Klik
hier voor het oordeel van D.J. Bolt.
Om er zelf op in te gaan:
quote:
Tot mijn ontstelde verbazing bleek dat het artikel in zijn gezin helemaal niet als negatief was ervaren. Integendeel, het was een gevoelig verhaal waaruit bleek hoe de professor de essenties van het geloof wist aan te geven en bestaande gevoelens etaleerde. Mijn klompen braken eerlijk gezegd.
Je zou er ongesteld van worden. Het is een interview, geen betoog.
quote:
Zou het inderdaad inmiddels zo in onze kerken zijn dat men Harincks dwalingen niet meer herkent? Of daarvoor inmiddels afgestompt is geworden? Dan is dat reden temeer om stevig de bazuin te blazen!
Reeds gewogen en te licht bevonden. Waar is het eerlijke debat gebleven?
quote:
Ik hoop niet dat Harinck het mij kwalijk neemt, maar op dit punt vind ik zijn reactie ook een beetje zielig. Zielig en naief. Als erudiete man van geschiedeniswetenschap weet hij toch geen ander dat je niet al amicaal babbelend voor het recordertje van een journalist, allerlei gereformeerde geloofsopvattingen achteloos terzijde kunt schuiven? En dan mag verwachten dat daarvoor alleen maar lof-en-prijs wordt toegezwaaid? Heeft de kerk niet op zijn minst het recht - en de plicht trouwens - luid en duidelijk het gezellige gekout op (Schriftuurlijke) houdbaarheid te ondervragen?
Hoewel ik van de stijl van Bolt soms kotsneigingen krijg (lekker polemiseren) ben ik het hier inhoudelijk toch redelijk met hem eens. Professor Harinck had, zeker als historicus, moeten weten dat je niet zomaar vanalles kunt gaan roepen, of je nu gelijk hebt of niet.
quote:
Eigenlijk is het altijd hetzelfde liedje. Mensen die openlijk provoceren met afwijkingen van Schrift en belijdenis, hebben de grootste moeite als kritische vragen aan hun adres worden gesteld en zij worden herinnerd aan afgelegde beloften.
Stroman, vlammen maar!
quote:
God, niet zozeer Jezus, en opmerkingen als
- ik heb niet zo de drang om uit te leggen: Jezus redt;
- over Luthers ontdekking: Christus heeft het voor mij gedaan: ik kan niet zeggen dat het bij mij echt een snaar raakt;
- ik denk niet: Hij [Christus] heeft daar gehangen, anders had ik er moeten hangen;
- Voor mij verdicht het christelijk geloof zich niet naar het kruis,
doen inderdaad alle lichten op rood springen.
Leg dat eerst maar eens goed uit voordat je verder met elkaar kunt gaan.
Oh, en dan is er wel weer sprake van debat? Of moet Harinck voor de rechter verschijnen voor zijn persoonlijke geloofsopvattingen? Het is niet mijn geloof, maar ik denk wel dat veel gereformeerden bijv. qua gebedsleven meer hebben met de Vader dan de Zoon...
quote:
Maar welke betekenis heeft dat dan voor Harinck? Christus verzoening van al onze zonden, dát is toch van centrale en fundamentele betekenis voor heel ons leven? Zonder dat rest toch slechts eeuwige duisternis? Hoe kun je dan "drang" missen om dat te belijden? Daar zal toch nadere "verheldering" over moeten komen.
Als hij dat wil, dit lijkt me allereerst iets tussen George en God.
quote:
We hebben niet begrepen, volgens Harinck, dat hij "geen dogmatiek dicteerde aan Peter Bergwerff, maar alleen op een enkel punt openhartig mijn persoonlijke beleving toonde."
Nee, br. Harinck, dát hadden wij wél begrepen. Maar daarom waren uw uitlatingen des te schokkender. Van een dogmatiekhoofdstuk kun je nog eens afscheid nemen. Hier gaat het echter om wat wij geloven en belijden. Zoals wij dat vóór in de kerk onder ede, want voor Gods aangezicht, hebben bezworen.
Het raakt de zenuw van ons geloof.
Dit begrijp ik niet. Het is niet 'ons' geloof. Wel qua leer misschien, maar niet qua beleving. Dat verschilt per mens. Hoe kun je daar nu een oordeel over vellen?
quote:
Harinck-als-historicus begrijpt de frase in de Catechismus. Dat "hoge woord" was toen gericht tegen de banvloeken van het Reformatie-reactieve roomse concilie van Trente12. Maar staat hij hier nóg achter, nu, en belijdt hij dat ook?
