quote:
gaitema schreef op 29 december 2009 om 00:22:Ach kijk, ik hoef het helemaal niet te weerleggen, want dat is al gedaan door enkelen, zoals door Grondig Christelijk.
Daar is verder niet op ingegaan. Het lijkt zelfs genegeerd te zijn, dus is het al helemaal niet nodig om verder hierop nog te reageren. Als mensen zin hebben gewoon eenzijdig geestelijke liederen onderuit te halen, zonder naar de tegen argumenten te luisteren en het zelfs te negeren, dan heeft mijn reactie ook verder geen enkel doel.
Netjes hoor, om mensen die het niet met je eens zijn dit soort motieven in de schoenen te schuiven, en met insinuaties en persoonlijke aanvallen te komen.
quote:
het punt was ook niet, dat dat aan de orde komt, maar dat het een volgens sommigen nogal ongezonde nadruk krijgt! We weten uit (met name) het NT namelijk ook dat God verkiest (Romeinen, Efeze).
quote:
Daarnaast zingen we in de GKV ook "Wees stil voor het aangezicht van God" e.a.
Er zijn veel gezangen die niet getuigen van verbond, erfzonde en redding.
Dat hoeft ook niet, je moet liederen in perspectief zingen en niet letter voor letter willen belezen en beleren.
(..)
Ik heb een vrij uitgebreide post geschreven over waarom teveel eenzijdigheid in liederen wel degelijk voor meerdere groepen in de gemeente een probleem is. Ik heb nergens een post gezien die
dat ontkrachtte. Geeft mij dat nu ook het recht om van anderen hier te zeggen dat ze gewoon niet willen en dat ze gewoon maar achter hun emoties aanlopen als het om liederen gaat, en dat argumenten toch geen zin hebben omdat ze niet gelezen worden?
Beter lijkt het me, om de post nog maar eens te citeren:
ik denk dat
'moet je nu werkelijk in élke tekst van élk lied evenwichtige genuanceerdheid hebben' geen recht doet aan wat Fotogravinnetje aanstipt. Ik gaf eerder in het originele topic al het voorbeeld van twee (fictieve) liederen. Het ene lied legt de nadruk op Jezus' menselijke natuur maar we zien wellicht wel een glimpje van z'n goddelijke natuur of in ieder geval de notie dat er meer is. Het andere lied gaat ook over Jezus' menselijkheid, maar legt daar dusdanig de nadruk op dat het lied eigenlijk slechts over Zijn menselijkheid gaat, en lijkt te claimen dat Jezus slechts een mens was, Uiteraard wel een nobele, wijze en verlichte profeet, maar toch: een mens.
Wat zien we als we de liederen goed bestuderen? Beide zijn eenzijdig, maar het eerste kan heel goed orthodox christelijk zijn. Het is wellicht wat eenzijdig, het legt erg de nadruk op één kant, en is niet zo evenwichtig. Maar als je goed leest zie je dat de schrijver slechts eenzijdig was, en niet Jezus' goddelijke natuur aan het ontkennen is o.i.d.. Maar bij het andere lied is dat wel het geval. Als je nauwkeurig leest zie je dat de suggestie van het lied is, dat Jezus gewoon een mens was, en niet meer, duidelijk niet orthodox christelijk (maar wellicht vrijzinnig, humanistisch, mogelijk zelfs islamitisch)
Wat gebeurt er als we de liederen zingen (of niet 'bestuderend' of nauwkeurig lezen)? In beide liederen herkennen we veel van wat we belijden. Jezus is uiteraard (ook) volledig mens en daarover kun je zeker zingen. Sterker nog, juist omdat Hij een mens was, kon Hij onze hogepriester zijn, die met ons mee heeft kunnen lijden, verzocht zonder zelf te zondigen (Hebreeën). En ook niet elke tekst hoeft de drie-eenheid uit te leggen of een college te geven over de twee-naturenleer. Bij alles wat we lezen in het lied,
denken we er een heel stuk christelijke theologie bij, en de uitspraken die over Jezus als mens gedaan worden, resoneren daarmee, we herkennen ze en denken direct (vaak onbewust) aan het grotere kader. En als de ontkenning in het tweede lied maar subtiel genoeg is, dan zullen we precies hetzelfde denken bij het tweede lied.
