Herschrijven psalmen

[paolo]

Al enige tijd is er een club mensen bezig om de psalmen te herschrijven en op eigentijdse muziek te zetten. Het lijkt me leuk om zelf ook zo iets te proberen. Het probleem is dat ik absoluut niet kan dichten dan wel vertalen. In dit topic wil ik graag een aantal dingen weten:

1. Is het uberhaupt nodig om psalmen te herschrijven. Zowel wat betreft de tekst als de muziek.
2. Herschrijf zelf de tekst van een psalm eens op een nieuwe manier en post het hier.
3. Lever commentaar op een geposte psalm.
4. Geef aan welke psalm je het liefste herschreven zou zien.

sub1: Ik denk namelijk dat het keihard nodig is. De inhoud van de psalmen is geweldig maar het taalgebruik in niet meer van deze tijd. De muziek van psalmen is ronduit ouderwets. 3 % van de Nederlanders luisterd nog wel eens orgelmuziek, maar de gemiddelde Nederlander (dus ook de gemiddelde GKV-er) luistert naar Sky-radio muziek. Deze muziek zit heel anders in elkaar. Vaak werkt men met een couplet-refrein structuur.

[Wilhelmina]

Wij zijn met de kinderen van de kinderkerk elke maand een tekst uit Psalm 8 aan het leren. Zo kennen ze in mei de hele psalm uit de NBG vertaling uit hun hoofd.

Wie gaat hem nu in kindertaal voor ons vertalen met muziek? Ik zal het dankbaar gebruiken en toevoegen aan ons repertoire.

[Hiedeen]

quote:

op 03 Mar 2004 16:27:17 schreef paolo:
Al enige tijd is er een club mensen bezig om de psalmen te herschrijven en op eigentijdse muziek te zetten. Het lijkt me leuk om zelf ook zo iets te proberen. Het probleem is dat ik absoluut niet kan dichten dan wel vertalen. In dit topic wil ik graag een aantal dingen weten:

1. Is het uberhaupt nodig om psalmen te herschrijven. Zowel wat betreft de tekst als de muziek.

Ik ga nu alleen even in op punt 1. Het lijkt me goed om psalmen te herschrijven. Vooral uit missionair oogpunt.
De psalm gaat veel meer leven, wordt veel echter als deze op een manier op muziek is gezet dat het je raakt. Dat kan via coupletten/refrein, maar dat is geen noodzaak. Tegelijkertijd moet je met de teksten wel dichtbij de brontekst uit de Bijbel blijven, ik zie hier geen echte problemen. Als de psalmdichters het (enkele) eeuwen geleden konden, dan kunnen wij dat nu ook.

Maar belangrijker lijkt me de muziek. De muziek moet volgens mij passen binnen bij de tekst van een psalm, het moet een ondersteuning zijn voor de tekst. Dus psalm 2, 51 en 100 moet elk heel anders op muziek gezet worden. Dit is echter vaak wel gebeurd, ook bij de berijming van de huidige melodie van psalmen.

Ik denk dat het goed is om te kijken hoe de psalmen het best tot zijn recht komen, zowel qua bedoeling, tekst, melodie en muziek. Die echte boodschap moet blijven doorklinken!

[Jaap Vreugdenhil]

Een aantal pogingen om de psalmen in hedendaags Nederlands te berijmen is te vinden op vreugdenhil.ontheweb.nl.

[Pugna]

Psalm 8

1  O onze God en Heer zeer hoog geprezen,
    Hoe heerlijk moet toch Uwe Name wezen!
    Over 't aardrijk strekt Uw heerlijkheid schoon,
    Ja wijder dan daar gaat des hemels troon.

2  Men ziet alzins Uwer kracht veel getuigen,
    Zelfs in de mond der kinderen, die zuigen.
    Daardoor maakt Gij tot niet ende beschaamd
    Uw vijanden, door Uw kracht zeer vernaamd.

3  Maar als ik wil aanzien ende bemerken
    De hemelen Heer! Uwer handen werken,
    De sterren, de mane, die Gij door 't woord
    Maakt ende stelt een ieder op zijn oord.

4 Alsdan spreek ik bij mij verwonderd zere:
   Wat is toch van den armen mens, o Heere!  
   Dat Gij zijner alzo gedachtig zijt,
   En over hem zorge draagt t' aller tijd.

5 Gij maakt hem, dat hij God schier zij gelijke.
   Want Gij maakt hem overvloedig en rijke,
   Van heerlijkheid die toch naakt is en bloot.
   Gij maakt hem vol met veel goederen groot.

6 Gij laat hem zijn over 't werk Uwer handen,
   Als een heer derzelve in alle landen.
   Zonder uitnemen, alles in 't gemeen,
   Hebt Gij hem onderdaan gemaakt meteen.

7 Ossen, schapen, haar wolle en haar vellen,
   Die Gij op de bergen voedt zonder kwellen,
   En op dat veld weiden doet overal,
   In bossen, bergen en in menig dal.

8 De vliegende vogelen die wel zingen,
   De vissen des meers en ook alle dingen,
   Die Gij haar wezen en den adem geeft,
   Maakt gij hem onderdaan, ja al wat leeft.

9 O onze God en Heer zeer hoog geprezen!
   Ten rechten moet Uwe Naam heerlijk wezen.
   Uwes Naams heerlijkheid in overvloed
   Strekt veel wijder dan de aardbodem doet.
 
Psalmberijming van Petrus Datheen, 1566

Misschien kun je hier iets mee. Het taalgebruik doet mij denken aan mijn sinterklaasgedichtjes van vroeger.  

[paolo]

He Jaap,

Dank je wel, Arjen heeft er toch nog veel meer berijmt?

[Wilhelmina]

quote:

op 03 Mar 2004 20:42:31 schreef Pugna:
Psalm 8

En dáárom vroeg ik nou juist om begrijpelijk taal voor kids!

[vaneccles]

Hangt er een beetje vanaf hoe je het allemaal doet.
Bedenk wel dat je een gedeelte van de bijbel "herschrijft"..

Je kan op twee manieren de tekst 'duidelijker' maken:haar vereenvoudigen qua
taalgebruik,zoals de Nederlandse taal in zijn algemeen al sterk is afgevlakt
(geldt ook voor alle andere talen,trouwens).
Maar je kan je kinderen ook gewoon even uitleggen wat dat moeilijke woord nou
betekent...

[Marloes]

Gebruik dan de NBV-vertaling Wilhelmina

quote:

1 Voor de koorleider. Op de wijs van een lied uit Gat. Een psalm van David.

2 HEER, onze Heer,
hoe machtig is uw naam
op heel de aarde.

U die aan de hemel uw luister toont,
3 met de stemmen van kinderen en zuigelingen
bouwt u een macht op tegen uw vijanden
om hun wraak en verzet te breken.

4 Zie ik de hemel, het werk van uw vingers,
de maan en de sterren door u daar bevestigd,
5 wat is dan de sterveling dat u aan hem denkt,
het mensenkind dat u naar hem omziet?

6 U hebt hem bijna een god gemaakt,
hem gekroond met glans en glorie,
7 hem toevertrouwd het werk van uw handen
en alles aan zijn voeten gelegd:

8 schapen, geiten, rundvee
en ook de dieren in het wild,
9 de vogels aan de hemel en de vissen in de zee
en al wat trekt over de paden der zeeën.

