Licht in de kerk

[stef1987]

Iets wat ik me al lang afvraag:

Waarom is licht, zowel bij moderne kerkarchitectuur, als vroeger, heel belangrijk ?

Heb altijd gedacht dat dit was om een ingetogen sfeer te creëren. Het is ook zoeken denk ik naar een sacraliteit van het licht, het licht moet de magische kracht krijgen om alles te transformeren.

Wat vinden jullie ?

[Lilian]

quote:

stef1987 schreef op 01 juni 2005 om 20:35:
Iets wat ik me al lang afvraag:

Waarom is licht, zowel bij moderne kerkarchitectuur, als vroeger, heel belangrijk ?

Heb altijd gedacht dat dit was om een ingetogen sfeer te creëren. Het is ook zoeken denk ik naar een sacraliteit van het licht, het licht moet de magische kracht krijgen om alles te transformeren.

Wat vinden jullie ?

heb altijd gedacht dat ze dat zo goed mogelijk wilde hebben zodat we uit onze boekjes konden lezen

[elle]

Ik heb er geen mening over. Heb er ook niet zo over nagedacht. Kaarsjes enzo hebben natuurlijk hun symboliek. Het is niet voor niets dat het kerstfeest na de zonnewende wordt gevierd. Maar dat bedoel je waarschijnlijk niet.
Uit wat ik op google vond is dit kennelijk al een oud onderwerp.

quote:

5.5: De gotische architectuur.
(...) In de Gotiek ontdekt men nu een nieuw bouwprincipe: de skeletbouw. Daarbij wordt de zwaartekracht via de ribben naar beneden afgevoerd, waardoor men een meer open (dus lichter ogend) bouwwerk kreeg. De kerken werden op deze manier van binnen van kruisribgewelven voorzien, en van buiten werden de muren gesteund door luchtbogen en steunberen. De kruisribgewelven vormen met het gebruik van spitsbogen, het kenmerk van de gotische architectuur.

Abt Suger voegt daar nog iets anders aan toe: hij laat de architect de apsissen en straalkapellen samenvoegen met het koor. Daardoor ontstaat een ruimte die niet door muren doorbroken wordt. Het resultaat hiervan is, dat er licht schijnt door de ramen achter het altaar. De hoeveelheid licht, samen met de evenwichtige verhoudingen van de slanke pijlers en het opwaartse effect in de kerk, worden gezien als het begin van de gotische architectuur.

5.6: Het goddelijke licht in de kathedralen.

Abt Suger, en de cluniacenzer orde, streefden naar grote pracht en praal in Gods huis. Ze wilden dit om ervoor te zorgen dat de gelovigen in de kerk/ kathedraal een bijna goddelijke ervaring hadden. Het effect van de gotische kathedraal was tweeledig: vanuit de verre omtrek was de toren van de kathedraal te zien als symbool van het goddelijke/ hemelse. Anderzijds als je een gotische kathedraal binnen ging kreeg je een bijna mystieke, hemelse ervaring door de pracht en praal van de architectuur, maar vooral door het bijzondere, gekleurde licht. Het interieur was open en hoog maar vooral heel licht. Dat licht was mogelijk geworden door het principe van de skeletbouw: op die manier konden de muren dunner worden en was het mogelijk grote ramen te plaatsen. De hoeveelheid licht was zelfs zo groot dat het bijna verblindend werkte. Daarom ging men over tot het temperen van het licht met behulp van glas in lood ramen. Deze ramen hadden ook de functie om een meer hemelse sfeer op te roepen.

Licht als mystieke ervaring, was een idee dat in de tijd van de Gotiek veel voorkwam. Het had te maken met ideeën uit de theologie over schoonheid. Hierover werd door verschillende scholastici geschreven. De gedachte hield het volgende in: Elk wezen is een klein licht dat de geest verlicht. Uiteindelijk, wanneer het licht steeds puurder wordt (door hoger in de hiërarchie te stijgen - dat kon men bereiken door Gods woord te volgen) komt men steeds dichter bij het meest pure licht, en dat is God. De glas in lood ramen illustreerden deze opvatting. Wanneer men naar een glas in lood raam keek, was men zich bewust van een onzichtbare bron (de zon = God) die door het raam scheen, het verlichtte en het daardoor betekenis gaf. De afbeeldingen die er op de glas in lood ramen te zien waren, waren ook weer bedoeld om de gelovigen kennis over de bijbel aan te reiken.

[joepie]

Ik denk ook dat licht in de kerk tegenwordig alleen maar is om te zorgen dat je goed mee kunt lezen en in ieder geval te weinig licht geen reden kan zijn om het niet te doen.
Zo ook met zingen.

[wateengedoe2]

quote:

joepie schreef op 02 juni 2005 om 09:26:
Ik denk ook dat licht in de kerk tegenwordig alleen maar is om te zorgen dat je goed mee kunt lezen en in ieder geval te weinig licht geen reden kan zijn om het niet te doen.
Zo ook met zingen.

In de GKV, voor zover ik daar ervaring mee heb (een keer of 5 naar een dienst geweest) is dat denk ik wel zo - al weet ik niet hoe er in bijzondere diensten, bijv. kerst, mee omgegaan wordt.

In de katholieke kerk is dat anders. Daar speelt licht ook een grote symbolische en mystieke rol. Dit zie je in de architectuur van de meeste kerken, maar ook in het gebruik van kaarsen enz.

