Auteur Topic: Creativiteit of ambacht  (gelezen 2860 keer)

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Gepost op: februari 13, 2003, 11:14:12 pm »

quote:

Een stukje oproep van Reformanda:
De liturgie ondergaat sterke veranderingen door de zucht naar eigen beleving van de creatieve mens. De ongebondenheid op dit gebied krijgt de vrije hand en neemt in verschillende plaatselijke gemeenten toe.

Wie brengt hier iets tegenin?

Misschien gerichter: De invulling van de dienst moet volledig worden bepaald door wat er in Gods Woord is voorgeschreven. Niet alleen wat strijdig is met Gods woord is taboe; ook wat God niet bevolen heeft is taboe.

Gij zult zeggen tot allen die kunstvaardig zijn, welke Ik met een geest van wijsheid vervuld heb, dat zij de klederen van Aäron maken ... (Ex 28, 3) -- deze kunstvaardigheid is geen kunstzinnigheid in de moderne betekenis van expressie van de allerindividueelste emotie, maar een ambachtelijke vaardigheid die wordt ingezet om het door God getoonde model zo goed mogelijk te realiseren.
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


Peter

  • Berichten: 2108
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #1 Gepost op: februari 13, 2003, 11:44:47 pm »
Ik ben het deels met Reformanda eens.

Eens, vanwege de toenemende roep om Opwekking, E&R liedjes en wat dies meer zij. Eens, vanwege het willekeurig 'opleuken' van de eredienst, de roep om 'afwisseling'.

Oneens, omdat een groot deel van de huidige liturgieveranderingen voluit schriftuurlijk zijn en terug gaan naar de tijd van de Reformatie. En dan bedoel ik, dat de eredienst een ontmoeting is tussen God en zijn gemeente, waarbij - als het goed is - niet alleen de ambtsdragers actief zijn in de eredienst, maar de hele gemeente.

De kerk(dienst) is vanouds een zaak van de gemeente, niet van de dominee of andere ambtsdragers. Na de reformatie zijn we verworden tot een domineeskerk (of ambtsdragerskerk), waarin de predikant allerlei zaken namens de gemeente verwoordt; denk aan het Amen (op zowel zegen(groet) als op de preek), het gebed, de geloofsbelijdenis, etc.
Het is m.i. een goede zaak, dat deze onderdelen worden 'teruggegeven' aan de gemeente.

Zo blijkt maar weer, dat we niet moeten spreken over liturgievernieuwingen, maar om liturgieveranderingen.

dsWim

  • Berichten: 708
  • voor al uw leerbewerking
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #2 Gepost op: februari 14, 2003, 01:32:13 am »
Dom van God hè, dat Hij mensen met creativiteit heeft geschapen? Robots was veel slimmer geweest. En niet alleen voor de liturgie...
shoot me again, I ain't dead yet

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #3 Gepost op: februari 14, 2003, 12:11:09 pm »
Dom van God hè, dat Hij mensen met verstand geschapen heeft. Nu kunnen ze eigen ideeën bedenken over reden en zin van de wereld.
Dom van God ook, dat Hij mensen als sexuele wezen geschapen heeft. Nu kunnen ze alle mogelijke gruwelen bedrijven (incest, homosexualiteit) waar Hij zich aan ergert.

Ofwel, is het niet heel flauw om in een debat over normen te verwijzen naar mogelijkheden? Niet alles wat kan, mag. Laten we serieus onder ogen zien: naar mijn aard (incl. mijn creativiteit) ben ik erop uit God en mijn naaste te haten.
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


Sam

  • Berichten: 443
  • Wat is waarheid? Joh. 18:38
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #4 Gepost op: februari 14, 2003, 12:43:32 pm »
Ik begrijp er weinig van. In de liturgie wil je God prijzen voor wat hij heeft gedaan. Dat kan volgens mij het beste in de uiting die het dichst bij jezelf staat.

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #5 Gepost op: februari 14, 2003, 12:49:07 pm »
Een aantal broeders en zusters (vooral in de Gereformeerde gezindte in Groot-Brittanië en de VS) denkt daar anders over; zij hanteren het regulative principle dat de hele dienst aan God, ook de liturgie, niet meer mag zijn dan Hij heeft voorgeschreven.

Misschien een wat extreem standpunt, maar het ligt op de lijn van de verwachtingen die Reformanda blijkbaar ook heeft. En de uitdaging is: laat het maar zien. Laat maar zien dat wat het dichtst bij ons staat het meest geschikt is voor de eredienst.

Zing je blijdschap uit,
laat de HEER het merken:
zing je psalmen luid!
Harp en tamboerijn,
speel het blij refrein:
“God is onze sterkte!”

Blaas op de trompet,
zoals voorgeschreven;
vier volgens zijn wet

elke maand een feest,
want ‘t is God geweest
die ons liet herleven.

God gaf dit bevel
toen Hij ons bevrijdde
en heel Israël
uit de slavenmacht
van Egypte bracht,
uit de werkplaats leidde:


(volgt de rest van Ps 81, over gehoorzaamheid aan God)
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


Sam

  • Berichten: 443
  • Wat is waarheid? Joh. 18:38
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #6 Gepost op: februari 14, 2003, 01:01:32 pm »

quote:

Een aantal broeders en zusters (vooral in de Gereformeerde gezindte in Groot-Brittanië en de VS) denkt daar anders over; zij hanteren het regulative principle dat de hele dienst aan God, ook de liturgie, niet meer mag zijn dan Hij heeft voorgeschreven.