10 HEER, onze Heer,
hoe machtig is uw naam
op heel de aarde.

Als iemand anders even een wijsje bedenkt ben je klaar.

[Wilhelmina]

quote:

op 04 Mar 2004 19:55:03 schreef Marloes:
Gebruik dan de NBV-vertaling Wilhelmina

[...]


Als iemand anders even een wijsje bedenkt ben je klaar.

Dat is al een stukkie beter.
Ik bedenk me ineens nog een vertaling. Psalm 8: 2,4,5


Heer, onze God, hoe heerlijk is uw naam,
die U ons noemt door sterren, zon en maan.
Hemel en aarde spreken wijd en zijd,
tonen het wonder van uw heerlijkheid.

Heer, onze God, die aard' en hemel schiep,
zee‰n en land met macht te voorschijn riep.
Wat zijn wij, mensen, dat U aan ons denkt
en ons uw heerlijkheid en luister schenkt?

U komt ons, Heer, in Christus tegemoet.
U geeft ons, Heer,
verlossing door zijn bloed.
U roept ons, mensen, in uw heerlijkheid:
leven om Jezus' wil in eeuwigheid!

Daarom zal, Heer,
ons lied een loflied zijn,
dat in ons zingt  met eindeloos refrein.
Prijzend uw liefde, heffen wij het aan:
Heer, onze God, hoe heerlijk is uw naam!

[Bumblebee]

Met subtiele weglating van het gedeelte waarin God Zijn vijanden verdelgt      

Grapje hoor!! Ik vind het een mooie vertaling en het rijmt tenminste, daar hou ik wel van.
Ben erg ouderwets in die dingen.

[Macguinness]

quote:

op 03 Mar 2004 16:27:17 schreef paolo:
... maar de gemiddelde Nederlander (dus ook de gemiddelde GKV-er) luistert naar Sky-radio muziek. Deze muziek zit heel anders in elkaar. Vaak werkt men met een couplet-refrein structuur.

Bah,bah, en nog eens bah !!!
Sky radio is dé zender voor mensen die totaal geen smaak hebben kwa muziek, voor je het weet zit je een psalm te zingen op de melodie van Celine Dion.

[paolo]

Ok, we dwalen lichterlijk van het topic af. Wat ik met Sky-radio muziek bedoel is de muziek die toegankelijk in het gehoor ligt voor de meeste mensen. Het is in een kerk niet handig (wel leuk) om met een jazzcombo te begeleiden omdat deze vorm veel mensen niet aanspreekt. In New York doen ze dit overigens wel om hun yuppenpubliek aan te spreken. Onze psalmen zijn allemaal geschreven voor orgelmuziek en dat is niet raar want een orgel is (mits goed bespeeld) een prima begeleidingsinstrument. Maar het is gezien de huidige muziekcultuur niet het meest logische, aangezien er relatief weinig orgelmuziek geluisterd wordt. Alleen andere instrumenten zijn vaak lastig te gebruiken (bijv. gitaar) voor het spelen van psalmen. Vandaar dat het tijd wordt om naar de melodieeen te gaan kijken. Aangezien melodie altijd samen gaat met tekst is het handig om dit simultaan aan te pakken.

[Qohelet]

quote:

op 05 Mar 2004 11:48:59 schreef paolo:
Ok, we dwalen lichterlijk van het topic af. Wat ik met Sky-radio muziek bedoel is de muziek die toegankelijk in het gehoor ligt voor de meeste mensen. Het is in een kerk niet handig (wel leuk) om met een jazzcombo te begeleiden omdat deze vorm veel mensen niet aanspreekt. In New York doen ze dit overigens wel om hun yuppenpubliek aan te spreken. Onze psalmen zijn allemaal geschreven voor orgelmuziek en dat is niet raar want een orgel is (mits goed bespeeld) een prima begeleidingsinstrument. Maar het is gezien de huidige muziekcultuur niet het meest logische, aangezien er relatief weinig orgelmuziek geluisterd wordt. Alleen andere instrumenten zijn vaak lastig te gebruiken (bijv. gitaar) voor het spelen van psalmen. Vandaar dat het tijd wordt om naar de melodieeen te gaan kijken. Aangezien melodie altijd samen gaat met tekst is het handig om dit simultaan aan te pakken.

Dag Paolo,

Wat vind jij van deze bewerking van de psalmen?

En je zou ook eens kunnen luisteren naar een conceptversie van Psalm 1. Ja, dat ben ik die daar zingt en het is deels geimproviseerd, verwacht dus geen hoge kwaliteit. Maar ik ben benieuwd naar wat je vindt van de tekst en van het soort melodie.

Gelukkig wie niet meedoet met de plannen van de slechtaards
gelukkig wie niet meeloopt op de weg van de zondaars
gelukkig wie niet zit in de vergadering van spotters
maar voor wie Jahweh's onderwijs zijn lust en leven is,
die zijn lessen bestudeert dag en nacht...
Die is als een boom geplant aan stromend water
die op zijn tijd zijn goede vruchten geeft;
hij verdort niet, maar heeft altijd groene bladeren,
die in alles wat hij doet successen heeft.

Zo voorspoedig gaat het niet met de slechtaards
want die zijn als stofjes door de wind verstrooit.
Daarom houden slechtaards geen sland in de rechtzaak,
hebben zondaars niets te zoeken waar rechtvaardigen ontmoeten.
Want Jahwh bemoeit zich graag met de rechtvaardigen
en hij kent hun hele levensloop
maar zinloos is het leven van de slechtaards:
zij verdorren zonder uitzicht, zonder hoop...

[Marloes]

quote:

op 05 Mar 2004 22:27:43 schreef Qohelet:
Want Jahwh bemoeit zich graag met de rechtvaardigen

Waarom bemoeit? Dat klinkt zo negatief.. God, de grote bemoeial.

[Qohelet]

Ligt het aan de betekenis van het woord of aan de manier waarop jij het gebruikt?
Kom maar met een goed alternatief...

[Marloes]

quote:

bron: www.vandale.nl
be·moei·en met (ww.)
    1 zich inlaten met zaken waar men niets mee te maken heeft => zich inmengen in, zich mengen in
    2 [archa.] zich bezighouden met zaken om ze recht te zetten of in orde te maken
    3 zich bekommeren om iem. [pej.]

Het juiste woord hier is 'bekommeren', maar zo wordt 'bemoeien' volgens mij niet meer gebruikt. (Toch is je NL nog wel goed voor een Amerikaan .) Als je dat te ouderwets vindt zou je een synoniem voor 'bekommeren' kunnen gebruiken.

(Ik vind deze stijl trouwens beter dan die van Arjen Vreugdenhil (zie de link van Jaap Vreugdenhil) .)

[priemjohannes]

De tijd die erin gestoken wordt om de Psalmen te verstaan is die evenredig aan de moeite die wordt genomen bij moderne muziek film etc. etc.?

[Qohelet]

quote:

op 05 Mar 2004 23:57:46 schreef Marloes:
[...]


Het juiste woord hier is 'bekommeren', maar zo wordt 'bemoeien' volgens mij niet meer gebruikt. (Toch is je NL nog wel goed voor een Amerikaan .)

