51 Zijn leerlingen zeiden tot hem: "Op welke dag zal de rust der doden intreden? En op welke dag komt de nieuwe wereld? Hij sprak tot hen:" Waar gij naar uitkijkt is reeds gekomen, maar gij herkent het niet".
Verklaring:
De doden, die denken dat ze leven, of de slapenden die denken dat ze wakker zijn, kennen geen rust. Altijd zijn ze met hun gedachten bezig, met hun verleden en toekomst, met het oplossen van problemen, met het verwerven en verdedigen van hun bezit en meningen en met het zin geven aan hun leven zonder zin. Als ze daarmee ophouden begint voor hen de nieuwe wereld. De ontwaakte maakt daar al deel van uit, maar ze zien het niet.
52 Zijn leerlingen zeiden tot hem: "Vierentwintig profeten hebben in Israël gesproken en zij hebben allen in u gesproken." Hij sprak tot hen: "Gij hebt de levende onder u veronachtzaamd, en over de doden gesproken."
Verklaring:
Alle profeten en mystici hebben een glimp van de nieuwe mens opgevangen, maar zij zijn niet in staat geweest, eenduidig de weg te wijzen. Altijd zijn ze verstrikt geraakt in de uitwerking van hun boodschap of ze zijn gezwicht voor hun ijdelheid. De leraar der rechtvaardigheid wijst de weg naar de waarheid en het leven. Hij is de Levende onder de doden.
53 Zijn leerlingen zeiden tot hem: "Is de besnijdenis nuttig of niet?" Hij sprak tot hen:" Als de besnijdenis nuttig was, dan zouden hun vaderen hen besneden uit hun moeder verwekken. Maar de ware besnijdenis in de geest is volledig heilzaam geworden."
Verklaring:
Als de voorhuid schadelijk zou zijn, dan was de mens zonder voorhuid geboren. Als het zinvol geweest was dat de mens zou vliegen dan was hij wel met vleugels geboren en als het nodig geweest was om zich te kleden dan was de mens met een vacht geboren. Alle verminkingen en aanpassingen waarmee de mens zich tooit dienen niet het leven maar zijn manier van leven.
54 Jezus sprak: "Zalig de armen, want voor jullie is het Koninkrijk van de hemel."
Verklaring:
Gelukkig zijn degenen die weinig bezittingen hebben en degenen die hun hoofden met weinig kennis gevuld hebben. Zij zijn degenen die weinig te verliezen hebben. Zij hoeven maar weinig op te geven in tegenstelling tot de rijken en geleerden. Wie zijn maatschappelijk leven zal verliezen zal het ware leven overhouden.
55 Jezus sprak: "Wie zijn vader niet haat en zijn moeder, kan bij mij geen leerling zijn. En wie zijn broeders niet zal haten en zijn zusters en zijn kruis niet zal dragen op mijn wijze, zal mij niet waardig zijn."
Verklaring:
Al generaties lang, tot in het grijze verleden, dragen ouders hun bagage over op hun kinderen, vermengd met hun eigen vooroordelen, angsten, eigenwijsheid, ambities, en andere littekens die ze opgelopen hebben in hun leven. Daarom staat er geschreven dat de zonden der vaderen over zullen gaan tot in het derde en vierde geslacht. Wil je de breuk met jezelf lijmen, dan moet je je van de bagage van je ouders ontdoen, net zozeer als je broeders en zusters dat zullen moeten. Heb hen lief, maar niet hun denken en hun daden. Dat is een moeilijke opdracht, maar als je dat er niet voor over hebt, zul je niet ontwaken.
56 Jezus sprak: "Wie de wereld heeft begrepen, heeft een lijk gevonden. En wie een lijk gevonden heeft, de wereld is hem niet waardig."
Verklaring:
Wie de maatschappij in al zijn zinloosheid, onrechtvaardigheid en tegenstrijdigheden heeft doorzien en daar afstand van neemt en niet meer meedoet, is te goed voor deze maatschappij.
57 Jezus sprak: "Het Koninkrijk van de Vader is gelijk aan een man die (goed) zaad heeft. Zijn vijand kwam 's nachts en zaaide onkruid onder het goede zaad. De man liet hen het onkruid niet uitrukken. Hij zei tot hen: ik ben bang dat als jullie willen gaan om het onkruid uit te rukken en het graan samen daarmee zult uitrukken. Op de dag van de oogst zal het onkruid duidelijk zichtbaar zijn. En het zal uitgerukt en verbrand worden."
Verklaring:
De mens is in wezen volmaakt, maar hij beseft het niet. In zijn eigenwijsheid en hoogmoed heeft hij zichzelf opgezadeld met zaken die strijdig zijn met zijn natuur. Het moet je eerst duidelijk worden wat het oneigenlijke is voordat je je ervan kunt ontdoen.
58 Jezus sprak: "Zalig de mens die geleden heeft en het leven gevonden heeft."
Verklaring:
Je zult er heel wat voor over moeten hebben en het is een hevig gevecht wat je met jezelf zult moeten voeren. Als je het gevecht met jezelf toch moet verliezen, waarom geef je je dan niet over? De beloning is gelukzaligheid en een leven zonder verdriet en pijn.
