Sjaloom Divinespark,
Ik heb de verhouding tussen theologie en ervaring weleens door iemand horen vergelijken met de verhouding tussen een atlas en een strandwandeling. Het maakt namelijk heel veel verschil of je nu een strand in een atlas ziet, of het strand in het echt ziet en ervaart.
Als je de atlas moet geloven, is het strand niet meer dan een saaie gele lijn, omklemt tussen een groen en een blauw vlak. Maar in werkelijkheid is het een prachtig natuurgebied, waar de zilte wind extra hard waait, de golven met schuimkoppen tegen het zand aan beuken en de meeuwen krijsend op zoek zijn naar voedsel. Alleen in een atlas turen is dus lang niet genoeg om te ervaren en te zien hoe het is om op het strand te zijn.
Als je echter naar Amerika wilt varen, of gewoon wilt weten waar wat ligt, dan is de atlas weer onontbeerlijk. Natuurlijk kun je op het strand zelf alles uit willen zoeken, maar de kans is dan een stuk groter dat je verdwaalt en dat je het ene vissersdorpje per ongeluk voor het andere dorpje aanziet. En waarom zou je ook, als vele mensen vóór jou dat allemaal allang hebben uitgezocht en voor je netjes schematisch hebben uitgetekend in, juist, de atlas?
De atlas is niet méér dan een enorme verzameling bijzondere ervaringen en waarnemingen, die overzichtelijk en schematisch zijn geordend, zodat je er de weg mee kunt vinden. Zie hier de theologie. Ook de theologie is een enorme verzameling Godservaringen en waarnemingen, netjes door de eeuwen heen geordend. De theologie kan daardoor wat droog, saai en soms wat muggezifterig lijken, maar onontbeerlijk is het wel.
Natuurlijk kan niets op tegen een échte Godservaring, dat je leven voorgoed en ingrijpend veranderd. Maar net zoals een atlas je kan vertellen waar je bent, zo kan de theologie je ook helpen om je Godservaring juist te plaatsen. Ook de mysticus, die een bijzonder diepe en mystieke relatie met God heeft, leert zijn mystieke ervaringen te plaatsen in de theologische kaders die er zijn. Zodat ook hij zeker weet dat hij niet verdwaalt en het ene vissersdorpje niet per ongeluk voor het andere dorpje aanziet.