He, we gaan toch niet schelden? Het feit dat ik een Permanent Resident ben betekent nog niet dat ik geen Nederlander meer ben, laat staan een Yankee...

quote:

(Ik vind deze stijl trouwens beter dan die van Arjen Vreugdenhil (zie de link van Jaap Vreugdenhil) .)

Mmmm... zou ik dan schizofreen aan het worden zijn?

[Qohelet]

Enne, Marloes, ik hoop dat je de smileys er tussen de regels door bijleest...
  " class="smiley"  />

[Qohelet]

quote:

op 06 Mar 2004 00:05:24 schreef priemjohannes:
De tijd die erin gestoken wordt om de Psalmen te verstaan is die evenredig aan de moeite die wordt genomen bij moderne muziek film etc. etc.?

Dat is een heel boeiende vraag. Ik wil daar wel wat over kwijt:
1. Als je probeert de Psalmen echt te begrijpen, dan merk je ongetwijfeld dat ze aanspreken. Mensen als Luther en Calvijn waren niet gestoord toen ze claimden, dat geen poëzie zo goed recht doet aan de menselijke beleving als de Psalmen. En dat zeiden ze heus niet alleen omdat God erin voorkomt.

2. De Psalmen zijn een ander type poëzie dan veel moderne muziek, en anders van karakter dan moderne kunst. Het grote verschil is dat moderne kunst i.h.a. probeert om de boodschap te verhullen. De redenen lopen uiteen: de boodschap is zo vaag dat ze slechts indirect aangeraakt kan worden; de boodschap is zo banaal dat er een mysterieus sausje over moet; er is geen boodschap dan die er in gegoten wordt door de luisteraar/lezer/toeschouwer; enzovoort. De overeenkomst: kunst is gecodeerde boodschap.
De Psalmen doen dat anders, die hebben een duidelijke betekenis die ongecodeerd wordt doorgegeven (maar wel in poëtische vorm en beeldend).
(Lees voor dat verschil Lied tegen het Licht, hfdst 4 of Weet wat je zingt, hfdst 2 van Henny Vreugdenhil-Busstra [hé, weer die naam, familie? ].)

3. Psalmbewerkingen voor gebruikt in eredienst zouden daarom duidelijk van taal moeten zijn, en daarmee anders dan de meer literaire songteksten. Dat wil niet zeggen dat ze naar een banaal niveau hoeven ("blij blij m'n hartje is zo blij") maar pas vooral op voor de vaagheid à la Enya. Het gevolg zou moeten zijn dat er niet zoveel tijd hoeft te worden gestoken om zo'n Psalm te begrijpen als wat er nodig is voor een literaire film of moderne muziek.

[AW]

quote:

op 05 Mar 2004 22:27:43 schreef Qohelet:
[...]


Gelukkig wie niet meedoet met de plannen van de slechtaards
gelukkig wie niet meeloopt op de weg van de zondaars
gelukkig wie niet zit in de vergadering van spotters
maar voor wie Jahweh's onderwijs zijn lust en leven is,
die zijn lessen bestudeert dag en nacht...
Die is als een boom geplant aan stromend water
die op zijn tijd zijn goede vruchten geeft;
hij verdort niet, maar heeft altijd groene bladeren,
die in alles wat hij doet successen heeft.

Zo voorspoedig gaat het niet met de slechtaards
want die zijn als stofjes door de wind verstrooit.
Daarom houden slechtaards geen sland in de rechtzaak,
hebben zondaars niets te zoeken waar rechtvaardigen ontmoeten.
Want Jahwh bemoeit zich graag met de rechtvaardigen
en hij kent hun hele levensloop
maar zinloos is het leven van de slechtaards:
zij verdorren zonder uitzicht, zonder hoop...

Ik zal proberen wat commentaar te geven.
1. 'gelukkig' vind ik een wat magere uitdrukking voor 'welgelukzalig'. De nieuwe vertaling van de HC (van de GK, CG en HV uit 1983) gebruikt ook daar 'wat is u nodig in deze leer gelukkig ipv het oude 'zaliglijk'. Ik meen dat gelukkig een te beperkte uiting is van de aanschouwing van het hemelse Rijk.
2. 'Jawhes'..ik snap het voordeel niet van deze zegswijze. De 'HERE' vind ik een goede uitdrukking. Jawhe is niet begrijpelijker (wanneer het doel van je streven mocht zijn) voor kinderen, Jawhe is ook nogal gevoelig bij Joodse Christenen, en 'HERE' of 'HEER' dekt de lading beter van de Zijnsnaam.
3. 'In alles wat hij doet successen heeft' vind ik een gevaarlijk iets. Denk bijvoorbeeld aan Job. Daarnaast vind ik het Christelijk geloof geen successtory oid. Succes vind ik een platte 20e eeuwse term, in zijn algemeenheid, en niet geschikt voor kerkzang. 'Wel/goed gelukken' (SV) vind iets anders.
5. Ik vind de tegenstelling 'verdorren' vs. 'plant aan het water' goed gevonden.
6. Slechtaards is evenmin een term die je gelijk kunt stellen met het bijbelse 'zondaars', zoals zaliglijk ook niet hetzelfde is als 'gelukkig'.

Slechts een korte reactie; ik heb respect voor je stuk al heb ik dus wat bedenkingen. GRaag je reacite.

[paolo]

Goed Qohelet.  Ga het beluisteren en bespreken met mensen om mij heen. Je hoort nog van me!

[Qohelet]

quote:

op 08 Mar 2004 18:04:39 schreef Wiering:
[...]
1. 'gelukkig' vind ik een wat magere uitdrukking voor 'welgelukzalig'. De nieuwe vertaling van de HC (van de GK, CG en HV uit 1983) gebruikt ook daar 'wat is u nodig in deze leer gelukkig ipv het oude 'zaliglijk'. Ik meen dat gelukkig een te beperkte uiting is van de aanschouwing van het hemelse Rijk.
2. 'Jawhes'..ik snap het voordeel niet van deze zegswijze. De 'HERE' vind ik een goede uitdrukking. Jawhe is niet begrijpelijker (wanneer het doel van je streven mocht zijn) voor kinderen, Jawhe is ook nogal gevoelig bij Joodse Christenen, en 'HERE' of 'HEER' dekt de lading beter van de Zijnsnaam.
3. 'In alles wat hij doet successen heeft' vind ik een gevaarlijk iets. Denk bijvoorbeeld aan Job. Daarnaast vind ik het Christelijk geloof geen successtory oid. Succes vind ik een platte 20e eeuwse term, in zijn algemeenheid, en niet geschikt voor kerkzang. 'Wel/goed gelukken' (SV) vind iets anders.
5. Ik vind de tegenstelling 'verdorren' vs. 'plant aan het water' goed gevonden.
6. Slechtaards is evenmin een term die je gelijk kunt stellen met het bijbelse 'zondaars', zoals zaliglijk ook niet hetzelfde is als 'gelukkig'.

Het commentaar van Wiering laat goed zien waar je in de problemen komt bij iedere poging om de psalmen in hedendaags Nederlands te beschrijven.
Er zijn "kerkwoorden" die in de loop van de eeuwen, m.n. sinds de Statenbijbel, een eigen kleur hebben gekregen binnen de kerk. Dit is het sterkst in meer bevindelijke kringen, maar je vindt het in alle kerken. "De tale Kanaäns," noemen we dat dan (en in modern Nederlands zou dat worden: het dialect van 't Beloofde Land).
Andere, modernere vertalingen worden dan ervaren als anders en onvoldoende. Naar mijn mening ligt dat niet aan de moderne vertaling, maar aan de waarde die gehecht wordt aan het oude woord.

