Speurtocht naar een gebed

[D'Ericq]

geachte forum-lezers,

ik vraag jullie hulp bij het complementeren van een bestaand gebed,

als ik de eerste regel hoor kan ik het uit herinnering wel afmaken, maar juist die eerste regel wil me maar niet te binnen schieten . . .

het gebed eindigt met de woorden

'hetgeen Ge ons openbaart hebt in Uw heilig evangelie, amen'

het is summier, maar misschien komen deze laatste woorden jullie ook bekend voor, of probeer anders enkele zinnen in te vullen, alvast enorm bedankt voor het meedenken . . .

[Wybo]

kun je misschien vertellen wanneer je dit gebed vaak hoorde?

Bij het eten, in de kerk, bij speciale gelegenheden?

[D'Ericq]

bij het eten,

het woord 'nooddruft' (schrijf ik dit zo goed?) komt ook in dit gebed voor

[E-line]

ik weet wel welke je bedoelt, maar ik heb 'm nooit zelf uit m'n hoofd gekend... Wellicht weet Cyber 'm? 't is een oude namelijk.

[D'Ericq]

fijn dat er iets van herkenning leeft, volgens mij is het inderdaad een oude, misschien dat je wat andere zinnen alvast kunt opnoemen . . .

[Priscilla en Aquila]

Iets met: Wij danken u voor nooddruft en voor overvloed....

Geef dat in dit aardse leven, ons niets aankleeft......

Mijn opa had altijd zo'n gebed met deze zin erin. Maar dat is al heeeel lang geleden dat ik het gehoord heb. Verder weet ik het ook niet.
Zal eens navragen bij m'n moeder.

[Scholasticus]

Via Google kwam ik het volgende gebed tegen:
"O Vader die al het leven voedt, wij danken U, voor nooddruft en voor overvloed, daar menig mens eet t'brood der smarte maar Gij hebt ons mild en wel gevoed. O geef dat onze ziele niet aan dit verganklijk leven kleeft. Maar alles doet wat Gij gebied.En eeuwig zalig bij U leeft Amen."

Dit is ongeveer het nooddruft+overvloed gebed, maar heeft niet het slot waar je in de openingspost van spreekt.

[D'Ericq]

de laatste woorden van de voorgaande zinnen zijn 'nooddruft' en 'eeuwig leven'

dan komen we op de laatste drie zinnen uit

'. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . nooddruft'
' . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . eeuwig leven'
'hetgeen Ge ons openbaart hebt in Uw heilig evangelie, amen'

alvast enorm bedankt voor het meedenken, hopelijk zit hier nog iets meer herkenning bij,

[elle]

Ik zou mijn oma moeten vragen: haar man bad ook altijd een gebed, met het eten, waarin 'nooddruft' voorkomt. Die laatste zin komt me niet bekend voor .

[Joesoef]

Ik ken dat gebed van Scholasticus wel.. maar die laatste zin die jij geeft komt me niet bekend voor..

[Zijnkind]

'Here, wij danken u van harte
voor noodruft en voor overvloed.
Daar menig mens eet brood der smarten,
hebt Gij ons mild en wel gevoed.
Here geef dat onze ziel niet aan dit vergank'lijk leven kleve,
maar alles doet wat Gij gebiedt en eind'lijk eeuwig bij U leve.
Om Jezus' Wil.
Amen.'

Klopt niet met de laatste zin die de TS gaf.

edit:tekst van gebed is direct copy-paste van een site. Ik heb niet gekeken naar de (taalkundige) uitvoering.

[Pooh]

Die van Zijnkind ken ik ook, op die manier (taalkundige correcties daargelaten). Het is het dankgebed na de maaltijd, het bijbehorende gebed voor de maaltijd is:

Oh, Here die ons leven voedt,
kroon onze tafel met uw zegen en uw spijzen
en drenk ons met het goed van uw milde hand verkregen.
Leer ons van overdaad ons wachten.
Doe ons gedragen zoals het behoort.
Leer ons het hemelse betrachten en sterk onze zielen
door Uw Woord.
Om Jezus' Wil. Amen.

Die van Scholasticus lijkt een samentrekking van deze twee.
Die regel aan het eind, komt me totaal niet bekend voor, en kan ik ook niet op google vinden. Weet je zeker dat het een standaard-gebed is?

[Pulpeet]

Ik ken hem zo:

O Vader die al het leven voedt
kroon deze tafel met uw zegen
spijs en drenk ons met dit goed
van uwe milde hand verkregen
leer voor overdaad ons wachten
dat w'ons gedragen als 't behoort
doe ons 't hemelse betrachten
en sterk onze zielen door uw woord.
Amen

Het gezochte gebed ken ik ook niet.
Ik heb het oude hervormde dienstboek er nog op nageslagen. Daar staat een groot aantal gebeden voor thuis in, maar niet één met de gezochte slotzin.

