quote:
pjotr schreef op 07 november
Mijn antwoord: "en het licht schijnt in de duisternis en de duisternis heeft het niet gegrepen" (Johannes 1: 5).Ik vat duisternis hier in de lijn van Johannes vijandig op. Zoals ik al zei in reactie op die post: Genesis 1:1/2 is niet de enige bijbeltekst met "in den beginne". Ik associeer dit lied meer met het Johannes-evangelie. Bij Johannes is de thematiek van het overwinnen van de duisternis door het licht onmiskenbaar aanwezig.
Het lied lijkt me een mooie synthese van het spreken van Genesis en het Woord dat in Johannes naar voren komt. Het Woord gebruiken we immers voor Jezus, maar we gebruiken het ook voor de Bijbel. In het Woord komt God naar zijn schepping toe. Waarom mag er geen dichterlijke fantasie zijn? Als christenen leven we toch vanuit de overwinning?
Als ik Johannes 1 lees, dan zie ik toch wat anders dan een strijd tussen duisternis en licht bij de schepping:
quote:
Joh.1 (NBG51)
1. In den beginne was het Woord en het Woord was bij God en het woord was God. 2. Dit was in den beginne bij God. 3. Alle dingen zijn door het Woord geworden en zonder dit is geen ding geworden, dat geworden is.
4.In het Woord was leven en het leven was het licht der mensen; 5. en het licht schijnt in de duisternis en de duisternis heeft het niet gegrepen.
6. Er trad een mens op, van God gezonden, wiens naam was Johannes; 7. deze kwam als getuige om van het licht te getuigen, opdat allen door hem geloven zouden. 8. Hij was het licht niet, maar was om te getuigen van het licht. 9. Het waarachtige licht, dat ieder mens verlicht, was komende in de wereld. 10. Hij was in de wereld, en de wereld is door Hem geworden, en de wereld heeft Hem niet gekend.
11. Hij kwam tot het Zijne, en de zijnen hebben Hem niet aangenomen.
In vers 1 t/m 3 gaat het inderdaad overduidelijk over de schepping. Er blijkt dat Jezus het Woord is en dat God door dat Woord alles schiep, so far so good.

Daarna echter verspringt het perspectief nogal: vers 4 en 5 gaan over de geschiedenis en
helemaal niet over de schepping, omdat er toen helemaal geen mensen waren, en er juist wordt gezegd dat
het leven het licht der mensen was. Knappe jongen die dit licht kan laten schijnen voordat er mensen waren. Jezus wordt dus bij de
schepping als
Woord aangeduid, en daarna
in relatie tot de gevallen mensheid als
licht. Het vervolg, vers 6 e.v. laten ook duidelijk zien dat het licht in relatie met mensen is en niet met de schepping.
Overigens staat er ook
"gegrepen" in onze vertaling. Nu ben ken ik geen grieks, maar met Strong en een aantal vertalingen kan je soms ook een aardig eind komen:
quote:
G2638
From G2596 and G1983; to take eagerly, that is, seize, possess, etc. (literally or figuratively): - apprehend, attain, come upon, comprehend, find, obtain, perceive, (over-) take.
In de King James wordt gekozen voor 'comprehend' en in de statenvertaling 'en de duisternis heeft hetzelve niet begrepen'. In de American Standard Version kiezen ze 'apprehend'. De Modern King James kiest voor 'And the light shines in the darkness, and the darkness did not overtake it. ' en de International Standard Version voor 'the darkness has never put it out'.
Als ik kijk naar gezang 1 (lied 1 voor vrijgemaakten), dan staat daar:
quote:
gezang 1:1 (liedboek voor de kerken)
God heeft het eerste woord,
Hij heeft in den beginne,
het licht doen overwinnen,
Hij spreekt nog altijd voort.
Ik kan me niet aan het idee onttrekken, dat hier God in het begin, dus bij de schepping, een of andere strijd tegen de duisternis moest vechten, waarin hij dan het licht aan de overwinning heeft geholpen.
Dit is volgens mij niet een Bijbels beeld, maar een Babylonisch beeld! In Babylon (en ook elders) had men mythen waarin uit een soort oerchaos eerst de goden ontstonden, die daarna moetsen vechten om van de chaos orde te maken. Vaak moest er tegen de machten van de duisternis gestreden worden.