Neem nu het eerste woord van Psalm 1, 'asjre. Allereerst is dit grammaticaal een gek woord, want het is eerder een uitroep ("Heil!") dan een bijvoeglijk naamwoord. In vorm is het een meervoud van 'esjer of 'asjar. Het theologisch woordenboek omschrijft dit als blessedness, happiness.
Nu heeft "gelukkig" in het Nederlands een brede betekenis, maar het is een van de beste vertalingen. Want wat zijn de alternatieven? "Gezegend" is niet alleen minder gangbaar Nederlands, maar het is het voltooid deelwoord van "zegenen", terwijl het Hebreeuwse woord veel minder dicht bij barakh, "zegenen" ligt. En "welzalig" of "zaliglijk" is geen Nederlands meer; bovendien leidt het gemakkelijk tot misverstanden doordat "zalig" in de geloofsleer gebruikt wordt voor "gered" (bijv. Jezus als Zaligmaker).

"Success hebben" is inderdaad een vrij moderne term. Is het plat? Of niet verheven genoeg voor kerkzang? Ook hier een goede aanleiding om je af te vragen, wat je verwacht van taalgebruik in de kerk. Maar laten we wel wezen: ondanks Job zegt de Psalm het gewoon: "al wat hij doet lukt, is voorspoedig, heeft succes." Het Hebreeuwse woord saleach "prosper, succeed, be profitable" staat haaks op wat met Job gebeurde. Blame the Bible, not me... Je komt het woord ook tegen in Psalm 37,7 als "voorspoedig zijn"; daar gaat het om een goddeloze.

Dergelijke voorbeelden laten zien dat het voor ons als christenen wel eens goed zou zijn om in onze huis-tuin-en-keukentaal over God te horen en te spreken. Want zo blijkt de bijbel dingen rechtstreekser en platter te zeggen dan we vaak voelen. Prik door die tale Kanaäns heen...

[JsSmt]

Dag Qohelet,

heb in onderstaande psalm gepoogd up-to-date Nederlands te gebruiken. (Inderdaad, up-to-date is Engels, maar goed...) Doel van onderstaande poging is voor mijzelf uit te vinden waar het in de psalmen ook al weer over ging/gaat qua aangesneden onderwerpen (koningen, opstand, bloed), en een voorschot te geven om er ooit muzikaal modernere psalmen van te maken (zodat ik schema's en indelingen probeer weer te geven). Heb er nu totaal 5 gedaan (ps. 1 - 5) en vind het behoorlijk pittig. De korte verklaring, die lang zo kort niet is als 'ie klinkt, helpt me soms met achtergrondinfo over woorden en beelden.

Lees eens deze versie:

1Gelukkig is degene die niet achter het advies van de mensen zonder God aanloopt,
   die niet staat op de weg van de zondaren,
      of zit in de kring van de spotters,
2maar Gods woorden fijn vindt
   en daarover mediteert en hen in gedachten houdt zowel overdag als 's nachts.

3Want diegene is als een boom die aan stromend water geplant is,
   die elke keer weer vruchten geeft
      en die niet verwelkt;
- alles wat hij doet maakt hij tot een succes.

4Zo gaat het niet met de mensen zonder God,
   die lijken op kaf dat door de wind weggeblazen en verspreid wordt.
5Daarom blijven ze niet overeind tijdens het oordeel,
   net zoals de zondaren in de groep rechtvaardigen niet overeind blijven,
6want de Heer leidt de weg van de rechtvaardigen in goede banen,
   maar de levensloop van de mensen zonder God vergaat.


Wetenswaardigheidje die jij, Qohelet, uiteraard al weet maar ik onlangs ergens opgeduikeld heb: psalm komt van psalmos. PSALLO betekent tokkelen, snaren aanslaan. Paulo pak je gitaar!

Jos

[JsSmt]

Qohelet,

Ik vind jouw vertaling vrij 'los', ik probeer zelf nog wat meer bij de beelden van de NGB te blijven zonder zelf mijn interpretatie aan die beelden te geven. Kost moeite, dat geef ik gelijk toe. Mijn zinnen zijn ook niet vloeiend, althans, dat was niet mijn streven. Het ging echt alleen om inhoud en structuur als voorbereiding voor de muziek.

Vragen over de vertaling:
 
- Het woord in de grondtekst duidt op staan of stilstaan? Maakt verschil vind ik.
- 'kring' = aan tafel? of zich thuisvoelen? In dat laatste geval vervalt de parallel van staan en zitten.
- 'de wet van God' zijn de 1e 5 boeken van Mozes? Misschien handiger om het dan nu te betrekken op de boeken van Mozes in plaats van de Wet van God, waarbij iedereen aan de 10 geboden denkt. Dan wordt het: ... en de boeken van Mozes overdenkt...
- Groot Nieuws zegt in vs 4: ...verspreid is.' klopt dat en is dat belangrijk?
- 'groep rechtvaardigen': vergadering is ook het bijeenroepen, vgl het engelse gather. Klopt dat en hoe verwerk je dat in je vertaling?
- 'de Heer kent de weg': leiden, of 'zorgen en bewaren', of 'is bekend met de weg'?
- 'de weg' of het lot? Dan wordt het 'de Heer weet waar de weg ... op uitloopt'. Dit is een principiële discussie: door HET LOT te kiezen heeft God geen aktieve hand meer in de levensloop, bij DE WEG is dat anders omdat Hij die kan uitstippelen.
- er moet een beter verband tussen de twee delen van vrs 6 zijn dan de NGB aangeeft. Ik kan het niet maar misschien heb jij een suggestie.

(Amicaliter, toch?)

Jos

ps. Misschien is dit niet direct de algemene lijn dienend, maar het is wel illustrerend voor de problemen bij de hertaling van psalmen.

[Marnix]

Is het de bedoeling dat de wijs wel hetzelfde blijft?

Ik zal me er ook eens mee gaan bemoeien... Ik heb geprobeerd zoveel mogelijk uit de onberijmde versie er in mee te nemen.


Psalm 1: (kan gezongen worden op de huidige melodie )

Gelukkig wie niet luistert naar de raad
Van slechte mensen, niet met zondaars gaat.
Niet zit bij hen die God belachlijk maken
Zich niet bemoeit met dergelijke zaken
Maar die met blijdschap doet wat God verwacht
En daarmee bezig is in dag en nacht.

Zo iemand is zoals een groene boom
Die is geworteld aan een waterstroom
En waaraan jaarlijks mooie vruchten groeien
Zelfs in de hitte blijft zijn blad nog bloeien.
Zo iemand heeft in alles wat hij doet
Steeds weer succes, zo iemand gaat het goed.

Maar zondaars zijn als kaf, door wind verspreid
Bij 't oordeel hebben ze geen veiligheid.
Tenmidden van hen die op God vertrouwden
Zullen ze dan geen stand meer kunnen houden.
Voor wie Hem volgen wil Hij leider zijn
De weg van zondaars leidt naar het ravijn.

[JsSmt]

De wijs blijft hetzelfde?