Mogen er dan ook alleen maar rituele gebeden gebeden worden?

quote:

Misschien een wat extreem standpunt, maar het ligt op de lijn van de verwachtingen die Reformanda blijkbaar ook heeft. En de uitdaging is: laat het maar zien. Laat maar zien dat wat het dichtst bij ons staat het meest geschikt is voor de eredienst.
Helaas ben ik niet zo creatief, dus ik kan zelf weinig laten zien. Maar er zijn ongetwijfeld genoeg broeders en zusters die graag wat kunnen en willen laten zien, en geef ze daar dan svp de ruimte voor in hun plaatselijke gemeenten.

Sam

  • Berichten: 443
  • Wat is waarheid? Joh. 18:38
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #7 Gepost op: februari 14, 2003, 01:46:37 pm »
Eventjes een search op internet gedaan:

Met betrekking tot Psalm 81, Israël wordt bevolen God te bedanken voor hetgene wat Hij hen heeft gedaan.  Daartoe moeten zij inderdaad psalmen zingen (vers 2). Het woord voor psalmen hier is zimrah wat een algemene term is voor melodie of gezang. Dat in tegenstelling tot enkel de psalmen van het boek Psalmen mizmor.
Dus de conclusie is, God lofzingen op een manier die de bijbelse waarheid weergeeft onder inspiratie van de Heilige Geest.

Bron:
http://www.all-of-grace.org/pub/pribble/hymnsing.html#NOTE25

Jan W

  • Moderator Muziek
  • Berichten: 1390
  • mail to: redactie@forum.gkv.nl
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #8 Gepost op: februari 14, 2003, 01:57:43 pm »

quote:

op 14 Feb 2003 12:11:09 schreef Qohelet:
Dom van God hè, dat Hij mensen met verstand geschapen heeft. Nu kunnen ze eigen ideeën bedenken over reden en zin van de wereld.
Dom van God ook, dat Hij mensen als sexuele wezen geschapen heeft. Nu kunnen ze alle mogelijke gruwelen bedrijven (incest, homosexualiteit) waar Hij zich aan ergert.

Ofwel, is het niet heel flauw om in een debat over normen te verwijzen naar mogelijkheden? Niet alles wat kan, mag. Laten we serieus onder ogen zien: naar mijn aard (incl. mijn creativiteit) ben ik erop uit God en mijn naaste te haten.


Als ik dit lees hoop ik dat je de ervaring van de 'oudste' zoon bespaard blijft.... Eigenlijk zeg jij tegen God bedankt voor de creativiteit maar ik doe er niets mee, want stel je voor dat ik iets fout doe. En wat je hier schrijft doet mij verdacht veel lijken op de gelijkenis met de talenten waarbij de persoon met een talent hem maar begroef je weet immers nooit....

Waarom wil je in zo'n strak keurslijf leven? Wordt God daar blijer van of zo, heeft Hij dan meer aan jouw dan aan die mensen die de creativiteit wel in de eredienst willen inbrengen? Het zijn zo maar wat vragen die mij boven komen, maar zoals jij nu denkt heb ik vroeger ook gedacht en ik ben tegen een verschrikkelijke muur opgelopen.. Gelukkig heeft God mij laten inzien dat Hij wel meer ruimte laat dan de door sommige mensen bedachte regeltjes voor de eredienst..
Met vriendelijke groeten,

Jan Wietsma, Zwolle

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #9 Gepost op: februari 14, 2003, 02:11:52 pm »
Krampachtig omgaan met creativiteit wil ik niet. Ik zet mijn creativiteit graag in, ook in de kerk, bijvoorbeeld om muziek te componeren en te improviseren, om voorstudiemateriaal voor bijbelkringen te schrijven, zelfs om een psalmberijming te maken.

Maar daarbij wil ik binnen het kader blijven van volledige gehoorzaamheid aan God, d.i. ik wil mijn creativiteit normeren.

Ik probeer deze discussie te richten op een afweging van dat principe. Niet bij mij, maar bij Reformanda kwam de expliciete klacht vandaan dat er teveel aandacht is voor eigen ideeën dan voor een normatief kader in de liturgie. Wat is ons antwoord daarop?

Tot nu toe heb ik vooral gehoord dat je creativiteit niet moet normeren. Dat is precies wat bijv. deputaten kerkmuziek aanvoerden tegen de klacht, dat poëtische kwaliteit belangrijker gevonden leek te worden dan inhoud: het is een scheppingsgave. Reformanda en anderen zijn hier zeer ontevreden over. Was het niet zo dat wij scheppingsgaven heel vaak verkeerd gebruiken?

Graag andere argumenten dus: op welke manier moet creativiteit t.a.v. eredienst genormeerd worden?

HEER, onze HEER, hoe heerlijk is op aarde
de naam en faam die U ons openbaarde:
ja, zon en maan vertolken in de lucht
Uw majesteit, onschendbaar en geducht.

