cogitari potest.
(Meer hierover, zie: Oriëntatie in de filosofie, dr. G. van den Brink, blz. 103 & 104)
- Thomas van Aquino (1224-1274), met zijn vijf godsbewijzen: 1. De oorsprong van beweging, 2. De aanwezigheid van werkende oorzaken in deze wereld, 3. De oorsprong van noodzakelijkheid, 4. De trapsgewijze ordening die we in alle Zijn aantreffen, 5. De doelmatige inrichting van de hele natuur.
(Meer hierover, zie: Geschiedenis van de filosofie, Hans Joachim Storig, deel 1, blz. 233 & 234)

Koerok

  • Berichten: 1666
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #48 Gepost op: januari 07, 2004, 03:57:39 pm »

quote:

op 07 Jan 2004 15:24:51 schreef dsWim:
Als mensen opduiken in een toevallig en onpersoonlijk systeem van trial en error waarbinnen de fittest moet survivalen is een mens alleen iets waard op basis van zijn functie binnen dat systeem, kun je beweerd onvolwaardige mensen rustig wegstoppen en opruimen en is de sterkere als zodanig meer waard dan de zwakkere. Dat onze samenleving hard is, heeft óók te maken met de dominantie van het evolutie-denken. Gelukkig zijn veel mensen inconsequent.
Evolutie is een proces, geen ijzeren wet. Dat een organisme is ontstaan via mutatie en natuurlijke selectie (het overleven van de best aangepaste) zegt helemaal niet over hoe hij zich verder in de wereld dient te gedragen. Wat zou ik me eraan gelegen laten dat de mens na mij niet meer evoluteert (in het westen is er trouwens al haast geen selectiedruk meer). Ik ben niet schatplichtig aan evolutie en wat mij betreft stopt de evolutie bij mij als persoon.

Ik ben het wel met je eens dat moraal onbewijsbaar is. Je kunt een hele goede case maken voor de erkenning van de gelijkwaardheid van mensen (en gelukkig is dat in de grondwet verankerd, alsmede in de universele rechten van de mens), maar bewijsbaar is ze niet. Iemand die zegt: moorden is mijn belang en dus doe ik dat, daaraan kun je niet bewijzen dat hij ongelijk heeft. Maar op het moment dat hij doet waar hij zin in heeft, doe ik dat ook en dat betekent dat ik me zal verdedigen, alsmede mensen in mijn omgeving die door hem bedreigd worden. Dat is namelijk mijn belang en gelukkig is dat het belang van de meeste mensen.

Wat betreft de hardheid van de samenleving: ik vind het erg ver gaan om dat toe te schrijven aan het evolutie-denken. je kunt net zo makkelijk zeggen dat het komt door het verschillende geloven in onze samenleving die zorgen voor frictie (zoals dat eeuwenlang het geval is geweest).
"Ever noticed that people who believe in creationism really look unevolved?"

Remco II

  • Berichten: 147
  • Leerling van de Schrift
    • Bekijk profiel
De wortels van irrationeel geloof
« Reactie #49 Gepost op: januari 07, 2004, 04:00:35 pm »
De waarheid van de Bijbel en het christelijke geloof keihard bewijzen is erg lastig, zo niet onmogelijk. Het probleem is natuurlijk: de mens heeft geen echte mogelijkheden om het bovennatuurlijke te bestuderen, zoals hij dat wel kan met de natuur. Met de natuur kun je bewijzen 2+2=4. Maar hoe wou je bovennatuurlijke zaken gaan bewijzen?
We hebben wel eens gehoord van bijna-dood-ervaringen. Mensen die de mooiste dingen meemaken. Maar daar kun je zeker geen theorie cq. dogmatiek op gaan bouwen. Immers, de Bijbel leert dat de duivel ook actief is in deze wereld, en alles op alles zet om de mensen te bedriegen. En voor wie de Bijbel niet zo letterlijk gelooft: het wordt daar toch maar even vermeld, wat op zijn minst een reden is om erg voorzichtig te worden. Helaas lijkt het de meeste mensen beter te liggen om nogal argeloos met dit soort zaken om te gaan, en te denken dat ze door onderzoekingen tot allerlei conclusies zullen kunnen komen. Heel gevaarlijk!

Ik kan mijzelf omschrijven als een toegewijd gelovig christen. Maar dat geloof gaat - ondanks de bovenstaande alinea - niet buiten mijn verstand om. Immers, als mijn geloof niet waar zou zijn, dan zouden er wel zaken moeten zijn die het keihard tegenspreken. Zaken die het geloven mij onmogelijk maken. Maar die heb ik niet kunnen vinden. Integendeel, ik zie juist eerder heel veel zaken die ermee overeenkomen.
Voorbeelden:
- Er is veel mis in de wereld, veel ellende. Dat is in overeenstemming met wat de Bijbel leert: er is een zondeval geweest, waardoor de mens een enorme hoeveelheid ellende over zich heen heeft gehaald.
- De mens kan zichzelf er niet uit verlossen. De Bijbel schetst ook het beeld van een mensheid die in grote nood is, en die hulpeloos is. Ik weet geen enkele andere godsdienst, dan de christelijke, die de nood zó serieus neemt en zó diep peilt. Dat kan ik van Boeddhisme, Hindoeïsme, Islam en Jodendom niet zeggen, want die wijzen de mens op een weg van verlossing door eigen goede daden. Ofwel: trek jezelf aan je eigen haren uit het moeras omhoog. Dat kan dus niet.
- Er komen in de Bijbel zaken voor die de mensen tegenstaan, zoals dat een mens door de Vader getrokken moet worden om tot de Zoon (Christus) te komen. Een mens kan alleen geloven als hem dat van God gegeven wordt. De goddelijke uitverkiezing. Het lijkt mij sterk dat mensen het dan verzinnen. Zelfs binnen het christendom zijn er stromingen die deze zaken proberen te elimineren, zoals het pelagianisme (van Pelagius), en het remonstrantisme.
(Van dat laatste kwam ik nog een staaltje tegen in de vorm van een uitspraak van Henk Binnendijk in 1997 op de EO-jongerendag! "Als je Jezus' liefde niet aan wilt nemen, staat Jezus met zijn liefde machteloos.")
En is er meer te noemen.

Zijn het bewijzen, zodat iedereen nu overtuigd is? Dat beweer ik niet. Ik geloof niet zo in keiharde bewijzen die de mens kan pakken met zijn eigen handjes, vanwege de menselijke nietigheid, ellende en onmacht, en vanwege de soevereiniteit van God. Maar het zijn wel zaken waardoor ik zeg: ook dit bevestigt mij persoonlijk in mijn geloof. Ik zie namelijk dat mijn geloof niet in strijd is met de empirische werkelijkheid zoals die zich aan mij voordoet.
Ik denk dat daarin ook het goede ligt van de Middeleeuwse Scholastiek. Keihard bewijzen bleek uiteindelijk te hoog gegrepen - al zijn er nog altijd mensen die dat anders zien - ondanks de enorme intellectuele prestaties. Maar men kon wel aantonen dat het christelijk geloof het kon opnemen tegen andere beschouwingen, zoals atheïsme, andere godsdiensten en weet ik wat niet al.
« Laatst bewerkt op: januari 07, 2004, 04:07:47 pm door Remco II »