59 Jezus sprak: "Ziet naar de Levende, zolang gij leeft, opdat gij niet sterft en hem zoekt te zien, maar hem niet zult kunnen zien."
Verklaring:
Wie eenmaal wakker geworden is kan nooit meer inslapen, zonder zichzelf te bedriegen. Het zelfbedrog van de slapende is een collectief, verdrongen en onbewust bedrog. Het zelfbedrog van de ontwaakte is bewust en daarom laakbaar.
60 (Zij zagen ) een Samaritaan onderweg naar Judea een lam dragen. Hij sprak tot zijn leerlingen: "Waarom draagt hij het lam met zich mee?" Zij zeiden tot hem: "Om het te doden en op te eten." Hij sprak tot hen: "Zolang het leeft, zal hij het niet eten, maar alleen als hij het doodt en het een kadaver wordt." Zij zeiden: "Anders kan hij het niet doen." Hij sprak tot hen: "Zoekt ook gij u een plaats om te rusten, opdat gij geen kadaver wordt en opgegeten wordt."
Verklaring:
Zolang je niet het ware leven leidt, ben je "dood" en onderhevig aan ziekten en emoties die je gemoed verteren. Zoek dus het ware leven.
61 Jezus sprak: "Twee zullen op één bed rusten, de een zal leven, de ander sterven." Salome sprak: "Wie zijt gij, mens? Als uit een. Gij hebt mijn bed bestegen en van mijn tafel gegeten" Jezus sprak: "Ik ben Hij die bestaat uit de Onverdeelde. Mij werd gegeven wat van mijn Vader is." Salome sprak: "Ik ben uw leerlinge." Jezus sprak: "Daarom zeg ik: als hij onverdeeld is, zal hij vervuld worden van licht; als hij echter verdeeld is zal hij vervuld worden met duisternis."
Verklaring:
De mens, die van zijn ware aard afgeweken is, bergt twee zielen in een borst, de wijze en de eigenwijze. De ene voert ten leven de andere tot de dood. De verlichte is de eenvoudige, in wie de eigenwijze ziel gestorven is.
62 Jezus sprak: "Ik zeg mijn geheimenissen aan diegenen die mijn geheimenissen waardig zijn. Laat uw rechterhand niet weten wat uw linkerhand doet."
Verklaring:
Alleen degene die openstaat voor een ander leven en hunkert naar rechtvaardigheid, zal de woorden begrijpen. Handel zonder bedoelingen.
63 Jezus sprak: "Een rijk man had vele goederen. Hij zei: ik zal mijn goederen benutten om te zaaien, te oogsten, te planten en mijn schuren met vrucht te vullen, opdat ik aan niets gebrek lijde. Dat was wat hij in zijn hart dacht. En die nacht stierf hij. Wie oren heeft om te horen, hij hore."
Verklaring:
Altijd maar druk om de toekomst zeker te stellen, altijd maar bezig om gelukkig te worden, nooit tijd om te leven, gaat het leven aan de mensen voorbij. En als ze alles geregeld hebben is het te laat en verlaten ze het leven zonder ooit echt geleefd te hebben. Werken is voor de dwazen.
64 Jezus sprak: "Een man had gasten. En toen hij het maal bereid had, zond hij zijn knecht uit om de gasten uit te nodigen. Hij kwam bij de eerste en zei hem: mijn heer nodigt u uit. Hij zei: kooplieden zijn mij geld schuldig. Vanavond komen zij bij mij en ik zal ernaar toegaan en hen richtlijnen geven. Ik verzoek u, mij voor het maal te verontschuldigen. Hij kwam bij een andere en zei hem: mijn heer heeft u uitgenodigd. Hij zei hem: ik heb een huis gekocht en men vraagt mij om een dag. Ik zal geen tijd hebben. Hij kwam bij een andere en zei hem: mijn heer nodigt u uit. Hij zei hem: mijn vriend gaat trouwen en ik moet het maal inrichten. Ik zal niet kunnen komen. Ik verzoek u, mij voor het maal te verontschuldigen. Hij ging naar een andere en zei hem: mijn heer nodigt u uit. Hij zei hem: ik heb een dorp gekocht. Ik ga om pacht te innen. Ik zal niet kunnen komen. Ik verzoek u mij te verontschuldigen. De knecht kwam en zei tot zijn heer: zij die gij tot het maal hebt uitgenodigd, hebben verzocht hen te verontschuldigen. De heer zei tot zijn knecht: ga uit op de wegen en breng naar hier wie gij zult vinden, opdat zij het feestmaal houden. De zakenlieden en kooplieden zullen niet binnengaan in de Plaatsen van mijn Vader."
Verklaring:
Wie zijn bezigheden in de maatschappij belangrijker vindt dan het leven, wie gehecht is aan zijn bezittingen en niet bereid is zich daarvan te onthechten, wie aan zijn kooi gehecht is en die niet durft te verlaten, wie verslaafd is aan zijn kortstondige genietingen en die niet wil opgeven, wie zwelgt in zijn macht en niet het onrechtvaardige daarvan inziet, die zal nooit deelnemen aan het feest van het ware leven.
