Het is me opgevallen dat Jezus zich bewust is van het zelf in vervulling brengen van profetieën. M.a.w. hij doet zijn best om het vervuld te laten worden. Tegenwoordig zou men zeggen "self-fulfilling prophecy", m.a.w. "geen echte profetie".
Volgens mij is elke profetie van Godswege self-fulfilling. En dus dient men een eventuele denigrerende houding naar self-fulfilling prophecies vaarwel te zeggen, daar waar het natuurlijk om profetie gaat. Ik laat dan buiten beschouwing wat valselijk een prophecy wordt genoemd, een mensenvoorspelling die men zelf maakt en vervolgens uitvoert is geen profetie.
Ik heb in de bijbel 2 soorten profetie opgemerkt.
1) Ultimatum/Naam van God
2) Onbeïnvloedbare profetie
Ad 1)
"Als mensen blijven zondigen, dan overkomt hen allerlei onheil" (Als actie 1, dan effect A)
"Als mensen zich bekeren, dan varen ze wel en zijn ze veilig" (Als actie 2, dan effect B )
Dit is de strekking als ik alle profetieën van de profeten op het niveau van het volk kernachtig zou samenvatten. In feite roepen deze profeten niet 1 vastliggende toekomst, maar een toekomst met 2 mogelijke ontwikkelingen. Als men 1 doet, dan is de toekomst A, als men 2 doet, is de toekomst B.
Het leest als een ultimatum, als je 2 doet, dat er dan B volgt (onheil). Maar het is méér dan een ultimatum. Bekijk nog eens de strekking van de 2 zinnen die ik tussen aanhalingstekens heb gezet. Zij geven precies de Naam des Heren weer, zie daarvoor Exodus 34. De Naam des Heren laat zich lezen als een soort "natuurwet" of logisch principe. N.b. mensen maken óók deel uit van de Naam des Heren. Niet verwonderlijk als wij de goddelijke adem in ons hebben en namens God de aarde horen te beheren. In feite is wat ik tussen aanhalingstekens zet als samenvatting van de boodschap van profeten, eender aan de Naam des Heren. Een "ultimatum" achtige profetie daar kunnen mensen nog 2 kanten op. Daar het tegelijkertijd een weergave is van de strekking van de Naam des Heren, maar in meer detail omdat het om een specifieke situatie gaat, of een "implementatie" van die formule, kun je ook spreken van een reminder of een geheugenopfrissertje van wat God in relatie tot de mensen doet. Profeten prediken dus altijd de Naam des Heren, in feite. De belofte van voorspoed bij goede daden doet zelfs sterk denken aan het prediken van het Koninkrijk der Hemelen door Jezus en Johannes de Doper en de discipelen.
Deze profetieën komen altijd uit. Als men 1 doet, dan is A het effect, als men 2 doet, is B het effect. Dit is niet hetzelfde als zeggen "als het niet zal regenen, zal het droog zijn. Ht is falsifieerbaar. De profeten beweren immers niet als "escape" dat als je 1 doet, dat dan B volgt, of als je 2 doet, dat dan A kan volgen maar ze steken hun nek uit over een wetmatig oorzaak en gevolg. Het is gebaseerd op een formule, het is falsifieerbaar en het vertegenwoordigt (als je tenminste gelooft) een super-kennis en een super-vermogen. Het is dus juist super-wetenschappelijk, zo'n profetische statement.
Een aantal voorbeelden dat zo'n ultimatum wel gesteld wordt maar dus ook 2->B mogelijk is:
- Jona en Niniveh, onheil wordt afgewend door bekering
- Josia die onheil kon uitstellen naar volgende generaties door zich te bekeren
- Mozes die kan smeken en bidden om Israël niet verdelgd te laten worden bij een overtreding (gouden kalf).
Ad 2) De onbeïnvloedbare profetieën
Misschien is het niet zo genuanceerd, maar ik onderscheid 2 soorten onbeïnvloedbare profetieën.
2.1) Die boven het menselijke niveau liggen: zoals de komst en wederkomst van de Messias, of het Laatste Oordeel. Het enige wat men daar aan kan beïnvloeden is hoe men geoordeeld wordt, maar niet dát dat oordeel zal plaatsvinden.
2.2) Aankondigingen van repercussies voor zonden, bij mensen die daar misschien extra verantwoordelijk voor worden gehouden. David's verlies van zijn kind van Bathseba, of Jerobeam's verlies van zijn kind als gevolg van afgoderij. Een profeet komt dat vertellen en ze kunnen hoog of laag springen maar het gebeurt, er valt niet meer aan te tornen.
Zowel 1 als 2 komen altijd uit.
(1) geeft 2 mogelijke ontwikkelingen weer waarbij menselijke besluiten van invloed zijn op wat er met hun en hun aardse omstandigheden gebeurt. (2) geeft 1 vastbesloten ontwikkeling weer die in voorkomende gevallen zelfs op het bovenmenselijke niveau het kader vormt van de menselijke ervaring en acties. Zo is in feite ook de Naam des Heren zélf zo'n "irrefutable" wetmatigheid, daarbinnen zijn 2 keuzemogelijkheden en kun je spreken van iets wat de vrije wil heet. Men wordt wel waarheidsgetrouw gewaarschuwd voor wat er gebeurt aan beperkende omstandigheden als men 2 kiest en B bewerkt.
Een profetie wordt zowel in geval (1) als (2) door God gestuurd, of door een formule die de Naam des Heren wordt genoemd, die God Is of waar God achter zit, hoe dan ook het is goddelijk. Als God dit stuurt of in gang heeft gezet dan is het op het goddelijke niveau dus altijd self-fulfilling, door een God die juist weet wat Hij doet! Alleen als een mens een self-fulfilling prophecy doet en daar voor wordt geminacht, wordt dus in feite juist erkend dat profetie alleen bovennatuurlijk en van God hoort te komen, zelfs door de grootste heiden al zou die dat niet van zichzelf door hebben.
Groetjes, Divinespark
