Vervolg op de bespreking van Gereformeerd blijven
2. Waar gaat het over?
De 8 predikanten willen ingaan op de oorzaken van de huidige situatie, die volgens hen gekenmerkt wordt door verwarring en verschillen in overtuiging en praktijk.
Ze noemen de volgende onderwerpen die aanleiding geven tot verontrusting:
- Schriftgezag en Schriftgebruik: vragen rond het Schriftgezag leiden feitelijk tot dwaalleer rond de Schrift. Niet alleen kwesties bínnen de GKV, maar ook in de CGK en de NGK worden genoemd om de gevaarlijke ontwikkeling te illustreren. Wat betreft het Schriftgebruik wijzen de predikanten op de wijze waarop bijbelse bezwaren tegen bv. liturgische vernieuwingen en Liedboekliederen aan de kant geschoven zijn.
- Sacramenten: de predikanten noemen de toenemende twijfel onder kerkleden over de kinderdoop, en pleidooien voor een meer open avondmaal. Zij zien hier een uitholling van de zuivere leer en praktijk rond de sacramenten.
- Beleving: de eigen gevoelsbeleving lijkt over leer en leven te gaan beslissen. Voorbeelden: verlangen naar 'meer van de Geest', de 'oecumene van het hart', het gebruik van de Alphacursus.
- Kerkverband: de kerken groeien uiteen, er komt independentisme op, mensen en kerken komen binnen het kerkverband tegenover elkaar te staan.
- Geschiedenis: over de Vrijmaking en de geschiedenis erna wordt negatief gedaan.
- Belijden over de kerk: het belijden van de Nederlandse Geloofsbelijdenis over ware en valse kerk functioneert niet meer: de praktijk wordt interkerkelijk, er wordt makkelijk geshopt, en jeugdkerken rijzen als paddestoelen uit de grond. Dit gaat zonder verantwoording.
Conclusie van de predikanten: de rand van wat nog echt gereformeerd te noemen valt is bedenkelijk dicht genaderd.
Laat ik deze onderwerpen en het betoog waarin ze staan op me inwerken, dan denk ik: inderdaad, er zijn heel wat zorgwekkende ontwikkelingen, maar die liggen gedeeltelijk in een heel andere richting dan de 8 predikanten aangeven.
Deze dominees trekken wel scherpe strepen in allerlei zaken van kerkelijk beleid, maar peilen ze ook de geestelijke nood van deze tijd, die in alle ontwikkelingen openbaar wordt? En beseffen ze dat ze zelf in die nood delen? En weten ze vanuit het evangelie van Jezus Christus zó antwoord te geven in die nood, dat mensen erdoor geholpen worden om voor God te leven? Ik ben van mening dat ze aan de échte oorzaken van de kerkelijke malaise (en aan de hoopgevende tekenen van nieuw leven!) voorbij gaan. De zaken die ze presenteren en de manier waarop ze die aan de orde stellen maken niet voldoende duidelijk dat dit echt de "wezenlijke geloofsinhouden" raakt.
Wat ik verder wel wat kwalijk vind in het manifest van de 8, is dat ze m.i. inspelen op onderbuikgevoelens. Er worden allerlei tendenzen genoemd zonder dat concreet wordt aangegeven wie? - wat? - waar? - en hoe? verkeerd doet. Zelfs andere kerkgenootschappen (CGK, NGK) worden erbij gesleept om aan te tonen dat het met de GKV verkeerd gaat. Een pijnlijk punt vind ik het klagen over afnemend inzicht in de betekenis van de kinderdoop bij kerkleden. Hallo, denk ik dan, daar zijn jullie als dominees toch de eerstaangewezenen voor om er iets aan te doen? Zorg dan dat je in je gemeente goed bijbels onderwijs geeft, zodat de mensen weten en snappen waar het om gaat. Voor dit punt en andere punten geldt: het is niet zuiver om zomaar ongedifferentieerd allerlei gevaarlijke ontwikkelingen te signaleren, en op grond daarvan dan een actie te starten om de kérken op deze manier ter verantwoording te roepen. Dan moet je allereerst op je eigen plaats trouw zijn in bijbels onderwijs en goed pastoraat.
Een laatste algemene punt: waarom benutten deze predikanten niet de andere middelen die er zijn, de bestaande bladen en de 'kerkelijke weg'? De manier waarop zij nu de gereformeerde overtuiging voor zichzelf claimen en menen te kunnen oordelen over anderen binnen de GKV brengt, vrees ik, schadelijke partijvorming, polarisatie en paniekvoetbal met zich mee.
Gereformeerd blijven verdient beter!