65 Hij sprak "Een goed man had een wijngaard. Hij gaf hem aan pachters opdat zij hem zouden bewerken en hij van hen zijn vrucht zou krijgen. Hij zond zijn knecht opdat de boeren hem de vrucht van zijn wijngaard zouden geven. Zij grepen de knecht, sloegen hem en het scheelde niet veel of zij hadden hem gedood. De knecht ging heen en zei het aan zijn heer. Zijn heer zei, wellicht herkenden zij hem niet, en hij zond een andere knecht. De pachters sloegen ook de andere. Toen zond de heer zijn zoon. Hij zei: wellicht hebben zij schroom voor mijn zoon. De pachters, die wisten dat hij de erfgenaam van de wijngaard was, grepen hem en doodden hem. Wie oren heeft om te horen, hij hore."
Verklaring:
De mensen die de aarde gekregen hebben om op te leven, te bewonen en te genieten van de overweldigende natuur, hebben in hun dwaasheid, hebzucht en ijdelheid de natuur vernield en overal het oorspronkelijke evenwicht verstoord en ze gaan daar nog steeds mee door. Alleen de mens, die zich in zijn hoogmoed buiten en boven de natuur stelt, kan zich daaraan schuldig maken. De profeten, die hun stem daartegen verheffen worden gehoond en uitgemaakt voor onpraktische dwazen. De ware mens wordt vermoord, zoals de mensen hun geweten vermoorden.
66 Jezus sprak: "Toon mij de steen, welke de bouwlieden verworpen hebben. Het is de hoeksteen."
Verklaring:
Het hele maatschappelijke bouwwerk, de hele cultuur, de hele toren van Babel, heeft als fundering de ontaarde mens. Als de mens terugkeert tot zijn oorsprong, stort heel het bouwwerk in. De mens die is, heeft aan zichzelf genoeg.
67 Jezus sprak: "Wie gelooft dat het Al onvolkomen is, is zelf helemaal onvolkomen."
Verklaring:
Wie gelooft dat de natuur onvolmaakt is, vindt dat hij zelf onvolmaakt is. Wie gelooft dat de natuur te verbeteren is, gelooft dat hij zichzelf kan verbeteren.
68 Jezus sprak: "Zalig zijt gij als men u haat en vervolgt. Waar gij ook vervolgd wordt, daar zullen zij geen plaats hebben."
Verklaring:
Als de mensen je haten en vervolgen weet je dat je op de goede weg zit. Eerlijkheid en rechtvaardigheid worden genadeloos afgestraft in een oneerlijke en onrechtvaardige maatschappij.
69 Jezus sprak: "Zalig zijn zij die vervolgd worden in hun hart. Zij zijn het die de Vader waarlijk zullen kennen. Zalig zijn de hongerenden, want de buik van hen die verlangen zal gevuld worden."
Verklaring:
Mensen die het voor de wind gaat in de maatschappij, die gewaardeerd worden door anderen, en diegenen die het ver geschopt hebben in de wereld, zien geen reden om hun leven te veranderen. Alleen degenen die met hun rug tegen de muur staan, de verliezers, de ontrechten, de hongerenden naar gerechtigheid, zullen bereid zijn om een ommekeer in hun leven te aanvaarden.
70 Jezus sprak: "Dat wat gij in u hebt zal u redden als gij het uit uzelf voortbrengt. Wanneer gij dat wat gij in u hebt niet zult voortbrengen dan zal het u doden."
Verklaring:
Je geweten zal je redden als je er naar luistert. Eerlijkheid zal uiteindelijk overwinnen. Als je niet naar je geweten luistert zul je, zonder ooit echt geleefd te hebben, ten ondergaan.
71 Jezus sprak: "Ik zal dit huis vernietigen en niemand zal in staat zijn het te herbouwen."
Verklaring:
"Jezus" was er van overtuigd dat zijn boodschap een eind zou maken aan de cultuur en het onwaarachtige leven. Hij voorzag, dat nog tijdens zijn leven de mensen massaal zouden terugkeren tot de eenvoud en alle voortbrengselen van deze maatschappij zouden vernietigen en dat geen steen meer op de ander zou blijven.
72 Iemand zei tot hem: "Zeg mijn broeders dat zij de bezittingen van mijn vader met mij delen." Hij sprak tot hem: "O mens, wie heeft Mij een verdeler gemaakt?" Hij wendde zich tot zijn leerlingen en sprak tot hen: "Ik ben toch geen verdeler?"
Verklaring:
De boodschap van "Jezus" is bedoeld om de verloren eenheid van de mensen te herstellen en niet om de bezittingen eerlijk te verdelen. In een rechtvaardige samenleving bestaat geen bezit, maar is alles voor iedereen.
73 Jezus sprak: "De oogst is groot maar de arbeiders zijn weinig. Smeek de Heer daarom, dat hij arbeiders uitzendt naar de oogst."
Verklaring:
De ellende in de wereld is zo groot en er zijn zovelen die het leven in deze maatschappij niet meer aankunnen, maar er zijn maar weinigen die het spel doorzien en zij zijn roependen in de woestijn.
74 Hij sprak: "O Heer, velen staan rond de drinkbak, maar er is niets in de put."
Verklaring:
Velen hunkeren naar het volle leven, maar de woorden van hun leiders zijn leeg.