[D'Ericq]

enorm fijn en bedankt voor jullie reacties, het gebed wat ik bedoel staat er helaas nog niet bij,
wel kan ik mij dankzij jullie bijdragen ook nog een andere uitdrukking in het gebed herinneren,

de laatste woorden van de voorgaande zinnen zijn 'nooddruft' en 'eeuwig leven'

dus ook een zin met '. . . . . . . . . . . . . . . . . . . brood uws levens'

dan komen we op de laatste drie zinnen uit

'. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . nooddruft'
' . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . eeuwig leven'
'hetgeen Ge ons openbaart hebt in Uw heilig evangelie, amen'

alvast enorm bedankt voor het meedenken, hopelijk zit hier nog iets meer herkenning bij,

[elle]

Helaas... Mijn opa bad het gebed dat Zijnkind postte (+ extra k voor 'leve')

[Pulpeet]

kleve kleev'

[Priscilla en Aquila]

De TS komt wel steeds verder, al hebben we het goede gebed nog niet gevonden. Je zou haast zeggen, nog even doorgaan, en hij is er uit, zelfs zonder dat we het goede gebed hebben gepost.

[D'Ericq]

wat ik er nog bij kan vermelden is dat het taalgebruik niet zo hedendaags meer is, (ouderwets vind ik een beetje lelijk klinken )

[Roodkapje]

dan noem je het archaïsch. Dat klinkt wel spannend..

ik ben nog maar 5 jaar christen en ken geen standaardgebeden. Zeker niet in de oude spelling. Dus op dat gebied kan ik je verder niet helpen.
Van welke kerk waren die mensen van wie je het hoorde, misschien helpt dat...

[D'Ericq]

Gereformeerd Vrijgemaakt (het gebed kan ook al bestaan hebben voordat we over 'vrijgemaakten' spreken)

[Roodkapje]

ieks...

vrijgemaakten... die zijn van het ergste soort

Dat verklaart ook gelijk de 'Tale Kanaäns van het gebed

[Emma]

Is het geen RK gebed? Kijk eens in zo'n RK gebedenboek?

[D'Ericq]

ik denk niet dat het gebed gebonden is aan een kerkelijke stroming ofzo . . .

[Frederik van Eeden]

Mijn vrouw, die een geheugen heeft als een rots, herinnert zich deze 2 gebeden van haar gereformeerde opa:

O Vader die al het leven voedt,
Kroon deze tafel met Uw zegen
En spijs en drenk ons met dit goed
Door uwe milde hand verkregen
Leer toch voor overdaad ons wachten
Doe ons gedragen zo het behoort.
Schenk ons uw hemelse gedachten
Sterk onze zielen naar Uw woord
Amen

Na het eten als dankgebed:

O Heer wij danken U van harte,
voor nooddruft en voor overvloed,
daar menig mens eet ‘t brood der smarte
hebt Gij ons mild en wel gevoed.
Maar geef dat onze zielen niet
aan dit verganklijk leven kleef.
Maar alles doet wat Gij gebiedt.
En eindelijk eeuwig met U leef
Amen

Omdat het gereformeerd is, komt er geen zalig in voor, dat werd gezien als 'rooms'!

[Priscilla en Aquila]

Leuk

[D'Ericq]

ik vermoed dat de oorsprong van dit gebed uit het noorden komt, Groningen of Drente vermoed ikzelf,
zijn er Groningers of Drenten hier die wat herkennen?

[Marinus Metselaar]

Vermoed niet dat het gebed uit het noordoosten afkomstig is.

Frederiks' vrouw heeft het bijna goed:
Maar geef dat onze zielen niet
aan dit verganklijk leven kleve,
Maar alles doet wat Gij gebied
En eind'lijk eeuwig bij U leve
Amen

Het gebed bestond al voor de afscheiding van de Vrijgemaakten (was dat ongeveer 1942?)
Mijn opa, van wie ik het gebed ken, was Gereformeerd ouderling in de jaren '30 te Rotterdam, Noordsingelkerk

[D'Ericq]

helaas heeft niet één van de genoemde gebeden bij mij een complete herkenning teweeg gebracht, neemt niet weg dat ik jullie ontzettend danktbaar ben voor het meedenken en blijf vooral graven in jullie herinneringen, ik heb zelf nog steeds het vermoeden dat de oorsprong wel degelijk in het noorden ligt,
vroeger was men veel meer regiogebonden dan nu . . .

[Pugna]

quote:

D'Ericq schreef op 03 januari 2005 om 22:20:
ik vermoed dat de oorsprong van dit gebed uit het noorden komt, Groningen of Drente vermoed ikzelf,
zijn er Groningers of Drenten hier die wat herkennen?

Waar ze vandaan komen weet ik niet. Maar ze staan in mij Psalmboek.
De Bedezang voor het eten en de Dankzang na het eten.

Ik gebruik de berijming van 1773 dus deze gebeden zijn minstens zo oud.  

[D'Ericq]

de oude tekst heb ik gevonden via dbnl,

HEere Godt Hemelsche Vader, wy Danken u voor alle uwe weldaaden die wy zonder ophouden van uwe milde Hand ontfangen, dat het uwe Godlijke Wille is, ons te onderhouden in dit tijdlijk Leven, en ons te bezorgen met alle onze Nooddruft, maar inzonderheyd, dat gy ons herbooren hebt tot de hoope van een beter Leven, 't welk gy ons geopenbaard hebt door u Heylig Euangelium.

dit gebed zocht ik dus . .

