quote:
diak2b schreef op 01 augustus 2006 om 15:36:[...]
Prima, dan ga ik er in mee. Maar het moge duidelijk zijn dat ik jou daar in volg, en dus niemand enig godsbeeld probeer op te dringen (ja, het klinkt flauw, maar die verwarring schijnt erg makkelijk te ontstaan)
nee hoor, daar ben ik niet bang voor

quote:
[...]
Kort samengevat: zelfs als de wil niet vrij is, is ze dat toch en heeft ze zelf in vrijheid gekozen voor onvrijheid?
eh... niet helemaal en aangezien het hier om de details gaat eigenlijk helemaal niet
Er is op e.o.a. manier een balans tussen Gods verkiezing, en de menselijke keuze. De metafoor die ik gaf licht een stukje daarvan toe, de teksten die ik gaf, laten zien dat beide componenten op e.o.a. manier van belang zijn. Maar jouw samenvatting dekt die lading volgens mij niet.
Ik probeerde te zeggen dat M3 met de boeien (volgens mij), ongeacht de situatie, toch niet had gewild. De boeien zijn niets anders dan een wat duidelijkere versie van wat M2 ook al heeft: absoluut geen behoefte aan God. En dan kan God mensen verharden (denk bv aan de Farao): volledig vastzetten in de afkeer die ze toch al hadden. Misschien ongeveer op dezelfde manier als dat de hemel een eeuwig 'verstard' 'met God zijn' is en de hel een eeuwig 'zonder God zijn'. Een fixatie van de relatie o.i.d.
quote:
Aangezien je de extrapolatie zelf maakte: M1 en M2 hebben een vrije wil, en vertegenwoordigen de twee keuzemogelijkheden die een vrije wil kan maken, M3 heeft geen vrije wil (de ketting) en heeft dus geen keuzes. Jouw interpretatie van die situatie is, als ik je goed versta, dat de vrijheid van de wil zo volstrekt gegeven is, dat zelfs als mensen géén vrije wil hebben (M3) ze toch een vrije wil hebben, maar ze er zelf en in vrijheid voor gekozen hebben hun wil in onvrijheid te brengen.
hier breekt de metafoor. M1 en M2 hebben een vrije wil (we zijn naar Gods beeld geschapen, en dat is niet zozeer omdat we 2 benen en armen hebben ofzo). Maar als M1 op een bepaald klein momentje ineens beseft dat hij naar God
moet gaan, dan betekent dat nog niet, dat hij dat ook
kan. We zijn zo diep gedoken in de tijd dat we niet wilden, dat we wel heel erg graag naar God kunnen willen, maar dat dat ons met geen mogelijkheid zal lukken. God is immers perfect, en wij zijn niet perfect en er staat dus een oneindige barriere tussen HEM en
ons.
Dus M1 komt niet bij God, omdat M1 dat zo graag wil, maar omdat God M1 de redding aanbiedt, z'n handje vasthoudt, hem een schop onder de kont geeft, op hem inpraat, en op allerlei manieren naar Zich toe trekt. En aangezien God buiten de tijd staat, krijg je dus een ingewikkeld spel van beperkte menselijke reacties, en Gods almacht en vooruitzien en vooruithandelen.
En het kan nog extremer: Denk aan Paulus, die echt niet liep te denken of hij misschien wel eens christen zou moeten worden. Hij werd gewoon door God vastgepakt en 180 graden omgedraaid. Paulus was wel op zoek naar God, maar zat compleet op het verkeerde spoor. Het lag echt niet aan Paulus, dat hij uiteindelijk bij Jezus uitkwam.
quote:
[...]
Daarvoor hoef je geen hyper-calvinist te zijn hoor. Simpelweg calvinist of lutheraan voldoet daar al prima voor. De uitleg die jij geeft kennen we van Erasmus.
misschien belanden we hier in een domein, waar karikatuur en werkelijkheid heel dicht bij elkaar liggen. We kennen allebei ongetwijfeld ook mensen die vinden dat een persoon niet '200%' kán zijn (100% mens, 100% God), etc. Hun probleem
is er echter niet, omdat ze opgelost wordt op een hoger niveau. Volgens mij is het hier ook zo iets. Remonstranten (/humanisten uit de 16 eeuw, etc) leggen de 'verantwoordelijkheid' van het gered worden bij de mens: de mens heeft in z'n wijsheid zo verstandig gekozen voor God, voor de hemel, etc. Dat doe ik niet. De verantwoordelijkheid en al het werk ligt bij God. Hij is degene die het aanbied, Hij is degene die het uitvoert, Hij is degene die ons binnensleept. Ik denk niet dat 'een schreeuw om hulp' waar daarna als het aan ons lag niet eens gevolg aan gegeven werd, onder 'werken' of zelfs onder 'willen' valt. Het heeft absoluut niks te maken met goede werken of (geestelijke) prestaties.