Het antwoord is nee: "het is een feit dat ik de mis bijna vijf eeuwen later niet zo bezie".
Dat is helder. En waarom dan niet?
Er komt een heel verhaal: roomsen zijn tegenwoordig in de eerste plaats medechristenen; vrijgemaakten zijn getraind in het aanwijzen van gebreken en bezwaren in andere kerken en richtingen…; Harincks professionaliteit weegt de gebreken en bezwaren in de conteksten.
Tsja, ik wilde eerst het gebeuren rond de mis overslaan, het is immers wel duidelijk dat Harinck daar slecht wat slordig geformuleerd heeft of geciteerd is. Maar dit gaat over meer dan de mis, het gaat in feite om post-moderniteit. Als historicus ben ik het gewoon heel erg met Harinck eens: de 3FvE zijn geen universele en absolute waarheid. Ze zijn geschreven binnen een bepaalde tijd en context. Betekent dit dat ze minder waar zijn? Nee. Maar laten we de fout van het confessionalisme vermijden en erkennen dat ook deze menselijke geschriften hun tijd, plaats en omstandigheid kennen en zo ook geformuleerd zijn. Met onderwerpen die in 1560 van belang waren, maar nu wellicht niet meer of minder.
quote:
Nu zou het kunnen zijn dat Rome zich bekeerd heeft. Dat de eucharistie in gereformeerd zin is herzien. Dat het hoogste leergezag in deze kerk de eeuwenoude dwaling in de ban heeft gedaan (...) Toch blijft Harinck vinden dat je aan de mis kunt deelnemen als dat zo uit komt.
Klopt, in die zin dat de leer van de RKK niet veranderd is. De vraag is echter of de Kathechismus (of de opstellers daarvan) die leer ooit goed begrepen heeft.
quote:
Dr. Harinck trekt het gezag van de Bijbel niet in twijfel, zo stelt hij. Dat noteren we dankbaar. Want dat zou echt 'einde-discussie' zijn. Maar het is vervolgens wel de vraag wat dat gezag precies voor hem betekent. Mag je in het concrete leven zeggen: Zo zegt de Here want dat lees ik in de Bijbel? In het interview zei Harinck o.a:
Ik vind het onvolwassen, kinderachtig zogezegd, om bij elk willekeurig probleem in de Bijbel te gaan zitten neuzen. Natuurlijk heeft de Schrift goddelijk gezag en ook normatieve waarde, maar niet formeel. Het is geen wetboek. De vraag of de vrouw in het ambt mag, kun je niet met de Bijbel in de hand beantwoorden. In zijn 'verheldering' neemt hij dit niet terug maar breidt het zelfs nog uit tot: er worden in de praktijk allerlei kwesties in het leven met dat Bijbelgebruik niet opgelost, maar opgeheven: iets mag niet punt; iets moet zo, punt. De werkelijkheid verdwijnt dan vaak uit het zicht. Wat is dan Harincks maatstaf?
Zijn fijngevoelige "door Bijbellezen geoefend geweten". Dat klinkt natuurlijk niet slecht. Zo leert Paulus het toch ook aan de Filippenzen? Maar als we dan weer bij zaken als homoseksualiteit en de vrouwelijke ambtdragers komen dan slaat de herkenning weer dood. Want deze discussies "beginnen vaak niet alleen, maar eindigen ook bij een bijbeltekst", is zijn kritiek op kerkmensen. Harinck heeft daar "niet altijd een Bijbeltekst voor nodig". Nog sterker, teksten "van stal halen" over bijvoorbeeld de vrouwelijke ambtsdrager, daar heeft hij "helemaal niets mee". Dat vindt hij "onzin", "schaken met teksten".
In zijn 'verheldering' neemt hij hiervan niets terug maar zet eerder zijn hakken steviger in de modder.
En daarin ben ik het met hem eens. Eindelijk iemand die protesteert tegen de praktijk van het elkaar om de oren slaan met bijbelteksten als men er een jota of tittel anders over denkt. Waar is de liefde gebleven?
quote:
In october 2006(!) verbaasde br. Driessen zich er op deze site over "…dat een professor aan onze Theologische Universiteit [prof. Harinck] zo kan spreken over onze kerkgeschiedenis. Het gaat hier uiteindelijk om het bestaansrecht van onze kerken. En van onze Universiteit. Was de Vrijmaking en de jaren 60 er niet geweest, dan hadden we tot de PKN behoord. En stel dat dit zo had moeten zijn, dan heeft professor Harinck mijns inziens een taak om ons die waarheid te doen ontdekken. Niet publiek, maar in de kerkelijke weg. Want òf Harinck heeft gelijk en we zitten TU-tje en kerkje te spelen òf Harinck heeft ongelijk en mogen we dankbaar zijn voor het werk van de HERE, door zijn kinderen heen, in onze kerken door de eeuwen heen."
