Onze westerse samenleving is oa gebaseerd op het betalen en ontvangen van rente.
Nu heb ik daar een vraag over.
quote:
35 Wanneer uw broeder verarmt en zich bij u niet meer staande kan houden, dan zult gij hem - vreemdeling en bijwoner - ondersteunen, opdat hij bij u in het leven blijve. 36 Gij zult geen rente of winst van hem nemen, maar gij zult voor uw God vrezen, opdat uw broeder bij u in het leven blijve. 37 Gij zult hem uw geld niet op rente geven noch uw voedsel tegen winst.
(O.a. Leviticus 15.)
Is dit niet in tegenspraak met de gelijkenis van de ponden:
quote:
23 Waarom hebt gij dan mijn geld niet bij de bank gegeven? Dan zou ik het bij mijn komst met rente opgevraagd hebben.
(O.a. Lucas 19.)
Ook opvallend in deze context is onderstaande redenering van Calvijn:
quote:
Calvijn schrijft bijvoorbeeld expliciet: "Hoewel ik enige rente toesta, maak ik niet alles geoorloofd. Verder keur ik niet goed als iemand een beroep wil maken van het rentevoordeel behalen." Calvijn keurde dus het bankbedrijf af! "Daarenboven geef ik nergens vergunning voor dan onder aanbrenging van bepaalde uitzonderingen. De eerste is dat er geen rente genomen mag worden van de armen en dat niemand die in moeilijkheden is door gebrek of ongeluk gedwongen mag worden" tot betaling. "De tweede uitzondering is, dat wie leent niet zodanig gericht mag zijn op winst dat hij ... door zijn geld veilig te willen onderbrengen zijn arme broeders tekort doet. De derde uitzondering is dat niet plaats mag vinden wat niet overeenstemt met natuurlijke rechtvaardigheid en het gebod van Christus: 'behandel de mensen, zoals u door hen behandeld wilt worden'... De vierde uitzondering is dat degene die leent evenveel of meer voordeel moet tegemoet zien van het geleende geld" als degene die uitleent. "In de vijfde plaats dat we niet oordelen volgens de algemene gewoonte ... of afmeten wat recht en billijk is aan de verdorvenheid van de wereld, maar dat we ons voorschrift nemen uit het woord van God. In de zesde plaats moeten we bepaald niet alleen letten op de privé-omstandigheden van degenen waarmee we zaken doen, maar ook overwegen wat geschikt is in het algemeen. Want het is overduidelijk dat de rente die de handelaar betaalt een toelage van het hele volk is", (want de handelaar betaalt die rente tenslotte uit de opbrengsten van zijn handel, waar meer mensen bij betrokken zijn dan alleen hijzelf). "In de zevende plaats dat men niet díé hoogte van de rentevoet overschrijde die de openbare wetten van de regio of plaats toestaan. Het is echter niet altijd voldoende om je aan die wetten te houden, want vaak staan ze dingen toe, die men wíl, maar om praktische redenen niet kán verbieden.
http://www.antenna.nl/wim.nusselder/schrijfsels/rente.html Ik heb hier geen boeken van Calvijn en kan dus niet controleren of dit correct is geciteerd.
Moslims mogen (ook) geen rente vragen (joden niet aan hun arme medeburger, wel aan buitenlanders):
quote:
Ten eerste wordt duidelijk uit de Koran dat geld en bezit, God's eigendom is. God is de Schepper ervan en Hij schenkt het aan wie Hij wil. God de Schepper is de werkelijke eigenaar en de mens heeft het slechts in bruikleen gekregen, wat wordt gezien als een gunst die God de mens verleende. Dit principe is in feite niet slechts van toepassing op geld, maar geldt voor alles wat erop aarde is. (...) Waar de Koran zich zeer fel tegen uitspreekt is rente, woeker (riba geheten in het Arabisch).Het is absoluut verboden voor een moslim om rente te vragen voor geld dat men uit leent. Omdat het in het huidige mondiale bankwezen bijna ondenkbaar is om rente buiten beschouwing te laten, stonden moslims voor een probleem. Men wou niet buitengesloten worden, maar toch ook niet de religieuze geboden buiten beschouwing laten. Over deze kwestie hebben moslimeconomen en geleerden hun hoofden gebogen en zijn tot een geheel nieuw systeem gekomen die het voor moslims toch mogelijk maakt op religieus verantwoorde wijze mee te kunnen doen in het mondiale handels- en betalingsverkeer. Heel beknopt komt het erop neer dat het islamitische bankwezen geld mag beleggen in projecten die de gehele gemeenschap (waaronder ook het milieu en dieren vallen!) ten goede komen, projecten die niets of niemand uitbuiten. Speculeren, wat in principe neerkomt op gokken, is niet toegestaan. De aandeelhouders van een islamitische bank kunnen dan wel niet rekenen op rente, maar delen wel in de winst van de bank.