‘t Gebrabbel van een kind is één groot Amen:
uw grootste vijand moet zich dus wel schamen,
doordrongen van zijn eigen nietigheid:
uit alles blijkt uw creativiteit.
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


Pulpeet

  • Berichten: 4393
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #10 Gepost op: februari 14, 2003, 02:20:34 pm »
Volgens mij kunnen actuele meningsverschillen overstegen worden wanneer er wordt teruggegaan naar de bron van onze liturgische vormgeving. Namelijk het werk van Calvijn in Straatsburg, maar vooral in Geneve.
Hierover is  een zeer lezenswaardige studie verschenen:  T. Brienen, De liturgie bij Johannes Calvijn, Kampen, 1987.
Recentelijk is een beknopte uitgave voor het grote publiek verschenen: T. Brienen, Calvijn en de kerkdienst, Heerenveen, 1999
Vooral dit laatse boekje lijkt me onontbeerlijk studiemateriaal in de huidige liturgische verwarring. Onderstaande is uit dit boekje afkomstig.

Calvijn zocht naar evenwicht in schriftuurlijkheid en vrijheid. In het nieuwe testament wordt geen blauwdruk gegeven voor de indeling van de eredienst. Er zijn slechts drie dingen die God uitdrukkelijk bevolen heeft:
- dat zijn Woord wordt gepreekt.
- dat er gezongen en gebeden wordt.
- dat de sacramenten worden bediend.
"Voor het overige heeft God de regeling aan zijn mondige kinderen overgelaten, opdat wij die zouden regelen in verantwoordelijkheid, wijsheid en liefde voor God en elkaar." (p50)

Een voorbeeld van hoe Calvijn met die vrijheid omgaat blijkt uit het volgende:
"Wanneer Calvijn van Franse vluchtelingen uit het Lutherse Wesel een verzoek krijgt hen te adviseren wat te doen, nu Lutherse predikanten hen verplichten hun Lutherse gebruiken waar te nemen, schrijft hij dat hij het betreurt, dat zij deze eisen stellen. Hij vindt, dat zijn Lutherse collega's alles in het werk moesten stellen om alle pauselijke instellingen in de eredienst te verwijderen. Maar tegelijk vindt hij, dat zijn Franse medechristenen zulke zwakheden moeten verdragen bij de Luthersen en moeten proberen op ordelijke manier de situatie te verbeteren. Hebben wij niet de macht de bestaande dingen zoals het branden van kaarsen bij het avondmaal en de uitbeeldingen op het avondmaalsbrood te veranderen, dan moeten wij ons erbij aanpassen. Iets anders zou het zijn, als dergelijke zaken voorhet eerst zouden worden ingevoerd. Dan is weerstand geboden. Komen wij echter op een plaats, waar bijvoorbeeld kaarsen of misgewaden gebruikelijk zijn, dan mag men zich niet aan zo'n kerkgemeenschap noch aan de avondmaalsviering onttrekken. Het gaat niet om de hoofdzaken van het geloof in deze. Men zal zich aanpassen aan al die ceremoniën, die geen doorslaggevende invloed hebben op de belijdenis van ons geloof, opdat de eenheid van de kerk niet door onze te grote gestrengheid of angst verstoord wordt, zo schrijft Calvijn in 1554 vanuit Geneve aan zijn Franse broeders en zusters te Wesel" (p52)

Er is nog veel meer te zeggen over Calvijns visie op de eredienst. Ik denk dat het bestuderen hiervan het begin is van een oplossing van onze liturgie-problemen.

Jan W

  • Moderator Muziek
  • Berichten: 1390
  • mail to: redactie@forum.gkv.nl
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #11 Gepost op: februari 14, 2003, 02:27:23 pm »
OK, toch blijf ik het vreemd vinden dat ik het Nieuwe Testament nauwlijks iets tegen kom over de normering van de liturgie om het zo maar eens te zeggen. Je maakt mij niet wijs dat in de eerste gemeenten nooit enige discussie geweest is over de liturgie (als ze dat woord al kenden). Maar er is eigenlijk geen apostel die daarop ingaat behalve dan Paulus over het Avondmaal omdat dat ontaarde in braspartijen.

En natuurlijk is alles in dit leven genormeerd ook de creativiteit. Maar hoe strak leg je nu de norm, daar ligt een stuk discussie. En dan denk ik dat veel kan als het maar zorgvuldig gebeurd. Bottenbleij (een 'reformatorische' baptist) heeft in een lezing eens aangegeven dat alles wat wij doen tot eer van God moet zijn en van een hoge kwaliteit. Dus de begeleidingsband prut maar niet iets in elkaar, de geluidsinstallatie kraakt niet, de organist kan goed spelen. Dan zijn er in mijn optiek heel wat zaken mogelijk. Probleem is wel dat je er met bezwaarden nauwelijks over kan praten omdat ze meteen beginnen met het feit dat je de norm niet goed hanteert. Nu neem van mij aan Gods Woord is mijn norm niet meer en niet minder. Maar dankzij Christus heb ik wel weer de ruimte gekregen die er in het paradijs ook was. Persoonlijk denk ik dat we daar wel eens te weinig bij stil staan. Christus lijden en sterven en opstanding is voor ons vrijheid en ruimte. (Genormeerd aan het liefdegebod)
Met vriendelijke groeten,

Jan Wietsma, Zwolle

Pulpeet

  • Berichten: 4393
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #12 Gepost op: februari 14, 2003, 02:50:43 pm »
In bovenstaande ging ik inderdaad maar zijdelings op het hoofdthema van deze draad in. Om dat goed te maken enkele normen van Calvijn. Ik kan ze helaas alleen maar noemen, anders wordt deze post veel te lang.

