Goede vraag, TS
Maar er ontstaat hier pas een probleem als je er van uitgaat dat een kerkorde iets is als de 'wet' in het kerkrecht, die je overtreedt als je je er niet aan houdt, en dan volgen er sancties, of zo. Dat is een in onze kerken wijd verbreid misverstand.
Zoals het slotartikel van de kerkorde laat zien gaat het in de kerkorde om principe-afspraken, waarbij kerken een inspanningsverplichting hebben die na te komen. Wanneer dat niet langer verstandig is, in het belang van de gemeente, volgt een verantwoordingsplicht naar het kerkverband, concreet in de meest nabije groep kerken: de classis.
Kerken hebben geen beslissingsbevoegdheid over de wijziging van die gezamenlijke principe-afspraken. Dat is logisch. Maar als dergelijke afspraken in een gemeente contraproductief uitwerken wordt de beslissingsbevoegdheid van een kerkenraad er ook niet door ingeperkt. Het is vervolgens aan de classis (en eventueel verder) om te bepalen hoe zwaarwegend zo'n besluit is voor de samenwerking in het kerkverband. Dat in het algemeen.
Meer specifiek op het onderwerp van tweede kerkdienst, liturgie en dergelijke: het kan geen kwaad ons te herinneren dat deze kerkorde-artikelen vanouds niet in de kerkorde stonden, maar in 1978 zijn toegevoegd of aangescherpt, waarbij niet veel meer gebeurde dan dat de gezamenlijke gewoonten van destijds werden vastgelegd. Zoveel soortelijk gewicht hebben deze artikelen echt niet. We doen er beter aan er niet zo krampachtig over te doen (tot in suggestieve koppen in het ND aan toe).
Dat simpelweg opschrijven van wat gewend was kon in 1978 eenvoudig omdat de kerken destijds ongewoon eenvormig waren. Nu we weer terug zijn bij de normale situatie van veel meer diversiteit zitten we er in allerlei gemeenten mee in onze maag. Op de meeste plaatsen wordt dat (vanuit onterechte kramp?) opgelost met 'creatief boekhouden': onder de noemer van dienst van alles anders doen, uitzonderlingsbepalingen oprekken en zo. Dat levert niets op. Je kunt beter open en eerlijk doen wat je goed en wijs lijkt en daar gewoon het gesprek over aangaan in het kerkverband.
Ontdekken we en passant misschien gelijk weer wat meer wat gereformeerd kerkrecht is en dat het veel minder met juridisch 'recht' te maken heeft en veel meer met wijsheid.