Petrus geeft in zijn eerste brief een beschrijving van de doop:
1Pe 3:21 (NBG)
Als tegenbeeld daarvan redt u thans de doop, die niet is een afleggen van lichamelijke onreinheid, maar een bede van een goed geweten tot God, door de opstanding van Jezus Christus;
1Pe 3:21 (Groot Nieuws)
Dat is een beeld dat vooruitwijst naar de doop waardoor u nu wordt gered. Deze doop wast niet het vuil van het lichaam, maar is een verzoek aan God om een zuiver geweten. De doop redt u dankzij de opstanding van Christus,
Ik heb nooit goed raad geweten met het stukje 'een bede van een goed geweten tot God'. Of volgens Groot Nieuws: 'een verzoek aan God om een zuiver geweten'.
Wat wordt er mee bedoeld? Even uitgaand van de NBG: letterlijk zou je kunnen lezen dat ons goede geweten een bede doet gericht aan God. Maar wat is de inhoud van die bede dan? Uitgaand van Groot Nieuws: als het een verzoek is aan God om een goed geweten, waarom staat in de NBG dan bede van?
Wat wordt er eigenlijk met bede bedoeld? Waarom is de doop een bede of een verzoek? En gaat het inderdaad om een verzoek of bede die aan God gericht is?
Veel vragen dus. Ik ben toen wat gaan graven. Ik vond opmerkelijke dingen. Hieronder een verslagje.
1Pe 3:21 (St.Vert.)
Waarvan het tegenbeeld, de doop, ons nu ook behoudt, niet die een aflegging is der vuiligheid des lichaams, maar die een vraag is van een goed geweten tot God, door de opstanding van Jezus Christus;
Hier kan ik nog steeds lezen dat het mijn goede geweten is dat een vraag stelt tot God. Vraag lijkt veel op bede (of andersom).
De kanttekeningen vermelden hierbij:
Of afvraging. Het Griekse woord betekent hier zulk een afvraging, die met een ernstige begeerte is gemengd van hetgeen waarnaar men vraagt, gelijk als men iemand om raad en hulp vraagt of verzoekt.
Hier kan ik wat mee: het wordt dan een afvraging van een goed geweten tot God. En daarmee werd me duidelijk dat het woordje 'van' niet bezittelijk bedoeld is. Ik lees hierin iets als: een vragen naar een goed geweten tot God.
1Pe 3:21 (KJV)
The like figure whereunto even baptism doth also now save us (not the putting away of the filth of the flesh, but the answer of a good conscience toward God,) by the resurrection of Jesus Christ:
Answer? Antwoord? Huh? Hoe komt de KJV daar nu bij?
Dan maar de grondtekst. De grondtekst heeft: eperōtēma. Strong's Dictionary zegt: inquiry, answer. Dus de KJV is blijkbaar zo gek nog niet...
Maar mijn kennis van engels zegt dat een inquiry toch iets anders is dan een answer. Hoe zit dat?
Ik gebruik e-sword op mijn laptop voor dit soort schatgraven en daarbij heb ik onder meer het commentaar van Robertson's Word Pictures gedownload. Dat luidt in dit geval als volgt:
Eerst geeft dit commentaar de volgende vertaling:
But the interrogation of a good conscience toward God
(alla suneidēseōs agathēs eperōtēma eis theon).
Vervolgens het volgende commentaar:
"Old word from eperōtaō (to question as in Mar_9:32; Mat_16:1), here only in N.T. In ancient Greek it never means answer, but only inquiry. The inscriptions of the age of the Antonines use it of the Senate’s approval after inquiry. That may be the sense here, that is, avowal of consecration to God after inquiry, having repented and turned to God and now making this public proclamation of that fact by means of baptism (the symbol of the previous inward change of heart). Thus taken, it matters little whether eis theon (toward God) be taken with eperōtēma or suneidēseōs."
Hier haal ik uit dat de doop zelf een onderzoek is naar een goed geweten tot God. Onze Statenvertaling benadrukt het 'vragen stellen'-aspect van dit onderzoek. De KJV benadrukt juist het 'antwoord geven'-aspect. Hiermee kom ik op het volgende:
De doop stelt de dopeling als het ware de vraag: is er met jou gebeurd, al datgene wat ik uitbeeldt? De dopeling op zijn beurt antwoordt op deze vraag bevestigend door die doop te ondergaan.
De reden waarom ik jullie deelgenoot maak van mijn zoektocht is tweeledig:
1. Ik vraag me af er meer mensen zijn die zich herkennen in de vragen.
2. Ik vraag me af in hoeverre deze gedachtengang juist is. Ik ben zelf niet onderlegd in het Grieks. Misschien is er iemand die me - zo nodig - kan corrigeren of anders deze uitleg kan bevestigen.