Aangezien het gewaardeerd schijnt te worden, plaats ik weer een recensie van een film. Dit keer heb ik gekozen voor Fight Club, een van m'n favoriete films. Hij is nogal controversieel vanwege de (ogenschijnlijke) verheerlijking van geweld, maar in feite neemt Fight Club onze moderne consumptiemaatschappij op de hak.
Fight Club
Gezien: (o.a.) 12 maart 2003 (video)
Jaar film: 1999
Fight Club is ook een van m'n favoriete films. Onlangs zag ik 'm voor de tweede keer. Regisseur van deze film noir is David Ficher (Seven, The Game, Alien 3). Het verhaal gaat over een man (Edward Norton) die zijn saaie leven compenseert met omtoveren van zijn appartement in een Ikea-tempel. Norton is niet bepaald gelukkig. Hij lijdt aan slapeloosheid, maar zijn huisarts wil hem geen pillen voorschrijven. "But I'm in pain", probeert Norton nog, waarop de huisarts hem verwijst hem naar de praatgroep voor mannen met teelbalkanker, omdat "zij weten wat pijn is". Norton (in de film heeft hij geen naam, dus ik noem 'm maar Norton) kikkert bij de praatgroep vreemd genoeg helemaal op. Hij laat zijn emoties de vrije loop en kan weer slapen. Op den duur raakt hij zelfs verslaafd aan praatgroepen van de meeste bizarre ziektes en aandoeningen. Zijn geluk wordt verstoord door 'leedtoerist' Marla (Helena Bonham Carter). Haar aanwezigheid brengt Norton uit zijn hervonden evenwicht, hij krijgt weer last van insomnia. Marla bezoekt de praatgroepen uit eenzaamheid, terwijl het voor Norton een soort escapisme is. "Als mensen denken dat je doodgaat, luisteren ze echt naar je" zegt Norton op een gegeven moment. Bij de teelbalkanker-praatgroep leert hij voormalig bodybuilder Bob (Meatlof) kennen, die door overmatig testosterongebruik kanker heeft gekregen en nu, zonder ballen, door het leven moet met enorme borsten (door hormoonverandering). Komisch en aandoenlijk tegelijk. Om van Marla verlost te raken, verdelen ze onderling hun praatgroepen. Marla vindt dat ze het meeste recht heeft op de teelbalkankergroep, omdat Norton zijn ballen nog heeft.
Fight Club is vooral in het eerste deel bijzonder grappig. Op spitsvondige wijze wordt onze moderne, nihilistische consumptiemaatschappij op de hak genomen. De voice-over (Norton) geeft de film een absolute meerwaarde.. Fight Club krijgt een wending als Norton in het vliegtuig de opmerkelijke en zelfverzekerde Tyler Durden (Brad Pitt) ontmoet. Durden is verkoper van zelfgemaakte zeep en houdt er een bizarre levensfilosofie op na. Hij heeft alle materialisme afgezworen en gevechten met de blote vuist zijn voor hem een soort vervangende religie. Pijn is de ultieme sensatie. Thuisgekomen blijkt het appartement van Norton compleet te zijn uitgebrand. Norton trekt in bij de onaangepaste Tyler Durden, die in zo'n smerig krot woont dat een kraker zich ervoor zou schamen. De twee worden goede vrienden en richten samen Fight Club op, waar gewone mannen de gelegenheid krijgen het met de blote vuist tegen elkaar op te nemen. De keiharde, bloederige gevechten hebben een therapeutische uitwerking op de mannen. Ze hervinden hun zelfvertrouwen en eigenwaarde en voelen zich bevrijd.
Fight Club zit vol met prikkelende, spitsvondige quotes. Zo braakt Tyler aan de lopende band teksten uit als: "How much can you know about yourself if you've never been in a fight", "We are a generation raised by women, I'm wondering if another woman is the answer", "It's only after you've lost everything, that you're free to do anything", "the things you own, end up owing you" en "You are not your job, you are not how much you have in the bank, you are not the contents of your wallet, you are not your fucking Khakis, you are not a beautiful and unique snowflake. You are the all-singing, all dancing crap of the world."
Hoewel Norton dacht van haar verlost te zijn, duikt Marla door een toevalligheid toch weer op in zijn leven.Tyler en zij krijgen een nogal 'heftige' relatie. Langzaam loopt het Fight Club-gebeuren uit de hand. Er is inmiddels een keten van Fight Clubs door het hele land. Met de leden creeert Tyler zijn eigen prive-legertje en begint 'Project Mayem'. Aanvankelijk bestaan hun akties uit tamelijk onschuldige anti-consumptiemaatschappijgerichte streken (zoals het wissen van voorbespeelde videobanden), maar het project ontaardt in regelrecht terrorisme wanneer Tyler kantoorgebouwen van grote creditcardmaatschappijen wil opblazen. Op deze manier zullen schulden als sneeuw voor de zon verdwijnen en zal een complete chaos ontstaan.
Met lede ogen ziet Norton de destructieve wending aan die het Project Mayem heeft genomen. Hij probeert Tyler te overtuigen om ermee te stoppen. Zonder succes. Dan krijgt de film een wel heel onverwachte plotwending (in de stijl van The Sixth Sense.) Ik zal hier verder niks over verklappen, maar het zorgde ervoor de ik Fight Club de tweede keer met heel andere ogen bekeek. Het personage van Marla wordt bijvoorbeeld opeens een stuk begrijpelijker en sympathieker. Fight Club is een speelse combinatie van beeld, geluid, muziek en inventieve visuele effecten (bijvoorbeeld wanneer Ficher Norton door een Ikea-gids laat wandelen). De film heeft een origineel einde en in de slotseconden heeft de regisseur voor de kijker nog een leuk grapje in petto. Goed opletten dus, hihi.