Zwart of wit uiteraard. De geschiedenis leert eerder dat God Zijn kerk handhaaft ondanks, ja door het falende gedrag van mensen. Wie zijn gedrag goedpoetst onder het mom van 'het werk des Heren' is niet alleen heel gevaarlijk bezig maar houdt ook zichzelf voor de gek.
quote:
"Ik propageer mijn standpunt niet", schrijft Harinck. Maar is dat niet wat onnozel? Heb je dan eigenlijk wel door welke positie je inneemt? Dat je een voorbeeldfunctie hebt of je het nu wilt of niet? Het verhaal is nu al bekend tot in de verste hoeken van de gereformeerde wereld. Het interview werd breedvoerig in het ND verslagen en kreeg ook aandacht in allerlei andere kranten. In twee tweeeneenhalf uur durende radiosessies werd het uitgezonden en is nu nog te lezen en te horen op de ND-site. Zelfs was in herhaling gisteren (vrijdag) weer te horen op de GrootNieuwsRadio. Als dat geen missionair-promoting gedrag is!
Het is uiteraard allemaal bewust gedaan... een complot! Ik heb hier een woord voor: zwartmakerij.
quote:
veral, in binnen- en buitenland, vragen broeders en zusters zich af of dit nog stééds niet gaat "beyond what is written. Maar inmiddels is het helaas ook duidelijk geworden dat velen het prachtig vinden dat hier onbeschaamd barrières werden doorbroken. Het provocerende gedrag van de zestiger jaren is terug in de GKv"
...
quote:
Op de genoemde protestsite richtte dr. E.A. de Boer zich tot het gereformeerde kerkvolk als volgt: Geliefde broeders en zusters in de Gereformeerde Kerken, luistert naar het interview met en de verheldering van prof.dr. George Harinck zoals u luistert naar de stem van een medechristen, een broer in de kerkbank. Een gesprek is om naar te luisteren, niet om van alles in het gespreksverslag te lezen wat er niet staat en al helemaal niet gezegd is. Goed om het gehoorde en gelezene te toetsen aan het Woord van God. Dat kan te beter wanneer er een basisvertrouwen is: docenten aan de TU tekenen voor de gereformeerde leer. Een anonieme publieksactie doet één ding: vertrouwen ondermijnen. De koninklijke weg is die van het gesprek, waarin vertrouwen - indien geschokt: opnieuw - groeien kan. Ik wens u de vrede van onze Heer Jezus Christus toe. Dr. Erik de Boer
Nu is dr. De Boer niet de eerste de beste want hij is lid van het College van Toezicht op Harincks leerstoel. Het is niet duidelijk of hij bovenstaand epistel op persoonlijk dan wel namens het College heeft geschreven. Maar het is m.i. überhaupt niet verstandig nu al naar buiten te komen met halve beoordelingen zonder dat de zaak goed is afgerond en het universiteitsbestuur zijn standpunt heeft bepaald.
Een beetje goodwill is überhaupt wel op zijn plaats.
quote:
Dr. De Boer suggereert met zijn ingezonden dat we Harinck niet goed begrijpen. Dat we wat beter moeten luisteren. En niet lezen wat er niet staat en al helemaal niet gezegd is.
Nee hoor, alleen als je je heel erg aangesproken voelt.
quote:
Kijk, dat vind ik nu zo'n typische ongeadresseerde opmerking van de kerkelijke pap- en nathouderij. Want wie worden hier nu eigenlijk aangesproken? Wie hebben het niet begrepen? We vragen ook aan dr. De Boer: een open vizier graag.
'We' voelen ons aangevallen. Hoeft niet hoor. Het is waarschijnlijk eerder het geval dat Dr. de Boer de chaos op 'onze' site aanschouwde en 'ons' voorzichtigheid maande.
quote:
Maar het zou een betrouwbaarder indruk maken als men elkaar niet de hand boven het hoofd houdt en ruiterlijk, beter christelijk, erkent dat prof. Harinck hier duidelijke bijbelse- en belijdenisgrenzen heeft overschreden.
Dat is nog steeds de vraag.
quote:
Dát is de beste manier om een begin te maken met het herstel van het diep geschokte vertrouwen in het onderwijs aan de Theologische Universiteit.