[MaVee]

Wow, dat ziet er best oud uit! is er ook en jaartal aan te plakken?(gewoon uit nieuwsgierigheid)

edit: en er komt nog een stukje na, zie ik net:
 Wy bidden u, Barmhertige Godt en Vader, dat gy niet toe laat dat onze Herten hier in deze Aardsche en vergankelijke Dingen geworteld zijn; maar dat wy altijd mogen opwaards zien ten Hemel, verwagtende onzen Zaligmaaker Jesum Christum, tot dat hy in de Wolken verschijnen zal tot onze Verlossinge, Amen.

[MaVee]

en zo ziet het origineel eruit

[Pooh]

Dan vind ik Burns toch mooier:

"Some hae meat and canna eat, and some wad eat that want it;
But we hae meat, and we can eat, and sae the Lord be thanket"

[drentenaar]

quote:

D'Ericq schreef op 03 januari 2005 om 22:20:
ik vermoed dat de oorsprong van dit gebed uit het noorden komt, Groningen of Drente vermoed ikzelf,
zijn er Groningers of Drenten hier die wat herkennen?

Het gebed in de versie zoals weergegeven door Frederik van Eeden, herinner ik me heel goed vanuit mijn prille kinderjaren.
Het gebed is zeker niet van 'roomse' komaf!
Mijn oer-gereformeerde Groningse grootvader van vaders zijde bad het elke dag.  

Slechts de zinsnede: 'Maar geef dat onze zielen ....'
luidde bij hem: Ach, geef dat onze ziele ....' (enkelvoud dus!

Overigens begreep ik dit gebed nooit helemaal, waarschijnlijk om de extra 'k' die Elle ook signaleerde:
niet aan dit vergankelijk kleven kleef ....

Wat kleeft er nu aan wat?

Dit gebed dateert uiteraard van ver vóór de vrijmaking, wijlen mijn grootvader was van 1897.
Fraai staaltje van 'huiselijke' vroomheid!

[D'Ericq]

het gebed komt uit een educatief boekje genaamd 'Groot A, B, C boek' waarin diverse belijdenissen en gebeden staan, de jaartallen die ik heb kunnen vinden zijn 1796 en 1836, de persoon die hieraan gelinkt is is Hermanus/Harmanus van Brussel of Wed. Hermanus van Brussel, wat misschien wel de weduwe van deze persoon geweest kan zijn, Hermanus was een kunstschilder uit Haarlem die ook een tijd in Drente heeft doorgebracht om te schilderen, best interessant om te kijken wat de historie ons meer kan vertellen zo rond een speurtocht naar een gebed, de speurtocht is ten einde maar levert ook weer nieuw speurwerk op, wie was bijvoorbeeld Hermanus van Brussel en heeft hij ook daadwerkelijk dit boekje geschreven of heeft zijn Weduwe dit gedaan, ben benieuwd of ik nog een origineel kan vinden van dit boekje, dbnl geeft in principe de volledige info weer, dus inhoudelijk is het al compleet, allen bedankt voor het speurwerk, speurt u mee verder?

[M@rgreet]

Ik ken deze gebeden van vroeger en dan waren het ook altijd vaders die het in noooootime opdreunden en je binnen 2 seconden van tafel kon.....

[Wietze28]

Erg leuk jullie reacties en gebeden te lezen. Ikzelf was op zoek naar het gebed in de versie van Frederik van Eeden (al dan niet enigszins aangepast). Mijn oma (beppe in het Fries) van 87 is erg dement en zit ook in een verpleeghuis. Nu werd zij daar gevraagd om voor en na het eten te bidden en te danken. Het gebed dat ze opzegde was het gebed van Frederik van Eerden. Mijn ouders kenden het ook niet maar we hebben begrepen van haar zussen dat het vroeger thuis door haar vader gebeden werd. Sindsdien wordt door haar tot op de dag van vandaag voor en na de maaltijd het bewuste gebed gebeden.

Of het een noordelijk gebed is weet ik niet, maar mijn oma woont in Friesland, dus het zou zomaar kunnen.

[Heidi]

quote:

Wietze28 schreef op 21 augustus 2006 om 11:48:
Erg leuk jullie reacties en gebeden te lezen. Ikzelf was op zoek naar het gebed in de versie van Frederik van Eeden (al dan niet enigszins aangepast). Mijn oma (beppe in het Fries) van 87 is erg dement en zit ook in een verpleeghuis. Nu werd zij daar gevraagd om voor en na het eten te bidden en te danken. Het gebed dat ze opzegde was het gebed van Frederik van Eerden. Mijn ouders kenden het ook niet maar we hebben begrepen van haar zussen dat het vroeger thuis door haar vader gebeden werd. Sindsdien wordt door haar tot op de dag van vandaag voor en na de maaltijd het bewuste gebed gebeden.

Of het een noordelijk gebed is weet ik niet, maar mijn oma woont in Friesland, dus het zou zomaar kunnen.

Cool!