Zo begint bijv. de Paaswake (de mis op de avond/nacht van Stille Zaterdag) donker. Dan steekt de pastoor de paaskaars aan, het liefst met een vuur dat overdag is gemaakt met zonlicht (een vergrootglas) en vandaaruit krijgt iedereen in de kerk vuur voor een eigen kaarsje. Pas dan gaan de lichten aan in de kerk. En ja, wij hebben dus met koor afgelopen Paaszaterdag het eerste lied bij het licht van de UIT-bordjes achterin de kerk moeten zingen De paaskaars blijft vervolgens tot hemelvaart elke mis branden.

Een andere zeer belangrijke rol speelt de godslamp. Dat is een lampje dat altijd brandt, als de geconsacreerde Hostie (Lichaam van Christus) aanwezig is in het tabernakel (een soort kastje voorin de kerk, speciaal bedoeld voor het bewaren hiervan).

[Pulpeet]

quote:

Edith schreef op 02 juni 2005 om 10:05:
[...]

En ja, wij hebben dus met koor afgelopen Paaszaterdag het eerste lied bij het licht van de UIT-bordjes achterin de kerk moeten zingen

Vreselijk!
Wij hebben die wanstaltige dingen ook in de kerk.

[wateengedoe2]

quote:

Pulpeet schreef op 02 juni 2005 om 10:10:
[...]


Vreselijk!
Wij hebben die wanstaltige dingen ook in de kerk.

(over UIT-bordjes) Ik was er toen wel blij mee, aangezien mijn braille niet zo goed is  " class="smiley"  />

En ja, voorschriften hè .. in mijn eigen kerk (Vrij-katholieke kerk) moet de godslamp uit als er niemand is (ook als het Allerheiligst Sacrament aanwezig is in de kerk) -  brandweervoorschrift   Want stél je voor dat dat ding op de grond valt ... (ik vraag me wel af hoe, mgoed) Ik zou dan persoonlijk nog liever een electrisch lampje zien dan een olielampje .. minder sfeervol, maar wel functioneel, aangezien dat wél aan mag blijven.

[porcupine]

Ik vraag me af hoe er gereageerd zou worden op een soortgelijke topicstart, maar dan net even anders:

'Waarom is duisternis, zowel bij moderne kerkarchitectuur, als vroeger, zo onbelangrijk/ afwezig ?'

(Of is dat een totaal andere vraag?)

[wateengedoe2]

quote:

porcupine schreef op 02 juni 2005 om 10:32:
'Waarom is duisternis, zowel bij moderne kerkarchitectuur, als vroeger, zo onbelangrijk/ afwezig ?'

Wat bedoel je precies met deze vraag vs. de oorspronkelijke vraag?

En om nogmaals terug te komen op de katholieke kerk: daar is duisternis niet afwezig, althans bij sommige gelegenheden in het kerkelijk jaar. Zowel bij de Nachtwake ('s avonds/'s nachts voor kerstmis) als bij de Paaswake is hij er. De tijd van de mis doet er ook wel aan mee, want gordijnen voor die grote ramen zijn er nu eenmaal niet

[Priscilla en Aquila]

quote:

Pulpeet schreef op 02 juni 2005 om 10:10:
[...]


Vreselijk!
Wij hebben die wanstaltige dingen ook in de kerk.

Gaan die dan aan als de kerk uit gaat?

[Priscilla en Aquila]

quote:

Edith schreef op 02 juni 2005 om 10:17:
[...]

(over UIT-bordjes) Ik was er toen wel blij mee, aangezien mijn braille niet zo goed is  " class="smiley"  />

En ja, voorschriften hè .. in mijn eigen kerk (Vrij-katholieke kerk) moet de godslamp uit als er niemand is (ook als het Allerheiligst Sacrament aanwezig is in de kerk) -  brandweervoorschrift   Want stél je voor dat dat ding op de grond valt ... (ik vraag me wel af hoe, mgoed) Ik zou dan persoonlijk nog liever een electrisch lampje zien dan een olielampje .. minder sfeervol, maar wel functioneel, aangezien dat wél aan mag blijven.

Nou ja, dit is me abracadabra hoor.
Godslamp. etc. Neem me niet kwalijk Edith.

[wateengedoe2]

Ik kan het jou, goedgeaarde protestant, ook helemaal niet kwalijk nemen als je niet weet wat een godslamp is (je zou de katholieken die het niet weten de kost moeten geven ....). Een quoteje van mezelf:

quote:

Edith schreef op 02 juni 2005 om 10:05:
Een andere zeer belangrijke rol speelt de godslamp. Dat is een lampje dat altijd brandt, als de geconsacreerde Hostie (Lichaam van Christus) aanwezig is in het tabernakel (een soort kastje voorin de kerk, speciaal bedoeld voor het bewaren hiervan).

En hier enkele linkjes naar Wikipedia die licht op de zaak werpen:

Godslamp
Tabernakel
Transsubstantiatie

Het Allerheiligste Sacrament is de geconsacreerde Hostie, zie dat linkje over transsubstantiatie voor meer achtergrond daarover.

Ik hoop dat het nu minder duister voor je is

quote:

Priscilla en Aquila schreef op 02 juni 2005 om 12:55:
Gaan die dan aan als de kerk uit gaat?