Nee, het is wat mij betreft juist niet de bedoeling dat de wijs hetzelfde blijft. Wat ik probeer te doen is de inhoud te hertalen zodat het een voorbereiding is voor nieuwe muziek voor de psalmen.
Dat betekent dat er waarschijnlijk wat verschillende stijlen langs zullen komen. Juist vanwege de grote lappen tekst is het een grote uitdaging de psalmen te updaten. Dat betekent misschien wel een stuk rap bij lange psalmen, of een refreinstructuur bij korte krachtige psalmen. De ene psalm hoeft niet te rijmen en de ander is een beurtzang. Dat geeft de psalm volgens mij zelf wel aan, als we naar de meest oorspronkelijke teksten kijken. Kijk maar naar psalm 1: vaak is de tweede zin een aanvulling op de eerste. Dat soort dingen hoor je m.i. terug te zien in de muziek, als je probeert zo dicht mogelijk bij het origineel te blijven. Ik heb trouwens bewondering voor de pogingen; ik kan hier wel dingen roepen die ik nu belangrijk vind, maar 'k heb nog geen psalm op nieuwe muziek gezet. Enfin, dit zijn volgens mij mijn basisprincipes. Ik merk dat Qohelet andere uitgangspunten heeft of zijn grenzen op een andere plek legt. Geeft niet, da's gewoon een kwestie van keuzes maken.

Ik vind de psalmen die we op dit moment in onze kerk gebruiken o.a. gedateerd omdat op dezelfde wijs zowel droevige als prijzende teksten worden gezongen. Uiteraard kan je als organist daar wel wat aan doen, maar je wringt je toch in bochten terwijl de muziek een vertaling moet zijn van de inhoud.
Wat mij betreft.

Jos
(organist o.a. h.t.)

[Marnix]

Okeej, in dat geval kan er wel een andere wijs op. Maar wat vind je van mijn vertaling? En welke psalm is na deze aan de beurt? Ik vind het wel leuk.

[AW]

@ Qohelet: ik snap dat je afwilt van de Tale Kanaäns in navolging van Schilder. Toch vind ik die reactie op mijn reactie iets te kort door de bocht. Zalig is niet hetzelfde als het hedendaagse 'gelukkig'. Dat heeft niets te maken met een hang naar de Statenvertaling (overigens pleit ik voor herinvoering van deze vertaling en 1773 ipv die platte Donald Duck vertaling die we nu hebben   ), maar meer met de woorden op zichzelf.
Zalig is 'na de dood verenigd met God in Zijn paradijs' wat mij betreft. Gelukkig vind ik veel moeilijker te definiëren, maar een poging is dit 'een geestesstaat bij een persoon die hij als meer dan positief ervaart'. Gelukkig is een te zwakke term om zalig te beschrijven meen ik.

Natuurlijk is het het beste om naar de vertaling te kijken. Vertalen is echter altijd dubbelledig en heeft dus ook te maken met het huidige Nederlands. Toch vind ik dat je daar niet teveel in moet meegaan. De GNB heeft dat in de jaren '70 gedaan en zelfs die vertaling vind ik sterk veroudert. Ik vind het lovenswaardige pogingen, maar er komt m.i. weinig van terecht.

Wat je kennis van het hebreeuws betreft ben je mijn meerdere, ik kan daar niet op ingaan omdat ik het niet kan lezen.

1773 hoog!

[Qohelet]

quote:

op 11 Mar 2004 11:47:20 schreef Marnix:
Gelukkig wie niet luistert naar de raad
Van slechte mensen, niet met zondaars gaat.
Niet zit bij hen die God belachlijk maken
Zich niet bemoeit met dergelijke zaken
Maar die met blijdschap doet wat God verwacht
En daarmee bezig is in dag en nacht.

Zo iemand is zoals een groene boom
Die is geworteld aan een waterstroom
En waaraan jaarlijks mooie vruchten groeien
Zelfs in de hitte blijft zijn blad nog bloeien.
Zo iemand heeft in alles wat hij doet
Steeds weer succes, zo iemand gaat het goed.

Maar zondaars zijn als kaf, door wind verspreid
Bij 't oordeel hebben ze geen veiligheid.
Tenmidden van hen die op God vertrouwden
Zullen ze dan geen stand meer kunnen houden.
Voor wie Hem volgen wil Hij leider zijn
De weg van zondaars leidt naar het ravijn.

Aardige poging! Maar als je zoiets doet ervaar je meteen de nadelen.
* dwang van metrum en rijm. Je hebt ze opvallend goed weten te vermijden, maar toch:
- - in dag en nacht
- - door (de) wind verspreid
- - temidden (ineens weer ouderwets)
- - ravijn (why the hack een ravijn?)
* accenten in het Nederlands vallen niet samen met accenten in de muziek. Dat gebeurt in jouw versie vaak. Bijvoorbeeld:
- - Zelfs ín de hítte, i.p.v. Zélfs in de hítte
- - Steeds wéér succés, i.pv. Stééds weer succés
- - hebben zé geen veiligheid
- - Zullén ze dán, i.p.v. Zúllen ze dán

Een eigen melodie schrijven heeft voordelen (zeker als je maar één vers nodig heeft). Als ik het zo inschat zijn Paolo en JsSmt (ja, inderdaad, amice, en de schuilnaam Paolo had ik ook al wel gekraakt) op zoek naar bewerkingen die meer georganiseerd zijn volgens de rock-liedvorm, niet zozeer een klassieke strofe-vorm.

[Pulpeet]

quote:

op 11 Mar 2004 21:44:06 schreef Qohelet:
[...]
- - ravijn (why the hack een ravijn?)

Vond ik wel mooi eigenlijk.
De weg 'breekt af' toch? Ten minste, zo vertalen Gerhardt en Van der Zeyde die laatste zin.

[Marloes]

quote:

op 11 Mar 2004 21:48:44 schreef Pulpeet:
De weg 'breekt af' toch? Ten minste, zo vertalen Gerhardt en Van der Zeyde die laatste zin.

Is verdoemd, wordt vernietigd.. Tenminste volgens de KJV Strong's Version (klik op de woorden voor het woordenboek erachter; in de rechterkantlijn staan verschillende verklaringen).

Als 't jullie interessant lijkt wil ik de vertaling van The Complete Jewish Bible wel overtikken (OT staat nog niet online; OT is een parafrase van de in 1917 uitgegeven Tanakh - Jewish Publication Society; NT staat wel online en is vanuit het Grieks opnieuw vertaald).

@Qohelet: ik heb de smilies er wel bijgedacht

/ edit
Ik heb trouwens bij die vertalingen met Strongs altijd de indruk dat het Hebreeuws een heel kernachtige taal is, die meer redeneert in beelden dan in woorden (als het ware opgebouwd uit hierogliefen / meer visueel dan verbaal ingesteld). Kan dat kloppen? Zoja, om ontopic te komen, kun je dat verwerken in een psalmhertaling?

/ edit2
kan dat 'staan' niet ook slaan op een soort 'pauzeren'? dus een tijdelijk stilstaan itt 'zitten'?

[Qohelet]

quote:

op 11 Mar 2004 00:47:19 schreef JsSmt:
Qohelet,

Ik vind jouw vertaling vrij 'los', ik probeer zelf nog wat meer bij de beelden van de NGB te blijven zonder zelf mijn interpretatie aan die beelden te geven. Kost moeite, dat geef ik gelijk toe. Mijn zinnen zijn ook niet vloeiend, althans, dat was niet mijn streven. Het ging echt alleen om inhoud en structuur als voorbereiding voor de muziek.