75 Jezus sprak: "Velen staan voor de deur. Maar het is de eenling die het bruidsvertrek zal ingaan."
Verklaring:
Velen willen een gelukkig leven, maar zijn niet bereid daar hun innerlijke verdeeldheid voor op te geven. Alleen de eenvoudigen, degenen die niet de kool en de geit willen sparen, zullen de gelukzaligheid bereiken.
76 Jezus sprak: "Het Koninkrijk is gelijk aan een koopman die een zending koopwaar heeft en die een parel ontdekte. De koopman was schrander. Hij verkocht de koopwaar en kocht de parel alleen voor hemzelf. Ook gij, zoekt zijn onvergankelijke, blijvende schat, waar geen mot bij komt om te vreten en geen worm vernietigt."
Verklaring:
Ontdoe je van alles wat de mens niet eigen is, van je valse behoeften en wees jezelf. Dat is het enige wat je niet afgenomen kan worden.
77 Jezus sprak: "Ik ben het die het licht boven allen is. Ik ben het die het Al is. Uit mij is het Al voortgekomen, en tot Mij spreidt het Al zich uit. Splijt een stuk hout, en ik ben daar. Hef de steen op, en je zult mij daar vinden."
Verklaring:
Wie zichzelf gevonden heeft, voelt zich één met de hele schepping en met alle schepselen. De mystieke ervaring geeft dat gevoel kortstondig weer. De verlichting is een blijvend mystiek ervaren. Het is het ervaren van een pantheïstisch gevoel.
78 Jezus sprak: "Waarom zijt gij naar buiten de woestijn in gegaan? Om het riet te zien dat door de wind bewogen wordt? Om een mens te zien die fijne kleren draagt, zoals uw koningen en grote mannen? Zij dragen fijne kleren en zij zijn onmachtig de waarheid te onderscheiden."
Verklaring:
Waarom ga je de maatschappij in? Om je te vergapen aan de schone schijn? Aan de mooie buitenkant, die rotting en bederf bedekt? Aan de groten der aarde die klein zijn als mens? Aan hun geleerdheid en kennis, die hun onwetendheid verhult? Aan de kunstige bouwwerken, die nietig zijn vergeleken met de wonderbaarlijke grootsheid van de schepping?
79 Een vrouw uit de menigte zei tot hem: "Zalig de schoot die u gedragen heeft. En de borsten die u gezoogd hebben." Hij sprak tot haar: "Zalig diegenen die het woord van de Vader gehoord hebben en het in waarheid bewaard hebben. Want er zullen dagen komen dat gij zegt: zalig de schoot die niet ontvangen heeft en de borsten die geen melk gegeven hebben."
Verklaring:
Het is geen verdienste van de ouders als iemand, gedwongen door de omstandigheden, de schaduwwereld verlaat en in de ware wereld belandt, noch een verdienste van hemzelf. Hij wist niet wat hij zocht toen hij op zoek ging en vond wat hij nooit verwacht had. In deze tijd hoeft men mensen die kinderen in de maatschappij gezet hebben niet te benijden, want zij moeten ze opvoeden en splijten tot ze in deze gespleten maatschappij passen en zij moeten ze leren dat verdriet, pijn en onrechtvaardigheid nu eenmaal bij het leven horen. Daarom staat er geschreven: het zou beter voor hen zijn als een molensteen om hun hals gedaan werd en ze in de zee werden geworpen, dan dat zij een van deze kleinen tot zonde verleiden.
80 Jezus sprak: "Wie de wereld herkend heeft, heeft het lichaam gevonden. Wie echter het lichaam heeft gevonden is groter dan de wereld."
Verklaring:
Wie de maatschappij doorzien heeft, met al zijn tegenstrijdigheden en schone schijn, begrijpt zichzelf. Hij heeft zichzelf gevonden. Hij heeft de ultieme wijsheid bereikt en is groter dan alle groten der aarde en hij beseft dat het voor iedereen is weggelegd.
81 Jezus sprak: "Laat hem die rijk geworden is koning zijn, en laat hem die macht heeft deze verzaken."
Verklaring:
Wie het ware leven gevonden heeft doorziet de maatschappij en zijn medemensen en zou zijn kennis kunnen gebruiken ten eigen bate. Het geeft de meester macht over zijn leerlingen en over de maatschappij. Weersta de verleiding om daar misbruik van te maken.
82 Jezus sprak: "Wie dicht bij mij is, is dicht bij het vuur. En wie ver van mij is, is ver van het Koninkrijk."
Verklaring:
Wie dicht bij zichzelf is, is dicht bij de verlichting, maar hoe groter de kloof tussen binnen en buiten, hoe onechter en hoe groter duisternis.
83 Jezus sprak: "De beelden openbaren zich aan de mensen, maar het licht in hen blijft verborgen in het beeld van het licht van de Vader. Hij zal geopenbaard worden, maar zijn beeld zal verborgen blijven door zijn licht."
Verklaring:
Als de mens zich één voelt met de hele schepping, zal hij ervaren dat wat hemzelf bezielt, de hele schepping bezielt. Hij zal het ervaren maar datgene wat bezielt niet zien. Hij zal "god zien", maar hem niet zien.