Maar goed, ik weet ook niet hoe het allemaal precies zit, ik doe er ook maar een bescheiden gooi naar.
quote:
Dat spreekt het calvinistische of lutherse standpunt helemaal niet tegen. Wat Luther en Calvijn immers stellen is dat mensen geen vrije wil hebben, maar dat hun "keuzes" dus gepredestineerd zijn, en hun redding/behoud/etc dus ook, maar dat betekent allerminst dat ze de mens onschuldig verklaren. verre daarvan.
De keuzes kunnen wel vast liggen, vanuit het perspectief van God, maar dat betekent nog niet dat je vanuit het perspectief van de mens kunt praten over 'vastliggen'. Evenmin weten we hoe het precies vastligt. Maar we weten wel, dat God zich er zeer actief in mengt, en niet passief achterover zit (met z'n voeten op de aarde als voetenbankje) en maar wacht wie er binnen willen komen.
quote:
Boeiend is, dat jouw uitleg niet alleen niet hyper-calvinistisch is, maar volstrekt niet-calvinistisch. (Reminder: ik probeer geen godsbeeld op te dringen, ik lees gewoon wat je zegt). Immers, je legt een verband tussen vrije keuzes en schuld, en Luther en Calvijn wijzen dat verband categorisch af.
het verband tussen keuze en schuld vat ik even niet helemaal.
Alle mensen begaan continu zonden, kiezen continu tegen God. Het kan best zijn dat ze een enkel keertje wel eens (per ongeluk) braaf iets goed doen, maar dat wist de rest niet uit, evenmin als je tegen een agent kan zeggen: "ja, maar gisteren reed ik wel gewoon 120, dus kun je die 180 niet door de vingers zien?". Mensen zijn schuldig, omdat ze tegen God ingaan.
quote:
Maar dan ben je weer wel calvinistisch aan het redeneren, maar dat is wel in tegenspraak met wat je zojuist zei. Of begrijp ik dat je stelt dat waar je zei "mensen zijn wel verantwoordelijk" je bedoelde "mensen hebben geen keuze, maar zijn toch schuldig"?
volgens mij snap ik niet wat je hier bedoelt.
God heeft minstens een deel van de verantwoordelijkheid bij mensen gelegd. Als dat niet zo was, waar hebben we dan een bijbel en een kerk voor? Als het volkomen buiten ons om gaat, dan zou het werken als de bliksem die volkomen arbitrair inslaat.
quote:
Een eerste voorouder is van het schip gesprongen...
ja, maar wij vinden het
allemaal zoveel leuker in het water, en het liefst zo diep mogelijk. Als Adam er niet in was gesprongen, dan had ik het wel gedaan. Zelfs als we gered zijn en op het droge staan, wil onze oude mens nog graag weer opnieuw het water in, omdat je daar zoveel meer mocht, en geen vervelende regels had, en je daar gewoon hedonistisch mocht leven voor jezelf.
quote:
Een eerste voorouder ging kopje onder...
Ja, en dat bracht de (geestelijke) dood in de wereld, maar dat betekent niet dat wij allemaal niet zelf ook kopje onder (willen) gaan.
quote:
Een eerste voorouder wilde eigen baas zijn...
en wij ook. Wat dat betreft lijken we wel wat op over-over-over-....-overgroot-opa.
quote:
Niemand dacht dat, maar een eerste voorouder heeft waarschuwingen terzake in de wind geslagen.
Wat je even overslaat: om onduidelijke redenen duwt God alle nageslacht van die eerste voorouder sindsdien kopje onder.