Ik heb datzelfde geprobeerd, maar in mijn werkvertaling heb ik de NGB gelaten voor wat ze is en gebruik gemaakt van de Masoretische grondtekst, de Septuagint en Vulgata vertaling, de King James Versie en de Statenbijbel (in volgorde van belangrijkheid). Helaas crashte mijn computer zodat ik alleen de gezongen versie op Internet terug kon vinden...

quote:

- Het woord in de grondtekst duidt op staan of stilstaan? Maakt verschil vind ik.

Heb. `amad dekt de hele betekenis van "staan, blijven, enz.". De drie zinnen in vers 1 zijn "Hebreeuws rijm", parallellen met dezelfde strekking maar verschillende nuances. Op grond van het "gaan" (halach) in het begin zou ik het "staan" op de weg niet als stilstaan interpreteren, maar als een zich bevinden op.

Aan de andere kant, kijk eens naar de drieslag gaan - staan - zitten. Dat is een climax van passant naar actieve deelnemer. Dan komt het stilstaan weer meer in beeld.

quote:

- 'kring' = aan tafel? of zich thuisvoelen? In dat laatste geval vervalt de parallel van staan en zitten.

Heb. môshab "kring" is afgeleid van yashab "zitten". Vgl. voor de betekenis "zetel" en "zitting" in alle nuances. Woorden als "vergadering" en "bijeenkomst" dekken de lading goed.

Wat betreft de parallel: de zinsvolgorde in het Hebreeuws is chiastisch (kruisvorm):
niet wandelt in de raad ...
op de weg ... niet staat
in de kring ... niet zit

quote:

- 'de wet van God' zijn de 1e 5 boeken van Mozes? Misschien handiger om het dan nu te betrekken op de boeken van Mozes in plaats van de Wet van God, waarbij iedereen aan de 10 geboden denkt. Dan wordt het: ... en de boeken van Mozes overdenkt...

"De Wet" haTorah slaat meestal op de hele Schrift, dus inclusief de profeten en feestrollen. Voor ons christenen is het de Bijbel. Dan wordt het: ... en de Bijbel van de Heer overdenkt ...

quote:

- Groot Nieuws zegt in vs 4: ...verspreid is.' klopt dat en is dat belangrijk?

Ik zie geen reden voor een "resultatieve" interpretatie. Het Hebreeuws heeft een actief imperfectum, en hoewel dat niet per definitie een tegenwoordige tijd is, legt het de nadruk wel meer op het proces van wegwaaien dan op het feit van weggewaaid zijn. Bovendien is de Heb. zin actief: "de wind verspreid het kaf", niet: "het kaf wordt/is door de wind verspreid". NBG lijkt me daarom beter hier.

quote:

- 'groep rechtvaardigen': vergadering is ook het bijeenroepen, vgl het engelse gather. Klopt dat en hoe verwerk je dat in je vertaling?

'eda ("vergadering") van ya'ad ("afspreken, vergaderen") left de nadruk op het samenkomen op een afgesproken, vaste tijd; niet zozeer op het bijeenroepen (dat je vindt in de Gr. woorden synagoge "bijeen-komst" en ek-klêsia "naar buiten-roeping").

quote:

- 'de Heer kent de weg': leiden, of 'zorgen en bewaren', of 'is bekend met de weg'?

Heb. yodia` "kennende". Het werkwoord yada' heeft de brede betekenis "kennen, vertrouwd zijn met" en wordt zelfs gebruikt voor sex (in Gen 4,1, zie Statenvertaling). Het woord impliceert altijd een actieve omgang, niet een abstract weten, maar legt geen nadruk op de actie. "Leiden" e.d. lijkt me daarom echt te sterk.

quote:

- 'de weg' of het lot? Dan wordt het 'de Heer weet waar de weg ... op uitloopt'. Dit is een principiële discussie: door HET LOT te kiezen heeft God geen aktieve hand meer in de levensloop, bij DE WEG is dat anders omdat Hij die kan uitstippelen.

derekh "weg" is dat waarop de mens loopt, het is ook zijn gedrag. Vergelijk met het "gaan" in vers 1 en het typisch bijbelse "gaan", "wandelen" halacha, hithalech met God.

quote:

- er moet een beter verband tussen de twee delen van vrs 6 zijn dan de NGB aangeeft. Ik kan het niet maar misschien heb jij een suggestie.

Hoezo? Beide helften hebben drie kernwoorden:
weg - weg: gelijk
rechtvaardige - goddeloze: antoniemen
YHWH kent - vergaat: ...
De parallel suggereert heel sterk dat die laatste twee inderdaad tegenstellingen zijn, wat een dikke rode draad is door het hele boek van de Psalmen heen.

[Qohelet]

quote:

op 11 Mar 2004 21:59:17 schreef Marloes:
Ik heb trouwens bij die vertalingen met Strongs altijd de indruk dat het Hebreeuws een heel kernachtige taal is, die meer redeneert in beelden dan in woorden (als het ware opgebouwd uit hierogliefen / meer visueel dan verbaal ingesteld). Kan dat kloppen? Zoja, om ontopic te komen, kun je dat verwerken in een psalmhertaling?

het Hebreeuws heeft een heel ander taaleigen. De grammaticale verbanden worden minder aan gegeven door woordvolgordes of uitgangen van woorden zoals in de Europese talen (Engels; Latijn). De opvallende manier waarop met een kleine woordenschat verbanden getekend worden zie je in uitdrukkingen als "voor het aangezicht van" (= vóór), "in mijn ogen" (= volgens mij), "in/met de hand van" (= door toedoen van), "in mijn hart" (= bij mij zelf), "op het gezicht van" (= op het oppervlak, boven [Gen 1,3]), enz. Veel begrippen die wij door abstracta aangeven hebben in het Hebreeuws een omschrijving met concrete beelden, zoals lichaamsdelen. In een Psalmhertaling moet je je aanpassen aan het idioom van de doeltaal, dus je moet ze vertalen. Daarin is de kunst om de gevoelswaarde van het Heb. goed weer te geven...

[Marnix]

quote:

Aardige poging! Maar als je zoiets doet ervaar je meteen de nadelen.
* dwang van metrum en rijm. Je hebt ze opvallend goed weten te vermijden, maar toch:
- - in dag en nacht
- - door (de) wind verspreid
- - temidden (ineens weer ouderwets)
- - ravijn (why the hack een ravijn?)
* accenten in het Nederlands vallen niet samen met accenten in de muziek. Dat gebeurt in jouw versie vaak. Bijvoorbeeld:
- - Zelfs ín de hítte, i.p.v. Zélfs in de hítte
- - Steeds wéér succés, i.pv. Stééds weer succés
- - hebben zé geen veiligheid
- - Zullén ze dán, i.p.v. Zúllen ze dán

Een eigen melodie schrijven heeft voordelen (zeker als je maar één vers nodig heeft). Als ik het zo inschat zijn Paolo en JsSmt (ja, inderdaad, amice, en de schuilnaam Paolo had ik ook al wel gekraakt) op zoek naar bewerkingen die meer georganiseerd zijn volgens de rock-liedvorm, niet zozeer een klassieke strofe-vorm.

