quote:
op 15 Jul 2003 13:36:13 schreef gesp:
"Als God niet bestaat, is alles geoorloofd."
Klopt dat?
Met wat selectief knippen en plakken:
"Alles is geoorloofd, maar niet alles is nuttig. Alles is geoorloofd, maar niet alles bouwt op. "
Persoonlijk denk ik niet dat het bestaan van een G/god de enige maatstaf is voor de indeling van goed en kwaad.
Ook mensen die geen weet hebben van het bestaan van God hebben wel degelijk besef van goed en kwaad. Dit is niet gebaseerd op individuele voorkeuren en gebruiken, maar veel meer op basis van het collectief 'geweten' van de samenleving / gemeenschap waarin een individu zich bevind.
Dat een dergelijk 'geweten' aan verandering onderhevig is hoeft niet per definitie tot problemen te leiden.
Wat vroeger nog wel kon op basis van dit geweten ( genocide en doodstraf door steniging ) wordt intussen als verwerpelijk beschouwd.
Idem voor dingen die in die tijd niet konden en die nu wel kunnen.
Ook het bestaan van verschillende vormen van een dergelijk geweten hoeven niet perse tegenstrijding te zijn. Waar vele Nederlanders tegen de doodstraf zijn is een behoorlijke groep Amerikanen dat niet. Is de doodstraf goed of fout, of doet dat er eigenlijk niet zo heel erg toe?
Gaan we kijken naar het 'geweten' van een samenleving, dan kunnen we over het algemeen constateren dat hier een aantal vaak voorkomende zaken in terug komt. Zo is het vrijwel overal zo dat de bescherming van het collectief voor de bescherming van het individu gaat. Daarnaast worden daden die begaan worden ten nadele van leden van de gemeenschap zwaarder aangerekend als deze welke begaan worden ten nadele van mensen die geen deel uitmaken van deze gemeenschap. In bepaalde gevallen wordt de nadelige daad ten opzichte van mensen buiten de gemeenschap zelf bijzonder positief gezien ( jaag een paar Filistijnen de dood in en je naam is voor 'eeuwig' opgetekend ) .
Ook binnen gemeenschappen zijn gradaties. Negatieve daden ten opzichte van personen dicht bij het individu worden vaak zwaarder aangerekend. Waarom zou iemand die zijn eigen vader / moeder bedriegt een niet-familielid niet bedriegen?
En ook respect ten opzichte van ouders en ouderen van dagen wordt hoger geacht als respect tegen 'gewone' mensen.
Dit alles is niet zomaar het resultaat van toevalligheden, maar komt voort uit eeuwenlange proefondervindelijke vaststelling door de mens zelf.
En gelukkig is het geen vantevoren vastgestelde set regels van wat goed en fout is, maar een dynamisch geheel. Waardoor er ook voor het individu mogelijkheden zijn zich te ontwikkelen en het geweten van de maatschappij te testen.