In Genesis wordt juist beschreven dat God alles onder controle heeft en als een ontwerper z'n plek geeft. Licht en donker worden gemaakt (niet bestreden) en zon en maan worden (letterlijk) als lampjes opgehangen.
Opvallend is, dat zelfs schriftkritische theologen vinden dat Genesis (alhoewel ze het niet geloven) spreekt van een duidelijke schepper + ordening en niet van oerstrijd. Ze leggen dat dan uit als een theologische tegenreactie van de Joden tegen de babylonische mythen, toen ze aan Babylons stromen zaten tijdens de ballingschap.
Juist omdat genesis zo ordelijk is en wel een pamflet tegen al die heidense gedachten lijkt, stellen deze critici dat genesis dus wel in ballingschap als tegenreactie geschreven moet zijn.
(net zo'n redenering als: "
iemand die voor 9/11 schreef over aanslagen met vliegtuigen op torens, moet wel van tijdreizen gebruik gemaakt hebben of paranormaal zijn" ?!?!)
Je vraagt waarom er geen dichterlijke fantasie mag zijn? Er is m.i. niks mis met (dichterlijke) fantasie als zodanig, maar je ziet aan het voorbeeld hierboven, dat dichters in hun fantasieen nog wel eens ideeen verwerken in hun gedichten, die gewoon niet uit de bijbel komen en de bijbel ook tegenspreken.
Dat is het probleem met dichterlijke fantasie!
Aangezien de eerste gedichten in een bundel vaak de sfeer en thematiek zetten, geeft dat toch zeker te denken over de rest! Psalm 1 bv. heeft het over 'de twee wegen', die van de rechtvaardige en die van de goddeloze en Psalm 2 gaat over de messiaanse koning. Dat is toch duidelijk een andere insteek?
Overigens wees je o.a. ook op gezang 3. "uit Oer is hij getogen, aartsvader Abraham", wat volgens jou in overeenstemming was met 'Christus centraal'. Dat verbaast me toch wel een beetje.
1) Christus wordt nergens genoemd in het lied
2) Christus wordt (bewust?) overgeslagen, terwijl 'mindere goden' uit het oude testament (Jozua, Hizkia?) wel genoemd/geroemd worden!
3) vers 6:
quote:
gezang 3:6 (liedboek voor de kerken)
En allen die geloven
zijn van Abrahams geslacht
geboren uit den hoge
getogen uit de nacht.
(...)
We zijn inderdaad 'geboren uit den hoge' (naar ZIJN beeld), en je kan ook best stellen dat we 'uit de nacht' komen, maar
de enige reden dat wij uit die nacht konden komen, was omdat God ons daar met Jezus' dood + opstanding uit rukte!. Dat wordt gemakshalve volledig overgeslagen.
(4). "Uit
Oer is hij getogen" - waar ligt "Oer".. nooit van gehoord, en dat is misschien ook wel de bedoeling! Als je 'oer' gebruikt, bedoel je dat iets uit de verre oertijd komt, waarvan je eigenlijk amper iets weet.. uit de 'mist van de prehistorie' ofzo. Dat suggereert volgens mij dat de dichter Abraham als historisch persoon iig niet zo serieus neemt. Het is meer een persoon uit een legende. Abraham kwam echter gewoon uit Ur en staat nadrukkelijk in Jezus' geslachtsregisters. Rommel je aan Abraham, dan rommel je ook aan Christus' afkomst
Als 'Christus centraal' alleen betekent, dat je Christus er best in zou kunnen vullen en dat de tekst dan nog loopt, dan ken ik er ook nog wel een paar (zonder te willen beledigen)! Ik heb recentelijk een stukje tirade van Hitler gelezen wat over de reden ging waarom joden inferieur waren en gedood moetsen worden. In dat stukje kon ik ook lezen dat christus centraal stond.
Sterker nog, die vuile leugenaar gebruikte Jezus' dood ("Zijn bloed kome over ons") zelfs als argument!!!!!
Ik dacht altijd dat Christus centraal meer betekende dan dat, en in het verleden kregen mensen in de synodaal geref. kerken dat ook juist als heilzame kritiek vanuit orthodoxere hoek (o.a. van GKV, CGK, gereformeerde bond,..)