In dag en nacht loopt inderdaad niet helemaal toppie. "Misschien en is steeds daarmee bezig, dag en nacht"

Door wind verspreid kan toch wel? Wind of DE wind... lijkt me niet zo'n verschil

Ravijn komt omdat ik naast de NGB-vertaling ook de Het Boek vertaling er bij had... daar stond: De weg van de goddeloze lijdt naar de afgrond.

Hm is temidden zo ouderwets? Ok "In 't midden" dan?

Op accenten had ik niet zo gelet. Ik weet niet of dit zo belangrijk is... maar inderdaad, een eigen melodie schrijven heeft zo zijn voordelen.. alleen is dat denk ik niet mijn sterkste kant, ik huo het wel bij de tekst

[Qohelet]

Dat is de grote ellende met nauwkeurig berijmen. Je zit met handen en voeten vast aan
- ritme
- rijmschema
- melodische accenten
- inhoud
- beeldspraak

[JsSmt]

Weet iemand hoe ver het Psalmen-voor-nu-project gevorderd is? De medewerkers zijn niet echt scheutig met informatie over de voortgang.

Jos

[JsSmt]

www.boekencentrum.nl

info over psalmen-voor-nu.

[Mezzamorpheus]

Waar dan? Ik zie niets...

[Pulpeet]

in het menu links staat onderaan "Psalmen voor nu"

[Lalage]

De cd met de eerste 16 'Psalmen voor nu' is klaar en ik heb hem vandaag gekregen met de post. Hieronder kan je er meer over lezen.
Vrijdag ga ik naar het presentatieconcert in Tivoli, Utrecht. Jij kunt er ook nog bij zijn! De mp3's die je kunt downloaden vind ik trouwens niet zo geweldig, wat ik live en op cd gehoord heb is echt heel erg mooi. De psalmen gaan op deze manier echt leven voor mij!

Psalmen voor Nu werkt aan een nieuwe psalmberijming. In modern Nederlands, op moderne muziek. Twee jaar geleden haalden we het NOS-journaal, MTV, De Telegraaf en nog veel meer media, puur om het idee van psalmen op popmuziek. De aandacht in de media is sindsdien onafgebroken, maar we hebben ons niet onder druk laten zetten. Na drie jaar hard werken publiceert het project zeer binnenkort haar eerste resultaten. Oftewel: het is zover.

Er leven ongetwijfeld nog vragen. Dit factsheet geeft de antwoorden, of laat zien waar ze te vinden zijn.

· Wat staat er te gebeuren?

Op 15 april presenteert Psalmen voor Nu officieel haar eerste cd, met een groots concert in Tivoli in Utrecht. Reserveren? Vanaf 23 februari op www.ticketservice.nl of 0900 3001250. Route: www.tivoli.nl. Zaal open: 19.30 uur, aanvang 20.15 uur. Prijs: € 17,50 (Studenten en jongeren tot en met 20 jaar € 12,50)

· Hoeveel psalmen staan er op die cd?
Zeventien. Om precies te zijn psalm 4, 9, 15, 22, 28, 53, 57, 73, 84, 90, 121, 130, 131, 136, 142, 147 en een bonustrack.  Pick your favorite.

· Kan ik dat kopen?

Tuurlijk. Er verschijnen twee uitgaven: een cd en een boek-met-cd. Op de boek-cd staan behalve de nummers ook bestanden met een eenvoudige pianozetting en gitaargrepen. In het boek zelf leggen we uit wat we willen en hoe we het hebben aangepakt. Er staat ook een compendium in, een hoofdstuk waarin de dichter en de componist bij iedere psalm iets vertellen over hoe hij tot stand kwam. Beide uitgaven zijn nu al te bestellen op www.psalmenvoornu.nl, maar natuurlijk ook in de boekhandel en de platenzaak.

· Mag ik misschien eerst eventjes wat hóren?

Uiteraard. Op onze site kun je vanaf vandaag 2 psalmen downloaden. Gratis.

· Wordt dit ooit een echt psalmboek, met alle 150 psalmen?

Ja. Nou, nee. Ons psalmboek telt er uiteindelijk 149. Zoek het maar eens na in de bijbel: psalm 43 is eigenlijk psalm 42, deel 2. Dat wordt bij ons dus weer één lied.

 · Wanneer is het af?

Dat is een makkelijke vraag – om te stellen dan. Psalmberijmen is ongelofelijk veel werk. We zijn echt niet van plan om ook drie jaar te doen over de volgende zestien psalmen, maar we willen ons werk vooral heel goed doen. Reken dus maar op een paar jaar.

· En ondertussen?

Ondertussen verschijnt er regelmatig een cd met nieuwe psalmen. Net zo lang tot ze allemaal op cd staan. En dan verschijnt er ook een echt psalmboek. Met alle 150, pardon 149 psalmen.

· En waarom wist ik hier helemaal niks van?

Omdat je niet geabonneerd bent op onze nieuwsbrief (ook al gratis). Op www.psalmenvoornu.nl kun je daarop intekenen, dan weet je elke maand alles, en als eerste. Op die website kun je trouwens ook terecht voor meer achtergrondinformatie. Het archief van nieuwsbrieven is erg leuk, maar ook kun je op de site vinden wie er binnen dit project allemaal studeren op de grondtaal, berijmen en componeren.

· En als ik nog vragen heb?

Stuur dan gerust een mailtje naar psalmen@boekencentrum.nl of kijk op www.psalmenvoornu.nl of www.boekencentrum.nl

[Lalage]

Zoow, dat concert was errug goed! Ben blij dat ik erbij was

[Hiedeen]

Psalm 147 is echt geweldig!

[JsSmt]

Ha, da's nou net de psalm die ik het minst mooi vond. Maar dat gaat over stijl: ik hou niet zo van die muziek.
Het concert was gaaf: met zo'n zaal psalmen zingen geeft een bijzonder gevoel. De muzikanten waren goed bezig en het geheel was 'af' met een paar toelichtingen.
Mijn schreeuw is: ga door! Dit werk vind ik erg belangrijk: psalmen updaten. Het wordt grondig en zorgvuldig aangepakt, kan bij elke psalm mooi of niet mooi uitpakken, maar dat is gewoon een kwestie van smaak. De criteria waar de Psalmenvoornu-psalmen aan moeten voldoen zijn ook in orde. Lof.
GA DOOR!

[josef]

quote:

Wiering schreef op 11 maart 2004 om 13:52:
@ Qohelet: ik snap dat je afwilt van de Tale Kanaäns in navolging van Schilder. Toch vind ik die reactie op mijn reactie iets te kort door de bocht. Zalig is niet hetzelfde als het hedendaagse 'gelukkig'. Dat heeft niets te maken met een hang naar de Statenvertaling (overigens pleit ik voor herinvoering van deze vertaling en 1773 ipv die platte Donald Duck vertaling die we nu hebben   ), maar meer met de woorden op zichzelf.
Zalig is 'na de dood verenigd met God in Zijn paradijs' wat mij betreft. Gelukkig vind ik veel moeilijker te definiëren, maar een poging is dit 'een geestesstaat bij een persoon die hij als meer dan positief ervaart'. Gelukkig is een te zwakke term om zalig te beschrijven meen ik.

