Als ik dit artikel van dr. A. van de Beek lees dan merk voornamelijk een 'bewogenheid' met de kerk. Het wordt duidelijk dat hij zich best wel zorgen maakt.
Even een korte samenvatting:
Het artikel bestaat uit 2 delen:
1. de aantrekkelijkheid van de kerk en
2. de toekomst van de kerk.
Vanuit de vraag voor wie de kerk aantrekkelijk moet zijn (de 'cultuur' of Christus), stelt hij een aantal punten aan de orde:
- onze gerichtheid op het eeuwige leven;
- onze relatie met God en ons 'vreemdgaan';
- onze liefde voor God;
- gaat het om ons als groep of om Christus?
- niet onszelf gaan isoleren (dualisme);
- botsing met de wereld;
Hij komt tot de conclusie dat de kerk niet aantrekkelijk voor de wereld kan zijn omdat we als kerk Christus (moeten) zoeken:
quote:
Niet in ons zoeken van de cultuur is de aantrekkelijkheid van de kerk, maar in ons zoeken van Christus. We zoeken Hem niet om de cultuur te ontvluchten. We zoeken Hem alleen om Hemzelf, de onaantrekkelijke man die liefde is, de onaantrekkelijke God die geen keizer is, maar een koning aan het kruis.
Vervolgens beschrijft Van de Beek hoe de toekomst van de kerk er volgens hem uit ziet, als we trouw blijven aan deze roeping: een kleine kerk, minder 'theologiebeoefening'.
Als we niet trouw blijven is het sowieso gedaan.
Daarna geeft hij een oorzaak van hoe we in onze huidige situatie zijn beland: de kerk wil te relevant zijn (op maatschappelijk gebied, normen en waarden, sociale ruimte willen zijn etc). Hierdoor raakt de echte boodschap op de achtergrond.
Hij neemt even een zijspoor om aan te geven dat in zijn optiek juist de 'evangelicals' schuldig zijn aan het zich aanpassen aan de cultuur. Dus die richting moeten we in ieder geval niet op als kerk (volgens hem).
Van de Beek kijkt zelf in de richting van de Rooms katholieken. Hij ziet daar een aantal sterke punten:
- de Bijbel
- belijdenis
- ambt
Hieraan wil Van de Beek het sacrament toevoegen. Daarmee doelt hij voornamelijk op het avondmaal.
Dus vier bewakingsinstrumenten: canon, credo, ambt en sacrament. Daarmee heeft de kerk toekomst.
----------------------------------
Mijn reactie:
Wat betreft het eerste deel (de aantrekkelijkheid van de kerk) heb ik dezelfde zorgen als Van de Beek. Als de kerk de zich niet meer zo afhankelijk weet van Christus, dan kan het zomaar gebeuren dat we te veel gericht zijn op het aardse, om - zo stelt Van de Beek - relevant gevonden te worden. Die houding alleen al is 'werelds'. Willen we zo graag 'meetellen'?
Ik zou er echter iets genuanceerder over willen spreken. Een voorbeeld: misschien zijn we soms te overijverig uit liefde voor Christus. Dan lopen we te hard van stapel. Het is dan niet zo dat we ons niet richten op Christus, we reageren echter te impulsief.
Ik mis dan ook het 'tweede gebod, dat gelijk is aan het eerste, dat we onze naaste liefhebben als onzelf'. Hij noemt het eerste en grote gebod, maar dat moet ook omgezet worden in daden: het tweede gebod. Onze naaste vertellen over God, maar ook er gewoon zijn als iemand je nodig heeft, dat is toch een prachtige invulling van het liefhebben van onze naaste?
Maar het kan zijn dat Van de Beek andere ervaringen heeft dan ik (ik weet niet precies tot welk kerkverband hij behoort).
Wat betreft het tweede deel (de toekomst van de kerk), dat vind ik wat moeilijker. Dat komt denk ik voornamelijk door de wooren die hij kiest (ik ben wat allergisch voor bepaalde woorden).
Ik loop even langs de 4 genoemde instrumenten:
- Het woord
Ik ben het ermee eens dat het Woord centraal moet staan. Dat moet de basis zijn. Het Woord is zo rijk. Van de Beek zegt dat de kerk recht moet doen aan héél de Schrift, maar zou het niet zo kunnen zijn dat we te beperkt naar de Schrift kijken, door de bril van de belijdenissen?
- De belijdenis
Tja, zou het niet zo zijn dat juist door de belijdenissen heel wat scheuring zijn onstaan? Aan de andere kant zijn ze ook nuttig (geweest?). Dat ontken ik niet. Als we de belijdenissen zelf maar ondergeschikt laten zijn aan de Bijbel, en ons er niet op vastleggen. Laten we in ieder geval de link met de Bijbel nooit uit het oog verliezen (kom ik helaas vaak genoeg tegen: wel een antwoord/argument uit de belijdenis, maar niet uit de Bijbel).
- Het ambt
Als Van de Beek hiermee 'het ambt van alle gelovigen' bedoelt, prima. Ik denk dat er in de kerk best wat meer onderling toezicht mag zijn. Nog liever zie ik dat iedereen ook werk maakt van zijn 'ambt', en daarvoor ook de gaven inzet die hij/zij van God heeft gekregen. Ik denk dat juist passiviteit een hele belangrijke oorzaak is van de problemen. Een kleine groep mensen krijgt dan veel op zijn dak, terwijl de rest weinig doet. Als de passiviteit verdwijnt, dan krijgt de kerkenraad ook meer 'lucht' om werkelijk leiding te geven ipv overal achter aan te hollen. In dit verband las ik eens dat je nooit de bediening van een ander mag stelen...
- Het sacrament
Ik zou ook graag zien dat er echt ondergedompeld werd, niet omdat het spectaculair is, wel omdat het beter uitbeeldt wat sterven en opstaan met Christus inhoudt en daarmee dieper op je inwerkt. En vaker avondmaal? Prima, maar dan graag in een andere setting, waarbij het gemeenschapsaspect beter naar voren komt. Ik heb overigens wel vragen bij het 'zelfonderzoek' dat vooraf zou moeten plaatsvinden, maar dat is stof voor een aparte discussie.
