@hester:
Je moet volgens mij goed in de gaten houden waarom dit verhaal is geschreven en in de bijbel terecht is gekomen. De eerste vijf boeken van de bijbel zijn geschreven door Mozes, waarschijnlijk in de tijd dat het volk Israel in de woestijn doolde. Zoals je kunt zien in het boek Deuteronomium, was Mozes zo begaan met het volk, dat hij hun, vlak voordat ze het land Kanaan binnentrokken, opnieuw hun hele geschiedenis vertelde... Niet zonder doel overigens, want om het zacht uit te drukken, het volk Israel was een beetje de weg kwijt, ze hadden geen flauw idee wie ze waren, waarom ze daar waren en wat ze in de toekomst moesten doen. Mozes beseft dat het van cruciaal belang is dat ze snappen waar ze vandaan komen, waar ze naar toe gaan, waarom de situatie is zoals ze nu is, en wat de oplossing daarvoor is. Om ze daar nogmaals van te doordringen vertelt hij hun het hele verhaal van de uittocht uit Egypte en hoe de Heer hun met machtige daden door de woestijn heeft geleid, tot hier toe (ze vergaten dat namelijk zo snel weer, net als wij, toch?). En hij geeft ze de opdracht om het land Kanaan in te nemen, het land dat Jahweh, die ook de God was van hun voorvaders Abraham, Izaak en Jakob (!), aan hun beloofd had. "Daar gaan we naar toe, houd dat goed voor ogen!" Daarnaast geeft hij hun richtlijnen mee over hoe straks te leven in het land als kinderen van God.
Beginnen bij de uittocht is echter niet voldoende, omdat de uittocht zelf in een groter verhaal past, het verhaal van God op missie in deze wereld, om de wereld weer te herstellen zoals Hij dat oorspronkelijk had bedoeld. Om dat te onderstrepen verteld Mozes in het boek Genesis het verhaal van de wereld voor de uittocht, als een verhaal dat de identiteit van het volk Israel vormgeeft. De hoofdpersoon in Genesis is echter niet Israel, of Abraham, Izaak of Jacob, maar God zelf. Hij is de constante factor in alle verhalen.
Zo zijn Abraham, Izaak en Jacob dus niet zomaar willekeurige figuren uit de geschiedenis en staan ze toevallig aan het begin van de lijn van het volk Israel, maar blijkt uit Genesis dat ze zijn uitgekozen door God, en nog wel voor een specifieke taak, namelijk "om alle volken op deze aarde tot een zegen te zijn!" (Gen 12:3, 18:18-19 -- helaas verkeerd vertaald in de NBV, ) Israel bestaat dus niet voor zichzelf, maar voor de rest van de wereld. Ze hebben een hoge positie, maar ook een belangrijke missie! Een missie omdat God door hun aan het werk is om de effecten van het oordeel over de schepping om te draaien.
Maar om dat te begrijpen moet je dus weten waarom deze wereld zo vertieft is en gebukt gaan onder ellende, ondanks dat iedereen weet en voelt dat het "niet zo hoort te zijn". Iedereen verlangt "terug" naar het paradijs, naar een wereld die in zichzelf goed is, en iedereen ervaart dat 'het kwaad' een indringer is in deze wereld. En Mozes, geleid door Gods Geest, geeft ons een terugblik op het hoe en waarom. Deze wereld was goed, echt goed, door en door, zo goed zelfs dat God zelf kan zeggen, "het is zeer goed" (Gen 1:31). Maar Genesis verteld ook de andere kant van het verhaal; hoe het kwaad, de ellende, de ziekte, de pijn en de dood in deze wereld kwamen. Hoe het paradijs werd vernield en de harmonie waarin de eerste mensen leefden werd verstoord: harmonie met de natuur, harmonie met andere mensen (relaties), harmonie met zichzelf (psychisch etc.) en de harmonie met God. Het zijn allemaal echo's van het paradijs, een wereld die eens was, en waarvan het begin er weer is, en waar we op een dag weer volledig van mogen genieten.
Geloof me, dit is een verhaal dat de natuurwetenschappen je nooit kunnen vertellen (ik ben natuurwetenschapper). Dit is "foundational" als je wilt begrijpen wie je bent, waarom je hier bent en waar je toekomst ligt. Dit is de "true story of the whole world".
Is het historie of is het een identiteitsvormend verhaal? Het antwoord is ja! Zijn daarmee alle vragen opgelost? Nee, maar het slaat nu wel ergens op (of in het engels "it makes sense!")