Meid toch... als je hierdoor (de uitspraken van Harinck) diep geschokt bent in het onderwijs aan de TuK - dat er ipp buiten staat - ... in dat geval kunnen we wellicht spreken van een kerkelijke angstcultuur en overgevoeligheid inzake De Ware Leer.
quote:
Volgens Bergwerff zitten in "kerkbanken, op kerkenraadszetels, en wonen in pastoriën" mensen die gewoon dezelfde denkbeelden hebben als Harinck. Bergwerff karakteriseert die denkbeelden als een ondergrondse "veenbrand"(!) in de kerken. Harinck heeft die in het interview "eerlijk" aan de oppervlakte gebracht. En, zegt de ND-hoofdredacteur, "dat is ook de belangrijke reden, niet de enige overigens, om een gesprek als dit te publiceren".
Als dit zo is is het des te belangrijker er eerlijk over te spreken.
quote:
Een "diepteinterview" als een welbewust actie om de veenbrand van de omkering van normen en zeden in de GKv tot een uitslaande brand aan te blazen. De ND als de kwade genius achter de totnutoe redelijk in rookgordijnen gehulde stille revolutie in de kerken.
Ja, het ND is bezig het kerkverband te slopen. Heb ik iets gemist hier?
quote:
Bergwerff vindt "het stuitend-on-Bijbels" die "virtuele protestdemonstratie". Het gaat kennelijk die lui "om het grote getal". "Niet de macht van wagens en van paarden", voegt hij daar cursief en vroom aan toe.
Hij heeft gelijk.
quote:
(...) Bolt gaat in op de geciteerde Bijbeltekst: Wee hun die naar Egypte trekken om hulp, die steunen op paarden en vertrouwen op wagens, omdat zij talrijk zijn, en op ruiters, omdat zij machtig in aantal zijn maar de blik niet richten op de Heilige Israels en naar de HERE niet vragen. (...) En juist dat laatste, de blik richten op de Here en naar zijn wil vragen, dát missen we node bij Harinck, die de Bijbel dicht wil laten en vaak bij ND-Bergwerff als hij voorlichting geeft in zijn krant. Niet meer de gereformeerde belijndheid van de vaste belijdenis bepaalt de richting in hun denken maar "de groeiende pluriformiteit" is uitgangspunt. Dáárvoor wordt dwingend ruimte gevraagd!
Vergis ik mij of worden hier Bijbel en belijdenis vereenzelfigd? Daarbij, Harinck en Bergwerff krijgen een oordeel over zich heen dat getuigt van onbegrip (had De Boer toch gelijk?).
quote:
Wie dáártegen verzet bieden worden veracht als mensen van "de hetze, de lafhartigheid, en verdachtmaking".
Zucht...
quote:
Onze kerken zijn niet immuun voor afwijkingen van de Schrift en de belijdenis. Eenmaal op dat pad worden algauw volgende stappen gezet.
Een voor ieder herkenbaar voorbeeld.
Het is de laatste jaren bon ton geworden om te spotten met de ware kerk 'van' onze gereformeerde voorouders. Mensen kijken meewarig weg als je daar (nog) aan vasthoudt. Confrontatie met de artikelen 27-29 van de NGB wordt afgedaan als: dat was toen! Daar lijken we vandaag niets meer mee te kunnen. Dat wordt verkondigd tot op de preekstoel! Sluipenderwijs is het kerkbesef zo uitgehold. De besluiten over de openstelling van het Heilig Avondmaal voor buitenkerkelijken zijn er een zichtbaar teken van. Maar ook de kerkverlating en overgang naar een 'prettiger en leuker' gemeente, soms met tientallen leden tegelijk.
Terecht punt en goed om in de gaten te houden. Hoewel ik zeker geen 'ware kerk'-aanhanger ben is het wel verstandig de grenzen in de gaten houden. Maar past hier deze krampachtigheid? Moeten we overal wantrouwend bovenop zitten? In dezen citeer ik graag het woord van de Prediker: 'Wees niet al te rechtvaardig, niet al te wijs. Maar ook niet al te dwaas.' (Prediker 7, vrij vertaald) God dienen is balanceren. We zijn geen Baälpriesters, onze God kan prima voor zichzelf zorgen.
quote:
Harinck mag ons dan een typisch-vrijgemaakte "zenuwachtige kerk" vinden die nogal "angstig" reageert als zulke afwijkingen worden gepropageerd, de eerste taak van de kerk van Christus is: het Woord bewaren. Dat zal men laten staan! Willen wij kerk van Christus blijven dan zal zij een pijler en fundament van de Waarheid zijn. Anders heeft zij geen recht van bestaan en voorziet een gezellige buurtvereniging beter in onze (al dan niet religieuze) behoeften.
