oude taal in liederen

[lkm]

Er zijn nog een heleboel psalmen, gezangen, enz. waarin oude taal wordt gebruikt.
Jammer genoeg is de taal van een aantal van deze liederen gemoderniseerd, zodat je verschillende (werk)woordvormen naast elkaar ziet. Een grote misser is het m.i. bij de verleden tijd van werkwoorden in de gij-vorm.
Wie heeft er ooit verzonnen dat hier dezelfde vorm kan worden geschreven als de u-vorm?
Volgens mij kun je kiezen:
- je vervangt "gij" door "u" en past de werkwoordsvorm aan volgens de huidige normen
- je laat "gij" staan, en houdt de oorspronkelijke oude spelling intact:
Gij werdt
Gij kwaamt
Gij laast
Gij ontstaakt

Mijn voorkeur is de laatste. Wat vinden jullie?

[Qohelet]

Tja, ik vind die gij-vormen niet zo geslaagd omdat ze niet hedendaags Nederlands zijn. Wie niet vertrouwd is met deze vormen kan gekken indrukken krijgen:

"Gij waart goedgunstig voor uw land, o Heer" --
als een v een d wordt heb je een rondwarend spook.

"De grote werken die gij zaagt" --
een timmerman?

Het lijkt me veel zinniger om taal te zingen die iedereen kan begrijpen zonder extra onnodige indrukken. Natuurlijk ben ik het met je eens dat berijmers en dichters consequent moeten zijn.

[Trajecto]

quote:

lkm schreef op 11 maart 2011 om 22:19:
Er zijn nog een heleboel psalmen, gezangen, enz. waarin oude taal wordt gebruikt.
Jammer genoeg is de taal van een aantal van deze liederen gemoderniseerd, zodat je verschillende (werk)woordvormen naast elkaar ziet. Een grote misser is het m.i. bij de verleden tijd van werkwoorden in de gij-vorm.
Wie heeft er ooit verzonnen dat hier dezelfde vorm kan worden geschreven als de u-vorm?
Volgens mij kun je kiezen:
- je vervangt "gij" door "u" en past de werkwoordsvorm aan volgens de huidige normen
- je laat "gij" staan, en houdt de oorspronkelijke oude spelling intact:
Gij werdt
Gij kwaamt
Gij laast
Gij ontstaakt

Mijn voorkeur is de laatste. Wat vinden jullie?

Ja, mijn voorkeur gaat ook uit naar het laatste. (Het is overigens niet zozeer een kwestie van spelling maar gebruik van de juiste persoonsvorm van het vervoegde werkwoord.)

Ook oude vormen begrijpen is een goede zaak, denk ik. Iemand die ze niet kent kan ze leren.

Natuurlijk zijn er best grappen te maken over een rondwarende God die ook nog soms aan het zagen is -- als ik het zo zeg kan dat laatste trouwens zeker in België nog weer een andere betekenis hebben dan timmermanswerk.

Geen reden allemaal om de cultuurhistorie maar afschrikwekkend te vinden omdat iemand iets wel eens even verkeerd begrijpen kan, maar reden om het leren ervan met vlijt aan te vatten! Want begrijpen is een goede en noodzakelijke zaak, maar we moeten ons niet laten verleiden maar simpelweg de taal arm te gaan maken. Het betreft hier tenslotte ook geen aanwijzingen voor alarmsituaties die iemand sowieso onmiddellijk duidelijk moeten zijn, maar meer een uiting in dichterlijke taal.

[lkm]

In mijn eerste posting schreef ik een citaat uit het Liedboek voor de Kerken, lied 368:4, waar staat:
"...dat Gij ontstak..."

Zomaar teksten vervangen van liederen door ze te moderniseren van "gij" naar "u", daar ben ik geen voorstander van, maar een foute interpretatie van de taalregels mag volgens mij wel gecorrigeerd worden: "Gij ontstaakt" dus.

[elle]

Gelukkig zijn er nu Psalmen voor Nu.

[wimnusselder]

Oude taal in liederen en liturgie was één van de drie redenen waarom ik in 1978 mijn kerklidmaatschap (Gereformeerd synodaal) opzegde.
Die gij-vormen stoorden me nog niet eens het ergst.
Het ging me eerder om woorden als godsvrucht, ootmoed, goedertierenheid etc. waarvan niemand het in z'n hoofd zal halen om ze door z'n dagelijks spraakgebruik te mengen.
Woorden die je inderdaad moet leren om ze te kunnen begrijpen en ... waarmee je je als 'kerkvolk' apart zet van de rest van de wereld.
Ik begreep niet waar dat goed voor was.

Inmiddels heb ik sommige woorden, zoals zonde, bekering en verlossing wat beter leren begrijpen en waarderen.
Ik geef er nog steeds de voorkeur aan om 'dagelijkse taal' te spreken als ik het over geloof heb.
Volgens mij moeten daarin dezelfde geloofswaarheden en -ervaringen uit te drukken zijn als in gedateerd Nederlands.
Dat maakt het ook veel makkelijker om buitenkerkelijken aan te spreken en niet bij voorbaat af te schrikken.

Het "Psalmen voor Nu" project ziet er inderdaad veelbelovend uit:

quote:

wikipedia:
De ambities van het projectteam zijn door hen in de eerste uitgave met 17 psalmen (onder de titel "Totdat het veilig is", uit de berijming van psalm 57) in drie punten min of meer als volgt samengevat:
1.De teksten van de psalmen moeten begrijpelijk zijn, en mee te zingen zijn op een melodie die dicht bij de muziekcultuur staat van mensen uit de 21e eeuw
2.Inhoudelijk gezien zijn de psalmteksten dermate waardevol dat het jammer zou zijn wanneer ze uit het kerkrepertoire verdwijnen
3.De berijmingen moeten ook aansprekelijk zijn voor mensen die niets van bijbel, kerk of christendom afweten.