quote:
Ik vind het hartverwarmend hoe hier gepoogd word de abnormale situatie tot normaal te verklaren, wat een warme gevoelens voor Rome
Maar mijn mening is dat je volstrekt gelijk hebt. De status die Vaticaanstad heeft in de diplomatieke wereld is niet het gevolg van het feit dat Vaticaanstad een staatje is, maar Vaticaanstad is een staatje vanwege de diplomatieke status die de RKK in de loop der eeuwen heeft opgebouwd, imho.
Als je naar de kerkgeschiedenis kijkt, zeker ook de recente, zal je zien dat het religieuze altijd een wezenlijke component in de staat is geweest, tot de opkomst van de natie-staat. Per land zijn de situaties anders, maar je ziet in Europa in een vrij korte periode toch dat "ineens" de staat belangrijker wordt dan de Kerk. De verhoudingen met "Rome" zijn dan grotendeels al wel gevestigd, en ieder land herziet die verhoudingen op haar eigen manier. Het scheelt daarbij nogal of een land de Kerk met grof geweld onderdrukt, haar bezittingen confiskeert en haar gelovigen geloofsvrijheid ontneemt (Engeland, in mindere mate Nederland, Duitsland, bijvoorbeeld), of dat staten van oudsher al hun eigen gezag boven Rome stelden en wisten te handhaven (Frankrijk, in mindere mate Spanje, bijvoorbeeld). Italië als staat is eigenlijk pas een heel recente uitvinding, en tot voor kort was een fors deel van die landstreek onderworpen aan het wereldlijke gezag van de paus. Ook dat heeft de verhoudingen, natuurlijk, getekend. Feit is, dat de laatste eeuwen de staten duidelijkere, afgegrensde organisatorische eenheden zijn geworden, die zich steeds minder deel wisten van een groter (ook in metafysische zin groter) geheel, maar meer als atomaire entiteiten in constant conflict met elkaar. Waar dat conflict niet geweldadig werd gevoerd, werd diplomatie beoefend. De rol van de Kerk als wereldlijke macht is vrij vlotjes gemarginaliseerd (tot zegen van de Kerk overigens), en alleen het diplomatieke stelsel bleef overeind. Sterker, dit heeft een omvang en kwaliteit waar meninge natie niet aan kan tippen. Vanuit die historische achtergrond is het buitengewoon eenvoudig in te zien waarom "Rome" wel, en andere christelijke kerken (die immers nooit boven de wereldlijke macht, maar daarnaast of zelfs daaraan onderworpen zijn geweest en gebleven) niet in de positie zit die frinkyron wat kort door de bocht schetst. Het is in dit licht bijvoorbeeld ook goed te begrijpen waarom de particuliere kerken van de catholica in de VS nadrukkelijk voor een koers hebben gekozen die expliciet maakt dat katholieken niet een soort dubbel staatsburgerschap hebben, en ze niet in wereldse, politieke zin "burgers" zijn van Rome.
Hoe je dit moet beoordelen is een tweede. Je kan pragmatisch zijn, constateren dat de Roomse diplomatie effectief is, en invloedrijk, en daar dus een relatie mee onderhouden, en je kan principieel zijn, en haar negeren. Maar ik denk dat je jezelf een klein beetje op gezochte argumenten moet baseren om pragmatisme hier te combineren met een principiele houding. Vaticaanstad is alleen maar een zelfstandige staat omdat Italië die status garandeert, maar het is een kunstmatige verhouding die het gevolg is van een (redelijk succesvolle) poging van Italië om zich aan de wereldlijke macht van de Kerk te onttrekken, zonder volksopstand der katholieken.
Principieel erken ik de soevereiniteit van de staat ten opzichte van de Kerk niet, maar pragmatisch als ik ben zal je me daar niet snel over horen. Principieel denk ik dat Nederland, indien het zich soeverein acht ten opzichte van de Kerk, de diplomatieke betrekkingen met Vaticaanstad zou moeten verbreken, maar pragmatisch als Nederland is, zal dat wel niet gebeuren.