Het doel heiligt de middelen.
quote:
(...) óf Harinck wordt afgezet als hoogleraar van onze School,
óf hij houdt de eer aan zichzelf en neemt ontslag.
Een veel te snel vonnis (zo blijkt maar weer eens).
quote:
Er moet veel gebed zijn voor de broeders van de universiteitsleiding om hun gereformeerde rug recht te houden. En voor br. Harinck, inderdaad naast ons in de kerkbank, om terug te keren van ingeslagen dwaalwegen.
Bidden voor kerk en universiteit is sowieso goed. Maar laat er ook het gesprek zijn over de kwesties die professor Harinck aanstipt: zijn het wel dwaalwegen?
quote:
Ds. W. van de Schee: "Het is al een oude observatie van me dat extreem overtuigde gelovigen gemakkelijk in crimineel gedrag vervallen. Het voorbeeld van kerkleden die zich aan gedrag schuldig maken dat in nuchter Nederlands gewoon neerkomt op stalking (van predikanten en anderen) heb ik ooit eens uitgewerkt. Stalking is (gelukkig) strafbaar gedrag in Nederland. Vandaag kreeg ik, met waarschijnlijk al mijn collega's en de nodige anderen, een email van een anoniem figuur of een anonieme groep figuren die een complete internetsite heeft/hebben opgezet om prof. dr. George Harinck te belasteren. In ieder geval een kwestie van smaad, lijkt me. Maar wat me meer aan het denken zet is dat het ook bij deze site om een vorm van verbaal terrorisme gaat. Niet alleen wordt met suggestieve praat iemands integriteit zorgvuldig opgeblazen, ook wordt gespeculeerd op de angst van allerlei kerkleden over de ontwikkelingen in de Gereformeerde Kerken. Om eigen overtuigingen overeind te houden is kennelijk alles geoorloofd. Bij die kwade praktijken worden net zo makkelijk moderne communicatiemiddelen ingezet als fundamentalistische moslims doen bij hun helaas veel minder verbale terrorisme. En dus hebben we nu zelfs een aan één persoon gewijde website, naast de al langer opererende site van eeninlaster.nl.
De verbale explosieve lading zal ook hier wel weer zo ongeveer het volgende 'kaliber'; hebben: eerst geef je iemand vertekend weer, ruk je wat citaten uit verband of zet ze in een heel ander kader dan ze oorspronkelijk hebben, daarmee zet je iemand weg als onbetrouwbaar, ongeloofwaardig, ongereformeerd en nog wat on-zin; als er dan protest komt keer je vrolijk de bewijslast om: bewijs maar dat ik ongelijk heb, ik gaf toch argumenten, en, waar je hier op kunt rekenen: tegen een publiek interview kun je toch publiek protest aantekenen, zonder dat het van belang is wie je zelf bent... Tegen dit soort praktijken is nauwelijks kruid gewassen. Wat er nu verder ook gezegd en gedaan wordt, het wantrouwen is toch al gezaaid en de angst toch al weer aangewakkerd.
Het lijkt me dat we als christenen van dit soort verbaal terrorisme net zo radicaal afstand moeten nemen als we graag hebben dat gematigde moslims doen van fysiek terrorisme uit naam van de islam. Wie zich aan dit soort gedrag schuldig maakt hoort per ommegaande van het avondmaal afgehouden te worden en bij volharding afgesneden te worden, goede bedoelingen of niet (alle terroristen hebben 'goede'; bedoelingen). Al was het alleen maar omdat zo ongeveer alle nieuwtestamentische leefregels juist dit verbieden, en dat nog wel veel duidelijker dan alle in het interview met Harinck aangesneden thema's. Als dit niet valt onder het je onder de naam van christen als ongelovige en goddeloze gedragen weet ik niet meer wat daar wel onder valt.
Laten we ons verder vooral niet bang laten maken. Dit soort wangedrag komt voor onder een kleine minderheid van kerkleden, die naar verhouding veel te veel aandacht krijgt. In het doorgaande gesprek binnen de kerken plaats je je met dit soort sites volstrekt buiten de discussie. Laat dat vooral zo blijven.
Tenslotte: kennelijk trekken godsdienstwaanzinnigen soortgenoten aan. Het heeft in ieder geval iets komisch om te zien dat iemand het nodig vond om als Ds. Van der Schee in te loggen op het forum van de site. Ik ben het niet geweest. De schijterd mag zich melden bij me als-ie dat durft.
(deze reactie op de website publiekprotest.nl wordt vermeld in de Appendix van het stuk van D.J. Bolt)
Wat vinden jullie van deze reactie? (dan bedoel ik die van Van der Schee)
