Wetten / wetticisme: een heikel onderwerp, Iris! Er is onlangs in onze kerk nog een scheuring geweest, deels vanwege de rol van de 10 geboden van Mozes.
Ik sluit mij qua visie op de refo's aan bij wat Alfredt heeft gezegd. Zij denken goed te handelen op die manier. Ik denk niet dat het goed is, maar ga hen niet de maat nemen.
De bijbel zegt wel een boel over wetten die je wel/niet moet houden:
De Joden onderscheiden 613 (?) ge- en verboden, die in de eerste 5 boeken van de bijbel gegeven zijn (veel geboden over omgangsvormen, reinheid, offers). Daarbij vormen de 10 geboden van Mozes (exodus 20:1-17) een overkoepeling ervan. Deze vormen onderdeel van het verbond dat God exclusief met het volk Israel had gesloten. Het houden van al deze wetten was dan ook essentieel. Om die reden hadden de 'schriftgeleerden' een systeem van extra wetjes opgesteld om te voorkomen dat je 1 van de door Mozes gegeven wetten zou overtreden (wordt aangeduid met 'wetticisme'. Voorbeeld: op shabat mag je niet werken, en daarom waren er regels opgesteld over bijv. de afstand die je op een shabat mag lopen). Tegen dat laatste trekt Jezus van leer. Jezus houdt zich ook niet aan die extra regels (loopt hele einden en verdedigt het plukken van voedsel op shabat, Matt 12). Daarnaast vergeestelijkt Jezus de letterlijke geboden van Mozes: Matt 5:21-48.
Jezus laat tijdens zijn leven op aarde zien dat het heil van God niet afhankelijk is van of je wetjes houdt of niet, maar van geloof en van wat in je hart gebeurt. De Bergrede is daar een mooi voorbeeld van: Matt 5: 1-11. vers 12 zal je aanspreken: 'Wees blij en juich, want in de hemel wacht jullie een rijke beloning'. Toen Jezus stierf, scheurde het voorhangsel in de tempel: symbool dat het ultime offer voor onze zonden nu gebracht is, dat offers en wetten er nu niet meer toe doen.
Paulus schrijft ook een heleboel over de wet/wetten/wetticisme. De hele brief aan de Romeinen gaat erover (een lastig te lezen brief). Galaten 3:19-27 zegt het heel krachtig: er waren wetten om aan te tonen dat wij niet meer konden voldoen aan wat God van ons vroeg, en om de belofte van heil aan Abraham duidelijk te maken. Nu is die belofte vervult in Jezus Christus. Daarom is, als je in Hem gelooft, de wet niet meer van toepassing. We hoeven niet meer te offeren, niet meer 10den af te dragen aan de kerk, niet meer onze zonen te besnijden. Paulus waarschuwt ons voor het opleggen van nieuwe wetten nu de wet in Christus vervuld is.
Daar houd ik mij aan vast.
Toch staan er in het nieuwe testament nog zat geboden. Het lijkt soms zelfs tegenstrijdig (ook Paulus geeft een boel geboden over hoe vrouwen zich moeten gedragen). Jacobus 2:14-17: Geloof zonder werken is een dood geloof. Moet je dan goede werken doen? Ja en nee, denk ik. Als je gelooft, zal langzaam maar zeker Gods Geest in je gaan werken. Het resultaat op (soms heel lange) termijn is een karakterverandering. Je gaat steeds meer lijken op een echt kind van God. Alfredt noemde Galaten 5:22 al. En volgens mij houd je dat automatisch en oprecht ook de 10 geboden van Mozes, en nog veel anderen daarnaast. Duidelijk is ook dat je in je doen en laten rekening moet houden met je (ongelovige) omgeving: geen aanstoot geven. Dus: geen wetten meer, maar wel richtlijnen. Aan de ene kant wel en aan de andere kant dus geen 'vrijheid, blijheid'.
Ik toets mijn daden daar nu aan.
En dus ga ik regelmatig (vaak 2x) per zondag in (spijker)broek naar de kerk. Werk ik soms op zondag. Fiets ik vaak door rood licht. En als ik het niet meer weet, dan bid ik en doe ik vervolgens datgeen waarvan ik in mijn hart voel dat het goed is, in vertrouwen dat de Heilige Geest mij leidt.
NB: dit is wel een stukje hogere theologie, gebaseerd op soms lastige teksten, die in verschillende bijbels soms verschillend vertaald worden. Zie het dus als mijn mening, en vind je eigen weg hierin.