- Geen beelden, maar woorden.
- Schriftmatig "De meeste vormen van valse erediensten komen voort uit het feit, dat wij menselijke regelingen en tradities proberen te volgen. [...] Met menselijke vindingrijkheid om de mooiste en meest verheven liturgische vormen te creëren komen wij er niet."
- liturgische vrijheid (zie boven)
- liturgie tot eer van God en tot heil van de deelnemers "Wij moeten daarom de liturgische handelingen niet verrichten om daarin eigen heerlijkheid te zoeken noch enig buitengewoon kunstzinnig genot te begeren. Het moet ons gaan om God en zijn verheerlijking alleen."
- opbouw van de gemeente is doelstelling van de liturgie
- eenvoud. Geen veelheid en verscheidenheid van ceremonieën
- verstaanbaarheid. Volkstaal. (nederlands dus en geen Engels)
- betamelijkheid of waardigheid. Ordelijk verloop en geen verwarring.
- aanwezigheid van de Heilige Geest voorop stellen.
- Band met het verleden: Calvijn greep terug op de vroegchristelijke misliturgie (vandaar ook zijn pleidooi om in elke hoofddienst avondmaal te vieren)
- gemeenschap. De dingen die we doen doen we met elkaar. Geen solo-optredens
- gerichtheid van de liturgie op het dagelijks leven.

Dit zijn de titels van paragrafen in het boekje van Brienen dat ik hierboven al noemde.
« Laatst bewerkt op: februari 14, 2003, 04:44:47 pm door Pulpeet »

dsWim

  • Berichten: 708
  • voor al uw leerbewerking
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #13 Gepost op: februari 14, 2003, 04:38:46 pm »
Ik ben helemaal niet bereid om in te gaan op dit soort vraagstellingen. Wie een slaaf wil blijven moet maar slaaf blijven, heel trouw, heel gehoorzaam, heel genormeerd. Maar ik doe daar niet in mee.
shoot me again, I ain't dead yet

Sam

  • Berichten: 443
  • Wat is waarheid? Joh. 18:38
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #14 Gepost op: februari 14, 2003, 04:59:52 pm »

quote:

op welke manier moet creativiteit t.a.v. eredienst genormeerd worden?

quote:

aanwezigheid van de Heilige Geest voorop stellen.

Jan W

  • Moderator Muziek
  • Berichten: 1390
  • mail to: redactie@forum.gkv.nl
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #15 Gepost op: februari 14, 2003, 05:15:27 pm »

quote:

op 14 Feb 2003 16:38:46 schreef dsWim:
Ik ben helemaal niet bereid om in te gaan op dit soort vraagstellingen. Wie een slaaf wil blijven moet maar slaaf blijven, heel trouw, heel gehoorzaam, heel genormeerd. Maar ik doe daar niet in mee.
Helemaal mee eens. Gelukkig ben ik kind.
Met vriendelijke groeten,

Jan Wietsma, Zwolle

Eelco

  • Sr. Member
  • ****
  • Berichten: 361
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #16 Gepost op: februari 14, 2003, 05:40:58 pm »

quote:

Peter schreef:
Ik ben het deels met Reformanda eens. [...]
Oneens, omdat een groot deel van de huidige liturgieveranderingen voluit schriftuurlijk zijn en terug gaan naar de tijd van de Reformatie. En dan bedoel ik, dat de eredienst een ontmoeting is tussen God en zijn gemeente, waarbij - als het goed is - niet alleen de ambtsdragers actief zijn in de eredienst, maar de hele gemeente.

De kerk(dienst) is vanouds een zaak van de gemeente, niet van de dominee of andere ambtsdragers. Na de reformatie zijn we verworden tot een domineeskerk (of ambtsdragerskerk), waarin de predikant allerlei zaken namens de gemeente verwoordt; denk aan het Amen (op zowel zegen(groet) als op de preek), het gebed, de geloofsbelijdenis, etc.
Het is m.i. een goede zaak, dat deze onderdelen worden 'teruggegeven' aan de gemeente.

quote:

...en Pulpeet schreef:
Een voorbeeld van hoe Calvijn met die vrijheid omgaat blijkt uit het volgende:
"Wanneer Calvijn van Franse vluchtelingen uit het Lutherse Wesel een verzoek krijgt hen te adviseren wat te doen, nu Lutherse predikanten hen verplichten hun Lutherse gebruiken waar te nemen, schrijft hij dat hij het betreurt, dat zij deze eisen stellen. Hij vindt, dat zijn Lutherse collega's alles in het werk moesten stellen om alle pauselijke instellingen in de eredienst te verwijderen. [..]"

Deze beide opmerkingen in dit verband brengen mij ertoe iets heel anders onder uw aandacht te brengen. Zonder deze aanzet zou ik hierover niet zijn begonnen op een forum van de kerk, daar ik van mening ben dat alles wat ik hier post niet alleen door mijzelf als opbouwend moet worden gezien, maar ook door anderen op die manier opgevat moet kunnen worden.
Ik wil graag in discussie gaan (nieuw topic?) over de structuur van de kerk. Dit is nl. de basis voor de huidige liturgie.

Terecht merkt Peter op dat de huidige liturgieveranderingen terug gaan naar de tijd van de Reformatie. Wat ik in twijfel trek is of de Reformatie wel ver genoeg terug is gegaan. Sola Scriptura, stelde Luther.Leefde hij dat zelf na?