Behalve mensen die ietsjes scherper lezen, die iets poetischer ingesteld zijn, of die dat grotere kader niet hebben. Die zullen bij het eerste lied wellicht wat moeite hebben, omdat het wat eenzijdig is, maar bij het tweede lied niet. Dat is immers duidelijk: Jezus is mens.
Dus, het probleem zit 'm vaak niet zozeer in ons. Met ons komt het wel goed, wij lezen er wel christelijke theologie in, wij kunnen dat wel omdat we erin opgevoed zijn. Het kader van het orthodox christendom is onze context. En zeker als we niet altijd heel nauwkeurig lezen is er geen enkel probleem. We zingen bij het tweede lied wellicht iets dat
feitelijk absoluut tegengesteld is aan ons geloof (zo is het geschreven) maar wat we erbij denken is ons gelovig belijden. Enige kanttekening die je zou kunnen maken, is dat het eigenaardig is om een lied dat heel anders bedoeld is dan orthodox christelijk, toch zo te zingen.
En de mensen die wat gevoeliger zijn voor poëzie? Waarbij de hersenen wat analytischer werken, en die bij een lied of en gedicht niet alleen de woorden zien en wat associaties, maar ook de grote lijnen, de samenhang, de betekenis?
Die hebben pech want die krijgen in de dienst ter ere van God geregeld liederen te horen (waarvan men verwacht dat ze meegezongen worden) die God helemaal niet eren! Zij zien mensen om hen heen vol overgave liederen zingen die ontzettend botsen met hun geloof. En het meest frustrerende:
zij merken dat, maar de meeste mensen om hen heen niet!
Maar het probleem kan ook erger zijn dan alleen 'wat frustratie en onbegrip'. Het kan een echt probleem zijn bij mensen die veel minder 'ervaring' hebben m.b.t. het christendom. Gasten in de gemeente, vrienden die je meeneemt, de jeugd in de kerk, etc. Die hebben ons contextuele kader
niet en moeten het juist oppikken uit wat er in de kerk verteld wordt. Maar dat is niet de enige plek waar je dingen oppikt. Juist wat je zingt (en wat in je hoofd blijft doormalen), kan je heel makkelijk heel duidelijk bijblijven. Van de dwaalleraar Arius (
"Jezus is geschapen, Jezus is niet God") is al bekend dat hij zijn theologie op muziek had gezet, dat hij liedjes had gemaakt op populaire wijzen en dat daardoor boeren en vissers in contact kwamen met zijn onorthodoxe ideeën. Wat ik me nog kan herinneren van m'n (synodaal) gereformeerde opvoeding in de kerk, is voornamelijk stukjes (halve zinnen, refreinen, etc) uit liedjes. Ook bij volwassenen doen liederen, vanwege hun mooie melodie, vanwege het enthousiast meezingen, vaak meer dan het luisteren naar een preek. Liedteksten blijven je jaren bij, de tekst van de preek weet ik vaak 5 min. na de preek al niet meer (en dat terwijl ik persoonlijk toch altijd het idee heb dat ik veel kan onthouden).
Het probleem is dus veel complexer (en mogelijkerwijs met veel grotere gevolgen) dan alleen maar de vraag of elk lied altijd genuanceerd en evenwichtig moet zijn. Een 'klein' probleem is dat het voor mensen die iets (te) poëtisch en/of analytisch zijn, van een eredienst een 'afgodendienst' of een 'dwaaldienst' kan maken waarin God in een deel van de liederen helemaal niet geëerd, maar gelasterd, wordt. Maar een m.i. serieuzer probleem is, dat je na 10 of 20 jaar niet gek op moet kijken als mensen die opgroeiden toen een bepaalde groep liederen populair was, van die liederen ook een flink stuk theologie hebben overgenomen. Als het belijden in die liederen redelijk evenwichtig was, en mooi in overeenstemming met het belijden van de kerk, is er geen probleem. Als een deel van de liederen nogal eenzijdig was of -- erger dan dat -- subtiel nogal onorthodox was, is het wel een groot probleem.
(
bron)
n.b. wat betreft Opwekking 462, ik vind het persoonlijk een mooi lied, alhoewel het eenzijdig is.