84 Jezus sprak: "Als gij uw evenbeeld ziet, verheug u. Als gij echter uw beelden ziet die ontstaan zijn voor u, die noch sterven, noch openbaar worden, hoeveel zult gij kunnen verdragen?"
Verklaring:
Als je ziet wie je echt bent, verheug je dan. Als je echter het ongeschapene ervaart, dat alles doordringt, zul je zo'n overweldigende ervaring aankunnen?
85 Jezus sprak: "Adam is ontstaan uit grote macht en grote rijkdom, maar hij werd u niet waardig. Immers was hij waardig geweest, hij zou de dood niet gesmaakt hebben."
Verklaring:
De oorspronkelijke mens was een prachtig en gaaf mens, maar hij heeft het voor zichzelf en zijn nakomelingen verknoeid, door niet naar zijn geweten te luisteren en zich zo buiten zijn natuur en de natuur te plaatsen, waardoor hij "dood" ging. Nog steeds zijn de kleine kinderen de ware mensen, maar zij worden door hun ouders de onderwereld in geleid en zij weten het niet.
86 Jezus sprak: "De vossen hebben hun holen, de vogels hebben hun nest. Maar de Mensenzoon heeft geen plaats om zijn hoofd neer te leggen en te rusten."
Verklaring:
Ieder schepsel heeft zijn plaats in de wereld, die het is toebedeeld. Ieder dier luistert naar zijn natuur. Alleen de mens is daar in zijn eigenwijsheid van afgeweken. Hij luistert niet meer naar zijn natuur maar vecht daartegen. Nooit heeft zijn geweten rust.
87 "Ellendig is het lichaam dat zich verlaat op het lichaam en ellendig is de ziel die zich verlaat op deze beiden."
Verklaring:
Voor een ontwaakte is de aanblik van de ene slapende, die zich laat leiden door de andere slapende of een gesprek tussen twee slapenden een merkwaardige aanblik. Het is als het praten van twee gemaskerden of twee buitenkanten. Ellendig is het geweten dat in beiden huist en dat wordt overstemd door het ongezond verstand.
88 Jezus sprak: "De engelen en profeten zullen tot u komen en u geven wat gij al hebt. En ook gij, geeft hen wat in uw handen is en zeg tot uzelf: op welke dag zullen zij komen en nemen wat het hunne is?"
Verklaring:
Als je ontwaakt bent zullen boodschappers en profeten, die het ook niet precies begrijpen, je proberen te geven wat je al hebt en duidelijk maken wat je al weet. Wees standvastig en luister niet naar ze, maar weet dat je onvoorwaardelijk naar jezelf moet blijven luisteren. Probeer hen dat over te brengen en vraag je af wanneer zij dat zullen begrijpen.
89 Jezus sprak: "Waarom wast gij de buitenzijde van de beker? Begrijpt gij niet dat hij die de binnenkant maakte dezelfde is die de buitenkant maakte?"
Verklaring:
Waarom besteden jullie aandacht aan jullie buitenkant en waarom reinigen en verfraaien jullie je lichaam? Wie gaaf is van binnen, is gaaf van buiten. Wie misvormd is van binnen, is misvormd van buiten, want het lichaam is de spiegel van de ziel. Niemand wordt een mooier mens als hij zijn buitenkant optooit. Wat een armoe vertoont de hedendaagse mens met zijn misvormde lijf, even verkreukeld van buiten als van binnen. Ziek van buiten en ziek van binnen, hoe zieker van buiten, hoe zieker van binnen. Hoe opgedofter, hoe meer te verbergen.
90 Jezus sprak: "Komt tot mij, want mijn juk is licht en mijn Heerschappij is mild. En gij zult rust vinden voor uzelf."
Verklaring:
Kom tot jezelf en vecht niet meer tegen jezelf, want je verliest uiteindelijk altijd. Het is zo vermoeiend om altijd iets anders te zijn dan jezelf, om altijd maar weer je innerlijke tegenstrijdigheden met elkaar proberen te verzoenen.
91 Zij zeiden tot hem: "Zeg ons wie gij zijt opdat wij in u geloven." Hij sprak tot hen: "Gij leest het gelaat van hemel en aarde. Er gij hebt niet degene die voor u is herkend. en gij weet niet dit moment te lezen."
Verklaring:
Stel je voor dat er iemand opstaat die zegt dat hij verlicht is, wie moet hij zeggen dat hij is? Waaraan zullen de mensen hem herkennen? Hoe moeten de leerlingen weten dat ze zijn woorden moeten geloven en hoe weten ze dat het waar is wat hij zegt?
92 Jezus sprak: "Zoekt en gij zult vinden. Maar waarover gij mij vroeg in eerder dagen en wat ik u toen niet verteld heb, daarover wil ik nu graag vertellen, maar u vraagt er niet naar."
Verklaring:
De meester gaat behoedzaam te werk, want je zult de waarheid daaraan herkennen, dat je hem niet graag hoort. Dat je zelf tot de ontdekking komt dat je je hele leven geslapen hebt is een pijnlijke ontdekking, maar als je dat tegen een ander zegt? Mensen willen de waarheid helemaal niet weten, tenzij zij met hun rug tegen de muur staan. Daarom gaan ze door met het spel en vragen zich niet af of ze het wel moeten spelen.