Luther heeft drie soorten samenkomsten (missen) beschreven. De Latijnse en Duitse mis waren beide een noodzakelijk kwaad, om dat veel mensen nog ongeloveig waren. Zij hadden dus een evangelisch doel. De echte christelijke samenkomst zou dan een samenkomen van een kleine groep gelovigen zijn, niet in een kerk maar in een kleine groep, of zo je wilt 'gemeente'.  

quote:

[Zij] zouden zich moeten laten registreren en alleen in een huis moeten samenkomen om te bidden, te lezen, te dopen, de sacramenten te ontvangen en andere christelijke werken te doen.. (Dr. Martin Luthers Werk /Kritische Gesamtausgabe /Abteilung Werke /Weimarer Ausgab, 1883; 61 banden; WA 19, 44). In deze structuur zouden zij, die geen christelijk leven leiden, herkend, bestraft, gecorrigeerd, buitengezet of uitgesloten kunnen worden, en dit volgens de richtlijnen van Christus (Matthéüs 18). Hier zou iemand ook beroep kunnen doen op milde, welwillend gegeven, bijdragen, om te verdelen onder de armen, naar het voorbeeld van St. Paulus (2Korinthiërs 9). Hier zou geen nood zijn aan veel en uitgebreid zingen. Hier zou iemand in een kort en orderlijk verloop voor het dopen en het sacrament kunnen voorzien, en alles richten op het Woord, gebed en liefde.(Ulrich S. Leopold, Liturgy and Hymns, vol. 53 of Luther’s Works, ed. Helmut T. Lehman [Philadelphia: Fortress Press, 1965] blz. 55).
Het probleem in die tijd echter was dat er nog geen 'gelovigen' waren om aan die laatste vorm invulling te geven:

quote:

"Maar ik kan en wil nog niet beginnen met het oprichten van zo’n gemeente of samenkomst. Ik heb er nog niet de geschikte personen voor en ik zie er ook niet veel die het willen. Indien men mij echter vroeg het toch te doen, dan zou mijn geweten het niet kunnen weigeren en zou ik blijmoedig mijn aandeel leveren en mijn uiterste best doen."

Later veranderde Luther van mening. Ik denk dat hij bang was zijn beweging te verliezen aan de wederdopers. Daarom wilde hij alles strak in eigen hand houden. Vanaf ongeveer 1526 kreeg de eredienst, qua vorm en structuur weer veel meer gelijk aan de rooms-katholieke, zijn huidige vorm (de vorm waarnaar volgens mij Peter verwijst).

Nog later was Luther helemaal om, hij stelde dat iedereen die openlijk het Woord van God verkondigde maar geen predikant was terstond moest worden gedood, zelfs als zijn verkondiging goed was.

Ik denk dat doordat in het begin van de Reformatie vrijwel alle protestanten uit de rooms-katholieke kerk kwamen er nog geen mogelijkheid was om een échte Hervorming door te voeren. De leer is wel aangepast, maar net als in de rk hield Luther de structuur in stand van geestelijken - leken. Volgens mij moet de hervorming nog worden áfgemaakt: terug naar een vorm van samenkomsten zoals we die kennen uit de schrift: Sola Scriptura.

Daarin ga ik verder dan Reformanda en Qohelet, volgens mij...

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #17 Gepost op: februari 15, 2003, 04:57:49 pm »

quote:

dsWim schreef:
Ik ben helemaal niet bereid om in te gaan op dit soort vraagstellingen. Wie een slaaf wil blijven moet maar slaaf blijven, heel trouw, heel gehoorzaam, heel genormeerd. Maar ik doe daar niet in mee.
Waarom niet? Is de vraag naar bijbelse normen niet normaal? Wil je niet dezelfde plaats innemen als Paulus, doulous "dienstknecht" van onze Heer Jezus?
De wet van de vrijheid blijft een wet. De stijl van het Koninkrijk blijft een stijl. Trouw en gehoorzaamheid voorop, jawel. De norm van het aantrekken-van-een-bruiloftskleed. Noem het maar slavernij -- ik wil gewoon weten wat God van ons verwacht.
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


Peter

  • Berichten: 2108
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #18 Gepost op: februari 15, 2003, 11:07:48 pm »

quote:

op 14 Feb 2003 17:40:58 schreef Eelco:
... daar ik van mening ben dat alles wat ik hier post niet alleen door mijzelf als opbouwend moet worden gezien, maar ook door anderen op die manier opgevat moet kunnen worden.

Jouw bijdrage voldoet hier zeker aan, Eelco (wat helaas niet gezegd kan worden van de laatste "bijdragen" van dsWim en Jan W, maar dat terzijde).

Overigens vraag ik me af of er een tegenstelling is tussen creativiteit en ambacht.
Zo is klompen maken een ambacht, maar toch ook erg creatief?

Harm

  • Hero Member
  • *****
  • Berichten: 3849
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #19 Gepost op: februari 15, 2003, 11:43:02 pm »

quote:

op 15 Feb 2003 16:57:49 schreef Qohelet:
[...]
Waarom niet? Is de vraag naar bijbelse normen niet normaal? Wil je niet dezelfde plaats innemen als Paulus, doulous "dienstknecht" van onze Heer Jezus?
De wet van de vrijheid blijft een wet. De stijl van het Koninkrijk blijft een stijl. Trouw en gehoorzaamheid voorop, jawel. De norm van het aantrekken-van-een-bruiloftskleed. Noem het maar slavernij -- ik wil gewoon weten wat God van ons verwacht.