Nee hoor, dat sla ik niet over. Wij allemaal willen dieper het water in. Dat er toevallig ééntje de eerste was, maakt niet zoveel uit. Als wij daar stonden hadden we het ook wel gedaan.
quote:
We hebben dus de vrijheid om die boei wel of niet aan te nemen? Kortom: wel vrije wil, geen predestinatie?
het zou kunnen dat God ons soms de keuze laat (omdat Hij dat vantevoren zo besloten heeft), maar dat hoeft niet. Maar goed, als je stelt dat het 'vrije wil' is, dan negeer je dat de bijbel ook wijst op Gods plan (predestinatie), maar als je alleen maar kijkt naar de predestinatie, dan negeer je de bijbelse gegevens die op onze verantwoordelijkheid en keuze wijzen. Dus is het: beide, maar met de overgrote nadruk op de predestinatiekant, omdat God autonoom is.
quote:
Toch noemde je die rol wel degelijk veel groter. Je suggereert minstens dat mensen zelf in het water gesprongen zijn ipv, zoals Luther en Calvijn ons leren, dat ze door God onder geduwd worden omdat een verre voorouder zelf er in sprong
Gesprongen is dus niet het goede woord, heb ik al ontdekt. Wij beginnen niet (zoals dat woord suggereert) als zuiver of neutraal mens (wat dan daarna fout kiest en springt). Eén mens heeft ooit al die fout begaan, vanuit z'n zuivere toestand. Dat heeft een vloek gelegd op alle mensen, waardoor onze begintoestand al niet zuiver meer is. Maar
als dat niet zo was geweest, en onze begintoestand nog wel zuiver was geweest, dan zouden wij net zo goed in het water gesprongen zijn. Nu we er al inliggen, is het feitelijk historisch het gevolg van de eerste fout van de eerste mens, maar in principe is het de fout die wij ook zouden maken, maar niet meer
kunnen maken, omdat we al gevallen zijn.
quote:
EN je beweert dat mensen vóór God ze uit het water trok zelf een boei hadden kunnen grijpen, waarmee ze zichzelf uit het water hadden kunnen hijsen.
nee dat beweer ik niet (of iig bedoelde ik niet te beweren). Je hijst jezelf niet uit het water (iig niet in mijn metafoor). Je kunt hooguit in doodsnood ineens ontdekken dat je om hulp moet schreeuwen,
that's all. Het
zou hypothetisch zo kunnen zijn dat God mensen laat verzuipen die wel om hulp scheeuwden, maar dat verwacht ik niet (vanwege de eigenschappen van God, en vanwege bv. Ez.18 waarin God wel duidelijk maakt dat Hij niet blij is met het verloren gaan van een goddeloze). Of God mensen die niet om hulp willen roepen ook redt, weet ik niet. Daar is geen algemeen 'ja', maar ook geen 'nee' op te zeggen. Paulus werd gered terwijl hij dat niet wilde, maar de farao werd verhard (en dus niet gered neem ik aan?). God is souverein, Hij alleen
mag en
kan die keuze goed maken.
quote:
Dat ze dat niet deden schrijf je toe aan een vrije wilskeuze. Je hebt in ieder geval daarin gelijk, een hyper-calvinist ben je niet.
Niemand grijpt die boei met beide handen aan, niemand begint zelf enthousiast met sjorren aan de boei. Ik
vermoed dat de 'onze grote menselijke rol' beperkt blijft tot in doodsangst kermen maar tegelijkertijd ook nog weer dieper willen duiden omdat we denken dat we daar beter af zijn. Ik moet ineens denken aan de gelijkenis van de knecht van wie de schuld wordt kwijtgescholden. Hij wordt kermend voor de koning gebracht, die hem eerst wilde straffen, maar besluit om hem z'n schulden te vergeven (Mat.18).
Ik ben dus geen hyper-calvinist, omdat ik niet uit het oog wil verliezen, dat God óók ergens in het hele proces iets met de mens doet volgens de bijbel. Geen werken en prestaties, zelfs geen: eerst goed geloven, dan gered worden. Zelfs geen continu gered willen worden. Maar ook niet helemaal niks. Wat daar tussen zit weet ik niet precies (ik vermoed slechts dat het iets als 'een schreeuw om hulp' is), en of het logisch te beredeneren is, betwijfel ik, vandaar dat ik het in het zelfde rijtje zie als Triniteit, Incarnatie en Inspiratie.