Beste Wiering,

ik ken zelf ook Hebreeuws en kan u vertellen dat uw idee van 'zalig' niet klopt. 'Na de dood verenigd met God in zijn paradijs' is zeer waarschijnlijk niet wat de schrijver van Psalm 1 bedoelde en is sowieso niet wat over het algemeen in het Oude Testament bedoeld wordt met (wel)zalig. 'Gelukkig' is een veel betere weergave van de betekenis.
Ik raad u dringend aan om een moderne bijbelvertaling te gebruiken, want het gevaar is reeel dat u bij meer bijbelse woorden die in het hedendaags Nederlands niet meer gebruikt worden, een verkeerd idee hebt.

groeten,

josef

[Peter]

offtopic:Groot kans dat Wiering dit niet leest (heeft dit forum al lang geleden verlaten, wel jammer trouwens).

[Aquila]

quote:

Hiedeen schreef op 16 april 2005 om 18:19:
Psalm 147 is echt geweldig!

Vond ik net als Jos ook wat minder..., hoewel ik hem nu ook wel begin te waarderen. Voor mij springen psalm 9 en psalm 22 er echt bovenuit!

[Aquila]

Psalmen voor nu Nieuwsbrief 11

Speciale editie: presentatieconcert (2)

Wat een avond.
Vrijdag 15 april 2005 is alweer gisteren. Het wil nog niet uit mijn hoofd.

Utrecht, Oudegracht, Tivoli, in een verlaten kleedkamer, 18.15 uur.

De Utrechtse poptempel Tivoli kan duizend mensen hebben. Zou het vol komen? Ineens realiseerde ik me hoezeer Psalmen voor Nu haaks staat op de bestaande psalmenpraktijk. Een voorbeeld van wat er door je hoofd kan spoken begint met de vraag: wie wil je bereiken met zo’n concert? Niemand heeft de cd nog, de nieuwe psalmen zijn nog geen argument om te komen. Je werft dus met een idee. En dat idee spreekt waarschijnlijk alleen mensen aan die de waarde van psalmen inzien. Hoe hebben die mensen dat geleerd? Van Datheen, van oude of nieuwe berijmers. Op de melodieën van, zeg maar, 1542.

Krijg je die mensen naar een poptempel? Ook al is het honderd keer uit liefde voor de psalmen? Ik hoorde alle bandleden en solisten oefenen. Ik zag het al gebeuren: een vette band die staat te spelen voor de leden uit het projectteam en wat trouwe familie. Maar ik kan niets meer doen. Het laatste interview is gegeven, de laatste flyer uitgereikt.

Er staat een deur open. Een oude, versleten wenteltrap duikt naar links de diepte in. Ik neem de uitdaging aan, al was het maar om iets omhanden te hebben. De kelder is het werkhok van de technici, maar de rommel is niet het eerste wat ik zie. Ik zie dat de ongepleisterde muren bestaan uit kloostermoppen. Middeleeuws metselwerk. De kelder toont de vorm van het koor van een kerk. En jawel, recht boven mijn hoofd bevindt zich nog altijd het podium: de indeling van de poptempel is nog altijd een gevolg van de aanwezigheid van de nonnen, die hier lang geleden – psalmen zongen. Psalmen reciteren of zingen is een katholieke traditie.

Utrecht, Oudegracht, Tivoli, buiten op straat, 19.50 uur.

Op straat voor Tivoli staat een indrukwekkende rij. Vele tientallen meters mensen, allemaal wachtend op een kaartje. Voorbij fietsende studenten stappen af, bang dat ze een of andere megaster missen. ,,Wie staat er vanavond?’’ Tivoli loopt vol. En ik ook.

Utrecht, Oudegracht, Tivoli, grote zaal, 20.40 uur.

De zaal zit vol. Roeland Smith heeft de mensen welkom geheten, bandleider en duizendpoot Sergej Visser komt glimmend naar achteren bij psalm 121. Jurgen van Harskamp zingt, dus hij hoeft even niet. Hij geeft zowat licht van pure blijdschap.

Ik ben nog even niet blij. Ik moet zometeen op een poppodium gaan staan, om te vertellen hoe hebraïci en dichters werken aan de totstandkoming van de berijmingen. En ik ben geen podiumdier. Ik kom om in de zenuwen. Pas na mijn praatje begin ik te genieten.

Het publiek ook. Het applaus bij ieder nummer is zo enthousiast dat het Sergej in verlegenheid brengt. ,,Het is wel psalmen zingen, hoor!’’ nuanceert hij. Maar van zijn gezicht straalt de dubbelheid. Als er een is van de psalmen staat te genieten, dan hij wel. Juist door ze te zingen en te spelen. Hij besluit al het applaus dankbaar te incasseren. Aan het eind van de avond legt hij, op hetzelfde podium en namens iedereen, alle dank bij God neer.

Zeewolde, 16 april 2005

Terwijl Ria Borkent en Niels Dolieslager geïnterviewd worden door Radio Nederland Wereldomroep, zit ik deze brief aan jou te schrijven. Je bent, dat is misschien wel leuk om te weten, inmiddels met bijna vijfduizend andere mensen geabonneerd op onze nieuwsbrief.

Het team van Psalmen voor Nu heeft de avond in Tivoli beleefd als een afsluiting. Drie jaar zoeken en zweten leverde een bewogen avond op. Vanmiddag mailde Menno van der Beek, terecht, de opmerking rond dat het een geboortefeest was. Menno: ,,Gisteravond, dat was het eisenloze moment, dat je met de glimmende jongeling, die een prachtig geluid blijkt te maken, op de kraamafdeling staat, puur gelukkig. Daar heb je de hele zaterdag recht op. Vervolgens mag je je het hoofd gaan breken over de opvoeding. Totdat de betrokkene je auto wil lenen.’’

Zo is dat, met één kanttekening. Gods kinderen zijn ook kinderen van de gemeente. Het zijn de gebruikers die onze psalmen bij de hand moeten nemen, ze opvoeden. De eerste zestien Psalmen voor Nu zijn ook op een bepaalde manier te vondeling gelegd. Willen ze een kans maken, dan moeten ze liefdevol worden opgenomen door jongeren, op bijbelstudieverenigingen, op kamp, op gemeenteavonden en in erediensten. Oftewel, het woord is nu aan jou.

Amersfoort, Bergkerk, vanaf nu

Voor ons ligt een heel lijstje vragen. Als we bij elkaar komen in de Bergkerk in Amersfoort zullen we het hebben over de tweede cd. Wanneer moet die verschijnen? Welke psalmen moeten erop? Is de toonzetting goed?

Maar we moeten nu ook afwachten hoe de recensies zijn. Kranten en tijdschriften zullen deskundigen uitnodigen om iets over onze teksten te zeggen, en iets over onze melodieën. Ze zullen ongetwijfeld ook met kritiek komen, en het is aan ons om die kritiek vruchtbaar te maken.

Verder zijn er nog een heel aantal vragen open. Niet in de laatste plaats deze: veel mensen vroegen of er niet een kleine concerttoer kan worden gemaakt, zodat de concertgangers van vrijdag weer andere mensen kunnen meenemen, en zodat de psalmen ook in andere plaatsen in deze live-setting te beluisteren zijn. Op die vraag hebben we nu nog geen antwoord. We denken na.

In onze volgende nieuwsbrieven hoor je meer.

Rien van den Berg

[Lalage]

en nu? Gaan we ze zingen in de kerk?