De vraag naar bijbelse normen is zeer zeker normaal en het is ook een goede vraag. Omdat we daardoor steeds meer naar Zijn beeld kunnen en willen gaan leven. Prachtig!
Wat een aantal mensen hebben proberen duidelijk te maken is dat God -door Jezus' dood- mensen weer vrijheid heeft gegeven. Weliswaar geen onbeperkte vrijheid, maar een vrijheid naar de norm van de liefde: liefde -allereerst- voor God en daarnaast voor de naaste (zoals Jezus ook zelf zegt in de Evangeliën en ook staat in 1 Korintiërs 13). Dus er is vrijheid, maar geen onbeperkte vrijheid.
Als ik de reacties zo lees, dan ben jij vooral op zoek naar de grenzen van het toegestane gebied en zijn DsWim en anderen vooral op zoek naar de grenzen van het oneindige. Dit is helemaal geen tegenstelling en daarom moet die ook niet gecreëerd worden. :) Jullie zijn beiden op zoek naar grenzen van wat kan, de één wat meer dan de ander, maar toch zoeken jullie ze. Ik denk dat jullie dat vooral moeten blijven doen, om op die manier steeds verder te groeien in je relatie met God.

Nog even over het -door mij- gecursifeerde gedeelte uit je reply. Ik denk niet dat God je die duidelijkheid zal geven. In de bijbel is inderdaad weinig geschreven over liturgie en orde in de dienst, maar de stukken die er in staan zijn best wel duidelijk. Maar niet zó duidelijk dat ze maar op één manier zijn uit te leggen. De één zal dit dus genoeg vinden en gaat volledig op in de vrijheid die hij daar in gekregen heeft, de ander zou graag nog net wat meer structuur en duidelijkheid willen. Maar daar is helemaal niks mis mee! Mensen zijn verschillend en dat zul je dus ook op dit vlak merken.

Verder wil ik iedere gesprekspartner oproepen om net wat rustiger naar elkaar te reageren dan tot nog toe gebeurt. :)
"Books and cleverness! There are more important things - friendship and bravery!" - Hermione Granger

dsWim

  • Berichten: 708
  • voor al uw leerbewerking
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #20 Gepost op: februari 16, 2003, 12:21:03 am »
Het lijkt mij dat God van ons verwacht dat wij zelf, door zijn evangelie van binnenuit bewogen, ons leven en onze erediensten vorm geven als de complete mensen die wij zijn, inclusief onze goede creativiteit.
De wet van de vrijheid is geen wet in geboden bestaande en de stijl van het koninkrijk is geen stijl van slaafse gehoorzaamheid. Jezus is de enige Heer die je alleen kunt gehoorzamen door uit jezelf het goede te doen.
Het zij in alle rust gezegd: wie het christelijk leven en de christelijke erediensten strikt willen binden aan vermeende bijbelse voorschriften laat merken niet te begrijpen wat het verschil is tussen oud en nieuw testament en moet nodig in de leer bij Paulus. Ik ben bang dat Galaten 5:1-12 maar al te toepasselijk is op de advertentie van de veertig.
En om dan gelijk maar door te gaan: ik ben even bang dat Galaten 5:13-26 nodig wat extra moet worden overdacht in de rest van de kerken.
In ieder geval ben ik niet van plan op deze vraagstelling in te gaan, omdat ik me geen nieuw slavenjuk wil laten opleggen en omdat ik ook geen zin heb om de vrijheid van Christus te gebruiken als aanleiding voor het vlees.
shoot me again, I ain't dead yet

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #21 Gepost op: februari 16, 2003, 01:53:25 am »
Galaten 5
1 Opdat wij waarlijk vrij zouden zijn, heeft Christus ons vrijgemaakt. Houdt dus stand en laat u niet weder een slavenjuk opleggen. 2 Zie, ik, Paulus, zeg u: indien gij u laat besnijden, zal Christus u geen nut doen. 3 Nogmaals betuig ik aan ieder, die zich laat besnijden, dat hij verplicht is de gehele wet na te komen.
Het slavenjuk is hier klaarblijkelijk de last van de wet van Mozes.

4 Gij zijt los van Christus, als gij door de wet gerechtigheid verwacht; buiten de genade staat gij. 5 Wij immers verwachten door de Geest uit het geloof de gerechtigheid, waarop wij hopen. 6 Want in Christus Jezus vermag noch besnijdenis iets, noch onbesneden zijn, maar geloof, door liefde werkende.
Paulus leidt onze aandacht af van het lid zijn van een groep (de Joden, via het teken van de besnijdenis) en wijst ons op onze daden. De woorden "geloof" en "liefde" kunnen allebei worden opgevat als een toestand of een vrijblijvend label, maar dat is m.i. in het Nieuwe Testament nooit de bedoeling. Agape is opofferende liefde metterdaad, naar God en mensen. Pistis is een houding van vertrouwen en overgave. Het woord voor "werken" is hier en-ergie; de houding van geloof is de drijvende kracht achter onze daden.

7 Gij liept goed. Wie is u in de weg gekomen, dat gij aan de waarheid niet meer gehoorzaamt? 8 Die overreding kwam niet van Hem, die u roept.
Liefde en geloof zijn onderdelen van de "weg", een OT uitdrukking voor hoe de mens in zijn gedrag in het leven staat. Die weg wordt getypeerd door... gehoorzaamheid, je laten gezeggen en overreden (Gr. peithomai) door de roep van God.