93 "Geeft het Heilige niet aan de honden, opdat zij het niet op de mesthoop werpen. Werpt de paarlen niet voor de zwijnen opdat zij ze niet tot stukken vermalen."
Verklaring:
Vertel deze woorden behoedzaam aan de eigenwijzen, maar als zij volharden in hun onwaarachtige leven, houdt dan niet aan. Ze zullen er misbruik van maken en de woorden verdraaien en gebruiken voor hun eigen doeleinden.
94 Jezus sprak: "Wie zoekt zal vinden en wie klopt hij zal binnengelaten worden."
Verklaring:
Alleen als je zoekt tot het einde zul je de enge poort doorgaan, waar je alleen doorheen kunt als je alle ballast hebt afgegooid. Je hoeft niet te kloppen, want de deur staat open.
95 Jezus sprak: "Als je geld hebt, leen het niet uit tegen rente, maar geef het aan hem van wie je het niet terugkrijgt."
Verklaring:
Als je bezittingen hebt, doe daar onvoorwaardelijk en definitief afstand van. Het is overigens niet zinnig om een ander daar mee op te zadelen.
96 Jezus sprak: "Het Koninkrijk van de Vader is gelijk een zekere vrouw. Zij nam een weinig zuurdeeg, verborg het in het deeg en maakte er grote broden van. Wie oren heeft om te horen, hij hore."
Verklaring:
Zoals het zuurdesem het hele brood doordringt en het doet rijzen, zo ook doordringt het Ongeschapene de hele schepping en doet het geschapene zijn.
97 Jezus sprak: "Het Koninkrijk van de Vader is gelijk een vrouw die een kruik vol meel draagt. Lopend op een weg, nog een eind van huis, brak het oor van de kruik en het meel stroomde achter haar op de weg. Zij merkte niets; zij had niet gemerkt dat er wat gebeurde. Toen ze thuis kwam zette ze de kruik neer en merkte dat hij leeg was."
Verklaring:
De mens moet zich leegmaken van alles wat hem oneigenlijk is. Pas als je hoofd helemaal leeg is van alle gedachten en emoties, die door een verschil van binnenkant en buitenkant ontstaan, zul je ontwaken.
98 Jezus sprak: "Het Koninkrijk van de Vader is als een man die een sterke man wil doden. Thuis trok hij het zwaard en stiet het in de muur, om zich er te van gewissen of zijn hand sterk zou zijn. Toen doodde hij de machtige."
Verklaring:
Als je ontwaakt bent laat het dan eerst bezinken. Besef goed hoe bedreigend het voor de slapenden is, want het is heel moeilijk om iemand die slaapt en denkt dat hij wakker is duidelijk te maken dat hij zich vergist. Oefen en oefen en oefen en woeker met je talenten, en als je het spel helemaal door hebt, treedt dan pas naar buiten, maar blijf behoedzaam.
99 Zijn leerlingen zeiden tot hem: "Uw broeders en uw moeder staan buiten". Hij sprak tot hen: "Deze hier die de wil van mijn Vader doen, dat zijn mijn broeders en mijn moeder. Zij zijn het die het Koninkrijk van mijn Vader zullen ingaan."
Verklaring:
Je ware verwanten zijn je geestverwanten. Voor de rechtvaardige zijn de rechtvaardigen de ware broeders en zusters.
100 Zij toonden Jezus een goudstuk en zeiden tot hem: "De mannen van de keizer vragen belastingen van ons." Hij sprak tot hen: "Geef de keizer wat de keizer toebehoort, geef God wat God toebehoort en geef Mij wat Mijn is."
Verklaring:
Speel het spel mee, zolang je leeft in deze onrechtvaardige wereld. Hang niet de martelaar uit, maar besef dat jouw vrijheid ingeperkt wordt door de onverdraagzaamheid van je slapenden medemensen. Bestrijdt hen niet met hun eigen wapens en vecht nooit terug. Ontwapen ze door je eerlijkheid. Doe wat ze van je willen en realiseer je dat ze niet beter weten. Maar blijf standvastig en eerlijk ten opzichte van jezelf.
101 "Wie zijn vader niet zal haten en zijn moeder, zoals Ik doe, kan geen leerling van mij worden. En wie niet zijn vader en moeder liefheeft, zoals ik doe, kan geen leerling van Mij worden. Want mijn moeder gaf mij leugens, maar mijn echte moeder gaf mij het leven."
Verklaring:
Neem afstand van de denkbeelden van je ouders, van alles wat ze je geleerd hebben om een radertje in de maatschappij te worden. Zij hebben het goed bedoeld maar wisten niet wat ze deden. Heb ze lief zoals je je medemensen liefhebt. Als ouders hebben ze je verkreukeld en het paradijs uitgeleid, omdat ze dachten dat je iets worden moest. Zij hebben je geleerd wat goed en kwaad is en hoe je hoort te leven, omdat ze nooit zelf nagedacht hebben en alle woorden van mensen, die zij hoger en knapper achtten dan zijzelf, hebben geloofd.
102 Jezus sprak: "Wee de Farizeeën. Zij zijn gelijk een hond die op de ossenkrib ligt. Zelf eet hij niet, noch laat hij de ossen eten."
