quote:
Koerok schreef op 09 september 2005 om 10:35:[...]
Maar de logica is dan wel volledig zoek. Je bent God, je bent almachtig, en dan is de enige manier waarop je de duivel kunt overwinnen, dat je je zoon een pijnlijke dood laat sterven aan een kruis? Waar slaat dat op?
Het wordt altijd wat problematisch als mensen proberen uit te vogelen wat voor God (of ie nu bestaat of niet) logisch zou zijn...
1Waar haal je vandaan dat de kruisdood de enige manier was om de duivel te kunnen overwinnen? En waar haal je vandaan dat het specifiek om die concrete gebeurtenis gaat (bv. als het geen kruis maar een boom was geweest en geen kruisiging maar een ophanging, dan had het niet gewerkt?)
Mijn bescheiden mening is, dat wat 2000 jaar geleden concreet en fysiek op golgota gebeurde, veel meer was dan alleen die fysieke gebeurtenis. Het was alleen de schaduw van iets wat we niet kunnen begrijpen, een vaag beeld in termen die wij snappen, van een strijd waar wij geen begrip van hebben
2.
Het concrete gebeuren zoals het toen exact verliep, was dus niet heilsnoodzakelijk. Het had ook anders kunnen lopen, heel anders zelfs. De intentie erachter, de betekenis, de bedoeling, was echter wel noodzakelijk. Dat zal ik nu proberen uit te leggen:
Door het hele oude testament heen zie je een zich herhalende beweging of patroon: God doet iets voor mensen (met name Israel), ze zijn blij, na een tijdje vergeten ze het echter, besluiten ze dat het bij andere (af-)goden toch leuker is, gaan ook allerlei onrecht doen, en dan worden ze met vaak met harde hand weer teruggeroepen en hebben ze berouw. Dit proces zie je in het groot bij heel het volk, en in het klein bij het individu (niet alleen toen, ook nu!). Dat 'berouw'-element is nu even waar het mij om gaat. Berouw is een jezelf nederig opstellen, een weten dat jij het verprutst hebt, en Die Ander het weer goed moet maken voor jou (en met jou). Israel kreeg daar een symbool bij, namelijk de
offerdienst.
Uiteraard betekent het offeren van een dier niet, dat er door dat offeren iets wonderlijks gebeurt (bv. dat je magische manna genereert of een kwartje in God's vergevings-automaat gooit). Het offer is niks magisch, het heeft geen verborgen krachten of wat dan ook. De enige reden waarom er een offer was, is m.i. omdat het mensen wijst op hun nederige positie t.o.v. God. Ze moeten namelijk een deel van hun bezit afstaan voor God, en dan niet zomaar iets nutteloos (een kreupel, mager dier), maar iets waardevols (een gaaf vetgemest dier) en daarnaast gebeurde het (vaak) publiekelijk. Het vergde dus nogal wat moed en inzicht om toch een offer te brengen (als men het oprecht deed tenminste, en niet als truckje of uit gewoonte) omdat men zichzelf moest vernederen, en juist niet met eigen verdiensten ("kijk eens hoe goed ik ben, God!") alles weer goed kon maken.
Die lijn van offeren en vernedering loopt uit op Jezus: Hij is degene die symbolisch voor iedereen geofferd wordt - een soort super-offer - maar dat offer an sich is niet wat 'de werkzame component' bevat, dat zit 'm in waar het offer voor staat! Op dezelfde manier als dat de Joden vroeger vast zaten aan de toch ietswat absurde en vernederende handeling van brengen van offers, zo zitten christenen daar nu ook aan vast. Paulus zei al dat de kruisiging voor de Joden een aanstoot was, en voor de heidenen een dwaasheid. En daar zit 'm de kern denk ik: Jezus aan het kruis voor onze zonden
is een dwaasheid! Het is een begrijpelijk (vanuit het OT) maar tegelijkertijd ook dwaas en afstotend symbool dat God aan de ene kant ons heel veel wil geven, maar aan de andere kant van ons verwacht dat we schuld erkennen en ons nederig
3 opstellen.
Het is dus in dit licht bezien helemaal niet alsof de logica volledig zoek is. Wat er gebeurde is het zelfde als tussen vader en kind, wanneer het kind bewust slechte dingen heeft gedaan. Dat kan op een heleboel manieren goed gemaakt worden, maar al die manieren zijn in 2 categorieen in te delen: De ene is, dat de vader, ongeacht de situatie, ongeacht de houding van het kind of de oprechtheid, over het probleem heen stapt en 'vergeeft'. De andere categorie is, dat de vader alleen wenst te vergeven als de vraag ernaar oprecht is, als de erkenning van fout zitten er is, als het bewust zichzelf willen vernederen (weten wat je echte plaats is). Volgens het christendom heeft God het tweede gedaan.
Nu moet je niet het idee krijgen dat die kruisiging dus uiteindelijk helemaal niet belangrijk is, omdat het op 10.000 andere manieren had gekund, zonder kruis. Dat is niet wat ik bedoel namelijk. Het
had op velerlei manieren kunnen gebeuren, maar het
gebeurde op deze manier! Als je probeert het gebeuren weg te cijferen door te zeggen dat het maar 1 van de vele opties was, dan ben je als dat kind uit m'n voorbeeld, dat tegen iedereen zegt: "ik hoef die vergeving van m'n pa niet zo serieus te nemen, want hij had het echt op duizend manieren kunnen doen, dus de manier waarop hij mij nu vergaf was absoluut niet belangrijk en zijn vergeving betekende daarmee ook niks!". Dat is grote onzin!
1Maar dat weerhoudt mij er niet van om ook een steentje bij te dragen
2 een kleine illustratie, voor diegenen die startrek kennen. In startrek heb je een ras dat de 'Q' heet. Ze zijn onsterfelijk, vrijwel almachtig, etc. Op een gegeven moment is er een burgeroorlog (serie: Startrek Voyager) en een paar mensen worden daarin meegesleept. Als die mensen echter in het Q-continuum komen (een soort werkelijkheid waar die Q dus wonen, stijgt boven onze werkelijkheid uit) dan zien die mensen geen onbegrijpelijke tafrelen van licht of wat dan ook, maar dan zien ze 2 partijen die gekleed gaan in de uniformen van soldaten uit de amerkaanse burgeroorlog, en ze zien kanonschoten en geweerkogels, waar in (onze echte) werkelijkheid er sterren ontploffen en zelfs dingen gebeuren waar wij geen woorden voor hebben. Het conflict is als het ware teruggebracht naar menselijke terminologie en bevattingsvermogen.
3 'nederig' is niet het juiste woord, denk ik. Als een kind iets grondig verkeerd heeft gedaan, niet iets bij vergissing, maar omdat het echt kwaad in de zin had, dan kan de vader heel boos zijn. Als het kind zich dan realiseert dat het duidelijk mis zat, kan het naar de vader gaan en vragen om vergeving. Maar als dat kind daar heel 'neutraal' aankomt met de houding van: "pa, waar doe je moeilijk om.. het spijt me toch, stap er toch eens overheen", dan is dat niet de juiste houding. Als het kind echter 'nederig' beseft wat z'n positie is, dan is dat wel de goede houding: 'nederig' = wetend dat
jij de problemen hebt veroorzaakt, wetend dat het serieuze problemen zijn die een wig in de relatie drijven, en wetend dat
jij het onmogelijk weer goed kan maken, en wetend dat je alleen maar mag hopen dat de ander het wel wil goed maken.