9 Een weinig zuurdeeg maakt het gehele deeg zuur. 10 Ik voor mij ben van u overtuigd in de Here, dat gij geen andere mening zult hebben. Maar wie u in verwarring brengt, zal zijn straf hebben te dragen, wie hij ook zij. 11 Wat mij echter betreft, broeders, indien ik nog de besnijdenis predik, waarom word ik dan nog vervolgd? Dan is immers het aanstotelijke van het kruis van kracht beroofd.
Het aanstotelijke van het kruis -- dat is blijkbaar dat er buiten de gerechtigheid van de wet om redding gratis verstrekt wordt.

12 Zij moesten zich maar laten snijden, die u verontrusten! 13 Want gij zijt geroepen, broeders, om vrij te zijn;
Qua kras taalgebruik de climax van dit stuk; de koppeling tussen besnijdenis en castratie is zo plastisch dat de vertaling zich op de vlakte houdt. Inderdaad is de apostel fél op de vrijheid, nl. de wet van Mozes mag NIET aan de heidenen worden opgelegd.

(gebruik) echter die vrijheid niet als een aanleiding voor het vlees, maar dient elkander door de liefde. 14 Want de gehele wet is in één woord vervuld, in dit: gij zult uw naaste liefhebben als uzelf.
... en direct na het hameren op vrijheid wordt de vrijheid genormeerd. Door de agape, de liefde voor God en de naaste. Daarmee is de wet vervuld, i.e. heeft ze haar doel bereikt.

15 Indien gij echter elkander bijt en vereet, ziet dan toe, dat gij niet door elkander verslonden wordt. 16 Dit bedoel ik: wandelt door de Geest en voldoet niet aan het begeren van het vlees.
De conclusie lijkt met duidelijk. Je kunt alleen in christelijke vrijheid leven en als gemeente samenleven als je gedrag gestuurd wordt door de Geest van God en niet door de eigen verlangens. Dat stelt een grens aan vrijheid; in positieve zin: de invulling van de vrijheid wordt geïnspireerd en aangewezen door de Geest. Anders is de vrijheid niet echt en niet heilzaam.


Dit bijbelgedeelte lijkt me inderdaad van toepassing. Voor mij staat deze discussie in dat kader. De vraag is namelijk, welke invulling van liturgie enz. past bij de aanwijzingen van de Geest. Ik verwacht en hoop dat die vraagstelling ook onze broeders bij Reformanda drijft.

Als je vindt dat zij een slavenjuk opleggen, vraag dan jezelf af of je in de gekregen vrijheid niet teveel op "het vlees" afgaat i.p.v. op "de Geest". Dat geldt voor alle partijen in deze discussie.
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


jean

  • Berichten: 7
  • Geloofd zij de HEERE voor eeuw
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #22 Gepost op: februari 20, 2003, 04:44:39 pm »
Een stukje oproep van Reformanda:

quote:

De liturgie ondergaat sterke veranderingen door de zucht naar eigen beleving van de creatieve mens. De ongebondenheid op dit gebied krijgt de vrije hand en neemt in verschillende plaatselijke gemeenten toe.


Ik ga weer even terug naar het begin: de hierboven herhaalde stelling van Reformanda in de advertentie.

Door met name deze stelling ben ik behoorlijk aangeslagen. Op grond van deze stelling heb ik de brochure opgevraagd, want ik was benieuwd hoe men dit zou beargumenteren.
Tot mijn teleurstelling (maar ook wel enigszins tot mijn opluchting) is hierover in de brochure niets anders te vinden dan wat op pag. 22 staat:

Ook de narratieve prediking werd in Kampen geïntroduceerd, leidend tot het domineren van de eigen creatieve inbreng van de prediker.

Kan iemand - wellicht dsWim (voor al uw leerbewerking) - vertellen wat narratieve preken zijn? In de brochure wordt er behoorlijk negatief over gesproken.

Waar ik mij zo aan stoor is, dat creativiteit in bovengenoemde stelling los wordt gemaakt van het werk van de Heilige Geest. Alsof ik - als belijdend, meelevend en betrokken kerklid - mijn persoonlijke creativiteit in dienst van mijn eigen beleving stel! OK, ik weet dat ik zondig ben en geneigd tot alle kwaad, maar als ik vervolgens met al mijn creativiteit probeer God en mijn naaste te dienen, dan wordt dit toch afgeschoten om dat ik hiermee mijn eigen beleving centraal stel?
Ik ben organist, ik bereid de erediensten altijd zorgvuldig voor - soms tot in de nacht aan toe -, gebruik alle middelen van het orgel en de muziek die ik tot mijn beschikking heb, maar het is desondanks een zucht naar eigen beleving van de creatieve mens.

Is er dan geen enkele creativeit mogelijk buiten de ongebondenheid om? Ik weet zeker dat God juist de creativiteit aan de mens heeft gegeven om Hem te eren, en wel extra in de Eredienst. Dat is immers het hart van het gemeentelijk leven?
In de Eredienst moet het spetteren en dansen van creativiteit!  
We hebben het nu nog vaak alleen maar over nieuwe liederen, maar hoe vaak werd er in het Oude Testament niet gedanst? Met talloze instrumenten. Is dat taboe? Is Halleluja-roepen taboe? Er is een hele rits Psalmen juist naar dit woord genoemd: de Hallel-psalmen, de Lofzang die ook Jezus in zijn laatste ongeschonden nacht zong.