Verklaring:
Wee de geestelijk leiders. Zelf zijn ze niet gelukkig en dwalen, terwijl ze denken de waarheid in pacht te hebben. Zij hebben het rechte en eenvoudige pad tot een dwaalweg gemaakt en gidsen hun kerkvolk. Zelf zijn zij onrechtvaardig en verhinderen hun volgelingen rechtvaardig te worden. Altijd zijn zij bezig om de tegenstrijdigheden tussen hun leer en hun leven goed te praten en aan te passen aan de tijd. Zelf zijn zij niet verlicht en zij kunnen anderen dus ook niet verlichten en zelf slapend kunnen ze anderen niet wakker maken.
103 Jezus sprak: "Zalig de man die weet langs welke weg de rovers binnenkomen, opdat hij kan opstaan, zijn landgoed inspecteren en zich bewapenen voor zij binnendringen."
Verklaring:
Als je weer mens geworden bent ben je ongrijpbaar en onaantastbaar omdat je de zwakheden en tegenstrijdigheden in de argumenten en redeneringen van je tegenstanders helder doorziet. Je bent daardoor niet meer van je stuk te brengen. Je hoeft je niet te wapenen maar kunt hen ontwapenen door je ontwapenende eenvoud. Je hoeft je niet te beroepen op theorieën of denkbeelden van anderen, maar je hebt de zekerheid in jezelf.
104 Zij zeiden tot hem: "Kom, laat ons vandaag bidden en vasten." Jezus sprak: "Welke zonde heb ik dan begaan of waarin ben ik bezweken? Maar als de bruidegom het bruidsvertrek verlaat, dan moeten zij vasten en bidden."
Verklaring:
Vasten en bidden, dat is iets voor de slapenden. Als je de eenvoud hebt verlaten en een gespleten leven gaat leiden, dan moet je vasten en bidden en het zal je niet helpen.
105 Jezus sprak: "Hij die de vader en de moeder kent, die zal men hoerenzoon noemen."
Verklaring:
Hij die zich verlaat op wat hij van zijn ouders geleerd heeft, wie zijn ongeluk en zijn daden verontschuldigt met een ongelukkige jeugd, ontloopt zijn eigen verantwoordelijkheid voor zijn eigen leven.
106 Jezus sprak: "Wanneer gij de twee een maakt zult gij mensenzonen worden, en wanneer gij zegt: berg verplaats u, zal hij zich verplaatsen."
Verklaring:
Als je de tegenstrijdigheden in jezelf opheft en je schizoïde bestaan te boven komt, dan zul je weer mens zijn. Dan kun je de hele wereld aan.
107 Jezus sprak: "Het Koninkrijk is gelijk aan een herder die honderd schapen heeft. Een onder hen liep verloren - het was de grootste. Hij liet de negenennegentig achter en zocht die ene tot hij het vond. Toen hij zich zo had uitgesloofd zei hij tot het schaap: ik houd meer van jou dan die negenennegentig."
Verklaring:
Dit logion is analoog aan logion 8
108 Jezus sprak: "Wie van mijn mond zal drinken zal worden als ik. Ik zal zelf worden als hij en de dingen die verborgen waren zullen hem geopenbaard worden."
Verklaring:
Wie onvoorwaardelijk naar zijn geweten leeft, zal een heel mens worden en zal leven. De leerling zal worden als de meester en hij zal zichzelf begrijpen en alles zal hem duidelijk worden.
109 Jezus sprak: "Het Koninkrijk is als een man die op zijn akker een verborgen schat had, wat hij niet wist. En hij stierf en liet hem achter aan zijn zoon. De zoon wist niets van de schat. Hij erfde de akker en verkocht hem. En hij die hem kocht ging ploegen en vond de schat. Hij begon geld uit te geven tegen rente aan wie hij wilde."
Verklaring:
In alle tijden hebben mensen kunnen weten dat hun wetten voor het leven niet klopten. Generatie na generatie heeft geleefd en is gestorven zonder ooit echt geleefd te hebben. Mensen hebben altijd geleefd naar door mensen bedachte wetten en zijn doof gebleven voor het altijd wel gewetene. In alle tijden zijn er mensen opgestaan die de stem van het geweten hebben proberen te vertolken. Er is nooit naar geluisterd. Laat niet nog een generatie slapend voorbijgaan, maar wordt wakker. Je bent het aan jezelf en aan je kinderen verplicht. En als je ontwaakt bent, geef het dan door en zie de rechtvaardige wereld groeien.
110 Jezus sprak: "Wie de wereld gevonden heeft en rijk geworden is, laat hem de wereld verzaken."
Verklaring:
Wie zichzelf en de maatschappij begrepen heeft, laat hij zich niet verleiden om die kennis ten eigen bate aan te wenden. Laat hij niet zwichten voor zijn ijdelheid. Laat hij beseffen dat het geen eigen verdienste is, maar dat hem dat gegeven is.
111 Jezus sprak: "De hemelen en de aarde zullen in uw aanwezigheid opgerold worden. En degene die leeft van de Levende zal de dood niet zien." Zegt Jezus niet: "Wie zichzelf vindt is groter dan de wereld?"