En uiteindelijk komen we bij het punt waar het mij om gaat:
Sommigen denken dat het verschil tussen het islamitische bankwezen en het mondiale- op rente gebaseerde- systeem hem zit in het omgaan met een van te voren vastgestelde opbrengst (rente die ontbreekt bij islamitische banken). Maar iemand die islamitische banken grondiger bestudeert komt er achter dat er veel meer verschillen zijn:
1.. Een islamitische bank stoelt op religieuze grondbeginselen, terwijl een bank gebaseerd op rente- zich hier niets van aantrekt. Het zijn moslims die zich bezighouden met islamitische banken en een islamitische instelling kan uiteraard moslims tot haar klantenkring rekenen, die allen de religieuze principes als prioriteit beschouwen bij hun handelen.
2.. Een islamitische bank behoudt haar menselijke gezicht en heeft een sociaal karakter. Vertrouwen, oprechtheid en menselijkheid staan voorop. Terwijl 'gewone' banken puur gericht zijn op het maken van winst en zeer materialistisch zijn ingesteld en geen genade kennen als mensen hun schulden niet op tijd af kunnen lossen, schelden islamitische banken in bepaalde gevallen schulden kwijt of verlenen uitstel van terugbetaling als een persoonlijke situatie hier om vraagt.
3.. Een islamitische bank dient vóór alles de gemeenschap, terwijl een op rente gebaseerde bank uit is op zoveel mogelijk winstbejag. Hier gaan zij geen projecten uit de weg die de gemeenschap schade toe brengen. Islamitische banken daarentegen schenken bijvoorbeeld zakaat aan de behoeftigen van de samenleving, ze stimuleren studiefondsen, dragen bij aan het bouwen van moskeeën, schenken aan liefdadigheidsinstellingen enz. Ze vervullen hiermee een sociale functie. Wie het islamitische bankwezen bestudeert zal opmerken dat zij een mooi evenwicht weet te vinden tussen de groei van de samenleving in zijn geheel en de economische groei, zonder dat de één ten koste van de ander hoeft te gaan, terwijl bij 'gewone' banken het gemeenschappelijke belang genegeerd lijkt te worden en alles draait om de economische groei.
4.. Hier uit vloeit voort dat 'gewone' banken investeren in zaken die immoreel kunnen zijn (te denken valt aan wapenhandel, alcohol- en tabaksindustrie, exploitatie van de Derde Wereld, projecten die investeren in de gokwereld enzovoort), terwijl islamitische banken slechts in zaken investeren die voor de godsdienst toegestaan zijn, wat erop neer komt: zaken die geen schade aan wat en wie dan ook kunnen toebrengen.
5.. Het islamitische bankwezen berust op partnerschap. Aandeelhouders zijn allen partners in de bank. Er vindt interactie op gelijkwaardige basis plaats tussen degene die het geld beheert (de bank) en de aandeelhouders, die worden beschouwd als werknemers van de instelling. Met dit aspect dient het islamitische systeem wederom de gemeenschap in zijn geheel. (En toont het zijn humane karakter). Aan deze punten gaat het reguliere bankwezen voorbij.
6.. Islamitische banken hebben oog voor kleine ondernemers en ondersteunen, stimuleren hen en richten zich niet slechts op commerciële succesvolle bedrijven. Zij geven hiermee de kans aan meer mensen om iets te beginnen.
7.. Islamitische banken richten zich op stabiele projecten die nauwelijks risico met zich mee brengen en speculeren niet. Men gaat hiermee inflatie uit de weg en ook het onnodig opdrijven van de prijzen. Verder vragen islamitische banken geen rentepercentage als men geld uitleent, terwijl 'gewone' banken soms wel 10% rente vragen.
8.