Laten we daarom als kerkleden onze creativiteit meer laten zien!
Knielen, staan, springen, juichen, Halleluja en Amen roepen. Laat het leven! Laat de wereld weten dat we er zijn. Dat er een God is die juichen, zingen, dansen, knielen prachtig vindt!

Let wel: voor mij blijft overeind staan dat ook inkeer, verootmoediging en berouw over zonden tijdens de erediensten aan de orde moeten komen. Dan geeft de eredienst in z'n totaliteit een beeld van het leven van de gelovigen, worden zij gesterkt, getroost, bemoedigd en vermaand. En God staat hierboven voortdurend centraal. Door Hem (door zijn Geest) laten we ons leiden.

Groet,

Peter

  • Berichten: 2108
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #23 Gepost op: februari 20, 2003, 09:43:03 pm »
Dansen tussen de kerkbanken, dat vraagt om een EHBO-post.  :)
Maar nu even serieus. Ik ben het helemaal met je eens.
Creativiteit en ambacht sluiten elkaar niet uit, maar hebben elkaar keihard nodig.

Wilhelmina

  • Berichten: 2340
  • Want uit Hem, en door Hem en t
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #24 Gepost op: februari 20, 2003, 10:01:25 pm »
Psalmen 33:3  Zingt Hem een nieuw lied, speelt schoon op de snaren onder geschal.
Psalmen 40:3  Hij gaf mij een nieuw lied in de mond, een lofzang aan onze God. Mogen velen het zien en vrezen, en op de Here vertrouwen.
Psalmen 96:1  Zingt de Here een nieuw lied, zingt de Here, gij ganse aarde.
Psalmen 98:1  Een psalm. Zingt de Here een nieuw lied, want Hij heeft wonderen gedaan, zijn rechterhand en zijn heilige arm gaf Hem zege;
Psalmen 144 : 9  O God, een nieuw lied wil ik U zingen, met de tiensnarige harp wil ik U psalmzingen,
Psalmen 149:1  Halleluja. Zingt de Here een nieuw lied, zijn lof in de gemeente der vromen.
Jesaja 42:10  Zingt de Here een nieuw lied, zijn lof van het einde der aarde, gij die de zee bevaart en haar volheid; gij kustlanden en hun bewoners.

Vraag: Wanneer zong U voor het laatst een nieuw lied? |:(

dsWim

  • Berichten: 708
  • voor al uw leerbewerking
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #25 Gepost op: februari 21, 2003, 01:19:08 am »
op uitnodiging:
narratieve prediking is bijvoorbeeld een preek die bestaat uit een verhaal (narratio) dat probeert weer te geven waar het in een tekst om gaat; de uitleg en de zg. toepassing zitten dan als het ware in dat verhaal opgesloten.
E.e.a. lijkt mij gewoon een middel om iets duidelijk te maken; als iemand goed is in verhalen vertellen kan dat erg goed uitpakken. Als dat niet zo is wordt het een mislukte preek. Ik vind het zelf een erg moeilijke vorm. Ik ben niet zo'n verteller. Maar dat wil niet zeggen dat anderen er niets moois van weten te maken.
Van algemene oordelen over narratieve preken ben ik dan ook niet zo onder de indruk. Ergens zijn de gelijkenissen van de Here Jezus voorbeelden van narratieve prediking. Soms krijgen mensen de genade om een verhaal te vertellen dat ook zo'n kracht heeft.
shoot me again, I ain't dead yet

Peter

  • Berichten: 2108
    • Bekijk profiel
Creativiteit of ambacht
« Reactie #26 Gepost op: februari 22, 2003, 05:06:31 pm »

quote:

op 21 Feb 2003 01:19:08 schreef dsWim:
narratieve prediking is bijvoorbeeld een preek die bestaat uit een verhaal (narratio) dat probeert weer te geven waar het in een tekst om gaat; de uitleg en de zg. toepassing zitten dan als het ware in dat verhaal opgesloten.
(...)
Ergens zijn de gelijkenissen van de Here Jezus voorbeelden van narratieve prediking. Soms krijgen mensen de genade om een verhaal te vertellen dat ook zo'n kracht heeft.
Heb even gegoogled op 'narratieve prediking' en stuitte op de site van Jos Douma:
http://www.josdouma.nl/dissertatie/samenvatting.html
Een quote hieruit:

quote:

Er wordt een model van drie taalvormen of taalspelen geïntroduceerd: de argumentatieve, de meditatieve en de narratieve taalvorm waarin de predikant wordt getypeerd als respectievelijk redenaar, dichter en verteller. Gezien het thema van de studie wordt de aandacht dan toegespitst op de meditatieve taalvorm die veel kenmerken heeft van poëzie. Speciaal wordt ingegaan op de creativiteit van de metafoor als poëtische taalvorm.

Het is mij nog niet helemaal duidelijk wat narratieve prediking nou precies is. Gaat het erom een tekst uit te leggen a.d.h.v. een verhaal? Dan lijkt me toch, dat het verband tussen het verhaal en de tekst duidelijk moet worden aangegeven. De gelijkenissen van Jezus lijken dan meer metaforen te zijn en zijn dan volgens Jos Douma meer meditatieve preken.

Als narratieve prediking inhoudt een verhaal te vertellen zonder een duidelijk verband met de uit te leggen tekst, dan kan ik me de kritiek van Reformanda voorstellen (als het tenminste zo is, dat dit type prediking ook binnen de GKV wordt gebezigd).

Kortom, graag nog wat meer uitleg, hoewel ik besef dat dit wat off-topic is.