Verklaring:
Als de rechtvaardigheid zich over de wereld zal verspreiden, zal het aanzien van hemel en aarde veranderen. De mens en de natuur zullen terugkeren tot hun oorspronkelijke ongereptheid. Overal zal het oorspronkelijke evenwicht hersteld worden. Gods water zal over gods akkers stromen. De mens zal niet meer ingrijpen in de natuur en het einde zal zijn als het begin.
112 Jezus sprak: "Wee het vlees dat aan de ziel hangt, wee de ziel die aan het vlees hangt."
Verklaring:
Zielig is de mens die aan zijn karakter vastzit, want hij kan niet veranderen. Het karakter is slechts een product van de aanpassing aan de maatschappij.
113 Zijn leerlingen zeiden tot hem: "Wanneer zal het Koninkrijk komen?" Jezus sprak: "Het komt niet als je er op gaat wachten. Het is geen kwestie van zeggen 'Hier is het' of 'Daar is het'. Integendeel, het Koninkrijk van de Vader is uitgespreid op de aarde en de mensen zien het niet."
Verklaring:
De mens wordt niet zomaar op een dag wakker. Hij zal er zelf voor moeten vechten en hij zal zelf de keuze moeten maken tussen de maatschappij en zichzelf, met alle weerstand die hij daarbij moet overwinnen. Hij is van zijn en de natuur afgedwaald en moet er zelf naar terugkeren. Hij moet zich weer enten op het alom aanwezige.
114 Simon Petrus zei tot hem: "Laat Maria van ons weggaan, want de vrouwen zijn het Leven niet waardig." Jezus sprak: "Ziet, ik zal haar leiden en haar tot man maken, opdat zij ook een levende geest worde, gelijk u mannen. Want iedere vrouw die zichzelf mannelijk zal maken zal het Koninkrijk der Hemelen ingaan."
Verklaring:
Mannen en vrouwen zijn mensen, maar hebben zich een verschillende rol aangemeten, met een verschillende manier van denken, kleding, haardracht en versiering, afhankelijk van de cultuur waarin zij leven. De mannelijke man en de vrouwelijke vrouw zijn karikaturen van de mens. Ze onderscheiden zich niet alleen van binnen maar door hun cultuurbepaalde opdoffing ook van buiten van elkaar. Vrouwen kunnen evenzeer weer mensen worden als mannen dat kunnen.
Verklaring en enkele analogieën van gebruikte uitdrukkingen:
Oorspronkelijke staat en eindtoestand: Paradijs, Hof van Eden, Arcadië.
Toestand van de cultuurmens: Dood, slapend, onbewust, dwaas, vervreemd, geketend, onwetend, goddeloos, dwalend, ontaard, gespleten, onecht, beschaafd, onnatuurlijk, normaal, ziek, afhankelijk, onrein.
De maatschappij: De onderwereld, de hel, het tranendal, het dodenrijk, de duisternis, de wereld, de Hades, het doolhof, de cultuur, de Moloch, de kolos op lemen voeten, de toren van Babel.
Toestand van de ware mens: Levend, ontwaakt, bewust, wijs, bevrijd, wedergeboren, verlicht, wetend, eenvoudig, rein, natuurlijk, onbeschaafd, wild, volmaakt, gezond, zelfgenoegzaam.
Verlichting bereiken: Het Koninkrijk ingaan, de apatheia bereiken, ingaan door de enge poort, wedergeboren worden, het Nirwana bereiken, het bruidsvertrek ingaan.
Vanuit de maatschappij naar de verlichting: De smalle weg, de tocht door de woestijn, het verlaten van de grot, de tocht naar het Morgenland, het oversteken van de Styx, de zoektocht naar de Graal, de werken van Hercules volbrengen, de Odyssee, de Argonautentocht.
Het geweten: Het zelf, de Logos, "jezus", het licht, het Woord, de Zoon, Tau, de Kennis, de Rede, de natuur.
God: De Natuur, de Vader, het Al, de Schepper, de Koning.
Geraadpleegde vertalingen:
Oud-Christelijke Geschriften Evangeliën buiten het Nieuwe Testament. Onder redactie van Dr. H. U. Meyboom. A.W. Sijthoff Leiden 1907
Clemens Alexandrinus, Vlechtwerken. Onder redactie van Dr. H.U. Meyboom. A.W. Sijthoff Leiden 1914 Het Thomas Evangelie. Robert M. Grant en David Noel Freeman. Aula-Boeken 1962 Het Spectrum Edessa, de stad van de apostel Thomas Dr. A.F. Klein. Bosch & Keuning N.V. Baarn 1962 The Nag Hammadi Library in English E.J. Brill, Leiden 1977 De Gnostische Evangeliën Elaine Pagels. Gaade - Amerongen 1980 De verliezers Gilles Quispel & Henk Verkerk, Interlektuur B.V. 1981 Het Mosterdzaad Bhagwan Shree Rajneesh. Mirananda 1987 Het Evangelie van Thomas Erik van Ruysbeek/Marcel Messing. Ankh Hermes bv - Deventer 1990 Het Evangelie van Thomas Tj. Baarda e.a. Meinema, Zoetermeer 1999
